241212 factsheet Amsterdammerschap 2023 2024

Amsterdammerschap in het onderwijs Resultaten van het burgerschapsaanbod in het schooljaar 2023-2024 Hoofdambitie van het gemeentelijk beleid “Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027” 

Zelfrealisatie

Kinderen kunnen zich Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, optimaal ontwikkelen, ongeacht ongeacht hun achtergrond hun achtergrond

Ontmoeting

Kinderen kunnen zich naar Kinderen gaan samen optimaal ontwikkelen, school en ontmoetenongeacht elkaar hun achtergrond

Inleving

Kinderen kunnen zich Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, ongeacht verplaatsen in anderen hun achtergrond

Verantwoordelijkheidsbesef

Kinderen leren over de rechten en plichten van het burgerschap van Amsterdam en over Kinderen kunnentussen zich vrijheid de verbinding optimaal ontwikkelen, ongeacht en verantwoordelijkheid hun achtergrond

Deze vier doelstellingen worden vanuit twee actielijnen gerealiseerd: Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod Amsterdammerschap in het onderwijs

1

Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats

Leergang inclusief onderwijs (po, vo en mbo)

Stadslab (vo)

Docenten doen kennis op over racisme en discriminatie en leren hoe zij dit in hun eigen onderwijspraktijk kunnen herkennen en hierop proactief te handelen. Resultaat: • In 2023 en 2024 volgden 136 leraren de leergang van Fawaka.

Samen met docenten ontwerpt Stadslab in een leergemeenschap burgerschapsonderwijs op maat voor ­vo-leerlingen. Resultaat: • Op 10 verschillende vo-scholen zijn Stadslabprogramma’s uitgevoerd en doorontwikkeld. • In totaal volgden 1.100 leerlingen het Stadslabprogramma.

Week van Respect (po, vo en mbo)

Jongerenrechtbanken Nederland (vo)

Een jaarlijkse themaweek in november waarin leerlingen een dialoog voeren over de betekenis van respect voor henzelf, een ander en hun omgeving. Resultaat: • 84 scholen (po, vo en mbo) namen deel aan de Week van Respect (6 tot 12 november 2023). • Alle deelnemende scholen ontvingen een Respectbox met daarin naast promotiemateriaal ook lesmaterialen.

Leerlingen worden opgeleid tot jongerenrechter in straf- en herstelrecht. Zij spreken recht over lichte (strafbare) feiten die zich in en rondom de school voordoen buiten het reguliere strafrecht. Resultaat: • 10 deelnemende vo-scholen • 150 actieve jongerenrechters • 50 jongerenrechtbankzaken

Ontmoeting

Zelfrealisatie

Amsterdammerschap in het onderwijs

Kinderen gaan samen naar school en ontmoeten elkaar en zich Kinderen kunn ikkelen, optimaal ontw ergrond acht hun ongeacht

Inleving

Verantwoordelijkheidsbesef

Kinderen leren over de rechten en plichten van het burgerschap van Amsterdam en over de verbinding tussen vrijheid en verantwoordelijkheid.

Kinderen kunnen zich verplaat sen in an deren

GGD Gezonde school Amsterdam (po, vo en mbo) Ondersteuningsaanbod voor scholen bij de invulling van de onderwijs­ inhoudelijke kerndoelen rondom seksuele en relationele vorming waaronder ook gender- en seksuele diversiteit. Resultaat: • 76 po-scholen hebben het lespakket ‘Kriebels in je buik’ aangevraagd. 20 po-scholen maakten gebruik van het GGD ondersteuningsaanbod bij de lessen over relationeleen seksuele vorming. Op 20 po-scholen was er een GGDouderbijeenkomst en op 10 p ­ o-scholen heeft het schoolteam de teamtraining visievorming gevolgd. • 5 vo-scholen en 5 mbo-locaties hebben het lespakket ‘Lang Leve De Liefde’ aangevraagd. Pas afgestudeerde ­mbo-studenten hebben deze lessen in 104 mboklassen gegeven na een training van de GGD. 5 vo-scholen en 5 mbo-locaties maakten gebruik van het GGD-ondersteuningsaanbod bij het lesgeven over relationele- en seksuele vorming. 5- vo-scholen hebben de teamtraining visievorming met het schoolteam gevolgd.

Sexmatters (vo en mbo) Workshop over (online) seksualiteit, gender, (seksuele) diversiteit en discriminatie. Resultaat: • 275 workshops op po-, voen mbo-scholen. • 14 verschillende vo-scholen volgden een docententraining en organiseerden een ouderbijeenkomst.

Het Amsterdamse Lerarencafé: ‘Kracht van een dialoog’ (po, vo en mbo) Docenten gingen tijdens dit Lerarencafé met elkaar in gesprek over de kracht van dialoog bij botsende waarden en meningen. Resultaat: • 27 leraren po, vo en mbo deden mee. • Meer onderwijsprofessionals volgden het Lerarencafé via een livestream.

2

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

VloA Burgerschap, diversiteit en gedeelde geschiedenis (po) Primair onderwijs voorziening voor het bevorderen van burgerschapsonderwijs in het po. Resultaat: • 202 basisscholen hebben de VloA voorziening Burgerschap aangevraagd voor projecten zoals de Vreedzame school en lesprogramma’s over thema’s gericht op het ­bevorderen van diversiteit en ­inclusie. Ook werd de VloA ingezet voor het opzetten van leerlingenraden en cultu­rele excursies zoals museum­bezoeken.

Discussiëren Kun Je Leren (po) Burgerschapsmethode waar kinderen via debatlessen leren hoe zij hun stem kunnen laten horen over thema’s zoals inclusie en gelijkheid. Resultaat: • 2.200 po-leerlingen uit 88 klassen groep 7 deden mee aan DKJL en de Amsterdamse Debatbattle 2024 met als thema ‘Vertel je verhaal’.

Amsterdammerschap in het onderwijs

Keti Koti scholenontbijt (po)

ProDemos (po, vo en mbo)

Een educatief scholenontbijt rondom Keti Koti. Leerlingen van groep 7 en 8 van verschillende basisscholen leren tijdens het ontbijt met en van elkaar over de betekenis van Keti Koti. Resultaat: • 131 leerlingen van 3 basisscholen in verschillende stadsdelen deden mee.

ProDemos leert Amsterdamse kinderen over de lokale democratie via een interactief rollenspel Democracity (po) en via klassenbezoeken aan het stadhuis (vo en mbo). Resultaat: • 657 leerlingen en 32 uitvoeringen van het rollenspel Democracity (po). • 245 leerlingen en 16 uitvoeringen van het project Klassenbezoek@ Gemeentehuis (vo en mbo)

In mijn buurt (po en vo) Ontmoetingsprogramma’s waarin kinderen via verhalen van ouderen leren over de Tweede Wereldoorlog, de migratie­geschiedenis en het koloniaal verleden van Amsterdam. Resultaat: • 41 programma´s ‘Oorlog in mijn Buurt’, ‘Koloniale Sporen’ en ‘Aankomst in mijn Buurt’ op verschillende po- en vo-scholen.

Ontmoeting

Zelfrealisatie

Kinderen gaan samen naar school en ontmoeten elkaar en zich Kinderen kunn ikkelen, optimaal ontw ergrond acht hun ongeacht

Inleving

Verantwoordelijkheidsbesef

Kinderen leren over de rechten en plichten van het burgerschap van Amsterdam en over de verbinding tussen vrijheid en verantwoordelijkheid.

Kinderen kunnen zich verplaat sen in an deren

Kinderburgemeester en kinderraad (po)

Verzending publieksversie van het boek ‘Amsterdam en het slavernijverleden’(vo) Boek over de grote rol die het Amsterdamse stadbestuur bijna 300 jaar lang speelde in de wereldwijde slavenhandel en slavernij. Resultaat: • Tijdens het Nationaal ­Herdenkingsjaar van 150 jaar afschaffing van de ­slavernij, ontvingen alle ­Amsterdamse v(s)o- scholen een ­vereenvoudigde ­publieksuitgave van de wetenschappelijke publicatie over het slavernij­verleden: ‘Slavernij in Oost en West, het Amsterdam ­onderzoek’.

Sinds 2019 adviseren de kinderburgemeester en de kinderraad het college en de gemeenteraad over verschillende onderwerpen. Resultaat: • De kinderraad bracht 3 adviezen uit over: luchtkwaliteit, afval en discriminatie. Deze adviezen zijn door kinderraadsleden in de betrokken raadscommissies gepresenteerd. • In de hal van de Stopera hangen sinds maart 2024 alle portretten van de kinderraad en kinderburgemeester.

3

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

Jongeren Adviesraad Amsterdam (JARA)

Film ‘De verdwenen stad’ (vo en mbo)

JARA geeft Amsterdamse jongeren tussen de 16-25 jaar een stem. JARA adviseert het gemeentebestuur over thema’s die hen aangaan. Ook denken ze mee over beleidsvraagstukken. Resultaat: • JARA bestaat uit 13 leden en bracht 4 ongevraagde adviezen uit aan het gemeentebestuur over onder andere grooming, schurft, polarisatie en online gokken. • JARA adviseerde over de locatie van OBA Next in stadsdeel Zuidoost.

De documentmakers Willy Lindwer en Guus Luijters reizen door Amsterdam met de originele tram die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ingezet bij de deportatie van tienduizenden Joodse Amsterdammers. Resultaat: • 350 vo- en mbo-leerlingen hebben op 25 april 2024 de filmvertoning van ‘De Verdwenen’ stad in Tuschinski bezocht. • De film is 2300 keer bekeken via de streamlink.

Leren van de Amsterdamse geschiedenis Élke vorm van haat, discriminatie, racisme en uitsluiting in onze stad en op onze scholen moet bestreden worden. De Amsterdamse geschie­ denis leert ons wat de conse­quenties van haatdragend gedrag kunnen zijn. • In juni is in samenwerking met de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) het Steunpunt Holocausteducatie ingericht, in de vorm van

Amsterdammerschap in het onderwijs

een website: https://www. leeroverdeholocaust.nl/amsterdam. • Per september 2024 kunnen alle derdeklassers van de Amsterdamse middel­bare scholen het Nationaal Holocaustmuseum gratis bezoeken. Aanvullend kunnen scholen ook gratis het Verzetsmuseum of het Anne Frank Huis bezoeken.

MBO-denktank (mbo) Het doel van de MBO-denktank is om ­mbo-studenten een stem te geven, een plek aan de beleidstafel en om mee te denken en te adviseren op beleidsvraagstukken die hen aangaan. Resultaat: • De MBO-denktank adviseerde over onder andere: opkomstbevordering bij verkiezingen onder jongeren, armoede en voorlichting over relationele- en seksuele vorming. • 15 mbo-studenten hebben ­afgelopen schooljaar deel­ genomen aan de ­MBO-denktank • De MBO-denktank fungeerde als klankbord voor onderwerpen als een nieuw talentontwikkelingsprogramma voor mbo-studenten ‘Iconen van de Stad’ en het Mbo- Jeugdteam.

Ontmoeting

Zelfrealisatie

Kinderen gaan samen naar school en ontmoeten elkaar en zich Kinderen kunn ikkelen, optimaal ontw ergrond acht hun ongeacht

Amsterdams MBOstudentendebat (mbo) Jaarlijks vindt het debattoernooi plaats om de politieke betrokkenheid en het politieke zelfvertrouwen van de deelnemers te vergroten. Daarnaast is het bedoeld om hun vermogen te versterken om zich in te leven in standpunten van anderen, zelfs als die standpunten haaks staan op hun eigen mening. Resultaat: • Het debattoernooi vond plaats op 11 april 2024 in de raadszaal. • 80 studenten namen deel aan dit debattoernooi. • Vooraf aan het debattoernooi ­hebben 560 studenten een ­debatworkshop in hun klas ­gevolgd.

Inleving

Verantwoordelijkheidsbesef

Kinderen leren over de rechten en plichten van het burgerschap van Amsterdam en over de verbinding tussen vrijheid en verantwoordelijkheid.

Kinderen kunnen zich verplaat sen in an deren

4