240618 Raadsbrief inzicht financiele benodigheden klimaatadaptatie.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 juni 2024 Openbare Ruimte en Groen; Woningbouw; Gemeentelijk Vastgoed; Volkshuisvesting; Grond en Ontwikkeling; Ruimtelijke Ordening; Sport en Bewegen; Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie en Water Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte, klimaatadaptatie@amsterdam.nl

Onderwerp

Inzicht financiële benodigdheden klimaatadaptatie

Datum Portefeuille(s)

Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Tijdens de raadsvergadering van 29 mei 2024 heeft het lid Bakker van Partij voor de Dieren mondelinge vragen gesteld over het verkrijgen van inzicht in de financiële benodigdheden voor klimaatadaptatie. Met deze brief deel ik welke inzichten ik daar op dit moment over heb. Dit beeld is niet volledig. De komende periode werken we verder aan het inzichtelijk maken van de benodigdheden per portefeuille zodat bij de vorming van een volgend college hier keuzes in kunnen worden gemaakt. Hoe het college inzet op klimaatadaptatie Het klimaat verandert en dat heeft grote gevolgen voor de stad. Extreme hitte, droogte, neerslag en zeespiegelstijging zijn alle vier het gevolg van klimaatverandering, en zullen in de toekomst steeds vaker voorkomen en ernstiger zijn. Dit brengt grote risico’s met zich mee voor de veiligheid en leefbaarheid van de stad. De tijd om ons aan te passen aan dergelijke weersextremen is beperkt. Met de Strategie (februari 2020) en de Uitvoeringagenda Klimaatadaptatie (april 2021) hebben we aangegeven hoe we Amsterdam voorbereiden op het veranderende klimaat. Bij het coalitieakkoord (2022) is vervolgens 7 miljoen euro (meerjarig incidenteel) voor klimaatadaptatie vrijgemaakt.

Met deze coalitiemiddelen geven we invulling aan de oplossingsrichtingen uit de Strategie Klimaatadaptatie, zoals de structurele integratie van klimaatadaptatie in de organisatie en het stimuleren van kansrijke projecten. Daarnaast is er sinds 2024 jaarlijks 2 miljoen euro vanuit de rioolheffing te besteden aan regenbestendige maatregelen in de openbare ruimte (naast reguliere werkzaamheden die vanuit de rioolheffing worden bekostigd die bijdragen aan klimaatadaptatie). Ook hebben we 5,5 miljoen euro cofinanciering van het Rijk ontvangen om klimaatadaptieve maatregelen te treffen bij 18 geselecteerde projecten en hebben we recent 5 miljoen euro subsidie ontvangen van de Europese Unie om Tuindorp Oostzaan klimaatbestendiger te maken. In oktober 2023 publiceerde het KNMI nieuwe klimaatscenario’s voor Nederland, die de urgentie van inzet op klimaatadaptatie nog meer benadrukken. Op basis van de beschikbare middelen hebben we met deze nieuwe inzichten een agenda voor de komende jaren opgesteld, waarin we acties op verschillende portefeuilles hebben geformuleerd. Deze agenda Klimaatadaptatie 20242026 wordt voor de zomer 2024 met de raad worden gedeeld. De acties uit deze agenda worden

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 juni 2024 Pagina 2 van 3

gefinancierd vanuit bestaande middelen binnen de desbetreffende portefeuilles. In aanvulling daarop is het college voornemens om een extra bedrag van 2 miljoen vrij te maken richting de begroting 2025. Klimaatadaptatie wordt niet altijd expliciet gelabeld in de begroting Omdat klimaatverandering alle domeinen in onze stad raakt (sociaal, financieel, ruimtelijk en veiligheid), is het ook belangrijk dat we ons op al die vlakken voorbereiden. Het doel is om klimaatadaptief denken en handelen het nieuwe normaal te maken en om bij andere activiteiten zoveel mogelijk de koppeling te maken met klimaatadaptatie; nu en in de toekomst. Dat betekent ook dat het de bedoeling is dat er via die activiteiten (structureel) dekking van de kosten georganiseerd wordt. Dit wordt in sommige gevallen al gedaan. De kosten van klimaatadaptieve maatregelen is echter (nog) niet altijd expliciet als zodanig gelabeld. De daadwerkelijke realisatie van klimaatadaptieve maatregelen is grotendeels afhankelijk van bestaande budgetten in de verschillende portefeuilles en binnen de afzonderlijke projecten in de stad. Een deel van die maatregelen wordt bijvoorbeeld getroffen bij (groot) onderhoud, vervangingen en herinrichtingen in de openbare ruimte. In de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig werken aan de Openbare Ruimte (USTOR) is klimaatadaptatie opgenomen als standaardverbetering.

Dat betekent dat verschillende type projecten met behulp van de lijst met maatregelen uit de USTOR bij kunnen dragen aan klimaatadaptatie. Ook vanuit werkzaamheden aan de riolering wordt vaak een bijdrage geleverd, bijvoorbeeld door de afvoercapaciteit van de riolering te vergroten. Daarnaast worden in de gebiedsontwikkeling, zowel bij transformatie als bij nieuw aan te leggen gebieden, maatregelen getroffen om het gebied klimaatbestendig(er) te maken, bijvoorbeeld door de grond op te hogen of door voorwaarden mee te geven aan ontwikkelaars. Naast het treffen van maatregelen in de openbare ruimte zijn er ook andere type aanpassingen en inspanningen nodig. Zo dragen ook de Veiligheidsregio en de GGD bij aan het klimaatbestendig maken van de stad. De GGD doet dit bijvoorbeeld door te communiceren over gezondheidsrisico’s gerelateerd aan hitte en de Veiligheidsregio houdt rekening met klimaatverandering in het regionale risicoprofiel. Achter al deze maatregelen en inspanningen zitten budgetten die niet altijd expliciet gelabeld zijn als klimaatadaptatie en die een aanvulling zijn op de 7 miljoen euro die is vrijgemaakt bij het coalitieakkoord. Inzicht in de financiële benodigdheden Er is behoefte aan meer inzicht in de totale financiële benodigdheden.

Zoals hierboven geschetst is het niet mogelijk om een volledig totaalbeeld te geven door de verwevenheid van de risico’s van klimaatverandering en benodigdheden voor klimaatadaptatie met alle domeinen. Wat er waar moet gebeuren en wanneer verschilt per domein, per klimaatthema en per gebied. Er zijn ook tal van onzekerheden en afhankelijkheden, zoals het tempo van de herinrichting van de openbare ruimte. Daarnaast is klimaatadaptatie vaak maatwerk: de opgave verschilt per gebied en zo ook de maatregelen die getroffen kunnen worden, bijvoorbeeld in verband met de ruimte in de ondergrond. Vervolgens is het bij de uitvoering van projecten de vraag wat we allemaal markeren als klimaatadaptief en wat we daarbij als bandbreedte hanteren. Het gaat bovendien om zowel eenmalige kosten als jaarlijkse beheerkosten. Zoals ik eerder heb toegezegd zijn we bezig met een zo volledig mogelijk totaalbeeld van financiële benodigdheden op te stellen voor de volgende

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 juni 2024 Pagina 3 van 3

coalitieperiode. Hierin wordt ook meegenomen op welke manier een structurele financiering mogelijk kan worden gemaakt, we weten immers dat het geen incidentele opgave is. Tot nu toe worden er bijvoorbeeld bijna alleen maar incidentele middelen ingezet om ervoor te zorgen dat klimaatadaptatie integraal onderdeel wordt van de ruimtelijke planvorming. Klimaatadaptatie moet structureel worden meegenomen in het gehele traject van Omgevingsvisie tot Omgevingsplan, Omgevingsprogramma’s, Ontwikkelstrategie, gebiedsontwikkelingen en de regionale samenwerking. Ook moet klimaatadaptatie integraal worden meegenomen bij het maken van stedenbouwkundige plannen (nieuwe gebiedsontwikkelingen, transformaties, herontwikkelingen en herinrichtingen in de bestaande stad) en bij het ontwerpen van de buitenruimten, zoals parken, sportvelden, recreatieterreinen en openbare ruimten. Het veranderende klimaat zorgt er ook voor dat we ons eigen vastgoed beter moeten aanpassen; zowel de verduurzaming ervan, als het voorkomen van schade aan de panden en om ervoor te zorgen dat deze panden een bijdrage leveren aan een klimaatbestendige omgeving.

Extra impuls klimaatbestendigheid Tot het moment waarop meer duidelijk is over welke (structurele) maatregelen en de daarbij behorende middelen nodig zijn, hecht het college eraan om nog een extra impuls te geven aan maatregelen ter bevordering van de klimaatbestendigheid en de vergroening van de stad. Bij de begroting 2025 wordt een voorstel gedaan voor een additionele 2 miljoen aan concrete maatregelen die in 2025 al uitgevoerd kunnen worden. Te denken valt aan het realiseren van natuurgrasvelden met waterberging, blauwgroene daken op sporthallen en de aanleg van een aantal groene daken op een paar (grote) gebouwen in de stad. Daarnaast wordt uitgewerkt op welke manier het groen beter kan worden onderhouden, onder andere door het inlopen van achterstanden, waardoor de kwaliteit ervan toeneemt en daardoor ook bijdraagt aan klimaatadaptatie. Vervolg Met bovenstaande informatie doe ik mijn toezegging, naar aanleiding van het verzoek van lid Bakker in de raadsvergadering van 29 mei 2024, af. Bij de begroting 2025 volgen nog een aantal voorstellen om een impuls te geven aan een toekomstbestendige en groene stad en in aanloop naar de volgende coalitieperiode werken we verder aan het inzichtelijk maken van de (structurele) benodigdheden per portefeuille zodat daarin bij de vorming van een volgende coalitie keuzes kunnen worden gemaakt.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl