240618 Ongevraagd advies SDC Centrum - Officiele zwemlocaties open water Amsterdam Centrum.pdf

Ongevraagd advies: Officiële zwemlocaties open water Amsterdam Centrum Stadsdeel:

Amsterdam Centrum

Onderwerp: Opgesteld door (leden commissie):

Officiële zwemlocaties open water Amsterdam Centrum Arne Bartelsman (PvdA), Neeria Oostra Malaver (GroenLinks)

Datum commissievergadering:

Vastgesteld in de vergadering van 18 juni 2024

Advies stadsdeelcommissie:

“In steden kunnen wij 50 graden niet uitsluiten”, was de conclusie van KNMI-klimaatwetenschappers toen zij in 2023 klimaatscenario’s voor Nederland opstelden. De effecten van hittestress in de stad kunnen serieus zijn, en treffen vooral ouderen en jongeren. Het is niet voor niets dat het stadsbestuur in oktober 2023 tot de conclusie kwam dat de huidige plannen om Amsterdam aan te passen aan klimaatverandering, nu alweer tekort schieten. Meer actie is dus nodig. Een belangrijke manier om te ontsnappen aan hittestress, is via het water. Openbaar water is een onmisbare plek voor verkoeling en ontspanning. In 2016 bleek al dat 62% van de Amsterdammers het water gebruikt om op of naast te recreëren. Het is dus niet verassend dat de stad Amsterdam in haar ‘Watervisie 2040’ de ambitie uitspreekt tot ‘meer zwemwater in de stad’. Acht jaar na het uitkomen van deze watervisie is het aantal openbare zwemlocaties echter zeer beperkt. Wie op de website van de gemeente zoekt naar openbare zwemlocaties in stadsdeel Centrum ziet geen enkel aanbod (met uitzondering van het Marnixbad). De indieners van dit advies zijn dit als een gemiste kans. Juist in stadsdeel Centrum wonen relatief veel mensen in huizen zonder tuin, balkon of dakterras en is het aantal plekken waar verkoeling kan worden gezocht in bijv. een park beperkt. Tegelijkertijd is er aan alle kanten in het stadsdeel water aanwezig.

Meer mogelijkheden tot verkoeling Met de toename van hittestress is verkoeling belangrijk voor de levenskwaliteit in de stad. Het is niet voor niets dat 2 op de 5 Amsterdammers heeft aangegeven behoefte te hebben aan informatie over zwemplekken en waterkwaliteit. Deze behoefte kan ook voortkomen over percepties over de kwaliteit van het water in Amsterdam, bijvoorbeeld in de gracht. Wie op dit moment de officiële informatie volgt, ziet echter weinig opties. In stadsdeel Centrum is er op dit moment geen enkele officiële plek om buiten te zwemmen. Terwijl zwemmen in het beschikbare open water voor velen een flexibele en betaalbare manier kan zijn om te sporten of te ontspannen. Betere omstandigheden voor bestaande zwemmers Dat er nauwelijks officiële zwemlocaties bestaan in Amsterdam betekent niet dat er niet gezwommen wordt in de stad. Naar schatting van de gemeente zijn er rond de 90 ‘wildzwemplekken’ in de stad, en in stadsdeel Centrum wordt er o.a. bij het Marineterrein, Entrepotdok, het Stenen hoofd en het prinseneiland regelmatig gezwommen. Mensen ervaren het zwemmen ook als een andere natuur-ervaring in de stad, zeker in Centrum. Op sommige plekken hanteert de gemeente een gedoogbeleid. Daarnaast wordt zwemmen op sommige locaties actief ontmoedigd vanwege de veiligheid en/of waterkwaliteit.

Hoewel wij dit begrijpen, zouden wij liever zien dat de gemeente daarnaast ook voor een andere aanpak kiest: er actief voor zorgen dat plekken waar gezwommen wordt, juist veiliger en gezonder worden. De huidige aanpak van gedogen is niet houdbaar, en gevaarlijk, zie ook het tragisch ongeval bij de Bogortuin. In dit geval heeft de rechter geoordeeld dat de gemeente ook verantwoordelijk is voor Pagina 1 van 2

wildzwemplekken. Daarnaast is alleen gedogen onnodig, gezien het feit dat er wel degelijk instrumentarium voor handen is (beschreven in het Ambtelijk Handboek Zwemmen en Zomerrecreatie aan het water) voor een actievere aanpak. Een actieve aanpak De gemeente kan en moet zich actiever inspannen voor het faciliteren van officiële zwemlocaties in de stad en stadsdeel Centrum. De stad heeft een verantwoordelijkheid in het creëren van veilige plekken voor recreatie en heeft daarnaast ook in rol in het verbeteren en op peil houden van de kwaliteit van water, wat in Nederland zeer te wensen over laat. Daarnaast is een actievere aanpak richting de wildzwemplekken ook mogelijk en noodzakelijk. Een actievere aanpak sluit aan bij de realiteit van een toenemend aantal zwemmers in stadsdeel Centrum, ook i.v.m. het huidige gebrek aan officiële zwemmogelijkheden en bij een toenemende noodzaak aan verkoeling in steeds hetere zomers.

Advies: 1. De SDC spreekt de ambitie uit om meer officiële zwemlocaties te realiseren in stadsdeel Centrum en verzoekt het Dagelijks Bestuur om te onderzoeken wat een mogelijk plan van aanpak hiervoor kan zijn, en de SDC hierbij te betrekken. 2. De SDC Centrum adviseert om gelijktijdig te werken aan een voorstel voor het verbeteren van de bestaande wildzwemplekken in stadsdeel Centrum. 3. De SDC Centrum adviseert om in beide voorstellen de volgende punten mee te nemen: a. Het creëren van minimale condities en faciliteiten bij veelgebruikte wildzwemplekken met aandacht voor inclusiviteit. b. Communicatie over risico’s en zwemvaardigheden. c. Duidelijkheid over hoe wildzwemplekken gebruikt kunnen worden op een manier dat het niet overmatig overlast geeft voor omwonenden. d. Het verkennen van de mogelijkheden voor medebeheer door (informele) zwemverenigingen of buurtverenigingen.

Dit advies aan het dagelijks bestuur is vastgesteld in de vergadering van de SDC Centrum van 28 mei. De adviespunten zijn separaat in stemming gebracht. Alle punten zijn aangenomen. Adviespunt 1: Alle fracties voor. Adviespunt 2: Voor: GL, PvdA, VVD, LP, D66. Tegen: Bewoners Amsterdam Adviespunt 3: Voor: GL, D66, LP, dhr. Bartelsman (PvdA). Tegen: mevr. Sluijter (PvdA), VVD, Bewoners Amsterdam