231221 Concept Kern uitvoeringsprogramma 2024-2027

Nationaal Programma Samen Nieuw-West Samenvatting Uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Concept Kern uitvoeringsprogramma NPSNW • 2024-2027

Wij Maken Samen Nieuw-West 21 december 2023

Inhoudsopgave Inleiding

1-4

Eigenaarschap, inclusie en democratie

5-7

Veiligheid

8-10

Werk en bestaanszekerheid

11-13

Wonen en leefomgeving

14-16

Kansen voor de jeugd

17-19

Financiën

20-22

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

E C

Er zijn goede voorbeelden waarbij dit lukt. Helaas hebben die vaak geen duurzame, positieve afloop. Tot frustratie van alle

betrokkenen. We komen tot de conclusie dat onze systemen en stelsels vastgelopen zijn in bureaucratie, versnippering,

wantrouwen, marktwerking, efficiëntie- en rendementsdenken.

N O

‘

‘

T P

Al decennia proberen we in Nieuw-West het verschil te maken.

Subsidies komen en gaan, onder steeds veranderende eisen,

waardoor we in sectoren zoals sport, kunst & cultuur, onderwijs en jeugdhulp een dagtaak hebben aan het vinden van omwegen

en mazen om te kunnen doen wat nodig is. Met alle gevolgen van dien voor onze jeugd; de bewoner van nu en de bewoner van

C

de toekomst.

Convenant Wij zijn Samen Nieuw-West, p.38

1

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Inleiding Dit is geen vrolijk citaat, maar het laat wel precies zien uit welke noodzaak het Nationaal Plan Samen Nieuw-West is geboren. Het moet niet uitmaken in welke wijk je wieg staat en dat doet het helaas nog wel. En dus moet het anders voor de mensen van Nieuw-West. Het moet ook anders voor de mensen die nu al heel hard werken in en voor Nieuw-West. Maar het moet vooral anders voor de jeugd, de Amsterdammers van vandaag en morgen.

T P

Doorbraak

Het is duidelijk dat we anders te werk moeten gaan dan voorheen, want als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. Deze uitspraak komt op verschillende plekken in de aanpak terug en het is een logica waar Cruijff het ongetwijfeld mee eens zou zijn geweest. Het heeft in Nieuw-West nooit ontbroken aan goede intenties en er is ook al veel moois bereikt. Dat moet gezegd. Wat ook gezegd moet, is wat veel mensen nu voelen: frustratie, woede, wantrouwen en angst.

E C

Het Nationaal Programma duurt minstens twintig jaar en heeft grote ambities. En dat is goed nieuws. Ons doel is blijvende, structurele verandering en verbetering van de leefbaarheid en de veiligheid voor de bewoners van Nieuw-West. Om echt iets te veranderen, moeten we kritisch kijken naar hoe alles nu geregeld is en uitzoeken wat werkt en wat niet. Kortom: doen we het goede en doen we het goed?

N O

We treden daarmee buiten de gebaande paden. Want als die paden hadden geleid tot structurele oplossingen, waren deze alliantie en dit programma überhaupt niet nodig geweest. Dit kan klinken als een wat vrijblijvende manier van werken. Dat is het niet. We doen en leren doorlopend. We weten (nog) niet precies wat we tegenkomen, maar gaan wel aan de slag. Voor de komende vier jaar op basis van dit uitvoeringsprogramma. We kijken kritisch naar wat we doen, en waar we leren dat het beter kan, sturen we bij. Er is moed voor nodig om zo te werken – om het te doen en te blijven doen. We leren dagelijks van wat we doen, door te doen. Met het doel om het systeem blijvend te veranderen. We delen de kennis die we opdoen in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en leren van elkaars opbrengsten.

C

Het mag duidelijk zijn dat we er voor de lange termijn in zitten en dat we verantwoordelijk zijn voor onze acties. We zijn daarop aanspreekbaar en we spreken elkaar daarop aan. Doorlopend. Alleen zo herstellen we het vertrouwen in elkaar en krijgen we iedereen aan boord.

Vertrouwen

Elkaars bedoelingen wantrouwen is helaas een verschijnsel dat ons, ook in Nieuw-West, hardnekkig in zijn greep houdt. We doorbreken de neerwaartse spiraal van wantrouwen door er eenvoudigweg niet meer aan mee te doen. We doen niet aan wantrouwen, omdat het samenwerking en daarmee vooruitgang en verbetering in de weg staat. We weigeren te wantrouwen of gewantrouwd te worden, dat kan je namelijk gewoon met elkaar afspreken. Vertrouwen is helend en dat weegt ruimschoots op tegen de risico’s die je neemt als je elkaar vertrouwt. We werken met elkaar aan een nieuwe vertrouwensrelatie, tussen alle betrokkenen en op alle lagen.dat kan je namelijk gewoon met elkaar afspreken. Vertrouwen is helend en dat weegt ruimschoots op tegen de risico’s die je neemt als je elkaar

2

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

vertrouwt. We werken met elkaar aan een nieuwe vertrouwensrelatie, tussen alle betrokkenen en op alle lagen.

We?

T P

Wie is toch steeds die ‘we’? Wij zijn de brede en groeiende alliantie van alle bewoners, organisaties en overheden die zich verenigen in Samen Nieuw-West. Wij zijn iedereen die het convenant heeft ondertekend en daarmee zijn we dus vooral een afspraak. Wij zijn geen op zichzelf staande organisatie, geen instituut, geen overheid. Wijzelf en niemand anders zijn er verantwoordelijk voor of wij slagen in onze missie en of wij koers houden. We leunen daarbij op niemand anders dan onszelf en onze eigen veranderkracht. Wij sluiten aan bij wat er al werkt in Nieuw-West en we vormen nieuwe samenwerkingsvormen waar nodig. Wij werken zo open mogelijk en iedereen die wil bijdragen, mag meedoen.

E C

Ongelijk investeren

‘Wij onderkennen expliciet dat het scheppen van gelijke kansen voor alle bewoners in Nieuw-West, vraagt dat we ongelijk investeren. We verklaren daartoe bereid te zijn en spreken mede in dat kader af maximaal transparant naar elkaar te zijn aangaande onze financiën, waar die aan Nieuw-West raken.’

N O

Zo staat het in ons convenant en dat is richtinggevend voor ons. De komende jaren verschuiven gemeente en Rijk budgetten van stadsdelen binnen de ring naar onder andere Nieuw-West. We gaan er alleen komen als we bereid zijn iets extra’s te leveren en structureel harder te lopen voor NieuwWest. We benoemen dit uitgangspunt hier opnieuw expliciet, omdat het ook een belangrijke bril is waardoor wij willen en moeten kijken bij het maken van concrete, praktische keuzes in de komende jaren.

C

Focus

We kijken in dit uitvoeringsprogramma naar wat we tot op heden bereikt hebben, wat de ontwikkelingen zijn en waar we denken dat het heen moet. Op de komende pagina’s geven we een selecte samenvatting van waar we mee bezig zijn. Dat doen we voor de volgende domeinen: Eigenaarschap, inclusie en democratie Veiligheid Werk en bestaandzekerheid Wonen en leefomgeving Kansen voor de jeugd

Eigenaarschap, inclusie en democratie staat als eerste genoemd, omdat het de basis legt voor de verandering in alle andere domeinen. Van, voor, met en door bewoners. Iedereen doet mee en iedereen heeft recht van spreken. Van de vijf genoemde domeinen ligt ons focuspunt in deze eerste jaren echter bij de kansen voor de jeugd.

3

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

En misschien onnodig om te zeggen: veel projecten bestrijken verschillende domeinen. Het gaat hier om mensen en hun problemen, en die laten zich niet verkokeren tot een domein. Veel van de problematieken in Nieuw-West houden zichzelf en elkaar in stand. We kunnen ze alleen doorbreken wanneer we ze bij de wortel, tegelijkertijd en in samenhang met elkaar aanpakken. Dat doen we dus, vanuit wat er al werkte en vanuit doelgericht opgezette verbanden waar dat kan, en kriskras door elkaar waar dat nodig is. We werken samen, want wij zijn samen Nieuw-West.

T P

Community wealth building

Speciale aandacht vragen we voor community wealth building. We willen een eerlijkere verdeling van welvaart en welzijn door geld dat verdiend wordt in een gebied, terug te laten vloeien naar bewoners van dat gebied. Dit kan door community wealth building (CWB) te organiseren. Dit is een actiegerichte en plaatsgebonden aanpak die we in Nieuw-West, in samenwerking met Zuidoost, Noord en andere gebieden in Nederland willen testen, beproeven en, als ze werkbaar blijken, willen uitbouwen. We maken gebruik van expertise die wereldwijd beschikbaar is en zetten ons in om:

E C

• Welvaart vooraf eerder eerlijker te leren verdelen zodat we dat niet achteraf hoeven te repareren. • Opbrengsten die in een gebied worden gerealiseerd terug te laten vloeien naar dat gebied. • Werkgevers (werk) maar ook naar inkoop van (ondersteunende) taken te koppelen aan nieuwe inclusieve bedrijfsmodellen zoals coöperatieven. • Te komen tot een werkbaar en toetsbaar kader door een expliciete CWB-strategie te ontwikkelen.

N O

We creëren onder andere een werkgroep met vertegenwoordigers van ankerorganisaties in NieuwWest: denk aan lokale overheden, ziekenhuis, scholen en woningcorporaties. Deze instellingen kopen jaarlijks voor miljarden euro’s aan goederen en diensten in. Een substantieel deel willen we, stapsgewijs, naar Nieuw-West terugleiden. We testen ons juridisch en financieel instrumentarium en gaan ons inzetten om in 2024 en 2025 minstens vier werknemers- of buurtcoöperatieven te helpen realiseren in werkvelden als: eten/drinken, energie/isolatie, zorg en welzijn, beheer en onderhoud. Ook hier leren we van elkaar en met elkaar.

C

Per domein geven we het volgende schematisch weer: Opdracht – de visie op de lange termijn Opbrengsten – middellange termijn Actielijnen – wat gaan we nu doen?

Het Kern uitvoeringsprogramma is een greep uit alle initiatieven, activiteiten, samenwerkingen en onderzoeken die plaatsvinden binnen het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Het doet daarmee onmogelijk recht aan de inzet van alle betrokkenen. De citaten zijn afkomstig van bewoners die zich hebben uitgesproken op een van de bewonersberaden van 4 oktober 2023. Het citaat bij Veiligheid is van een jongerenwerker die in Nieuw-West woont en werkt.

4

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Eigenaarschap, inclusie en democratie

T P

E C

N O

Juist bij het aanpakken van acute problemen die herkenbaar zijn voor bewoners, laten de inwoners van Nieuw-West zien dat zij over een inspirerende betrokkenheid en energie beschikken. Na de aardbevingen in Turkije, Syrië en Marokko waren er binnen no time vrachtwagens vol noodhulp vertrokken. Sommige initiatieven in Nieuw-West weten grote investeerders binnen te halen en slagkracht te creëren. Ook is het te danken aan een grote groep vrijwilligers en professionals dat het tekort aan capaciteit voor handhaving hiermee deels wordt gecompenseerd. Dit zijn onder andere buurtmoeders, moskeevaders en jongerenwerkers. We zien het als onze missie om deze betrokkenheid en energie structureel en duurzaam onderdeel uit te laten maken van het Nationaal Programma Samen NieuwWest.

C

Dit is geen geringe opgave. Want waar de bewoners van Nieuw-West aantonen over tomeloze energie en betrokkenheid te beschikken als zij het heft in handen nemen, zien we ook dat het vertrouwen gering is als het gaat om publieke instituten. Zo hebben jarenlange ervaringen met discriminatie en stereotypering ertoe geleid dat een deel van de bewoners zich een tweederangsburger voelt. Een deel van de bewoners behoort tot de Toeslagenouders. De verkiezingsopkomst is zorgwekkend laag. Maar ook de inherente machtsongelijkheid tussen de overheid, andere instituten en burgers maakt dat bewoners soms denken dat het systeem eerder een vijand is dan een vriend. Juist mensen die zijn afgehaakt, laten hun stem niet horen en trekken zich terug. Als het doel is om de bewoners van het stadsdeel nauw te betrekken bij het programma, verdient de groep die zich niet laat horen in het bijzonder onze aandacht. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor informele partijen en wijkverbinders, omdat zij de mensen die de instanties zijn kwijtgeraakt vaak wel weten te

5

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

bereiken. Om de verbinding duurzaam te maken willen we ook bruggen bouwen: tussen de leefwereld en daar waar het systeemwereldperspectief dominant is, tussen burgers en onze alliantie-partners. Maar ook tussen krachtige bewoners en bewoners die zich in een kwetsbare positie bevinden. Daar hebben we een wereld te winnen en daar gaan we stappen in zetten met bewoners. We hebben afgesproken dat bewoners regie krijgen over hun leven, hun levensonderhoud en hun leefwereld. Daarvoor is het nodig dat bewoners, bedrijven, overheden en instanties samen NieuwWest dragen en met elkaar de prioriteiten bepalen. Meer zeggenschap van bewoners vraagt ook om meer inclusie, om het betrekken van de stemmen die al moeizaam doorklinken.

T P

‘Wat ik heb verteld is bij ons allemaal bekend. Het is er al jaren. Ik begrijp niet dat het niet wordt opgelost. Luister naar ons en neem ons serieus.’

E C

‘Geld wat voor de wijk bestemd is, komt te weinig bij de bewoners terecht en te veel bij de instellingen, zelfs buiten de stad.’

Wijkallianties als fundament

• In buurten waar bewoners de meeste moeite hebben om in hun dagelijks leven overeind te blijven, maken we wijkallianties. We hebben onderzocht om welke buurten dat gaat en het zijn: Wildeman, Reimerswaal, Johan Jongkindbuurt, Jacob Geelbuurt, Lodewijk van Deys selbuurt, Confuciusbuurt, Louis Couperusbuurt, Dichtersbuurt, Wegener Sleeswijkbuurt en de Ruys de Beerenbroukbuurt. Op deze buurten en de mensen die er wonen ligt de komende jaren onze focus. Dat betekent niet dat we niet actief zullen zijn in de andere wijken.

N O

Het ontwikkelen van de wijkallianties is in volle gang. We sluiten bij voorkeur aan op de samenwerking van bewoners die al in de buurt is. Alleen als er nog niks is georganiseerd, helpen wij met het ontwikkelen van een nieuwe wijkalliantie. Dan identificeren we per buurt een ‘aanjager’, dit is iemand met een groot netwerk in en kennis over de buurt. Deze aanjager organiseert samen met wijkverbinders bijeenkomsten met bewoners om in kaart te brengen wat de krachten en de opgaven zijn in de wijk en wat er nodig is in capaciteitsopbouw.

C

De mensen die de wijkallianties vanuit de gemeente ondersteunen vertegenwoordigen de verschillende domeinen, afdelingen en stadsdelen, en voeren namens de gemeente het woord. In de wijk worden één of meer centrale (fysieke) plekken ingericht waar de wijkalliantie samenkomt.

Het gelijkwaardig betrekken van bewoners

• Op 4 oktober 2023 werden vijf bewonersberaden georganiseerd in Geuzenveld-Slotermeer, Osdorp en Slotervaart voor bewoners die normaal gesproken minder snel meepraten. Onderwerpen uit de vijf domeinen van Samen Nieuw-West kwamen aan bod. Deelnemende organisaties waren Kringwijs, andere leden van de Kracht van Nieuw-West en kleinere organisaties en initiatieven in Nieuw-West. Maar liefst 228 bewoners van het stadsdeel namen deel, waaronder veel mensen die we nog niet eerder hadden gesproken. Het is dus gelukt een nieuw geluid vanuit de bewoners te laten klinken. De uitkomsten van de bewo-

6

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

nersberaden zijn eind oktober gedeeld met alle deelnemers en vervolgens op de website van Samen Nieuw-West geplaatst. Begin 2024 organiseren we nog twee bewonersberaden in Nieuw-Sloten De Aker en we herhalen dit vervolgens ieder half jaar. • Het alliantiebestuur heeft ingestemd met een tijdelijke regeling voor vergoeding van bewo ners die een actieve rol spelen in de structuren van het programma, zoals de opgaveteams en werkgroepen. Om snel tot een werkzame regeling te komen, is de regeling opgesteld binnen de wettelijke kaders voor het vergoeden van vrijwilligers. Deze regeling overbrugt de periode tot er meer structurele voorstellen zijn uitgewerkt over bewonersvergoedingen in NPSNW.

T P

In het streven naar gelijkwaardigheid aan de overlegtafels, is het belangrijk dat de kennis en expertise van bewoners op waarde wordt geschat. Het vergoeden van bewoners voor hun bijdrage, net als dat de overige deelnemers aan de overleggen betaald worden vanuit hun werkgevers, draagt bij aan een gelijker speelveld.

E C

Werken aan diversiteit en inclusie

• Om bestaande gemeenschappen te versterken organiseren we verschillende typen activi teiten voor dialoog en ontmoeting. We sluiten aan bij de initiatieven die al georganiseerd worden, vergroten deze en differentiëren waar nodig. Zo organiseren we voorlichtingsbijeen komsten, spreekuren, trainingsweekenden, filmavonden, workshops en collegetours om bewustwording over thema’s die onder bewoners in Nieuw-West spelen te vergroten en zichtbaarheid te creëren. We hebben in het bijzonder oog voor gemeenschappen die relatief klein zijn of minder in beeld.

N O

Zo organiseert Stichting Gouden Mannen dialogen en voorlichtingen over taboeonderwer pen, het vergroten van weerbaarheid, emancipatie en zelfredzaamheid. St. Kikid geeft projectweken op VO-scholen met workshops die gaan over seksuele weer baarheid, veiligheid, zelfbeschikking, sexting en groepsdruk.

C

Young Amsterdam organiseert collegetours, dialogen en talkshows over het tegengaan van racisme, en het bevorderen van inclusie, gedeelde geschiedenis, identiteitsvorming en emancipatie.

7

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Veiligheid

T P

E C

N O

‘Ik kom regelmatig jongens tegen die ik heb geholpen door naar ze te luisteren, echt te luisteren en ze te helpen met keuzes in hun leven. Als ze tegen mij zeggen: dank je wel, zonder jou was ik er misschien wel niet meer geweest, wat kan ik terugdoen? Dan zeg ik: geef je oprechte aandacht zoals ik heb gedaan aan iemand anders die het nodig heeft.’

C

We willen dat iedereen zich veilig en verbonden voelt in Nieuw-West en op dit moment is dat niet zo. Als je je verbonden voelt met je thuis en je omgeving, voel je je ook veilig. Sommige mensen hebben te maken met geweld of worden onderdrukt. Dat kan thuis of op straat zijn. Soms is dat zelfs zo in een vriendengroep. Anderen hebben het gevoel niet welkom te zijn in het stadsdeel, wijk of gezin. Ook is er sprake van ondermijning in het stadsdeel. Dat zien we bijvoorbeeld aan schietpartijen of aan explosieven, maar ook aan vastgoed dat in handen is van criminelen. We zien op sommige plekken ook criminelen die in netwerken opereren. We maken ons zorgen over jonge kinderen die in aanraking komen met criminaliteit en er soms ook aan meedoen of aan mee willen doen. Er hebben de afgelopen jaren bewoners, ondernemers, professionals van politie, Openbaar Ministerie, stadsdeel en handhaving, maar ook tal van zorgpartijen heel hard gewerkt om deze situatie beter te maken. Zo zetten buurtmoeders en -vaders zich in voor verbinding in wijken en werken aan veilige en fijne situaties. En jongerenwerkers doen iedere dag hun best om jongeren en families in moeilijke situaties te helpen en te ondersteunen. Daar zijn we trots op en we moeten er met elkaar voor zorgen dat deze initiatieven blijven.

8

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Tegelijkertijd is het ook niet eerlijk als we zeggen dat alles goed gaat, terwijl veel bewoners veel problemen ervaren. Daarom hebben we met een zo groot mogelijke groep van diverse bewoners, ondernemers, professionals, mensen van hogescholen, universiteiten en stichtingen in de wijken gesproken over wat we moeten doen op het gebied van veiligheid in Nieuw-West. Daar zijn een aantal ideeën uit voortgekomen die we de komende tijd gaan uitvoeren met elkaar. Een van de conclusies is dat onveiligheid ontstaat doordat er andere problemen zijn, zoals armoede, een zwakke psychische gezondheid en geen passende woning, en dat er geen kansen zijn. We moeten de oorzaken aanpakken wil de veiligheid toenemen. Dat doen we dus door met elkaar te werken aan de domeinen Wonen en leefbaarheid, Kansen voor de jeugd en Werk en bestaanszekerheid.

T P

We werken eraan dat bewoners van Nieuw-West zich veilig en verbonden voelen met zichzelf en in hun omgeving. Om dat te kunnen doen moeten we onveiligheid bestrijden door criminaliteit aan te pakken. En moeten we werken aan verdraagzaamheid onderling.

E C

Wat gaan we nu doen? De komende tijd zetten we ons met elkaar in voor de volgende resultaten. Per activiteit is of komt er een projectgroep van bewoners en (semi) professionals die kijken naar wat er nodig is en welke acties er moeten komen.

We zorgen voor een stevige samenwerking en een solide fundament

• We zorgen ervoor dat politie, Openbaar Ministerie, gemeente en partners in de buurten kunnen zijn. Dat betekent meer en een (betere) verdeling van capaciteit, maar dat betekent ook het weghalen van kwetsbare plekken die nu veel vragen van veiligheidspartners, zo als de rechtbank Osdorp. Het betekent ook dat Nieuw-West een aantrekkelijk gebied is voor mensen om te komen werken en te blijven werken. We zorgen dus voor een goede structuur van samenwerken, zodat ook alle acties en projecten een resultaat hebben voor jaren.

N O

Huiselijk geweld en kindermishandeling uit de taboesfeer en sneller juiste hulp en interventies

• We stoppen huiselijk geweld en kindermishandeling en de herhaling ervan. Er ontstaat een netwerk van formele (zoals jeugdbescherming, de Blijfgroep) en informele partijen (zoals diverse stichtingen die bezig zijn met empoweren van gezinnen, vrouwen, mannen en het terugdringen van huiselijk geweld). Zo is er al geëxperimenteerd met Time Out woningen die ervoor zorgen dat er een tijdelijke woning en begeleiding is wanneer de spanning hoog oploopt. Er zijn 14 gezinnen geholpen en samen met de woningcorporaties wordt gewerkt aan een vervolg.

C

Iedereen heeft makkelijker toegang tot het recht

• De bewoners in Nieuw-West krijgen directer toegang tot het recht doordat er wijkrechtspraak is in Nieuw-West. Dat betekent dat er een buurtrechter komt. Op dit moment is de ver kenningsfase gestart. De buurtrechter is onder andere in gesprek met moskeeën, buurt moeders, buurtvaders en wijkverbinders, maar ook met netwerkagenten en professionals binnen het stadsdeel die de wijken goed kennen. Op basis hiervan stellen we onder meer vast op welke thema’s de buurtrechter zich moet richten. Het gaat bijvoorbeeld om incasso zaken, strafzaken, leerplichtzaken en familiezaken. De zitting kan, naast een juridische beslissing, ook het moment zijn om blijvende oplossingen te zoeken voor lastige situaties waarin de betrokkene verkeert. Daardoor kan bijvoorbeeld ook schuldhulpverlening aansluiten om meteen aan schulden te kunnen werken.

9

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Er zijn meer veiligheidsdragers

• We maken het netwerk van mensen groter die veiligheidsdragers zijn. Daarvoor moeten we nog een andere term zoeken. Wat we bedoelen is dat er allerlei mensen al dagelijks zorgen voor verbondenheid en welzijn. Bijvoorbeeld kappers, tandartsen, mensen op de spoedeisende hulp, buurtmoeders en -vaders, mensen op scholen en in gezinnen. In Nieuw-West zijn er al veel bewoners die voor verbinding en het welzijn van medebewoners in hun wijk zorgen. Ook steken ze hun nek uit tijdens risicovolle evenementen. We moeten ervoor zorgen dat deze ‘veiligheidsdragers’ vanuit welzijn kunnen werken, en niet de taken van instanties, zoals de politie, overnemen.

T P

• We werken aan ‘het merk’ samenleving. Dat moet zo sterk en aantrekkelijk zijn, dat iedereen – dus ook jongeren – daarbij willen horen en vanuit die waarden willen leven. Een crimineel netwerk is voor sommige jongeren bijna een tweede familie, maar dan op een destructieve manier. Dat willen we samen met hen veranderen.

E C

Trauma als kracht voor meer veerkracht bewoners

• Wanneer er sprake is van (intergenerationeel) trauma heb je de kans hieraan te werken. Een werkgroep zoekt plekken waar al met trauma gewerkt wordt. Samen zoeken we uit wat er nodig is in Nieuw-West.

We doorbreken criminele carrières

• We doorbreken criminele carrières en criminele netwerken door nieuwe methoden van werken die we, naast de klassieke manier, uitproberen. We vergroten de kans dat jongeren voor een positief toekomstperspectief kiezen. Er zijn op dit moment tientallen jongeren aan banen geholpen in Osdorp Oost, bij wie dat eerder niet lukte.

N O

Herbestemmen van crimineel bezit

• In Nieuw-West is geen ruimte voor crimineel bezit van bijvoorbeeld panden. Die nemen we af en we zorgen ervoor dat deze weer voor de samenleving in Nieuw-West ter beschikking komen.

We werken herstelgericht tijdens straf en vergelding

C

• We zorgen ervoor dat er tijdens het straffen, bijvoorbeeld in een gevangenis, een HALT-straf of reclasseringstoezicht, meteen kansen zijn die ervoor zorgen dat mensen na de straf hun leven goed kunnen oppakken, door bijvoorbeeld al tijdens detentie een baan te kunnen vinden.

Er is meer online veiligheid

• We zorgen ervoor dat de online omgeving een veilige omgeving is om je te begeven. We zorgen dat cybercriminaliteit geen kans heeft in Nieuw-West. We doen dit door bijvoorbeeld opsporing in te zetten, maar ook door samen te werken met internetplatformen. We werken met rolmodellen en met bijvoorbeeld online jongerenwerkers aan een grotere bewustwording van online veilig gedrag.

10

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Werk en bestaanszekerheid

T P

E C

N O

Werk is op persoonsniveau de meest directe weg naar meer bestaanszekerheid. Door economische ontwikkelingen en de inzet van partners zijn de afgelopen jaren veel meer mensen aan het werk gegaan. Toch zien we in Nieuw-West een groot aantal mensen dat achterblijft. Zorgwekkend is dat de werkloosheid onder jongeren en het aantal vroegtijdig schoolverlaters is gestegen. Daarom leggen we de prioriteit bij het bieden van kansen aan jongeren via begeleiding naar werk en extra inzet op onderwijs en stages. Daarnaast zetten we in om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen en willen we dat iedereen zich kan blijven ontwikkelen. Uitdaging hierbij is om de mismatch tussen vraag naar en aanbod van arbeid te verkleinen. Dit vraagt investeringen in het opleiden van mensen, maar ook dat werkgevers anders kijken naar talent. We hebben speciale aandacht voor de essentiële sectoren, omdat werkgelegenheid in deze sectoren niet alleen een baan biedt, maar ook de essentiële sector zelf versterkt en daarmee ook op die manier bijdraagt aan de bestaanszekerheid van bewoners in Nieuw-West.

C

De inzet op werk is niet genoeg om meer bestaanszekerheid te garanderen. De problematiek rondom werkende armen vraagt onze aandacht. Om bewoners te bereiken over het onderwerp bestaanszekerheid is samenwerking tussen formele en informele organisaties cruciaal.

‘De elektriciteitskosten zijn zo hoog. Mensen kunnen dat niet betalen. Hoe moet ik dat betalen, ook met die e-auto’s? Hoe moet dat verder?’

11

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Jongeren hebben gelijke kansen op de arbeidsmarkt

• Trajecten naar lokaal werk. Het Stimuleringsprogramma Werken in de haven is opgezet. Dit is een samenwerking vanuit ORAM/Amports, gemeente, opleidingen en de werkgevers in de haven om jongeren uit Nieuw-West te koppelen aan het werk in de haven. Het is essentieel dat deze partijen samenwerken om de koppeling te verbeteren. Door deze samenwerking is het mogelijk om knelpunten aan te pakken en beter in te spelen op de specifieke behoeften.

T P

Passend werk voor iedereen

• We hebben in 2023 twee integrale banenmarkten georganiseerd met aandacht voor werk, participatie en inkomen. Deelnemende organisaties waren Nieuw-West Werkt en Participeert, maatschappelijke organisaties en werkgevers. De bezoekers worden op verschillende levensdomeinen ondersteund via de integrale banenmarkt. Ze komen dus niet alleen in contact met werkgevers voor een baan, maar er wordt ook gekeken of ze op andere leefgebieden ondersteuning nodig hebben. De eerste twee banenmarkten waren in Sloter meer-Geuzenveld en Osdorp en zijn door ongeveer vijfhonderd mensen bezocht. Een boven verwacht hoog aantal bezoekers.

E C

• Werkgeversaanpak matching. Vanuit het werkgeversservicepunt (gemeente/UWV) zijn een projectleider en twee accountmanagers specifiek voor stadsdeel Nieuw-West aangesteld. Dit heeft in een half jaar tijd ongeveer veertig extra plaatsingen van personen uit de bijstand bij werkgevers opgeleverd. Ook heeft dit een impuls gegeven aan de samenwerking binnen de gemeente rondom werk en bestaanszekerheid. Het aantal extra plaatsingen laat zien dat extra inzet – dus ongelijk investeren – resultaten oplevert.

N O

Werken loont

• We gaan een garantieknop inzetten. Dit is een garantie voor iedereen die vanuit de bijstand gaat werken om binnen 6 maanden weer direct terug te kunnen keren in de bijstand mocht er sprake zijn van uitval of onvoldoende financiële vooruitgang. De garantieknop wordt uiteindelijk voor de hele stad ontwikkeld, maar we starten hiermee in Nieuw-West. • We maken afspraken met werkgevers in Nieuw-West over minimale arbeidsvoorwaarden, zoals een leefbaar loon, voor de werknemers in het stadsdeel. Dat doen de alliantiepartners ook voor de mensen die voor onze opdrachtnemers werken. Het voorbeeld hiervoor is Dundee living wage city.

C

Wijkaanpak financiële problemen

• Schuldenvrije Dichtersbuurt. Samen met informele organisaties, de gemeente, Eigenwijks, het buurtteam en Eigen Haard hebben we inwoners met schulden succesvol weten te bereiken. Er is een opbouwwerker vrijgemaakt om maatwerk te leveren op het gebied van schuldenproblematiek. Deze sleutelfiguur legt contact met de bewoners en werkt vanuit hun leefwereld om op die manier hun vertrouwen te herstellen en hen te ondersteunen bij financiële problemen. Daarnaast weet de opbouwwerker de bewoners ook te verbinden aan een netwerk van formele organisaties in de buurt. Deze succesvolle aanpak breiden we uit naar andere gebieden in Nieuw-West.

Huishoudens hebben voldoende besteedbaar inkomen om rond te komen

• We gaan experimenteren met vormen van (extra) onvoorwaardelijk inkomen. Dit doen we om groepen in Nieuw-West direct van meer middelen te voorzien en te onderzoeken wat dit betekent voor hun bestaanszekerheid. We starten onder ander medio 2024 met de pilot

12

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Gewoon Geld Geven. Dit project is opgezet met het Kansfonds en de Hogeschool van Amsterdam. In deze pilot ontvangen gezinnen/alleenstaande ouders met minimaal 1 kind onder 18 jaar gedurende 2 jaar een toelage van € 150 per maand. De Hogeschool van Amsterdam doet onderzoek naar het effect van deze financiële bijdrage op welzijn, de gezondheid, ontwikkeling, participatie en het gebruik van zorg en ondersteuning door de gezinnen.

T P

Banen met impact

• We starten met het programma Nieuw-West banen. Dit bouwt voort op de nieuwe gemeen telijke aanpak rondom gesubsidieerd (tijdelijk) werk. In Nieuw-West vergroten we het aantal banen dat beschikbaar komt en verbinden deze banen aan de behoeften in de buurt. Denk bijvoorbeeld aan de thema’s schoon, heel en veilig. Ook verbinden we de buurtbanen en werkgelegenheidsprojecten groenmakers en schone kans aan deze inzet. Deze buurtgerichte banen zijn een opstap naar structureel werk en verkleinen hiermee de stap voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt naar betaald werk. We sluiten bij het inzetten van Nieuw-West banen aan bij de wijkallianties.

E C

Betrokken ondernemers en werkgevers

• We vinden het belangrijk dat partijen, ondernemers en investeerders, bijvoorbeeld grote bedrijven, die aan Nieuw-West verdienen een (deel) van de winst terug investeren in NieuwWest: social return heet dat. Wat daar ook onder valt, zijn de eisen die de gemeente stelt aan organisaties die subsidies ontvangen. Bijvoorbeeld op het gebied van goed werkgeverschap, zoals het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We gaan met gemeente en bedrijven in gesprek om de verplichtingen van social return vaker te verbinden aan de opgaven in Nieuw-West. Samen komen we tot initiatieven die direct gunstige effecten hebben voor de bewoners van Nieuw-West.

N O

C

13

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Wonen en leefomgeving

T P

E C

N O

Een woning is één van de belangrijkste basisbehoeftes van de mens. Zonder een goed dak boven je hoofd wordt het leven heel moeilijk. Zonder die veiligheid en zekerheid kun je je niet goed verder ontwikkelen en stel je belangrijke beslissingen uit. We willen dat iedereen in Nieuw-West een (t)huis heeft en we moeten ervoor zorgen dat de kwaliteit van de woningen op orde is. Dat bewoners tevreden zijn over het binnenklimaat van de woning, dat hun energieverbruik laag is en dat vocht- en schimmelproblemen een hoge uitzondering zijn.

C

Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat mensen passende woningen hebben. Het toekomstige woningbouwprogramma, het aantal en het soort woningen in Nieuw-West, sluiten aan bij wat huidige en toekomstige bewoners nodig hebben. Sterke gemeenschappen zorgen voor solidariteit. Een buurt is alleen vitaal en leefbaar als mensen zich er thuis voelen en het er schoon en veilig is. Een leefbare buurt is divers en biedt meer dan alleen woningen. We willen dat bewoners ervaren dat hun leefsituatie en perspectief verbeterd is en dat ze zich weer gezien en gehoord voelen. Een fijne woning in een fijne leefomgeving is een belangrijke basisvoorwaarde. Daarvoor moeten we in meer investeren dan alleen in woningen en leefomgeving. We versterken de integrale samenwerking in buurten daar waar al wordt samengewerkt, bijvoorbeeld met gemeente, corporaties, Opbouwwerk en Cascoland. Dit zorgt ervoor dat mensen weer gezichten hebben bij de instanties en dat de lijnen kort zijn. Zo kunnen we kleine problemen snel signaleren

14

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

en oplossen, én grote problemen zien en samen aanpakken. Hierdoor kunnen bewoners zelf meer bijdragen aan hun leefomgeving. Daarnaast is mobiliteit belangrijk om de bestaanszekerheid te vergroten. Om je werk, familie, vrienden, vrijetijdsvoorzieningen te kunnen bereiken moet je je kunnen verplaatsen in het stadsdeel, door de hele stad en daarbuiten. Daarom willen we ervoor zorgen dat bewoners zich duurzaam kunnen verplaatsen in Nieuw-West.

T P

‘Kinderen geboren in Nieuw-West krijgen geen kans om door te stromen woning in hun eigen wijk. Zij moeten voorrang krijgen.’

‘Ik ben blij met de buurt (Slotermeer-West). Er zijn veel activiteiten waar ik tegen een kleine vergoeding terecht kan. Bijvoorbeeld de Zaak van smaak en de Buurtkeuken.’

E C

Kwaliteit van woningen zijn op orde

• De corporaties en gemeente Amsterdam hebben vanuit hun basisverantwoordelijkheden een vernieuwde aanpak Vocht en schimmel opgesteld. Doel is om eenduidig schimmelmeldingen op te pakken en deze zo veel mogelijk proberen te voorkomen. In veel gevallen kan deze die vragen om een andere aanpak.

N O

• We zetten in op een pro-actieve complexgewijze benadering – dus complex voor complex – als een aanvulling op de reactieve stedelijke aanpak. • We zetten bewonersprofessionals in om als onafhankelijke partij tussen partijen te staan. Zij gaan open en eerlijk in gesprek met huurders en laten zien dat de professionele partijen hun problemen serieus nemen. We kiezen voor de aanpak per complex, omdat we zo meer mensen collectief benaderen en mogelijk tot betere ideeën komen voor een oplossing van de binnenklimaatproblematiek. Bewoners hebben als ervaringsdeskundigen namelijk vaak ook heel goede en waardevolle ideeën die we graag benutten. Het streven is dat bewoners professionals daar een rol in kunnen vervullen. Dit vereist wel een goede coaching.

C

Mensen wonen in passende woningen

• In Nieuw-West is een grote groep jongeren/jong volwassen die noodgedwongen nog thuis wonen. Dit heeft voor een deel van deze jongeren gevolgen voor hun ontwikkeling en/of legt een druk op de rest van het gezin. Het bieden van perspectief voor deze thuiswonende jongeren/jong volwassenen heeft hoge prioriteit (zie ook het domein Kansen voor de Jeugd). We doen dit onder andere door verhuizing naar een eigen woning mogelijk te maken, daar waar mogelijk in combinatie met onderwijs en/of werk. Hiermee helpen we de jongeren/jong volwassenen, maar maken we ook druk op grote gezinnen in te kleine woningen kleiner. We ontwikkelen samen met jongeren een manier waarop hun zoektocht naar een woning kan worden verbeterd. Waar nodig gaan we hen beter voorlichten, begeleiden en ondersteunen.

• Stadgenoot heeft ingezet op bijzondere woonprojecten voor jongeren. Bijvoorbeeld op Notweg 32: woongroep voor dertig jongens uit Osdorp (e.o.). Zij zijn geselecteerd en worden begeleid door Unite Multizorg (UMZ). Twee van de dertig woningen worden via Vooruit ver-

15

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

huurd aan community builders die activiteiten organiseren in de gemeenschappelijke woon kamer. De 250 m2 aan maatschappelijke voorzieningen worden gebruikt als buurtkamer en (overdag) voor het plusprogramma van naastgelegen basisschool Het Talent. De tuin wordt ingericht met inzet van wijkpartner Stadsboerderij Osdorp.

T P

Meer draagkracht, diversiteit en minder kwetsbaarheid

• In een aantal buurten staat de leefbaarheid sterk onder druk. Het gaat vaak om buurten met een concentratie van huishoudens in een kwetsbare situatie die afhankelijk zijn van aan vullende zorg of ondersteuning. Om de weerbaarheid van deze buurten te verhogen en daarmee de samenredzaamheid, zijn we hier terughoudend met de instroom van minder weerbare huishoudens. Dit past bij ‘ongelijk ontzien’. Corporaties in deze buurten stemmen de instroom van bewoners af met de gemeente, maatschappelijke partners en zorgpartijen. We leren daarbij van en versterken goede voorbeelden in de buurt, zoals Riekerhaven en Buurtbalans, en in andere delen van Nederland.

E C

Bewoners hebben een gezicht bij de instanties en de lijnen zijn kort

• Op één plek in de buurt aanwezig. We leren van de ervaringen in de Dichtersbuurt en Lodewijk van Deysselbuurt. Daar werken respectievelijk Eigen Haard en Rochdale en wijk partners samen vanuit één plek. De kracht is dat stadsdeel en corporaties zich er voor meerdere jaren aan verbinden. Er zijn extra mensen en budget om programma’s op te zetten en activiteiten te organiseren. Die intensieve samenwerking is goed voor de buurt, er is meer contact met bewoners en betere hulp aan kwetsbare bewoners. Ook professionals hebben er baat bij: door in één team samen te werken en aandacht te hebben voor één buurt, hebben ze meer tijd om een band met de bewoners op te bouwen. Ook niet direct betrokken profes sionals voelen zich meer verbonden met de buurt. Iedereen vindt het prettig om, naast alle problemen, juist naar kansen en kracht in een wijk te kijken. Zo zoeken de Zorgbrigade en Werkbrigade van de gemeente uit hoe zij kunnen samenwerken. Dan kunnen buurtbewoners zonder werk hulp krijgen om een stage of baan te vinden in de zorg of bij het onderhoud van groen en de openbare ruimte.

N O

Onderzoek verbeteren bereikbaarheid en betaalbaarheid

C

• We onderzoeken en stellen een plan van aanpak op over wat bewoners nodig hebben en wat we daaraan kunnen doen. Aansluitend op het Mobiliteitsplan Nieuw-West en met oog voor de verkeersveiligheid denken we aan: beter openbaar vervoer, aantrekkelijke en veiligere fietsroutes in en naar Nieuw-West.

16

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Kansen voor de jeugd

T P

E C

N O

We willen dat kinderen en jongeren in Nieuw-West zich optimaal kunnen ontwikkelen. Daar hoort bij dat zij opgroeien in liefdevolle aandacht en geborgenheid. Dat zij worden geboren in een veilige omgeving, waar zij een goede en gezonde start maken. Hun talent is leidend en zij worden niet onevenredig gehinderd door factoren buiten hun macht.

C

Nieuw-West verbetert pas écht, blijvend en in rap tempo als de jeugd zich goed kan ontwikkelen. Kinderen en jongeren hebben recht op liefdevolle aandacht en sturing van ouders en anderen. Om daarvoor te zorgen zijn de inspanningen van alle domeinen nodig. De toegevoegde waarde van Kansen voor de Jeugd zit hier: wat kunnen we verbeteren aan het perspectief van kinderen? En wat kunnen we doen om de voorwaarden goed te krijgen?

‘Hangjongeren hebben geen plek/ruimte of iets te doen. Alles is ook duur.’

‘Toekomst van mijn kinderen: wat gaat er gebeuren op scholen? Lerarentekort. Vaak afwezig. Krijgen ze genoeg begeleiding met de toetsen?’

17

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Alle kinderen maken gebruik van het ontwikkelaanbod

• Rondom de Jacob Geelbuurt werken formele en informele partners in een experiment al enige tijd samen. Zij doen actieonderzoek naar hoe we gezinnen beter kunnen bereiken en hoe we acute problemen kunnen oplossen. Er vallen geen kwesties meer tussen wal en schip. Partijen werken samen aan oplossingen die er zonder het doorbraaknetwerk niet zouden zijn. Zo bereiken we gezinnen die we anders niet zagen en zo kunnen we hen beter ondersteunen. Wat we leren door deze nieuwe manieren van samenwerken, proberen we uit op meerdere plekken in Nieuw-West. Wat goed blijkt te werken, gebruiken we bij het veran deren van de werkwijzen die we gewend zijn.

T P

• Er is ondersteuning in de vroege jaren, met bijvoorbeeld speelgroepen en voorschoolse educatie. Er zijn speelgroepen opgestart voor tientallen jonge kinderen waar tot op heden geen ontwikkelaanbod voor was. Deze ervaringen worden gebruikt om uit te breiden en van te leren in de rest van het veld.

E C

• Alle kinderen in Nieuw-West moeten gebruik kunnen maken van voorschoolse educatie. Vanaf jonge leeftijd moeten zij elkaar kunnen ontmoeten, wat hun achtergrond ook is. Dat betekent praktische veranderingen en andere kaders binnen de kinderopvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). Daar werken betrokken organisaties aan via vier actielijnen, waarvoor de komende jaren substantieel middelen beschikbaar zijn.

N O

Pedagogische infrastructuur is aanwezig in Nieuw-West

• Door het aanbod op en rond scholen beter te organiseren en te coördineren, ontstaat een ontwikkelaanbod voor alle kinderen van twaalf uur per dag en van hoge kwaliteit. We leren van drie clusters van scholen die al veel betekenende ontwikkelingen laten zien. Het gaat om: Familiescholen, Samen Leren in de Wijk en Naschoolse Ontwikkelomgeving. Dat zijn dus bestaande initiatieven, waarvan we de diepe inzichten, filosofie en lessons learned gebruiken om tot een integrale ontwikkelomgeving te komen voor kinderen van 8-20. Er is al een netwerk opgericht van meer dan honderd organisaties die daarin participeren.

C

Jongeren dragen actief bij aan nieuwe integrale aanpak

• Anders denken: jongeren hebben een hoopvol en kansrijk perspectief. We zien jongeren vaak als een probleem, risico of als mensen die hulp nodig hebben. Dit blijkt uit woorden die we vaak gebruiken, zoals ‘preventie en ‘doelgroep’. Maar wat als we andere woorden gebrui ken, anders denken? Wat als we denken vanuit kansen, wat jongeren kunnen en hoe hun talenten van betekenis zijn? Kort gezegd, niet voorkomen van, maar werken aan. • We doen actieonderzoek om het perspectief voor jongeren te verbeteren. Een groep met mensen uit alle domeinen onderzoekt wat nodig is om het perspectief van jongeren beter te maken, nu en in de toekomst. Ze zetten centraal wat jongeren wél kunnen en wat zij aan talent in huis hebben, in plaats van de jongeren als een risico of probleem te zien. Ze zorgen ervoor dat in alle domeinen ook zo over jongeren gedacht en gesproken wordt, en dat onze acties erop gebaseerd zijn.

• Er zijn verschillende initiatieven opgestart rond wonen, werken en talentontwikkeling met – en vanuit het perspectief van – jongeren. Daarin verbinden we instituties aan jongeren die samen doorbraken gaan ontwikkelen.

18

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Gelijke kansen voor de jeugd

• Dit zou je kunnen zien als het op orde brengen van de basis. Juist voor onze jeugd in NieuwWest, draait alles om het verschil dat we kunnen maken als die basis op z’n best is. Alle part ners werken daarom ook aan een aantal aanvullende actielijnen. • We richten ons op de personeelstekorten in alle jeugdsectoren, dus jeugdzorg, kinderopvang en het onderwijs.

T P

• We zetten een alliantie op van organisaties die werken aan het perspectief voor jongeren die extra ondersteuning nodig hebben. • We werken aan de uitbreiding van het jongerenwerk op school. • We breiden het voor- en naschoolse activiteitenaanbod uit.

E C

• We werken integraal samen met Buurtteams en Ouder en Kind Teams.

N O

C

19

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Financiën De financiën van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West bestaan uit de middelen die de alliantiepartners gezamenlijk beschikbaar stellen. Net als de gemeente hebben de overige alliantiepartners via ondertekening van het Convenant Samen Nieuw-West aangegeven naar draagkracht bij te dragen. De uitvoering van acties en afspraken ligt veelal bij (samenwerkende) alliantiepartners. Bij welke alliantiepartner is afhankelijk van context, vorm en inhoud. Hieronder volgt een overzicht van de huidige stand van zaken. Jaarlijks wordt de begroting door het alliantiebestuur vastgelegd.

T P

Besluitvorming over middelen

Over de inzet van de beschikbare middelen wordt gezamenlijk besloten. Gedurende het proces besluit het alliantiebestuur over voorstellen vanuit de verschillende opgavedomeinen. In de praktijk komt het waarschijnlijk voor dat het uitvoeringsprogramma, dan wel een autonoom voorstel, deels een beroep doet op specifieke programmamiddelen en deels op de inzet van reguliere middelen van één of meer alliantiepartners. We zorgen ervoor dat we hier heldere afspraken over maken en die goed vastleggen.

E C

Gemeentelijke bijdrage

Zoals gezegd betekent gelijke kansen voor iedereen in Nieuw-West ongelijk investeren. Dit doen we met specifieke en reguliere middelen.

• Vliegwielmiddelen. Er worden autonome programmamiddelen beschikbaar gesteld voor innovatieve projecten en leerprocessen. Dit om grotere structurele bewegingen aan te zwengelen. De middelen zijn tijdelijk. Ze zijn een katalysator en worden na een (on)succesvolle idoorbraak voor nieuwe doeleinden ingezet. Voor de huidige collegeperiode is € 60 miljoen gereserveerd voor de drie integrale aanpakken in Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Een verdeling tussen deze gebieden volgt nog.

N O

• Reguliere geldstroom her(in)richten. Het uiteindelijke doel van vliegwielmiddelen is om gedurende de looptijd van het Nationaal Programma doorbraken te realiseren. Deze succes sen vormen het startpunt om fundamentele en structurele koerswijziging van de reguliere operatie (zowel financiële middelen als capaciteit) tot stand te brengen.

C

Rijksmiddelen en subsidies

Met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid investeren verschillende ministeries gezamenlijk om de stapeling van problemen aan te pakken. Inmiddels zijn bij verschillende departementen verschillende deelbudgetten gereserveerd. Het Rijk spant zich in om deze budgetten verder beschikbaar te stellen. Aanvragen van deze middelen, worden altijd in opdracht en onder regie van het alliantiebestuur gedaan.

Overige bijdragen

De alliantiepartners dragen door de inzet van medewerkers en met (reguliere) middelen bij aan het programma. Omdat op dit moment nog niet duidelijk is wat zij bijdragen, staat de vraag uit om inzichtelijk te maken waarin zij formatief en financieel kunnen bijdragen de komende jaren.

Programmaorganisatie

De onafhankelijke programmaorganisatie helpt de alliantiepartners. De programmaorganisatie is een slagvaardig en wendbaar team dat met behoud van focus, ‘over de domeinen’ heen werkt en de juiste dwarsverbanden legt binnen en tussen deelnemende organisaties. De programmaorganisatie

20

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

werkt de doelen uit het uitvoeringsprogramma uit in concrete actielijnen en zorgt ervoor dat deze tot uitvoering komen. Ook heeft de programmaorganisatie een centrale rol in de monitoring van het programma en agendeert/signaleert knelpunten. Op dit moment wordt de programmaorganisatie gefinancierd door de gemeente en het Rijk. Om ook in financiële zin te onderschrijven dat de programmaorganisatie een onafhankelijke rol heeft in het netwerk is het streven dat alle alliantiepartners op termijn naar draagkracht en vermogen daaraan bijdragen.

T P

Subsidieaanvragen

Europese subsidies: • Kansen voor de jeugd: Europese subsidie om netwerken in te richten € 150.000 in 2023 en 2024.

E C

Cofinanciering: • Voor het veiligheidsdomein heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid onder de noemer Preventie Met Gezag (PMG) geld beschikbaar gesteld voor de komende tien jaar. Deze middelen zijn gekoppeld aan gebieden in Amsterdam waar een Nationaal Programma actief is (Zuidoost en Nieuw-West). Alle partners uit het veiligheidsveld die aan preventie doen (zoals stadsdelen, jongerenwerk) of gezag (zoals politie, Openbaar Ministerie), kunnen geld ontvangen. Het doel is om opgavegericht, gebiedsgericht en integraal te werken aan de stad om te voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen. Sommige projecten die wij uitvoeren worden vanuit PMG-middelen gefinancierd. Samen met PMG zorgen we ervoor dat financiën, uitvoering, monitoring en het naleven van de leidende principes op orde zijn en blijven.

N O

Rijksmiddelen

• Preventie met gezag: € 36 miljoen voor periode 2023-2026 voor stadsdeel Zuidoost en Nieuw-West samen. • Woningbouwimpuls. Derde tranche (2021): voor Röellbuurten, 1.653 woningen. Vierde tranche (eind 2022): € 9,1 miljoen voor Osdorp, 1.625 woningen.

C

• Volkshuisvestingsfonds. Er is inmiddels € 28 miljoen toegekend aan Nieuw-West. • School en Omgeving. In Amsterdam zijn 6 coalities geselecteerd als een van de 45 voorlopers. Twee van deze coalities komen uit Zuidoost, 3 uit Nieuw-West en een coalitie is actief in 5 stadsdelen, waaronder Zuidoost, Nieuw-West en Noord. Aanvragen voor de voorlopers voor het schooljaar 2022/2023 zijn toegekend (bijna € 0,6 miljoen per voorloper), net als enkele aanvragen van starters en doorgroeiers.

Te verwachten Rijksmiddelen

• Energiefixers. Ruim € 3,9 miljoen specifiek voor Nieuw-West. Deze middelen zijn aanvul lend op de middelen die beschikbaar komen voor de hele stad, bedoeld voor huishoudens met energiearmoede (€ 10,95 miljoen voor heel Amsterdam). Daarnaast komt voor Amsterdam € 3,5 miljoen beschikbaar voor de lokale isolatieaanpak (2023-2024) en (naar verwachting) aanvullend hierop € 1,4 miljoen vanuit de extra middelen voor kwetsbare dorpen en wijken. • School en Omgeving. Middelen voor 2023/2024 kunnen worden aangevraagd door coalities van scholen (via de subsidieregeling van OCW).

21

Kern uitvoeringsprogramma • 2024 - 2027 21 december 2023

Specifieke Uitkering (SPUK)

De aanvraag van de SPUK Kansrijke wijk is voor Nieuw-West toegekend voor € 12 miljoen. De activiteiten zijn deels een uitbreiding van staand beleid, maar zetten in op extra’s waar nodig. Met de SPUK Kansrijke Wijk zetten we in op een andere manier van werken, namelijk meer aansluiten bij bewoners, meer inzet van informele partijen en/of lokale partners en tot slot aanbod op maat voor verschillende (sub)doelgroepen.

T P

De middelen uit de regeling, die loopt van 2023 tot en met 2025 zijn bedoeld voor:

• De organisatie van het uitvoeringsprogramma in het stedelijk focusgebied;

• De bekostiging van activiteiten die vallen onder; preventie van armoede en schulden, veer kracht en weerbaarheid, re-integratie en ontwikkeling van het jonge kind. Een ander thema is school en omgeving, maar Gemeente Amsterdam heeft ervoor gekozen dergelijke mid delen via een ander subsidiekanaal aan te vragen. Hierbij zijn met name de schoolbesturen aan zet;

E C

• De bekostiging van integrale activiteiten; activiteiten die gerelateerd zijn aan meer dan één thema.

In augustus 2023 is de regeling uitgebreid met middelen voor gezonde leefomgeving. Hierbij stelt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) geld beschikbaar voor activiteiten en interventies die leiden tot een gezonde leefomgeving. Voor nu gaat het vooral om geld voor planvorming en oriëntatie op activiteiten.

N O

C

22

Dit is een uitgave van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. © december 2023 / www.samennieuw-west.nl