231195 MSVOV 2023_DEF.pdf
Tekst van het document
Monitor Sociale Veiligheid openbaar vervoer Tussenmeting
Onderzoek en Statistiek
In opdracht van: Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte Projectnummer: Auteurs: Natalie Runtuwene, Farah Makrani, Leyla Reches, Eva Karaçay E-mailadres: n.runtuwene@amsterdam.nl Bezoekadres: Post: Telefoon: Website:
President Kennedylaan Postbus AR Amsterdam onderzoek.amsterdam.nl
Amsterdam, maart Foto voorzijde: Eindhalte tramlijn
voor het Centraal Station, fotograaf Edwin van Eis (
)
Inhoud Infographic MSVOV Samenvatting en conclusie Inleiding Onderzoeksopzet Leeswijzer
Reisgedrag . . .
Tram en metro meest gebruikte vervoermiddelen Alternatief vervoer reden om niet met OV te reizen, auto populair. procent reist weleens ‘s nachts
Veiligheid en vermijding . . . .
Acht op de tien reizigers voelen zich veilig in het OV Reizigers vinden Centraal Station het onveiligst Zeventien procent van de reizigers mijdt bepaalde haltes en trajecten Vier op de tien reizigers passen ‘s nachts hun reisgedrag aan
Overlast . .
Geluidsoverlast en afvaloverlast in het OV Vooral overlast in de metro en tram
Slachtofferschap van criminaliteit . .
Lichte stijging aandeel slachtoffers Ervaringen reizigers
Toezichthouders .
Ruim vier op de tien zien de surveillanten zelden,
procent nooit
Drukte . .
Lichte stijging ervaren drukte in het OV Hoger aandeel reizigers past reisgedrag aan door drukte OV
Bijlage Weging Bijlage Vragenlijst
Infographic MSVOV
Samenvatting en conclusie De Monitor Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer (MSVOV) brengt, op basis van een enquête, jaarlijks in kaart hoe veilig Amsterdammers zich voelen in het openbaar vervoer (OV) in hun stad. In de enquête wordt gevraagd naar veiligheidsbeleving, vermijdingsgedrag, ervaren overlast, criminaliteit, toezicht en drukte in het OV. In totaal hebben Amsterdammers aan het onderzoek meegedaan, een respons van %. In t/m fluctueerde de respons tussen % en %. De vragenlijst is voor deze meting iets ingekort. Alleen de onderwerpen die op dit moment relevant zijn voor mogelijke beleidsveranderingen in het Amsterdamse openbaar vervoer komen aan bod. Tram en metro meest gebruikte vervoermiddelen Bijna alle ondervraagde Amsterdammers ( %) maakten in de afgelopen maanden gebruik van het OV in Amsterdam. Een jaar eerder was dit eveneens %. De tram en metro werden de afgelopen maanden het meest gebruikt. Bijna een derde ( %) gebruikte de tram of metro minimaal wekelijks. De trein werd door bijna een kwart ( %) minimaal wekelijks gebruikt en de bus ( %) door één op de vijf. Van de respondenten die gebruikmaakten van het OV in Amsterdam, reisde % ook ’s nachts weleens met het OV. Net als vorig jaar is de belangrijkste reden om de afgelopen maanden geen gebruik te maken van het OV een alternatief vervoermiddel.
Niet-reizigers maken vooral gebruik van een eigen auto ( %) of een (elektrische) fiets ( %). procent van de reizigers voelt zich veilig in het OV Net als in , en voelen acht op de tien ( %) reizigers zich (zeer) veilig in het OV. Mannen voelen zich vaker (zeer) veilig dan vrouwen ( % tegenover %). Drie procent van de reizigers voelt zich (zeer) onveilig in het OV, dit was ook in het geval. Als redenen voor het onveiligheidsgevoel worden groepen jongeren, zwervers op de perrons en overlast van mensen onder invloed genoemd. Reizigers noemen Amsterdam Centraal het vaakst als locatie waar zij zich onveilig voelen, gevolgd door Amsterdam Bijlmer ArenA, Amsterdam Lelylaan, Station Noord en de Noord-Zuidlijn. Bijna een vijfde ( %) van de reizigers mijdt weleens een halte of traject vanwege een onveilig gevoel. Hierbij wordt de metro en metrostations het meest gemeden. Van de reizigers die weleens ’s nachts reizen, past % het reisgedrag ’s nachts weleens aan vanwege onveiligheidsgevoelens in of rond het Amsterdamse OV. Geluidsoverlast en afvaloverlast wordt het meest ervaren in het OV Van alle vormen van overlast komt geluidsoverlast door mobiel bellen het vaakst voor ( %). Dit aandeel nam toe ten opzichte van ( %) en ( %). Daarnaast ervaart de helft ( %) van de reizigers overlast door afval. Overlast waarbij medereizigers geen afstand houden neemt sinds af, van % naar % in .
De verschillende vormen van overlast worden vooral ervaren in de metro op metrostations en in de tram. Lichte stijging aandeel slachtoffers van criminaliteit Negen procent van de reizigers geeft aan slachtoffer te zijn geworden van een of meer vormen van criminaliteit, zoals bedreiging zonder wapen ( %), diefstal/zakkenrollerij zonder geweld ( %)
en mishandeling ( %). Deze percentages zijn allen licht gestegen met %-punt ten opzichte van . Verder geeft % aan slachtoffer te zijn geworden van seksueel geweld. Ook geeft % aan slachtoffer te zijn geworden van discriminatie, dit jaar voor het eerst gemeten. De meeste misdrijven kwamen voornamelijk voor in de metro of op metrostations. Reizigers geven onder andere aan bedreiging met of zonder geweld te ervaren in het OV en rondom stations. Hierbij is vaak sprake van uitschelden en/of racistische opmerkingen. Reizigers geven aan deze interacties voornamelijk te ervaren met verwarde personen. Ruim vier op de tien reizigers die bekend zijn met de surveillanten zien ze zelden Drie op de vijf reizigers ( %) weet dat er in het Amsterdamse OV gesurveilleerd wordt door mensen in uniform. Dit is vergelijkbaar met ( %), maar iets lager dan in ( %) en eerdere jaren. Zeven procent van de reizigers die bekend zijn met de surveillanten heeft ze vaak gezien. Drie op de tien ( %) zagen ze soms en procent zelden. Zestien procent heeft ze nooit gezien. Het grootste deel van de reizigers ( %) die de toezichthouders de afgelopen maanden hebben gezien, voelt zich een beetje of veel veiliger in het Amsterdamse OV door hun aanwezigheid. Achttien procent voelt zich niet veiliger door de aanwezigheid van toezichthouders.
Hoger aandeel reizigers past reisgedrag aan door drukte OV Ruim driekwart van de reizigers vindt het te druk in het OV: waarvan % veel te druk. De ervaren drukte in het OV is nagenoeg gelijk aan de vorige meting van . Wel is er een %punt stijging in het aantal reizigers dat het veel te druk vindt in het OV. Vrouwen vinden het vaker dan mannen te druk in het OV ( % tegenover %), waarvan % van de vrouwen en % van de mannen het veel te druk vindt. Zowel bij mannen als vrouwen is er een lichte stijging ten opzichte van de vorige meting in het aandeel reizigers dat het OV als veel te druk ervaart. Op basis van leeftijd zijn er weinig verschillen in de beleving van drukte. Reizigers die slachtoffer zijn geworden van criminaliteit in het OV geven vaak aan drukte en overlast te ervaren. Reizigers die (weleens) in de nacht reizen zijn niet vaker slachtoffer dan reizigers die voornamelijk overdag reizen. Iets meer dan de helft van de reizigers past hun reisgedrag weleens aan vanwege drukte in het OV, % doet dit nooit. Ruim een kwart past hun reisgedrag aan door gebruik te maken van een ander vervoermiddel ( %), een stijging van %-punt ten opzichte van de vorige meting. Een kwart van de reizigers gaat vroeger weg om drukte te vermijden ( %), een stijging van %-punt ten opzichte van de vorige meting.
Iets minder dan een kwart van de reizigers ( %) gaat juist later weg om drukte te vermijden, een stijging van %-punt ten opzichte van de vorige meting. Daarnaast blijft % van de reizigers thuis en past % het reisgedrag op een andere manier aan. Reizigers passen hun reisgedrag aan door gebruik te maken van de fiets, te gaan lopen indien mogelijk of buiten de spits te reizen. Verder geven reizigers aan de bus, tram of metro over te slaan wanneer deze te vol is of over te stappen op een rustiger station.
Inleiding De gemeente Amsterdam vindt dat het openbaar vervoer (OV) een veilige plaats voor reizigers moet zijn. Ze moeten zich veilig voelen en de kans om slachtoffer te worden van een delict moet laag zijn. Of Amsterdamse reizigers zich veilig voelen in het OV wordt vanaf door Onderzoek en Statistiek (O&S) gemonitord met de Monitor Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer (MSVOV). Het onderzoek gaat in op reisgedrag, veiligheidsbeleving, vermijdingsgedrag, ervaren overlast, criminaliteit, toezicht en drukte in het Amsterdamse OV. Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) van de gemeente Amsterdam heeft O&S, naar aanleiding van een aantal recente ontwikkelingen binnen het OV, gevraagd in een tussenmeting uit te voeren. Deze recente ontwikkelingen betreffen de landelijke toename van het aantal incidenten en een afname van veiligheidsgevoel in het OV1, de ingrepen in het Amsterdamse OV-netwerk2 en, tot slot, het personeelstekort bij de GVB en de daarmee gepaard gaande uitval van het Amsterdamse OV3. Deze rapportage beschrijft de uitkomsten van deze tussenmeting.
Onderzoeksopzet Met de MSVOV wil de gemeente Amsterdam een beeld krijgen van de sociale veiligheid van reizigers in het OV. De resultaten van het onderzoek dienen als input voor het beleidskader Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer. De twee hoofdonderzoeksvragen in het onderzoek zijn: Hoe veilig voelen Amsterdamse reizigers zich in het Amsterdamse OV? Vermijden niet-reizigers het OV omdat ze zich er onveilig voelen? Doelgroep De doelgroep van het onderzoek bestaat uit alle Amsterdammers van jaar en ouder. In het onderzoek wordt een onderscheid gemaakt tussen reizigers en niet-reizigers: - Reizigers: Dit zijn alle Amsterdammers van jaar en ouder die in het afgelopen jaar (tussen januari en december ) meer dan vijf keer met het OV hebben gereisd in Amsterdam. - Niet-reizigers: Dit zijn alle Amsterdammers die het afgelopen jaar minder dan vijf keer met het openbaar vervoer hebben gereisd, of wel met het OV hebben gereisd maar niet in Amsterdam.
1 Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (
). Kamerbrief over toename incidenten en afname veiligheidsgevoel in het OV. Geraadpleegd via www.rijksoverheid.nl 2 De voorgenomen drastische ingrepen in het Amsterdamse ov-netwerk worden deels teruggedraaid: er worden geen lijnen meer ingekort of gewijzigd, maar de frequentie van het vervoer gaat voorlopig wel omlaag. Het Parool ( ) Geraadpleegd viawww.parool.nl 3 Problemen bij GVB groeien, dagelijks vallen tramritten uit: ‘Ik begrijp dat mensen de auto blijven pakken’. Het Parool ( ). Geraadpleegd via www.parool.nl
Definitie openbaar vervoer en sociale veiligheid Met openbaar vervoer wordt in dit onderzoek het vervoer per trein, metro, tram of bus in Amsterdam bedoeld. Vanaf de huidige meting zal de pont niet meer worden meegenomen als OV. Officieel zijn de Amsterdamse veerponten onderdeel van het wegennet en daarmee geen openbaar vervoer. Daarnaast is de bevoegdheid voor de veiligheid op de pont niet belegd bij de Veiligheidsteams Openbaar Vervoer (VOV) van de THOR. Sociale veiligheid in het OV gaat over de mate waarin reizigers beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast door anderen4. In deze tussenmeting wordt ingegaan op de subjectieve veiligheid. Subjectieve veiligheid gaat over het gevoel van (on)veiligheid en is afhankelijk van de persoon en de omgeving. Zo wordt de sociale veiligheid onder andere beïnvloed door de uitstraling van het station, de aanwezigheid van personeel, het voertuig of door berichten in de media. In dit onderzoek wordt ingegaan op de subjectieve sociale veiligheid in de voertuigen zelf, buiten de voertuigen, bij haltes en op het station. Methode Voor het onderzoek is een steekproef getrokken van . Amsterdammers van jaar of ouder uit de Basisregistratie Personen (BRP). Voordeel van deze steekproefmethode is dat iedereen een gelijke kans heeft om in de steekproef terecht te komen.
Alle Amsterdammers in de steekproef ontvingen een brief met een uitnodiging om deel te nemen aan het onderzoek. De brief bevatte een link naar de online vragenlijst en een persoonlijk wachtwoord waarmee men de vragenlijst kon invullen. Wanneer de aangeschreven Amsterdammers na drie weken de vragenlijst niet hadden ingevuld, kregen zij een herinneringsbrief toegestuurd. Het veldwerk liep van december tot en met januari . Aanpassing ten opzichte van voorgaande jaren In deze meting wordt net als in voorgaande metingen informatie verzameld op basis van een enquête. Omdat de resultaten van de monitor voor sommige onderwerpen (afgezien van de coronaperiode) weinig fluctueren, is de vragenlijst voor deze meting licht ingekort en komen alleen de onderwerpen aan bod die op dit moment relevant zijn voor mogelijke beleidsveranderingen in het Amsterdamse openbaar vervoer. In de vragenlijst is gevraagd naar reisgedrag (inclusief nachtelijke mobiliteit), veiligheidsbeleving, ervaren overlast, criminaliteit, toezicht, drukte in het openbaar vervoer en vermijdingsgedrag. In bijlage is de gehele vragenlijst te vinden. In deze meting zijn in tegenstelling tot eerdere metingen geen aangiftecijfers van de politie en incidentenregistraties van de vervoerders verwerkt. Deze cijfers worden in de reguliere rapportage van de MSVOV weer meegenomen.
Daarnaast is in tegenstelling met voorgaande jaren geen vergelijking gemaakt tussen de MSVOV en de Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland (VMAA). Ook de veldwerkperiode (periode even opnieuw benoemen) wijkt af van eerdere jaren. Tot werd de vragenlijst in december/januari afgenomen. Vanaf tot gebeurde dit in
4 Beleidskader Sociale Veiligheid
-
( november
).
september en vanaf vond het veldwerk tussen oktober en begin december plaats. In vond het veldwerk plaats in oktober en november. De wisselende veldwerkperiode kan invloed hebben op de vergelijkbaarheid van de resultaten tussen jaren. In de huidige meting zijn - net als in , en de edities vóór de coronacrisis - weer vragen gesteld over de afgelopen maanden. In week de uitgevraagde periode af: toen zijn vragen gesteld over de periode vanaf het begin van de coronacrisis (maart ) en het moment van enquêteren (oktober/november ). Bij het vergelijken van de resultaten uit met andere jaren dient hier rekening mee gehouden te worden. Respons In totaal vulden Amsterdammers de vragenlijst in, van wie niet-reizigers. Het gaat om een responspercentage van , %. In tot en met fluctueerde de respons tussen % en %. Alle cijfers zijn gewogen op leeftijd en geslacht in overeenstemming met de populatie van Amsterdam. In de bijlage is een overzichtstabel van de weging opgenomen (bijlage ). Tabel Respons MSVOV
*
Reizigers niet-reizigers Totaal
aantal 831 102 933
% 89 11 100
*ongewogen aantallen, zie bijlage 1 voor weging.
Leeswijzer Dit rapport beschrijft de resultaten van de enquête. Elk onderwerp van de enquête wordt in een apart hoofdstuk behandeld. De hoofdstukindeling is als volgt: . Reisgedrag . Veiligheid en vermijding . Overlast . Criminaliteit . Toezichthouders . Drukte In een apart document staan de open antwoorden beschreven. In enkele figuren worden iconen gebruikt om de verschillende vervoermiddelen aan te duiden:
Reisgedrag In dit hoofdstuk wordt het reisgedrag van Amsterdammers besproken. Hoe vaak reisden zij en is hun reisgedrag veranderd?
. Tram en metro meest gebruikte vervoermiddelen Van de ondervraagde Amsterdammers geeft, net als in , vijf procent aan de afgelopen twaalf maanden geen gebruik te hebben gemaakt van het Amsterdamse OV. Ook in gaf een vergelijkbaar aandeel ( %) aan geen gebruik te hebben gemaakt van het OV. Het overgrote deel ( %) heeft de afgelopen maanden wel gebruikgemaakt van het OV. Hen is gevraagd aan te geven hoe vaak zij gebruikmaakten van verschillende vervoermiddelen. Net als voorgaande jaren werd de tram het meest gebruikt (figuur . ). Bijna een derde ( %) doet dit minstens wekelijks. Hetzelfde geldt voor de metro. Ook deze wordt door procent van de Amsterdammers minstens wekelijks gebruikt. Bijna een kwart geeft aan de trein ( %) minstens wekelijks te gebruiken en een vijfde de bus ( %). Net zoals in maken Amsterdammers in de leeftijdscategorie - jaar het meest gebruik van het OV en -plussers het minst. Figuur . Kunt u voor de onderstaande vervoermiddelen aangeven hoe vaak u daar in de afgelopen maanden gebruik van heeft gemaakt? ( , n= , procenten)
. Alternatief vervoer reden om niet met OV te reizen, auto populair. Respondenten die aangaven de afgelopen twaalf maanden geen gebruik te hebben gemaakt van het OV is gevraagd naar de reden. In lijn met vorig jaar geven de meeste respondenten aan gebruik te maken van een alternatief vervoermiddel, bijvoorbeeld de fiets of de auto ( %, figuur
. ). Een zesde ( Daarnaast vindt
%) geeft aan dat het OV voor hen te ver lopen of niet toegankelijk is. procent het OV te duur.
Figuur . Waarom maakte u de afgelopen maanden geen gebruik (meer) van het openbaar vervoer? Meerdere antwoorden mogelijk ( , n= , procenten) ik maak gebruik van een alternatief vervoermiddel
76
te ver lopen of voor mij niet toegankelijk
17
te duur
15
niet betrouwbaar (door vertragingen of wijzigingen)
8
ik reis niet meer naar mijn werk / ik werk thuis
6
ik heb geen OV-chipkaart
6
biedt mij geen mogelijkheden om mijn reizen te maken
5
ik weet niet hoe het openbaar vervoer werkt
4
ik voel me niet veilig in het openbaar vervoer 1 andere reden weet niet / geen antwoord
12 4
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Bijna alle respondenten die de afgelopen twaalf maanden niet met het OV reisden, maken gebruik van een eigen auto ( %) of een (elektrische) fiets ( %, figuur . ). Deze bevindingen zijn in lijn met vorig jaar. Figuur . Gebruikt u een alternatief vervoermiddel? Meerdere antwoorden mogelijk ( procenten)
, n=
,
.
procent reist weleens ‘s nachts
Van de respondenten die de afgelopen twaalf maanden weleens gebruik hebben gemaakt van het OV, reisde procent weleens ’s nachts - tussen . en . uur- met het OV. Dit is minder dan in , toen gaf procent aan weleens ’s nachts te reizen. Hoe ouder de Amsterdammer, hoe minder vaak zij gebruikmaken van het nachtvervoer; jarigen deden dit, net als in , het meest en -plussers het minst. Ook maken mannen vaker gebruik van het nachtvervoer dan vrouwen. Ook deze bevinding is onveranderd gebleven ten opzichte van . Respondenten die de afgelopen maanden ’s nachts gebruik hebben gemaakt van het OV is gevraagd hoe vaak zij gebruikmaakten van verschillende vermoermiddelen. Vergeleken met vorig jaar is het aandeel gebruikers van de metro/tram/bus in de nacht vergelijkbaar. Een derde van de respondenten geeft aan minimaal maandelijks ‘s nachts gebruik te hebben gemaakt van de metro, tram of bus ( %, zie figuur . ), in was dit procent. Ook het gebruik van de trein is vergelijkbaar met vorig jaar. Iets meer dan een vijfde ( %) maakte minimaal maandelijks gebruik van de trein, tegenover % in . Het aandeel dat het afgelopen jaar minimaal maandelijks gebruikmaakte van de nachtbus is een kwart ( %). Vorig jaar was dit aandeel achttien procent. Figuur . Kunt u voor de onderstaande vervoermiddelen aangeven hoe vaak u daar in de afgelopen maanden ‘s nachts (tussen . en .
uur) gebruik van heeft gemaakt? (2023, n=323, procenten)
Veiligheid en vermijding Dit hoofdstuk toont hoe de sociale veiligheid in het OV wordt beoordeeld. Ook wordt ingegaan op specifieke haltes en trajecten waar reizigers zich onveilig voelen en die worden vermeden.
. Acht op de tien reizigers voelen zich veilig in het OV Aan reizigers is gevraagd in welke mate zij zich de afgelopen maanden veilig voelden in het Amsterdamse OV. procent van de reizigers zegt zich (zeer) veilig te voelen in het Amsterdamse OV (figuur . ). Dat is vergelijkbaar met voorgaande jaren. Mannen voelen zich iets vaker (zeer) veilig dan vrouwen ( % tegenover %). Dit komt met name omdat vrouwen zich vaker (zeer) onveilig voelen in het OV in vergelijking met mannen ( % tegenover %). Drie procent van de reizigers voelt zich (zeer) onveilig in het OV. Dit was ook in Het is daarmee vergelijkbaar met en (toen %) en iets hoger dan in Figuur . In welke mate voelde u zich de afgelopen vervoer? (
, n=
maanden veilig in het Amsterdamse openbaar
, procenten)
20
0%
het geval. ( %).
61
10%
20%
zeer veilig
veilig
30%
40%
niet veilig, niet onveilig
50% onveilig
60%
70%
zeer onveilig
80%
15
21
90%
100%
weet niet / geen antwoord
Aan de reizigers die zich (zeer) onveilig voelen in het OV ( respondenten) is gevraagd hoe vaak dit ongeveer is. Van de reizigers die zich (zeer) onveilig voelen in het OV, zeggen twaalf reizigers zich vaak en elf reizigers zich soms onveilig te voelen, dit is vergelijkbaar met eerdere jaren. Als redenen voor het onveiligheidsgevoel worden groepen jongeren, daklozen op de perrons en overlast van mensen onder invloed genoemd. “Veel geschreeuw en overlast van jongeren. Als er op aangesproken wordt, dan volgt een grote mond. Zeker in deze tijd is dit niet veilig om te doen want er kan zo een mes of pistool getrokken worden.”
. Reizigers vinden Centraal Station het onveiligst Aan alle reizigers is gevraagd of er haltes of trajecten zijn waar zij zich niet veilig voelen, ook als zij zich over het algemeen veilig voelen in het OV. Respondenten mochten maximaal drie haltes/trajecten noemen, waarbij in totaal haltes/trajecten werden genoemd door respondenten. Van alle reizigers zegt % zich op geen enkel traject of halte onveilig te voelen. Dit is vergelijkbaar met het aandeel in ( %)5, en (beide %). Reizigers die zich wel onveilig voelen, noemen station Amsterdam Centraal het meest, zeven procent van alle reizigers voelt zich hier onveilig (tabel . ), dit aandeel is gelijk aan . Hierna worden Amsterdam Bijlmer ArenA ( %), Amsterdam Lelylaan ( %), Station Noord ( %), Metrolijn : Noord-Zuidlijn, Muiderpoort en Sloterdijk ( %) genoemd. De percentages zijn berekend over alle reizigers, en niet naar reizigers per station. Tabel . Top frequent genoemde haltes of trajecten waar reizigers zich onveilig voelen (
, n=
reizigers, percentages)
halte / traject Amsterdam Centraal Amsterdam Bijlmer ArenA Amsterdam Lelylaan Station Noord Metrolijn Noord- Zuidlijn Amsterdam Muiderpoort Amsterdam Sloterdijk
%
In totaal zijn er haltes en trachten genoemd waar reizigers zich onveilig voelen. Bij procent van de genoemde haltes en trajecten voelen mensen zich in de avond onveilig en bij een kwart ( %) in de nacht. Daarnaast voelt procent zich altijd onveilig bij de genoemde haltes (zie tabel . ). Net als in wordt de metro door de helft ( %) genoemd als plek waar reizigers zich onveilig voelen. Dit wordt gevolgd door de tram ( %), de trein ( %) en de bus ( %, zie tabel . ). Tabel . . Dagdelen wanneer reizigers zich onveilig voelen (
, n=
haltes/trajecten, aantallen,
percentages)
dagdeel avond nacht altijd middag ochtend totaal
5 In
aantal
percentage van de genoemde haltes/trajecten
is deze vraag alleen voorgelegd aan reizigers die zich (zeer) onveilig voelden in het OV.
Tabel . . Vervoermiddelen waar reizigers zich onveilig voelen (
, n=
haltes/trajecten, aantallen,
percentages)
vervoersmiddel metro tram trein bus totaal
aantal
percentage van de genoemde haltes/trajecten
Er worden verschillende redenen gegeven waarom mensen zich op deze plekken onveilig voelen. Met name door mensen onder invloed van alcohol of drugs, hangjongeren en daklozen. Ook bij stations of haltes waar er weinig verlichting en mensen zijn voelen mensen zich onveilig. Aan de andere kant ervaren reizigers ook dat als het ‘te druk’ is op stations, ze zich dan ook onveilig voelen. “Ik voel me 's avonds vaker onveiliger in het openbaar vervoer omdat het er stiller is en vaker mensen rondhangen.” “Drukte, er vliegt van alles door elkaar, maar ik heb er geen nare dingen meegemaakt, wel het gevoel dat dat elk moment kan gebeuren.”
. Zeventien procent van de reizigers mijdt bepaalde haltes en trajecten Van de ondervraagde reizigers mijdt zeventien procent weleens een halte of traject vanwege een onveilig gevoel, in ging het om achttien procent en in om tien procent. Vrouwen zeggen dit vaker te doen dan mannen ( % tegenover %). tot -jarigen geven aan dat ze vaker haltes of trajecten mijden dan reizigers in andere leeftijdsgroepen. Met name de jonge ( tot -jarigen) vrouwen mijden weleens bepaalde haltes of trajecten vanwege een onveilig gevoel ( % van deze groep). Van alle reizigers zegt twee procent vaak een traject te vermijden, negen procent doet dat soms en zeven procent zelden. Driekwart ( %) van de ondervraagde reizigers zegt nooit een traject te mijden vanwege onveilige gevoelens. De overige vijf procent zegt het niet te weten (figuur . ). Figuur . . Komt het weleens voor dat u op bepaalde trajecten niet met het Amsterdamse Ov reist, omdat u het er niet veilig vindt? ( , n= , procenten)
2
0%
9
7
10%
78
20%
ja, vaak
30% ja, soms
40% ja, zelden
50% nee
5
60%
70%
80%
weet niet / geen antwoord
90%
100%
Van alle vervoermiddelen worden de metro en de metrostations het meest gemeden, tien procent van de reiziger mijdt soms of vaak de metro en elf procent de metrostations. Reizigers mijden per vervoermiddel relatief vaker de stations en haltes dan het vervoermiddel zelf (figuur . ). Figuur . Hoe vaak komt het voor dat u op bepaalde trajecten of haltes/stations niet met het Amsterdamse OV reist, omdat u het er niet veilig vindt? (
, n=
, procenten)
Aan reizigers is gevraagd of er specifieke haltes of trajecten zijn die zij vermijden. In totaal worden haltes of trajecten genoemd. De haltes of trajecten die het meest gemeden worden zijn Station Amsterdam Centraal, Amsterdam Bijlmer ArenA, Amsterdam Sloterdijk en Amsterdam Lelylaan. Daarbij mijden reizigers deze stations vooral in de avond en in de nacht.
. Vier op de tien reizigers passen ‘s nachts hun reisgedrag aan Aan reizigers die in de afgelopen maanden ’s nachts gebruikmaakten van het OV is gevraagd in welke mate zij zich ‘s nachts veilig of onveilig voelden in het Amsterdamse OV. De helft ( %) van de reizigers die ’s nachts gebruikmaakten van het OV zegt zich (zeer) veilig te voelen in het Amsterdamse nachtvervoer, tegenover % in het algemeen in het Amsterdamse OV (figuur . ). Zeven procent van de nachtelijke reizigers voelt zich (zeer) onveilig in het OV. Vrouwen voelen zich vaker (zeer) onveilig in het Amsterdamse nachtvervoer dan mannen ( % tegenover %).
Figuur . . In welke mate voelde u zich de afgelopen in het Amsterdamse openbaar vervoer? (
9
0%
, n=
maanden ‘s nachts (tussen
41
10%
20%
zeer veilig
veilig
.
en
39
30%
.
uur) veilig
5
2 4
, procenten)
40%
50%
niet veilig, niet onveilig
60%
onveilig
70%
80%
zeer onveilig
90%
100%
weet niet / geen antwoord
Aan reizigers is ook gevraagd of zij hun reisgedrag weleens aanpassen omdat zij zich ’s nachts niet veilig voelen in of rond het Amsterdamse OV. Zes op de tien ( %) doen dit niet, in lag dit aandeel lager ( %). procent van de reizigers die ’s nachts reizen past het reisgedrag wel soms aan vanwege onveiligheidsgevoelens. Zij gebruiken een alternatief vervoermiddel ( %), zoals een taxi, auto of de fiets. Ook passen zij hun reisgedrag aan door eerder of later te reizen ( %), niet alleen te reizen ( %) of thuis te blijven ( %). Figuur . Past u uw reisgedrag weleens aan, omdat u zich ’s nachts (tussen voelt in of rond het Amsterdamse openbaar vervoer? (
, n=
.
en
.
uur) niet veilig
, procenten)
nee
58
ja, ik gebruik een ander vervoermiddel
16
ja, ik zorg dat ik eerder of later reis
15
ja, ik zorg dat ik niet alleen reis
14
ja, ik blijf thuis
8
ja, ik pas mijn reisgedrag op een andere manier aan
4
weet niet / geen antwoord
6
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Overlast Dit hoofdstuk gaat in op overlast in het OV. Besproken wordt welke vormen van overlast voorkomen in het OV, in welke mate reizigers hier overlast van ervaren en waar de overlast voornamelijk plaatsvindt.
. Geluidsoverlast en afvaloverlast in het OV Van alle vormen van overlast komt geluidsoverlast door mobiel bellen het vaakst voor ( %). Dit aandeel nam toe ten opzichte van ( %) en ( %). Ook ervaart de helft ( %) van de reizigers overlast door afval, dit is in voorgaande jaren niet uitgevraagd en er kan daarom geen vergelijking over tijd gemaakt worden. Overlast waarbij medereizigers geen afstand houden neemt sinds af, van % naar % in . De grootste verschillen in ervaren overlast zijn er met , een atypisch jaar in verband met corona. Het verschil tussen en is voor de meeste overlastvormen minder groot. Net als in ervaren relatief veel reizigers overlast door geluid, dronken mensen, jongeren, verwarde personen en bedelaars (figuur . ). Figuur . Respondenten die een beetje of veel overlast ervaren naar overlastvorm,
-
(meerdere
antwoorden mogelijk, procenten)
61
geluidsoverlast door mobiel bellen 51
afvaloverlast 48
geluidsoverlast, zonder mobiel bellen medereizigers die geen afstand houden
44
dronken mensen
42 35
rondhangende jongeren of scholieren
33
verwarde personen bedelaars
31
zwartrijders
30
agressief gedrag
20
dreiging die uitgaat van groepjes
19
uitschelden/belediging
17
reizigers die worden lastig gevallen
16
intimidatie door medereizigers
11
drugsgebruik of drugshandel
10
0%
2022 (n=830) 2021 (n=891)
9
vandalisme, brandstichting of graffiti muzikanten
2023 (n=845)
20
duwen en/of trekken
4
20%
40%
60%
80%
Reizigers konden daarnaast aangeven welke andere vormen van overlast er volgens hen veel voorkomen in het Amsterdamse OV. Net als eerdere jaren wordt asociaal gedrag relatief vaak genoemd: voeten op de stoelen of banken plaatsen, niet opstaan voor ouderen of mindervaliden, (rug)tassen op zitplaatsen, dringen bij in- of uitstappen en onbeschoft of intimiderend gedrag tegenover medereizigers of personeel, tegenover vrouwen in het bijzonder. Overlast door afval komt ook net als eerdere jaren naar voren. Zo ervaren reizigers overlast van rondslingerend afval, vieze perrons, vieze vervoermiddelen en stank. Daarnaast benoemen relatief veel reizigers dat ze overlast ervaren van de vertragingen en het uitvallen van de vele ritten. Tot slot wordt ook benoemd dat het personeel in het openbaar vervoer soms onvriendelijk en onbeschoft is. “Asociaal gedrag bij in- en uitstappen (reizigers niet eerst laten uitstappen bijvoorbeeld, voordat men zelf naar binnen gaat).” “Onbeschoft trampersoneel met name tegen toeristen. Sommige trams mag je overal instappen in sommige niet. Op onbeschofte wijze worden mensen daarop gewezen. Dus weinig service- en klantvriendelijkheid.” “Een te begrijpen opgefoktheid vanwege het uitvallen van trams, hetgeen naar mijn mening veel te vaak voorkomt.”
. Vooral overlast in de metro en tram Aan reizigers die overlast tegenkwamen in het Amsterdamse OV is gevraagd in welke vervoermiddelen of op welke haltes of stations zij de afgelopen maanden de overlast tegenkwamen. Overlast wordt vooral ervaren in de metro, op metrostations en in de tram. Zo geeft procent van die reizigers die het afgelopen jaar zagen dat reizigers werden lastiggevallen in het OV dat dit voorkwam in de metro. Ook overlast van muzikanten ( %), overlast van bedelaars ( %), dronken mensen ( %) en duwen en/of trekken ( %) komt het meest voor in de metro. Geluidsoverlast door mobiel bellen komt het meest voor in de tram ( %), net als medereizigers die geen afstand houden ( %).
Slachtofferschap van criminaliteit Dit hoofdstuk gaat over criminaliteit in het Amsterdamse OV. Er wordt besproken van welke misdrijven reizigers slachtoffer zijn geworden in de afgelopen maanden en waar dit is voorgevallen in het OV.
. Lichte stijging aandeel slachtoffers Aan reizigers is gevraagd van welke vorm(en) van criminaliteit zij zelf in de afgelopen maanden weleens slachtoffer zijn geweest in of rondom het Amsterdamse OV. Negen procent van de reizigers geeft aan slachtoffer te zijn geworden van een of meerdere vormen van criminaliteit (tabel . ). Dit is een lichte stijging ten opzichte van de meting in , toen gaf zes procent aan slachtoffer te zijn geworden. Drie procent werd slachtoffer van bedreiging zonder wapen, drie procent van diefstal/zakkenrollerij zonder geweld en twee procent van mishandeling. Deze percentages zijn allen licht gestegen ten opzichte van (met %-punt). Ook geeft drie procent aan slachtoffer te zijn geworden van discriminatie, dit jaar voor het eerst gemeten. Verder geeft één procent aan slachtoffer te zijn geworden van seksueel geweld, vergelijkbaar met vorige metingen. Reizigers die aangeven slachtoffer te zijn geworden van een ander misdrijf ( %) noemen met name verbale agressie, intimidatie of het getuige zijn van geweld bij medereizigers. Alle antwoorden van reizigers die slachtoffer zijn geweest van een ander misdrijf zijn terug te lezen in het aparte bijlagedocument. Tabel . Slachtofferschap naar misdrijf, in de afgelopen Amsterdam (meerdere antwoorden mogelijk, n=
maanden in of rondom het openbaar vervoer in
, procenten)
Diefstal/zakkenrollerij zonder geweld Discriminatie Bedreiging zonder wapen Ander misdrijf Mishandeling Seksueel geweld, zedenmisdrijf Bedreiging met wapen Diefstal/zakkenrollerij met geweld Ik ben geen slachtoffer geweest van criminaliteit in het openbaar vervoer
% 3 3 3 2 2 1 0 0 91
. Ervaringen reizigers Aan de reizigers die slachtoffer zijn geworden van een of meerdere misdrijven is gevraagd in of rondom welk(e) vervoermiddel(en) dit is gebeurd. De meeste misdrijven kwamen voornamelijk voor in de metro of op metrostations. Diefstal of zakkenrollerij zonder geweld kwam het vaakst voor in de metro, op Amsterdamse treinstations of in de tram. Bedreiging zonder geweld kwam het vaakst voor in de metro of op metrostations. Discriminatie kwam het vaakst voor in de metro, tram of bus. Ook is aan de reizigers gevraagd om de ervaren misdrijven toe te lichten. Reizigers geven onder andere aan bedreiging met of zonder geweld te ervaren in het OV en rondom stations. Bij bedreigingen zonder geweld was er vaak sprake van uitschelden en/of racistische opmerkingen. Bij bedreigingen met geweld was er vaak sprake van zowel agressief verbaal gedrag als fysiek geweld. Reizigers geven aan deze interacties voornamelijk te ervaren met verwarde personen. “Aantal jongeren in de tram waren andere reizigers aan het treiteren en aan het schreeuwen. Bij het uitstappen stond ik per ongeluk op een van de jongeren zijn schoen. Deze begon toen allerlei verwensingen naar mij te schreeuwen, en eiste dat ik sorry zou zeggen. Mijn reactie beviel niet en toen wilde hij mij duwen richting andere jongeren.
Ben weggelopen en niet meer omgekeken.” “Ik ben half Chinees en ik zie er dus Chinees uit. Ik heb een aantal scheldwoorden gehoord die direct tegen mij werden gezegd (altijd door mannen). Het gebeurde altijd tijdens de dag. Ik heb vaak oordopjes in mijn oren en ik doe alsof ik het niet gehoord heb en hoop dat ze weggaan.” “Mensen in rolstoel schijnen niet mee te tellen en mensen vinden het lastig en uiten zich ook zo.” Alle toelichtingen van reizigers zijn terug te lezen in het aparte bijlagedocument. Ruim een kwart van de reizigers die een of meerdere misdrijven heeft ervaren geeft aan liever geen toelichting te geven.
Toezichthouders Dit hoofdstuk bespreekt de aanwezigheid van toezichthouders in het OV, in welke mate dit opgemerkt wordt en in welke mate dit het veiligheidsgevoel bevordert.
. Ruim vier op de tien zien de surveillanten zelden,
procent nooit
Drie op de vijf reizigers ( %) weet dat er in het Amsterdamse OV gesurveilleerd wordt door mensen in uniform (figuur . ). Dit is vergelijkbaar met ( %), maar iets lager dan in ( %) en eerdere jaren. Figuur . Surveillance in het openbaar vervoer door mensen in uniform (
, n=
, procenten)
Zeven procent van de reizigers die bekend zijn met de surveillanten heeft ze vaak gezien. Drie op de tien ( %) zagen ze soms en procent zelden. Zestien procent heeft ze nooit gezien en drie procent weet het niet (figuur . ). Figuur . Hoe vaak heeft u in de afgelopen in uniform surveilleren gezien? (
, n=
maanden in het Amsterdamse openbaar vervoer mensen die , procenten)
Het grootste deel van de reizigers die de toezichthouders de afgelopen maanden hebben gezien, voelt zich veiliger in het Amsterdamse OV door hun aanwezigheid: ruim drie op de tien ( %) voelen zich veel veiliger en procent een beetje veiliger. Daarmee is het aandeel dat zegt zich veel veiliger te voelen door de aanwezigheid van toezichthouders iets gedaald ten opzichte van ( %), maar vergelijkbaar met eerdere jaren ( : %, : %). Achttien procent voelt zich niet veiliger door de aanwezigheid van toezichthouders en vijf procent weet het niet (figuur . ).
Figuur . Toename veiligheidsgevoelens bij reizigers door aanwezigheid toezichthouders ( procenten)
, n=
,
Drukte Drukte verhindert een soepele doorstroming van reizigers in en rondom het OV en beïnvloedt bovendien de beleving van reizigers. In dit hoofdstuk wordt besproken in hoeverre reizigers drukte ervaren en of drukte leidt tot een aanpassing in reisgedrag.
. Lichte stijging ervaren drukte in het OV Ruim driekwart van de reizigers vindt het (veel) te druk in het OV: procent vindt het enigszins te druk en procent vindt het veel te druk (figuur . ). Daarmee is de ervaren drukte in het OV bijna gelijk aan de vorige meting van , met een lichte stijging in het aantal reizigers dat het veel te druk vindt in het OV ( %-punt stijging). Verder geeft procent van de reizigers aan het niet te druk te vinden in het OV. Vrouwen vinden het vaker dan mannen te druk in het OV. Zo vindt procent van de vrouwen het te druk, waarvan ruim een kwart ( %) veel te druk. Van de mannen vindt procent het te druk, waarvan procent veel te druk. Zowel bij de mannen als vrouwen is er een lichte stijging te zien ten opzichte van de vorige meting in het aantal reizigers dat het OV als veel te druk ervaart. Op basis van leeftijd zijn er weinig verschillen in de beleving van drukte. Figuur . Wat vindt u van het aantal reizigers in het Amsterdamse openbaar vervoer? (
-
,
procenten) 2023 (n=845)
24
53
2022 (n=830)
22
53
2021 (n=891) 2020 (n=905)
13
het is veel te druk
20
49
7
0%
21
33
37 20%
51 40%
het is enigszins te druk
60% het is niet te druk
3 5 5 6
80%
100%
weet ik niet / geen antwoord
. Hoger aandeel reizigers past reisgedrag aan door drukte OV Ruim de helft van de reizigers past hun reisgedrag weleens aan vanwege drukte in het OV, procent doet dit nooit (figuur . ). Ruim een kwart pakt een ander vervoermiddel ( %). Dat is vergelijkbaar met de meting van , toen procent aangaf dit te doen. Een kwart van de reizigers gaat vroeger weg om drukte te vermijden ( %), in was dit procent. Een ongeveer even groot deel van de reizigers ( %) gaat juist later weg om drukte te vermijden, tegenover procent in . Daarnaast blijft vijf procent van de reizigers thuis, dit is ongeveer gelijk met de meting van ( %). Ook past zeven procent het reisgedrag op een andere manier aan. Deze reizigers passen hun reisgedrag aan door bijvoorbeeld gebruik te maken van de fiets of buiten de spits te reizen. Verder geven reizigers aan de bus, tram of metro over te slaan wanneer deze te vol is of over te stappen op een rustiger station. Ook wordt er gelopen wanneer dit mogelijk is. Figuur . Past u uw reisgedrag weleens aan vanwege drukte in het openbaar vervoer? ( Meerdere antwoorden mogelijk
nee
46
ja, ik pak een ander vervoermiddel
26
ja, ik ga vroeger weg om drukte te vermijden
25
ja, ik ga later weg om drukte te vermijden
23
ja, ik blijf thuis
5
ja, ik pas mijn reisgedrag op een andere manier aan, namelijk
7
weet niet / geen antwoord
, procenten)
2
0%
20%
40%
60%
80%
Bijlage Weging Tabel bijlage . Respons weging MSVOV
leeftijdscategorie 16-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar >64 jaar totaal1
*
respons MSVOV
Amsterdamse bevolking
respons MSVOV
zonder weging
1 oktober 2023
na weging
man
vrouw
totaal
man
vrouw
totaal
man
vrouw
totaal
n
125
146
271
154890
167395
322373
171
185
356
%
14,1
16,5
30,7
19,4
20,9
40,3
19,3
20,9
40,2
n
88
85
173
97483
93774
191264
108
104
212
%
10,0
9,6
19,6
12,2
11,7
23,9
12,2
11,8
24,0
n
99
105
204
82204
78522
160735
91
87
178
%
11,2
11,9
23,1
10,3
9,8
20,1
10,3
9,8
20,1
n
107
129
236
58793
67101
125895
65
74
139
%
12,1
14,6
26,7
7,4
8,4
15,7
7,3
8,4
15,7
n
419
465
884
393370
406792
800267
435
450
885
%
47,4
52,6
100
49,2
50,8
100
49,2
50,8
100
*Voor respondenten zonder ingevulde leeftijd of geslacht kon geen weegfactor worden gemaakt. Voor deze respondenten is de weegfactor gezet op 1.
Bijlage Vragenlijst Vragenlijst MSVOV tussenmeting 2023 Welkom bij dit onderzoek over sociale veiligheid en criminaliteit in het openbaar vervoer in Amsterdam.
Reisgedrag V1
Heeft u de afgelopen 12 maanden gebruikgemaakt van het openbaar vervoer in Amsterdam? We bedoelen hiermee de metro, bus, tram of trein.
1 2
ja > ga naar V6a nee Voor niet-reizigers: indien vraag 1 = nee V2a_20 Gebruikt u een alternatief vervoermiddel? 23 Meerdere antwoorden mogelijk.
1 2 3 4 5 6 7
ja, ik ga op de (elektrische) fiets ja, ik ga op de scooter ja, ik ga met mijn eigen auto ja, ik maak gebruik van een deelauto ja, ik maak gebruik van een ander vervoermiddel, namelijk: ________________________________________ nee weet niet / geen antwoord
Voor niet-reizigers: indien vraag 1 = nee V3a_20 Waarom maakte u de afgelopen 12 maanden geen gebruik (meer) van het openbaar vervoer? 23 Meerdere antwoorden mogelijk.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
ik reis niet meer naar mijn werk / ik werk thuis ik maak gebruik van een alternatief vervoermiddel, zoals de fiets of de auto ik voel me niet veilig in het openbaar vervoer het openbaar vervoer is te duur het openbaar vervoer is te ver lopen of voor mij niet toegankelijk het openbaar vervoer biedt mij geen mogelijkheden om mijn reizen te maken ik weet niet hoe het openbaar vervoer werkt ik heb geen OV-chipkaart het openbaar vervoer is niet betrouwbaar (door vertragingen of wijzigingen in de dienstregeling) andere reden, namelijk: ________________________________________ weet niet / geen antwoord
> ga naar blok achtergrondkenmerken Indien vraag 1 = ja V6a_ Kunt u voor de onderstaande vervoermiddelen aangeven hoe vaak u daar in de afgelopen 12 maanden gebruik van 2023 heeft gemaakt? (bijna) dagelijks (5 tot en met 7 keer per week) metro bus trein tram
een paar keer per week (1 tot en met 4 keer per week)
> V6a alles ‘minder dan 5x/jaar’ ga naar achtergrondkenmerken
maandelijks (1 tot en met 3 keer per maand)
meer dan 5 keer per jaar (maar minder dan maandelijks)
minder dan 5 keer per jaar
V6_C_2 Reisde u in de afgelopen 12 maanden weleens in Amsterdam met het openbaar vervoer in de nacht? (tussen 00.00 023 en 06.00 uur) Meerdere antwoorden mogelijk.
1 2 3 4 5
nee (niet mogelijk in combinatie met andere antwoorden) --> door naar blok veiligheid in het openbaar vervoer (V9) ja, met de nachtbus ja, met de metro/tram/bus (maar geen nachtbus) ja, met de trein weet niet / geen antwoord (niet mogelijk in combinatie met andere antwoorden) --> door naar blok veiligheid in het openbaar vervoer (V9)
[hier alleen vervoermiddelen inlezen waarmee de afgelopen 12 maanden ’s nachts gereisd is: V6_C] V6_D Kunt u voor de onderstaande vervoermiddelen aangeven hoe vaak u daar in de afgelopen 12 maanden ‘s nachts (tussen _202 00.00 en 06.00 uur) gebruik van heeft gemaakt? 3 (bijna) dagelijks een paar keer per maandelijks meer dan 5 keer per minder dan 5 keer (5 tot en met 7 week (1 tot en met 3 keer jaar per jaar keer per week) (1 tot en met 4 keer per maand) (maar minder dan per week) maandelijks) nachtbus metro/tram/bus (maar geen nachtbus) trein
Veiligheid in het openbaar vervoer Er volgt nu een aantal vragen over de sociale veiligheid in het Amsterdamse openbaar vervoer. U kunt hierbij denken aan overlast, criminaliteit of geweld. Het gaat dus niet om verkeersveiligheid of om gezondheid. V9
In welke mate voelde u zich de afgelopen 12 maanden veilig in het Amsterdamse openbaar vervoer?
1 2 3 4 5 6
zeer veilig (ga naar V12) veilig (ga naar V12) niet veilig, niet onveilig (ga naar V12) onveilig zeer onveilig weet niet / geen antwoord (ga naar V12) V10
Voelt u zich vaak, soms of zelden onveilig in het Amsterdamse openbaar vervoer?
1 2 3 4
vaak
V11
Kunt u toelichten hoe het komt dat u zich onveilig voelt in het Amsterdamse openbaar vervoer?
soms zelden weet niet / geen antwoord
geen antwoord
V12
Zijn er haltes of trajecten waar u zich niet veilig voelt? U mag er maximaal drie noemen. Kunt u bij elk(e) halte/traject ook aangeven om welk vervoermiddel het gaat en tijdens welk dagdeel u zich (meestal) onveilig voelt?
1 2 3 V13
vervoermiddel
dagdeel
per… per… per…
kies… kies… kies…
ik voel me bij geen enkel(e) halte of traject onveilig geen antwoord Kunt u aangeven waarom u zich op {inlezen: genoemde halte / traject V12} onveilig voelt?
1 2 3 V14_20 Komt het weleens voor dat u op bepaalde trajecten niet met het Amsterdamse openbaar vervoer reist, omdat u het 22 er niet veilig vindt?
1 2 3 4 5
ja, vaak ja, soms ja, zelden nee (ga naar v17_C) weet niet / geen antwoord (ga naar V17_C)
V16_20 Hoe vaak komt het voor dat u op bepaalde trajecten niet met het Amsterdamse openbaar vervoer reist, 23 omdat u het er niet veilig vindt? Kunt u dit aangeven voor onderstaande vervoermiddelen en haltes/stations?
in de metro op metrostations in de tram op tramhaltes in de bus op bushaltes/busstations in de trein (we bedoelen hiermee het gedeelte van de rit in Amsterdam) op Amsterdamse NS-stations V17
1 2 3
vaak
soms
zelden
nooit
weet niet / geen antwoord
Zijn er specifieke haltes of trajecten die u vermijdt omdat u zich er niet veilig voelt? U mag er maximaal drie noemen. Kunt u bij elk(e) halte/traject ook aangeven om welk vervoermiddel en dagdeel het gaat? vervoermiddel dagdeel
per… per… per…
kies… kies… kies…
ik vermijd geen enkel(e) halte of traject
Indien men weleens ‘s nachts reist V6_C_2023 = ja (2, 3, 4) V17_C In welke mate voelde u zich de afgelopen 12 maanden ‘s nachts (tussen 00.00 en 06.00 uur) veilig in het Amsterdamse openbaar vervoer?
1 2 3 4 5 6
zeer veilig veilig niet veilig, niet onveilig onveilig zeer onveilig weet niet / geen antwoord
Indien men weleens ‘s nachts reist V6_C_2023 = ja (2, 3, 4) V17_D Past u uw reisgedrag weleens aan, omdat u zich ’s nachts (tussen 00.00 en 06.00 uur) niet veilig voelt in of rond het Amsterdamse openbaar vervoer? Meerdere antwoorden mogelijk.
1 2 3 4 5 6 7
nee ja, ik blijf thuis ja, ik zorg dat ik eerder of later reis ja, ik zorg dat ik niet alleen reis ja, ik gebruik een ander vervoermiddel, namelijk______________________________ ja, ik pas mijn reisgedrag op een andere manier aan, namelijk______________________________ weet niet / geen antwoord
Overlast in het openbaar vervoer De volgende vragen gaan over verschillende vormen van overlast in het Amsterdamse openbaar vervoer. V18_20 Er volgt nu een aantal vormen van overlast die in het Amsterdamse openbaar vervoer of op haltes/stations zouden kunnen 23 voorkomen. Bent u in de afgelopen 12 maanden het volgende weleens tegengekomen in het Amsterdamse openbaar vervoer?
medereizigers die geen afstand houden niet betalende reizigers reizigers die worden lastiggevallen geluidsoverlast (excl. mobiel bellen) geluidsoverlast door mobiel bellen vandalisme, brandstichting of graffiti overlast van verwarde personen overlast door rondhangende jongeren of scholieren overlast van muzikanten overlast van bedelaars drugsgebruik of drugshandel dronken mensen duwen en/of trekken agressief gedrag uitschelden/belediging dreiging die uitgaat van groepjes intimidatie door medereizigers afvaloverlast
ja
nee
weet niet / geen antwoord
V19_20 In welke mate heeft u hier in de afgelopen 12 maanden zelf overlast van ervaren? 23 {Vormen van overlast noemen die zijn aangegeven bij V18}
medereizigers die geen afstand houden niet betalende reizigers reizigers die worden lastig gevallen geluidsoverlast (excl. mobiel bellen) geluidsoverlast door mobiel bellen vandalisme, brandstichting of graffiti overlast van verwarde personen overlast door rondhangende jongeren of scholieren overlast van muzikanten overlast van bedelaars drugsgebruik of drugshandel dronken mensen duwen en/of trekken agressief gedrag uitschelden / belediging dreiging die uitgaat van groepjes intimidatie door medereizigers afvaloverlast
veel overlast
een beetje overlast
geen overlast
weet niet / geen antwoord
{Vraag stellen voor elke overlastvorm waar men een beetje of veel overlast van ervaart bij V19} V20_20 U heeft zojuist aangegeven (veel) overlast te ervaren van één of meerdere overlastvormen. 23 Waar heeft u [inlezen overlastvorm V18] ervaren in de afgelopen 12 maanden? Meerdere antwoorden mogelijk.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 V21
in de metro op metrostations in de tram op tramhaltes in de bus op bushaltes/busstations in de trein (we bedoelen hiermee het gedeelte van de rit in Amsterdam) op Amsterdamse NS-stations onbekende locatie
Welke andere vormen van overlast komen volgens u veel voor in het Amsterdamse openbaar vervoer?
X
geen weet niet / geen antwoord
Criminaliteit in het openbaar vervoer Er volgt nu een aantal vragen over criminaliteit in het Amsterdamse openbaar vervoer. V25
Van welke vorm(en) van criminaliteit bent u in de afgelopen 12 maanden weleens slachtoffer geweest in of rondom het openbaar vervoer in Amsterdam? Meerdere antwoorden mogelijk. Let op: het gaat om misdrijven of voorvallen waarvan u zelf slachtoffer bent geweest.
1 2 3 4 5 6 7 8 8
diefstal/zakkenrollerij zonder geweld diefstal/zakkenrollerij met geweld mishandeling bedreiging zonder wapen bedreiging met wapen seksueel geweld, zedenmisdrijf discriminatie anders, namelijk: ________________________________________ ik ben geen slachtoffer geweest van criminaliteit in het openbaar vervoer -> ga naar blok toezicht en handhaving in het OV
V26_20 U heeft net aangegeven dat u in de afgelopen 12 maanden slachtoffer bent geweest van [inlezen V25] in het Amsterdamse 23 openbaar vervoer. Kunt u aangeven in welk vervoermiddel dit plaatsvond? Meerdere antwoorden mogelijk.
1 2 3 4 5 6 9 10 11
in de metro op metrostations in de tram op tramhaltes in de bus op bushaltes/busstations in de trein (we bedoelen hiermee het gedeelte van de rit in Amsterdam) op Amsterdamse NS-stations onbekende locatie V26_A
Kunt toelichten wat er gebeurde?
X
zeg ik liever niet geen antwoord
Toezicht en handhaving in het openbaar vervoer De volgende vragen gaan over toezicht en handhaving in het Amsterdamse openbaar vervoer. V27
Weet u dat er in het Amsterdamse openbaar vervoer gesurveilleerd wordt door mensen in uniform?
1 2 3
ja nee -> ga naar blok drukte in het openbaar vervoer geen antwoord -> ga naar blok drukte in het openbaar vervoer
V28_20 Hoe vaak heeft u in de afgelopen 12 maanden in het Amsterdamse openbaar vervoer mensen die in uniform 23 surveilleren gezien?
1 2 3 4 5
vaak soms zelden nooit -> ga naar blok drukte in het openbaar vervoer weet niet / geen antwoord -> ga naar blok drukte in het openbaar vervoer
V29
Voelt u zich veiliger in het Amsterdamse openbaar vervoer door de aanwezigheid van toezicht en handhaving?
1 2 3 4
ja, veel veiliger ja, een beetje veiliger nee weet niet / geen antwoord
Drukte in het openbaar vervoer Er volgt nu een aantal vragen over de drukte in het Amsterdamse openbaar vervoer. V30
Wat vindt u van het aantal reizigers in het Amsterdamse openbaar vervoer?
1 2 3 5
het is veel te druk het is enigszins te druk het is niet te druk weet niet / geen antwoord
V33
1 2 3 4 5 6 7
Past u uw reisgedrag weleens aan vanwege drukte in het openbaar vervoer? Meerdere antwoorden mogelijk. nee ja, ik blijf thuis ja, ik ga vroeger weg om drukte te vermijden ja, ik ga later weg om drukte te vermijden ja, ik pak een ander vervoermiddel ja, ik pas mijn reisgedrag op een andere manier aan, namelijk____________________________________ weet niet / geen antwoord
Achtergrondkenmerken Ten slotte willen we u nog vragen om een aantal achtergrondkenmerken. LFT
Wat is uw leeftijd?
geen antwoord PC
Wat is uw postcode? Noteer uw postcode zonder spaties, bijvoorbeeld 1234AB
geen antwoord GESL
Wat is uw geslacht?
1 2 3 4
man vrouw anders wil ik niet zeggen
Opmer kingen
In deze vragenlijst zijn verschillende onderwerpen aan bod gekomen. Wellicht zijn er onderwerpen die niet in deze vragenlijst aan de orde zijn geweest, maar waarover u wel graag iets kwijt zou willen. Ook suggesties voor verbetering zijn welkom. Deze kunt u hieronder beschrijven.
geen opmerkingen Dit waren alle vragen. Hartelijk dank voor uw medewerking. Door op 'Vorige' te klikken kunt u uw antwoorden bekijken. Door op 'Verzend' te klikken verzendt u uw antwoorden en sluit u de vragenlijst af. De vragenlijst kan hierna niet meer worden geopend.