230622_Raadsinformatiebrief_Jaarverslag TH Kinderopvang.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 juni 2023 Onderwijs Marjolein Moorman Directie OJZD bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl

Onderwerp

Jaarverslag toezicht en handhaving kinderopvang Amsterdam 2022

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Bijgaand ontvangt u het jaarverslag toezicht en handhaving kinderopvang over het jaar 2022. Het college is verplicht om jaarlijks verslag uit te brengen over de uitvoering van de wettelijke taken betreffende het verstrekken van vergunningen, het toezicht op en de handhaving van de kinderopvang aan de gemeenteraad en aan de Inspectie van het Onderwijs. Het college hecht veel waarde aan een hoge kwaliteit van kinderopvang en voorschoolse educatie. Het draagt bij aan een goede start voor kinderen, ook in het basisonderwijs en in de samenleving. Terecht stellen we hieraan hoge kwaliteitseisen. Kwalitatief goede kinderopvang valt of staat met goede pedagogische medewerkers met de juiste kennis en vaardigheden. Gelukkig zien we in Amsterdam dat veel organisaties zich inzetten om deze kwaliteit te blijven bieden. Echter ook de kinderopvangsector kampt met de gevolgen van de arbeidskrapte vanwege een landelijk tekort aan gekwalificeerde beroepskrachten. Om deze reden heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid eind 2021 aan toezichthouders en handhavers ruimte geboden om rekening te houden met verzachtende omstandigheden en overmacht door het personeelstekort. De kwaliteitseisen gelden onverkort, ook bijvoorbeeld ten aanzien van de beroepskracht-kind-ratio.

Enkele kinderopvanglocaties, ook in Amsterdam, kiezen er dan voor om tijdelijk hun groepen te sluiten als ze de kwaliteit niet kunnen waarborgen door onvoldoende personeel. Conclusies jaarverslag 2022 De belangrijkste conclusie uit het jaarverslag 2022 (bijlage 1) is dat de gemeente Amsterdam volledig heeft voldaan aan de wettelijke taken: • De GGD heeft als toezichthouder voldaan aan de wettelijke verplichting om 100% van de kindercentra te inspecteren. • Ook het minimum van 50% van de geregistreerde voorzieningen voor gastouderopvang, die jaarlijks worden geïnspecteerd, is behaald. • Voorts heeft het college voldaan aan de wettelijke taak om 100% van alle vergunningaanvragen kinderopvang binnen de wettelijke termijn van maximaal 10 weken af te handelen. • De GGD heeft in 9,3% van de rapporten (82 van 847 jaarlijkse inspecties) een advies tot handhaving gegeven. Dit is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van vorig jaar (9%). • Tot slot is 100% van de rapporten met een advies om te handhaven door de gemeente opgepakt. Toezicht op alle kwaliteitseisen Juist wanneer de kwaliteit onder druk staat, is het belangrijk om hier goed toezicht op te houden. De GGD houdt daarom toezicht op alle kwaliteitseisen. De GGD is daarbij wettelijk verplicht om alle

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 juni 2023 Pagina 2 van 3

overtredingen te rapporteren. Dus ook als een overtreding te maken heeft met het personeelstekort. GGD GHOR Nederland en de VNG hebben een handleiding opgesteld die toezichthouders helpt bij het in kaart brengen van de verzachtende omstandigheden of overmacht. De handleiding ondersteunt ook de handhavers bij het nemen van een handhavingsbesluit in deze situaties. De gemeente Amsterdam werkt conform deze denklijn. De GGD weegt de verzachtende omstandigheden mee bij het advies aan de gemeente of handhaving nodig is. Wat weegt de GGD mee? De toezichthouder kan in specifieke situaties 1 adviseren om niet handhavend op te treden ondanks overtredingen van de wettelijke voorschriften. De toezichthouder doet dit alleen als in ieder geval aan de volgende voorwaarden is voldaan: - De houder heeft aantoonbaar alle maatregelen genomen om de kwaliteitseisen na te leven die men redelijkerwijs mag verwachten van een professionele kinderopvang. - De opvang is voldoende verantwoord binnen de gegeven omstandigheden. - De werkwijze is inzichtelijk en de houder registreert afwijkingen van de kwaliteitseisen. - De houder stemt af met de oudercommissie en informeert de ouders. - De houder evalueert de gemaakte keuzes en stuurt bij waar nodig. - De houder wijkt niet af van essentiële kwaliteitseisen.

Samenwerking toezicht en handhaving We verwachten van kinderopvangorganisaties dat de pedagogische kwaliteit en basale veiligheid niet in het geding mag zijn, anders treedt de gemeente op. Een goede samenwerking tussen toezicht en handhaving is hierbij belangrijk. De minimale eisen zijn in landelijke wet en regelgeving vastgelegd en daarnaast wegen de verzachtende omstandigheden mee. Als de kwaliteit van de opvang in het geding is, treedt de gemeente op, ook tijdens de arbeidskrapte. Handhaving is echter ook maatwerk. Daarbij is elke situatie anders. Wat voor een bepaalde groep of dag een verantwoorde keuze is, kan in een andere situatie leiden tot een te grote inbreuk op de kwaliteit. De impact van een overtreding op de kwaliteit van de opvang is natuurlijk belangrijk. Ook of een overtreding incidenteel is of vaker wordt gemaakt. En wat een houder heeft gedaan om (andere) overtredingen te voorkomen en om de kwaliteit zo hoog mogelijk te houden, ondanks de overtreding. En misschien waren er op het moment van de overtreding onvoorziene omstandigheden. De toezichthouder beoordeelt tijdens een inspectie altijd de individuele situatie en de specifieke omstandigheden. Als duurzame verbetering van de kwaliteit van een kinderopvang uitblijft, ondanks ingezette handhaving, gaat het college over tot (tijdelijke) sluiting.

Bij een tijdelijke sluiting blijft de kinderopvang gesloten zolang er niet aan de kwaliteitseisen is voldaan. In 2022 is er 1 locatie voor gastouderopvang gesloten door middel van een exploitatieverbod. Bij deze locatie was er geen verantwoorde opvang. Daarnaast is er op een kindercentrum een schriftelijk bevel afgegeven wegens het bieden van onverantwoorde kinderopvang. Vervolgens is de vergunning van de betreffende locatie ingetrokken en is de locatie uitgeschreven uit het landelijk register kinderopvang. Verder zijn er 4 locaties gestopt met exploiteren of verkocht aan een nieuwe houder. Bij al deze locaties was er sprake van een intensief handhavingstraject. De gemeente heeft bij deze verkoop als strikte voorwaarde gesteld dat de lopende overtredingen na verkoop direct moeten worden opgeheven.

1 Een voorbeeld van een specifieke situatie: soms kan het een oplossing zijn om groepen tijdelijk samen te voegen om zo met minder personeel toch goede opvang te kunnen bieden. Mits er wel aan de zes voorwaarden is voldaan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 juni 2023 Pagina 3 van 3

Ten slotte Een structureel tekort kan niet zonder consequenties blijven, ondanks de inzet van de sector om de gevolgen te beperken. Toch wil ik de lat hoog leggen. Ik blijf met de branches, de GGD, de ROC’s en het ministerie van SZW in gesprek over welke duurzame maatregelen we kunnen nemen om voldoende en verantwoorde kinderopvang te blijven garanderen. Ik hoop hiermee u voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs Bijlage Jaarverslag toezicht en handhaving kinderopvang Gemeente Amsterdam 2022.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl