230309 Governance integrale aanpakken Raadscommissie.pdf

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

GOVERNANCE INTEGRALE AANPAKKEN: MASTERPLAN ZUIDOOST, NATIONAAL PROGRAMMA SAMEN NIEUW-WEST EN AANPAK NOORD Maart 2023

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Over dit document Doel van dit document Dit document heeft tot doel om op hoofdlijnen inzicht te geven in de governance bij de drie integrale aanpakken: het Masterplan Zuidoost, het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en de Aanpak Noord. In de integrale aanpakken werken de gemeente, bewoners en maatschappelijke partners aan de opgaven in de drie gebieden. Binnen de gemeente zijn veel organisatieonderdelen betrokken bij de aanpakken. Dit vraagt om een duidelijke governancestructuur. In dit document maken we onderscheid tussen drie aspecten van de governance: de governance van het programma (met samenwerkingspartners), de bestuurlijke governance binnen de gemeente en de ambtelijke governance binnen de gemeente. Goed om hierbij op te merken dat de governance continu in ontwikkeling is. Het document beschrijft de werkwijze zoals die nu wordt gehanteerd (of zal worden gehanteerd).

Achtergrond De gemeente Amsterdam werkt de komende 25 jaar in Zuidoost, Nieuw-West en Noord aan verbetering van de kwaliteit van het bestaan van de inwoners. Dat doen we door een integrale en langjarige aanpak. In de integrale aanpakken in Zuidoost, Nieuw-West en Noord staan de bewoners en hun community’s centraal. De aanpakken vragen om een andere manier van werken van alle alliantiepartners. Een werkwijze waarin de opgaven voor bewoners leidend zijn en niet de ‘kokers’ waarin organisaties zijn ingericht. Als gemeente moeten we ervoor zorgen dat onze inzet en middelen optimaal bijdragen aan de gezamenlijke ambities. Hiervoor is nodig dat we binnen de gemeente meer in samenhang werken, als één overheid. De governance die in dit stuk wordt beschreven, moet bijdragen aan die nieuwe manier van werken.

2

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Totale governance op hoofdlijnen Externe governance

Interne governance Coördinerend wethouder

Stedelijk directeur

Stadsdeelvoorzitter

Stadsdeeldirecteur

Kernteam alliantie

Alle ambities

Per ambitie

Programmadirecteur/ kwartiermaker

Per ambitie/opgave/thema: Doorbraakteams/opgaveteams/themateams/ werkgroepen

Gemeentelijke opdrachtgever

Programmateam Integraal team van collega’s vanuit stadsdeelorganisatie en betrokken directies

Noot: in Zuidoost en Nieuw-West werkt de programmadirecteur in opdracht van de alliantie, vanuit een onafhankelijke rol. In Noord is nog geen alliantie gevormd. Vooralsnog werkt de kwartiermaker in Noord vanuit de gemeente.

3

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Externe governance

De governance van de aanpakken is in ontwikkeling en verschilt per gebied Noord Nieuw-West Zuidoost Alliantie

Programmaorganisatie Masterplan

Voorzitter alliantie (burgemeester) Kernteam alliantie Programmadirecteur

Gemeentelijke Vertegenwoordiging

 Coördinerend wethouder  Stadsdeelvoorzitter  Stedelijk directeur  Stadsdeeldirecteur

Programmaregisseur

Werkgroep(en)

Nieuw-West De governance is vergelijkbaar met Zuidoost; de terminologie verschilt. Noord Het model is in ontwikkeling.

Voorzitter doorbraakteam Doorbraakteam

Zuidoost Er wordt nagedacht over aanpassingen in het model. Daarbij is de ambitie om de community een grotere rol te geven in de governance.

 Gemeentelijke opdrachtgever

Opmerking In de volgende sheets gebruiken we de terminologie die wordt gehanteerd voor het Masterplan Zuidoost.

 Gemeentelijke opdrachtgever

4

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Externe governance

Per gebied zijn er verschillende ambities/opgaven

Zuidoost

Nieuw-West

Noord

1.

Inclusie en participatie

1.

Eigenaarschap, inclusie en democratie

1.

Kansen voor jeugd

2.

Wonen

2.

Veiligheid

2.

Stadsnatuur en groen

3.

Veiligheid

3.

Werk en bestaanszekerheid

3.

Wonen

4.

Jeugd en onderwijs

4.

Wonen en leefomgeving

4.

Kansrijke sociale buurten

5.

Werk en economie

5.

Kansen voor de jeugd

5.

Openbare ruimte

6.

Buurteconomie

5

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Externe governance

Het kernteam van de alliantie is verantwoordelijk voor de gehele aanpak; per ambitie zijn er doorbraakteams . Voorzitter alliantie 

Zit alliantie voor vanuit het belang van de gehele alliantie



In Zuidoost en Nieuw-West is de burgemeester voorzitter van de alliantie. De gemeente is apart bestuurlijk vertegenwoordigd door de coördinerend gebiedswethouder en de stadsdeelvoorzitter.

Kernteam alliantie 

De alliantie stuurt op de uitvoering van het Masterplan Zuidoost

Voorzitter doorbraakteam 

Is bestuurder van een van de alliantiepartners



Geeft namens de alliantie leiding aan een van de doorbraakteams. Is verantwoordelijk voor de voortgang op de ambitie en wordt daarin door een programmaregisseur ondersteund

Doorbraakteam 

In Zuidoost is er een doorbraakteam voor elke ambitie van het Masterplan (bijvoorbeeld voor jeugd en onderwijs en voor werk en economie).



De doorbraakteams sturen in opdracht van de alliantie op specifieke doorbraken. De doorbraakteams zijn samengesteld uit leden van de verschillende partners uit de brede Alliantie Zuidoost.

6

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Externe governance

De programmadirecteur geeft samen met een programmateam uitvoering aan de integrale aanpak Programmadirecteur 

Stuurt het programmateam (functioneel) aan



Stuurt op uitvoering van de integrale aanpak namens de alliantie

Programmaregisseur 

Maakt onderdeel uit van de programmaorganisatie en stuurt in opdracht van de doorbraakteams en programmadirecteur op de uitvoering van de benoemde doorbraken en verbindt de doorbraken en de ambities daar waar nodig



Is secretaris van het doorbraakteam



Maakt afspraken binnen de werkgroep met de werkgroepleden van de alliantie over de inzet die nodig is om de doorbraken te bereiken



Signaleert knelpunten in eerste instantie bij de werkgroepleden en escaleert indien nodig naar de programmadirecteur



Bewaakt dat doorbraken in samenspraak met de community worden gerealiseerd vanuit de uitgangspunten: faciliteren en begeleiden van eigenaarschap, community-based werken, in cocreatie ontwikkelen en interdisciplinair uitvoeren.

7

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Interne governance, bestuurlijk

De rol van de burgemeester is tweeledig Als onafhankelijk voorzitter van de integrale aanpak

Als burgemeester van de gemeente



Onafhankelijk voorzitter van de alliantie in Zuidoost en NieuwWest



Neemt deel aan het overkoepelende bestuurlijke (gemeentelijke) overleg voor de vier aanpakken



Vertegenwoordigt de alliantie in bestuurlijke gesprekken met het Rijk, landelijke koepelorganisaties en lokale partners (zowel maatschappelijke partners als bedrijven)



Vertegenwoordigt de gemeente Amsterdam in bestuurlijke overleggen met het Rijk en vervult daarin een lobbyrol samen met achttien andere gemeenten



Zorgt ervoor dat iedereen volwaardig alliantiepartner is en dat elke partner de hele sector vertegenwoordigt



Vertegenwoordigt samen met andere koplopers de twintig focusgebieden/-gemeenten in bestuurlijke overleggen met het Rijk



Opdrachtgever voor de onafhankelijk programmadirecteur voor de aanpak in Zuidoost en Nieuw-West



Heeft in Noord een aanpak aangejaagd waarin nauw wordt samengewerkt met bewoners, vanuit gelijkwaardigheid

8

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Interne governance, bestuurlijk

De coördinerend wethouder en stadsdeelvoorzitters vertegenwoordigen de gemeente bestuurlijk in de alliantie Coördinerend gebiedswethouder en stadsdeelvoorzitter 

De coördinerend wethouder is verantwoordelijk voor de totale gemeentelijke bijdrage aan de integrale aanpak en de voortgang daarvan. Daarnaast is de coördinerend wethouder hoeder van de integrale aanpak in het college; de stadsdeelvoorzitter is dat in het dagelijks bestuur.



Als belangen van de integrale aanpak conflicteren met andere collegeprioriteiten, vindt hierover discussie plaats in het college.



De coördinerend wethouder legt primair verantwoording af in de raad. De stadsdeelvoorzitter doet dat in de stadsdeelcommissie. Dit betekent in de praktijk dat wethouder en stadsdeelvoorzitter voorafgaand aan de alliantie goed moeten afstemmen.



De bevoegdheden van het college en de gemeenteraad hebben betrekking op de gemeentelijke inzet in de integrale aanpakken. In de alliantie vindt besluitvorming plaats over de integrale aanpak. De gemeente kan invloed uitoefenen op deze besluitvorming als partner in de alliantie.

9

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Interne governance, bestuurlijk

Periodiek vindt bestuurlijk overleg plaats voor de drie gebieden (en Aanpak Binnenstad); per gebied is er een bestuurlijk team Bestuurlijk overleg Burgemeester Wethouders Ambtenaren

Femke Halsema Marjolein Moorman, Rutger Groot Wassink, Melanie van der Horst, Sofyan Mbarki GMT-directeuren en adviseur/secretaris

Bestuurlijk team Zuidoost

Bestuurlijk team Nieuw-West

Bestuurlijk team Noord

Wethouder Marjolein Moorman Stadsdeelvoorzitter Tanja Jadnanansing Programmadirecteur Saundra Williams Ambtenaren GMT-lid, stadsdeeldirecteur, adviseur, secretaris

Wethouder Rutger Groot Wassink Stadsdeelvoorzitter Emre Ünver Programmadirecteur Samir Bashara Ambtenaren GMT-lid, stadsdeeldirecteur, adviseur, secretaris

Wethouder Stadsdeelvoorzitter Kwartiermaker Ambtenaren

Melanie van der Horst Brahim Abid Bregje Bleeker GMT-lid, stadsdeeldirecteur, adviseur, secretaris

10

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

Interne governance, bestuurlijk

Het bestuurlijk overleg is overkoepelend; gebiedsspecifieke zaken worden besproken in de bestuurlijke teams Bestuurlijk overleg

Bestuurlijk team per gebied





In het bestuurlijk team wordt onder andere de stand van zaken besproken van de gemeentelijke inzet voor de integrale aanpak.



Ook wordt de gemeentelijke inzet besproken die beschreven staat in stukken die worden geagendeerd in het kernteam van de alliantie.



De programmadirecteur maakt onderdeel uit van het bestuurlijk team per gebied. In deze ontwikkelfase van de integrale aanpak is deelname van de programmadirecteur wenselijk zodat de samenwerking tussen gemeente en programmaorganisatie goed kan worden besproken.

In het overleg vindt besluitvorming plaats over onderwerpen die betrekking hebben op de drie gebieden (bijvoorbeeld verdeling coalitiemiddelen) en Aanpak Binnenstad.



In het overleg kunnen dilemma’s, successen, (financiële) vraagstukken worden gedeeld.



Daarnaast is het de bedoeling om gezamenlijk te sturen en te leren: leren van elkaars praktijken, best practices en zaken die nog niet zo goed lopen.

11

Interne governance, ambtelijk

CONCEPT, WERK IN ONTWIKKELING

De ambtelijke organisatie wil op een meer integrale manier werken aan de opgaven van de integrale aanpakken Integrale teams rondom op een opgave Voor de aanpakken in Zuidoost en Nieuw-West wordt (of is) er voor elke aanpak een team samengesteld dat werkt aan een van de ambities of opgaven van de integrale aanpak. Zo zijn er voor Zuidoost vier gemeentelijke teams: voor de ambities wonen, veiligheid, jeugd en onderwijs en werk en economie.

Gemeentelijke opdrachtgevers Elk team werkt onder leiding van een gemeentelijke opdrachtgever. Gebiedssturing binnen GMT Vanuit het GMT zijn drie stedelijk directeuren verantwoordelijk voor de integrale aanpakken in de drie gebieden. Het gaat om een andere manier van sturen binnen het GMT, niet alleen ‘verticaal’ (op afzonderlijke clusters, op programma’s) maar juist ook integraal. Dit maakt het bijvoorbeeld mogelijk om inzet en middelen beter te richten op Zuidoost, Nieuw-West en Noord. Maar ook om dilemma’s en conflicterende belangen te bespreken, zodat waardevolle initiatieven in deze gebieden niet vastlopen in de ambtelijke organisatie. De verantwoordelijkheid geldt voor taken die passen bij het GMT.

12