230119 commissie FKD conceptverslag
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit
FKD
Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:
Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 19 januari 2023 van 9.00 – 12.15 uur in Willem Kraanzaal Stadhuis Donderdag 9 februari 2023 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, S. Rijxman Commissiegriffier: M. Diemont Verslaglegging: G-J. Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), M. Belkasmi (PvdA), E. Bobeldijk (SP), A.D.J. Bons (BIJ1), D.T. Boomsma (CDA), H.C. Burgers (VVD), Z.D. Ernsting (GL), I. Garmy (Volt), S.N. Hijlkema (VVD), E.C. IJmker (GL), M. Lust (D66), E. Mangal (DENK), M.M. Meerburg (PvdD), E.D.M. Moeskops (D66), F.A. Namane (PvdA), S.C. Nijssen (VVD), M.M. Perdok (BIJ1), J. van Pijpen (GL), E. Schmit (D66), K.S.N. van der Veen (GL) Afwezig: Lijst Kabamba, FvD, JA21 Overige aanwezigen:
1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 09:10 uur. Hij stelt vast dat er een quorum is. Er zijn afmeldingen van de fractie FvD en van de leden Bentoumya en Van der Veen. Hij roept bij deze eerste vergadering in het nieuwe jaar de wethouders op bondig te zijn in hun beantwoording van vragen. Hij merkt verder op dat leden, wanneer zij een bespreekpunt willen agenderen voor de raad, dit expliciet moeten melden bij de afronding van het betreffende agendapunt. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de presentaties van de expertmeeting institutioneel racisme van 17 januari beschikbaar zijn via het raadsinformatiesysteem. Lid GARMY roept de leden op komende maandag om 17.00 uur aanwezig te zijn bij de technische sessie over digitale veiligheid die mede op verzoek van de commissie is georganiseerd. Er zijn tot nu toe slechts enkele aanmeldingen. Verder deelt hij mee bij agendapunt 9 niet het woord te gaan voeren en de vergadering te verlaten omdat daarbij zijn werkgever in het geding is. Wethouder MELIANI meldt dat afgelopen maandag in Pakhuis De Zwijger een Nachtraad is gepresenteerd waarin ook burgers vertegenwoordigd zijn. Het lijkt haar zinvol dat lid Moeskops, die in de vorige raad vroeg om de instelling van een nachtburgerberaad, contact zoekt met dit initiatief om dubbelingen te voorkomen.
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
c. Vaststellen agenda De agendapunten 6 en 7 worden gevoegd behandeld. De commissie stemt in met de behandeling van de door lid Burgers aangedragen actualiteit over de staking van boa’s en afvalmedewerkers. Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslagen van het openbare en besloten deel van de raadscommissie FKD d.d. 15 december 2022 en het conceptverslag van de expertmeeting Digitale Stad d.d. 6 december 2022 Er zijn tekstwijzigingen binnengekomen van de leden Bobeldijk en Lust die verwerkt zullen worden. Op pagina 1 wordt in de vierde regel voor het einde van de pagina het woord ‘niet’ geschrapt. Na het aanbrengen van de wijzigingen zal het verslag van het openbare gedeelte in de volgende vergadering vastgesteld worden. De overige twee verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Lid IJMKER kijkt uit naar de voor 7 februari toegezegde afhandeling van openstaande recente toezeggingen rond de digitale stad en vraagt de wethouder de oudere openstaande toezeggingen te actualiseren. Wethouder RIJXMAN zegt dit toe. Lid BELKASMI vraagt waar de toegezegde brief blijft over het voorkomen van vooringenomenheid en discriminatie in het CAS-systeem. In antwoorden op landelijke vragen over dat systeem staat dat men die elementen wil mitigeren, verzachten dus. Naar zijn mening moet het echter gaan om het volledig uitsluiten van die elementen.
Daarom dringt hij aan op spoed met de brief. Wethouder RIJXMAN zegt dat er voor de commissievergadering van 9 maart een brief komt. Lid MANGAL vraagt naar de stand van zaken rond zijn vragen naar meer duidelijkheid over een Europees hoofddoekverbod en een duidelijke afhandelingsdatum in de termijnagenda. Ten tweede vraagt hij hoe het staat met de afhandeling van het raadsadres voor een monument voor de komst van gastarbeiders. De raad heeft besloten dit te laten afhandelen door het college, maar ook hier zou hij graag een datum aan gekoppeld willen zien. Wethouder MELIANI zegt dat beide zaken zo spoedig mogelijk en waarschijnlijk binnen twee weken worden aangepakt. f. TKN-lijst Op verzoek van lid Bentoumya wordt TKN7 over het Amsterdamse mbo-traineeship geagendeerd. Op verzoek van lid Garmy wordt TKN11 over de bestuursopdracht geagendeerd.
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Wethouder VAN BUREN stelt voor dit punt dan gevoegd te behandelen met het Cebeonrapport dat volgende week in het college besproken wordt en daarna met een informatiebrief naar de raad gaat. Lid GARMY stemt in met dat voorstel. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.13 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Mevrouw Patricia Snel spreekt namens bewoners van het Amstelveld in over het Pridebeleid. Volgens de buurt is het Pridefestijn op het Amstelveld de laatste jaren uit de hand gelopen. Het aantal bezoekers is veel te hoog, de overlast van geluid en grensoverschrijdend gedrag idem dito. De bezoekers zijn niet aanspreekbaar op hun gedrag en vaak ronduit agressief. Haar woonboot heeft tijdens dat festijn versterking nodig ter bescherming. Zij is een groot voorstander van inclusiviteit, maar dan wel graag zonder deze overlast en meer in overeenstemming met het beleid. Zoals het zich nu laat aanzien gaat het nieuwe Pridebeleid nog niet dit jaar in en daarom vragen zij maatregelen om de overlast te beteugelen. De leefbaarheidsdoelen van Amsterdam vragen volgens haar om specifieke maatregelen voor de buurt. Lid BOOMSMA vindt het vervelend dat een in beginsel mooi feest zo uit de hand heeft kunnen lopen.
Hij vraagt of de inspreekster contact heeft gezocht met de horeca in de buurt en met de organisatoren van het feest en hoe die dan tegen deze kwestie aankijken. Mevrouw Snel zegt dat er goede contacten zijn met de horeca in de Utrechtsestraat. Zij heeft begrepen dat er nooit een plafond voor het aantal bezoekers is vastgesteld. Pas als de politie constateert dat het te vol geworden is, wordt het Amstelveld afgesloten voor nieuwe bezoekers die dan door de buurt gaan zwerven. De bewoners willen graag samenwerken met de organisatie en gemeente. Lid LUST merkt op dat er een aantal maanden geleden ook insprekers waren over dit festijn die precies het tegenovergestelde naar voren brachten en beweerden dat omwonenden juist wilden dat het festival op deze plek moet doorgaan. Mevrouw Snel zegt dat het onderzoek van de organisatoren onder buurtbewoners erg eenzijdig was. Men kon bijvoorbeeld niet aangeven of men voor of tegen het festival in deze vorm was. Er werden wel vreemde vragen gesteld zoals of men zich bewust was van de positie van de lhbtq+-gemeenschap. De bewonersvereniging heeft zelf de vraag uitgezet of men overlast ondervond. Dat leverde 54 reacties op die aan de stadsdeelvoorzitter zijn overhandigd. Daar kan men alle bezwaren in terugvinden en een beeld krijgen wat de bewoners ervan vinden.
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Lid MANGAL vraagt hoe de stadsdeelvoorzitter en de wethouder hebben gereageerd. Mevrouw Snel zegt dat er nog geen reactie is ontvangen. In het nieuwe conceptbeleid staat wel dat het Amstelveld zich niet leent voor grote feesten, maar naar het zich laat aanzien komt er dit jaar nog geen nieuw beleid. Een grote groep bewoners is bij de stadsdeelvoorzitter op gesprek geweest. Die heeft toen toegezegd zaken nader te gaan bespreken met de wethouder. Lid BOBELDIJK vraagt of de maatregelen uit het nieuwe beleid op zich wel afdoende zijn en of de grote zorg er daarom nu is vanwege het uitstel van dat nieuwe beleid. Mevrouw Snel vindt de voorgestelde maatregelen klip en klaar. Het aantal bezoekers wordt teruggebracht van de huidige 6000 naar 2000. Dat neemt de grootste bezwaren weg. Het is ook de bedoeling de focus terug te brengen naar de oorspronkelijke gerichtheid op jongeren en groepen die in het grote Pridefestival amper aan bod komen. Daar zijn de bewoners ook voor. Lid HIJLKEMA vraagt wat de bewoners concreet vragen en of het om minder overlast van muziek gaat. Mevrouw Snel zegt dat de bewoners voorstander zijn van specifieke themagerichte activiteiten zoals die bijvoorbeeld bij de seniorpride plaatsvinden. Dus om zaken die alleen voor specifieke doelgroepen aantrekkelijk zijn. Zoiets past volgens haar in een woonbuurt als Amstelveld.
Men moet zorgen dat er geen nutteloze tegenstellingen in de buurt ontstaan. Maak er een feest van waaraan ook de bewoners kunnen deelnemen. De VOORZITTER bedankt de inspreekster voor haar inbreng en roept de tweede aangemelde inspreker, Ruben Dunder, op. Die blijkt echter niet aanwezig te zijn. c. Actualiteiten Lid BURGERS vraagt naar aanleiding van de aangekondigde staking van handhavers en reinigingsmedewerkers of de wethouder bij de VNG gaat aandringen op een hogere salarisschaal voor deze medewerkers die belangrijk zijn voor de kerntaken van de gemeente. De VVD steunt hun eisen voor een hogere beloning en refereert aan de toezegging van de wethouder dat ze gaat kijken naar de mogelijkheden voor een hogere salarisschaal voor deze medewerkers. Lid VAN PIJPEN vraagt of hij zich realiseert dat het bij de cao-onderhandelingen gaat om de salarissen van alle ambtenaren in alle gemeenten van Nederland. Als de VVD de eisen ondersteunt doet zij dat dus voor alle Nederlandse gemeenteambtenaren en ook voor de Amsterdamse ambtenaren achter een loket. Lid BURGERS zegt dat hij het hier als gemeenteraadslid voor Amsterdam nu met name wil hebben over de boa’s en de reinigingsmedewerkers in deze stad. Lid SCHMIT merkt op dat Amsterdam toch al onvoldoende scoort op de schoonheidsgraad. De staking maakt hem daardoor extra bezorgd over de leefkwaliteit.
De dienst Afval staat al onder extra toezicht van het college. Hij wil weten hoe de wethouder Napolitaanse toestanden wil gaan voorkomen en roept de vakbonden ook op alles in het werk te stellen om hier op een goede manier uit te komen. Hij deelt de mening dat alle medewerkers van de gemeente een goed salaris verdienen. Maar de stad verdient ook elke dag een schone stad. Lid NAMANE spreekt haar waardering uit voor alle medewerkers van de gemeente. De zichtbare, maar zeker ook de minder zichtbare die achter de schermen hard werken. Die waardering geldt ook de externe medewerkers zoals de bewakers en uitzendkrachten. Zij werken hard voor de stad en verdienen waardering en een stabiel loon. Zij vindt het minimumloon te laag en hoopt dat de VNG en de vakbonden tot een goede cao komen.
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Lid VAN PIJPEN stelt dat haar fractie hecht aan het recht op staking. Als de bonden op goede gronden menen dat een staking aan de orde is, dient men dat te respecteren. Uiteraard ziet zij liever ook geen staking, maar het alternatief is dan een goede cao zodat alle medewerkers van de gemeente goed kunnen leven, wonen en eten. Dat geldt wat haar betreft voor alle medewerkers. Zij vraagt hoe de wethouder de kansen inschat op het weer vlottrekken van de onderhandelingen. Zij is wel benieuwd hoe gemeenten gecompenseerd gaan worden voor de extra loonkosten als gevolg van een betere cao. Zij vraagt welk bedrag er al in de gemeentebegroting is gereserveerd voor loonstijgingen en of de gemeente bij het Rijk kan aankloppen als die hoger uitvallen dan begroot. Lid MANGAL vraagt of zij wel onderscheid wil maken voor medewerkers die onder slechte arbeidsomstandigheden moeten werken. Lid VAN PIJPEN antwoordt ervan uit te gaan dat iedereen onder goede omstandigheden dient te werken. Het gaat hier nu om de beloning. Wethouder VAN BUREN zegt dat uit haar eigen onderzoek naar voren gekomen is dat de gemeente niet eenzijdig kan besluiten tot een salarisverhoging voor een bepaalde categorie medewerkers. Dat kan alleen via de cao. Zij zal de raad daar nog schriftelijk over informeren.
Zij is het ermee eens dat een goede beloning belangrijk is en maakt als vertegenwoordiger van de G4 deel uit van de onderhandelingsdelegatie. Er is nog geen finaal bod van de VNG. De FNV heeft bij de onderhandelingen afgehaakt. Er is officieel nog geen staking aangekondigd, maar wel een werkonderbreking van drie uur op 30 januari. Zij brengt in herinnering dat in december wel een extra uitkering aan ambtenaren heeft plaatsgevonden waarbij de lagere schalen een hogere kregen dan de hoge. In de begroting is 3,5% voor prijscompensatie opgenomen. Vooralsnog is er vanuit het Rijk nog geen compensatie toegezegd, maar zij zal dat punt als lid van de commissie Financiën van de VNG zeker in Den Haag inbrengen. De VOORZITTER constateert dat deze actualiteit nu voldoende besproken is. d. Rondvraag Lid MOESKOPS vraagt naar aanleiding van een artikel in Het Parool over de datahonger van theaters die bijvoorbeeld vragen naar het adres van bezoekers, of zij dat van de gemeente moeten doen vanwege subsidievoorwaarden zoals sommige theaters in dat artikel melden. Zij is benieuwd of de wethouder deze kwestie al met de theaters besproken heeft. Wethouder MELIANI zegt dat daar in de subsidievoorwaarden absoluut niets over staat. Het is een keuze van de theaters zelf, die als ondernemingen marketing willen bedrijven. Dat dient dan echter wel zorgvuldig en in overeenstemming met de AVG te gebeuren.
Het artikel is van recente datum en er is nog geen gelegenheid geweest om het met de theaters te bespreken, maar zij is wel van plan het daar te agenderen. Lid MOESKOPS heeft signalen opgevangen dat Ruigoord onder druk staat vanwege bemoeienis vanuit de gemeente, de Provincie en het Havenbedrijf. Zij vraagt wat er aan de hand is. Wethouder MELIANI zegt dat deze kwestie ook raakt aan de portefeuilles van wethouder Van Dantzig en Van Buren. Zij zal hen vragen hoe het proces loopt. Zij ziet Ruigoord als een vrijplaats van waarde voor de hele stad. Wethouder VAN BUREN beaamt dat het hele college die vrijplaats waardeert en dat zij daarom is aangesteld als coördinator op dit dossier. Er zijn procesafspraken gemaakt met de
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
provincie en de haven om te komen tot een oplossing voor de lange termijn. Er lopen nu afspraken voor een periode van vijf jaar. Zij hoopt over enkele maanden meer duidelijkheid te kunnen bieden. Lid MOESKOPS vraagt hoe dit zich verhoudt tot het voornemen van de Provincie om binnenkort een besluit te nemen over Ruigoord. Wethouder VAN BUREN zegt dat met de Provincie is afgesproken dat besluit tot die tijd – het streven is begin maart – aan te houden. Lid BELKASMI merkt op dat de lokale media van groot belang zijn voor de stad, maar kwetsbaar zijn en moeite hebben het hoofd boven water te houden. Hij vraagt hoe de gemeente ze daarin kan steunen. Verder is hij benieuwd welke gesprekken de wethouder met de lokale media voert over diversiteit en inclusie, zowel qua programmering als in medewerkersbestand. Wethouder RIJXMAN vindt dat goede vragen omdat zij de lokale media als AT5, Salto, FunX en buurtmedia van groot belang vindt voor de stad. Daarom heeft het college ook extra budget voor ze vrijgemaakt, omdat Salto en AT5 al jaren aangeven met het huidige budget geen garanties op volwaardige programmering te kunnen bieden. Ook met de buurtmedia zijn gesprekken gaande en er wordt onder meer samengewerkt met de OBA. Het coalitieakkoord voorziet in allerlei nieuwe facetten, maar over de toekomst komt men nog te spreken.
Zij vindt diversiteit in de programmering van groot belang, dat behoeft volgens haar geen discussie, maar zij benadrukt de onafhankelijkheid van de media. In de jaarverslagen en jaargesprekken wordt daar wel over gesproken en er worden afspraken over gemaakt, maar de gemeente bemoeit zich niet vooraf met de programmering. Er worden wel beleidsplannen gemaakt en besproken en er wordt jaarlijks achteraf gekeken hoe zaken verlopen zijn. De gemeente zit er dus wel bovenop. Lid BOOMSMA vraagt wat er gebeurd is met de vraag van de raad om de ton gemeentesubsidie terug te vorderen voor het vorig jaar verschenen omstreden boek over het verraad van Anne Frank en haar familie. De toenmalige wethouder zegde in februari 2022 in een brief toe de mogelijkheden te gaan onderzoeken. Hij is benieuwd wat dat onderzoek heeft opgeleverd. Wethouder RIJXMAN zegt dat een raadsbrief over deze kwestie gereed is en volgende week verstuurd zal worden naar de raad. Lid BOBELDIJK vraagt, gezien het uitstel van het nieuwe Pride-beleid, of er voor dit jaar wel nog een oplossing op maat komt voor het Pride-evenement op het Amstelveld. Wethouder MELIANI zegt van plan te zijn daarover een raadsbrief te sturen. Er zijn vooren tegenstanders van het festijn in de huidige vorm dat op deze locatie veel overlast oplevert. Daar wil zij serieus mee omgaan.
Het is zaak voor de langere termijn een aanvaardbare balans te vinden en daar zijn al diverse gesprekken over gevoerd. Er komt op korte termijn een brief over de afspraken voor het komende evenement. De VOORZITTER last een korte schorsing in. BESPREEKPUNTEN ICT en Digitale Stad 3. Kennisnemen van het instellen van een meldpunt voor ethisch hackers (VN2022045190)
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Lid BELKASMI is verheugd dat er een meldpunt is en dat zijn schriftelijke vraag is afgehandeld. Er bestaat de mogelijkheid van anoniem melden, maar tegelijkertijd staat er dat de gemeente juridische stappen onderneemt als een hacker zich niet aan de voorwaarden houdt. Hij vraagt zich af hoe dit te rijmen valt en of er dan nog wel sprake is van echte anonimiteit. Hij is benieuwd hoe de wethouder de raad gaat informeren. Hij geeft zelf de voorkeur aan een jaarlijks overzicht van het aantal meldingen, juridische stappen en de termijn waarbinnen meldingen zijn opgelost. Hij vindt het goed dat er een vorm van beloning komt als prikkel voor ethisch hacken. Hij is benieuwd wat er bedoeld wordt met bijzondere gevallen en waaruit dan de bijzondere beloning bestaat. Lid GARMY ziet het meldpunt als een goed middel om tijdig gewaarschuwd te worden over lekken en zo de gemeente beter te beschermen tegen cyberaanvallen. Hij vraagt wanneer een melder naar buiten mag treden met een melding en de oplossing die de gemeente voor de aangetroffen kwetsbare punt gevonden heeft. En of dat dan in samenspraak met de gemeente gebeurt. Hij wijst op de gewoonte van hackers om hun vondsten vol trots op social media bekend te maken. Het lijkt hem daarom goed als de gemeente daarover in contact treedt met de hacker. Hij vraagt of dat dan ook telefonisch kan gebeuren.
De Rijksoverheid geeft aan hackers na een melding een T-shirt met de tekst ‘I hacked the Dutch government an all I got is this lousy T-shirt’. Dat shirt is erg populair onder hackers en men poseert er graag mee. Het lijkt hem een goed idee een Amsterdamse pendant van deze vorm van beloning in te voeren. Lid MANGAL wijst op de kloof tussen de belevingswereld van hackers en de ambtenaren die dit stuk hebben opgesteld. Hackers zullen dit stuk niet lezen en er dus pas achter komen dat ze bepaalde voorwaarden hebben geschonden als ze hun melding al gedaan hebben. De vraag is of ze dan toch te maken krijgen met juridische stappen van de gemeente en of dit op termijn dan gaat betekenen dat ze meldingen achterwege gaan laten. Hij vraagt hoeveel tijd er zit tussen een melding en de oplossing van het probleem. Bij grote kwetsbaarheden is een reactie van het college nodig en hij is benieuwd hoeveel dagen het college in het protocol heeft om te reageren. Hij wil ook weten hoeveel dagen een hacker zijn melding niet publiek bekend mag maken. Verder is hij benieuwd of er een budget is voor beloningen. Lid BOOMSMA is benieuwd hoeveel meldingen er al geweest zijn en zijn beoordeeld op proportionaliteit en subsidiariteit en hoeveel juridische procedures gevoerd zijn en wat de verwachtingen over de aantallen zijn.
Lid IJMKER merkt op dat de notitie al een jaar oud is en vraagt waarom de raad pas nu geïnformeerd wordt. Verder merkt zij op dat de coordinated vulnarebility disclosure (CVD) die er aan ten grondslag ligt al sinds 2019 als wettelijke verplichting geldt. Zij vraagt waarom dit dan allemaal zo lang heeft geduurd. Wethouder RIJXMAN zegt dat anoniem melden mogelijk is als de hacker in kwestie dat wenst. Als naderhand blijkt dat er sprake is van onethisch hacken, zal de gemeente aangifte doen bij de politie van dat strafbare feit en de identiteit proberen te achterhalen. Lid MANGAL zegt niet te begrijpen hoe de gemeente de identiteit kan achterhalen als er niet al meteen bij de melding gegevens als het IP-adres worden genoteerd. Hackers melden het feit dat ze een kwetsbare plek gevonden hebben en houden zich tijdens het hacken niet bezig met de inhoud van deze notitie. Hij begrijpt niet hoe alles in elkaar steekt bij de juridische stappen. Wethouder RIJXMAN zegt daar later op terug te komen. Er zijn al allerlei mogelijkheden denkbaar om niet-anonieme meldingen te belonen, maar zij wil de suggestie van lid Garmy graag meenemen voor specifiek Amsterdamse vormen van beloning. De raadsinformatiebrief over de instelling van het meldpunt is vorig jaar verstuurd. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn zal ze de raad op de hoogte stellen. En desgewenst kan zij aanvullende informatie geven.
Het inrichten
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
van een meldpunt ethisch hacken via CVD hoort inderdaad al langer tot de baseline van informatiebeveiliging bij de overheid (BIO) en daarvoor is een meerjarig implementatieplan. Voor de instelling van dit meldpunt kreeg de gemeente dit soort informatie via andere kanalen, zoals de dienst informatieveiligheid van gemeenten. Voor het openbaar maken van een hack door de niet-anonieme hacker wordt een termijn van drie dagen aangehouden. Er komen veel meldingen en zij verwacht dat er binnenkort wel een hacker naar buiten zal komen. Lid GARMY vraagt of er een beleid is om samen met de hacker een kwetsbaarheid plus de oplossing in de openbaarheid te brengen. Wethouder RIJXMAN zegt dat dit wel de bedoeling is. De afhandeltermijn van een strafbaar feit is een zaak van de politie en niet van de gemeente. Lid MANGAL vraagt hoe een hacker weet of hij volgens de Amsterdamse richtlijnen heeft gehandeld. Wethouder RIJXMAN zegt dat die informatie voor iedereen op de website te lezen staat. Daar kan volgens haar dus geen misverstand over bestaan. Lid MANGAL merkt op dat een hacker niet eerst op een site gaat opzoeken of hij wel mag hacken. Hij blijft erbij dat er een grote kloof is tussen het college en de leefwereld van hackers. Wethouder RIJXMAN stelt dat de grote belangstelling aantoont dat hackers zich niet laten afschrikken door de voorwaarden die de gemeente om alle openheid hanteert.
Het staat ze vrij de website al dan niet te raadplegen. Lid MANGAL zegt dat de niet-ethische hackers geen boodschap hebben aan voorwaarden. Die verkopen een lek dat ze ontdekt hebben aan belangstellenden. Wethouder RIJXMAN zegt dat de gemeente voortdurend monitort op lekken en kwetsbare plekken en hacks. De gemeente ziet dat het voor ethisch hackers een sport geworden is om mee te mogen doen. Niet-ethische hacks worden vaak ook gesignaleerd en nader uitgezocht, dus daarmee lopen kwaadwillende hackers een risico. Zij denkt de vragen van lid Boomsma inmiddels beantwoord te hebben en die stemt daarmee in. Lid BELKASMI vraagt hoe de raad op de hoogte gesteld wordt van de ontwikkelingen. Hij zou in ieder geval een jaarrapportage op prijs stellen. Wethouder RIJXMAN zegt dat ze de raad wil informeren zodra er een hacker naar buiten treedt. Het experiment loopt nog niet zo lang en zij verwacht aan het eind van het eerste kwartaal een eerste overzicht met cijfers te kunnen verstrekken. Een jaarlijkse rapportage wil zij in ieder geval geven, maar juist vanwege de betrokkenheid wil zij ook tussendoor melding maken van interessante ontwikkelingen. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is. 4.
Kennisnemen van de raadsinformatiebrief met nadere informatie over Europese wetgeving I-domein (VN2022-045188) Lid GARMY brengt in herinnering dat hij om deze informatie gevraagd heeft omdat er veel Europese wetgeving aankomt die grote gevolgen zal hebben voor de beveiliging van informatie, de digitale infrastructuur en de Amsterdamse burger. Hij wilde weten of de gemeente daar voldoende op is voorbereid. Uit de brief maakt hij op dat de gemeente zich ervan bewust is
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
dat er veel Europese regelgeving komt, maar hij leest er niet in hoe de gemeente zich daarop voorbereidt om aan al die regels te gaan voldoen. De gemeente loopt volgens hem al jaren achter als het gaat om de bescherming van privacy. In de brief die later op de agenda staat valt te lezen dat men niet verwacht daar in 2022 of 2023 al aan te kunnen voldoen. Dit terwijl de gemeente zich toch aan de wet dient te houden. Daarom stelt hij opnieuw de vraag hoe de gemeente gaat voorkomen dat hetzelfde gebeurt bij de nieuwe wetgeving en hoe men daarop anticipeert. Lid IJMKER sluit zich kortheidshalve bij die vraag aan. Wethouder RIJXMAN zegt dat de gemeente haar uiterste best doet om te anticiperen op de regels. Zij tekent daarbij aan dat niet alle nieuwe regels wijzigingen in het Amsterdamse systeem nodig maken. Er vindt eerst een toets plaats wat voor Amsterdam belangrijk is en wat niet. Via een raadsbrief zal ze een overzicht aanleveren van voorbereidingen op aankomende regels en de bijbehorende maatregelen. Die informatie valt in het tweede kwartaal te verwachten. Lid GARMY vraagt daarin dan ook alle anticiperende maatregelen op te nemen en de maatregelen om wel te gaan voldoen aan de nu al geldende AVG. Wethouder RIJXMAN vraagt haar de tijd te geven om alles goed te bestuderen en in kaart te brengen zodat de brief alle informatie over nodige maatregelen kan bevatten.
De VOORZITTER stelt vast dat het agendapunt voldoende is besproken. Personeel en Organisatie 5. Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief ten aanzien van de voortgang van de bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit (VN2022-045192) Lid GARMY ziet in de gemeente Amsterdam beweging ontstaan rond deze belangrijke uitdaging die iedereen aangaat. Men moet daarbij erkennen dat het gaat om een doorlopend proces dat een slagvaardige en nieuwsgierige houding vraagt om in te spelen op structurele en demografische ontwikkelingen. De voortgangsrapportage laat zien dat ongeveer de helft van alle voorgenomen acties op schema loopt. Er moet dus nog veel gebeuren. Het is hem niet duidelijk op basis waarvan het verschil wordt gemaakt tussen vertraagde acties die geen extra inzet vragen en vertraagde acties waar dat wel nodig is. Hij vraagt of er al conclusies te verbinden zijn aan de cijfers over gerealiseerde, vertraagde en nog niet opgestarte acties. Hij vraagt of er bijvoorbeeld voor gekozen is te beginnen met het laaghangend fruit. Hij mist indicatoren over sociale veiligheid zodat nu niet kan worden vastgesteld of daar vooruitgang geboekt is. Hij vraagt wanneer die indicatoren er komen. Hij vraagt wat de reden is dat mensen met een migratieachtergrond minder vaak een vast dienstverband hebben.
Er is vertraging opgetreden bij het onderzoek naar institutioneel racisme en de medewerkers zouden daarover geïnformeerd worden in het najaar van 2022. Hij vraagt of dat inmiddels gebeurd is en of die informatie – ook over de maatregelen die de gemeente nu al treft om discriminatie op de werkvloer tegen te gaan – met de raad gedeeld kan worden. Lid NAMANE benadrukt het belang van een goede afspiegeling van de bevolking in het personeelsbestand van de gemeente om te zorgen dat het beleid rekening houdt met alle bevolkingsgroepen. Zij steunt daarom dit beleid om dat te bevorderen. Het is een proces van lange adem dat voortdurende aandacht nodig heeft. Zij hoopt dat het prioriteit blijft houden binnen de organisatie en dat er spoedig resultaten te zien zijn. Zij is benieuwd naar de reden achter het lagere aantal vaste dienstverbanden bij mensen met een migratieachtergrond en wil vooral weten hoe de gemeente die reden gaat wegnemen. Zij heeft uit gesprekken opgemaakt dat lang niet alle medewerkers op de hoogte zijn van het meldpunt voor discriminatie en vraagt hoe de wethouder die bekendheid gaat vergroten. Het onderzoek naar doorstroming is nog
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
gaande, maar het is volgens haar wel al bekend dat medewerkers met een migratieachtergrond minder kans hebben op doorstroming en ontwikkeling van hun talenten. Zij is benieuwd wat er nu al gebeurt en kan gebeuren om die kansen gelijker te maken. Lid VAN PIJPEN noemt Amsterdam een superdiverse stad. Dat vindt haar partij een goede kwaliteit die men ook wil terugzien in de organisatie. Representativiteit en betere resultaten van het werk zullen een gevolg zijn van dit programma. Daarom vindt zij het teleurstellend dat veel acties nog niet uit de verf komen, ook al realiseert ze zich dat het om een proces van lange adem gaat. Zij is benieuwd hoe de nieuwe wethouder aankijkt tegen het programma en de voortgang en welke zaken zij gaat toevoegen. Zij vraagt of het achterwege blijven van resultaten alleen te maken heeft met vertragingen of dat er ook andere oorzaken spelen. Zij is benieuwd wat het gegeven dat dit het laatste jaar is van dit programma betekent voor de sturing. Inclusiviteit is niet een eenmalig of projectmatig iets, maar heeft borging nodig binnen de organisatie. Zij noemt als voorbeeld de trainingen voor leidinggevenden die opgenomen dienen te worden in het standaardpakket. Zij vraagt of er al concrete effecten te zien zijn van die trainingen en andere activiteiten.
Op het gebied van sociale veiligheid zijn achterstanden te zien en zij vraagt wat dit betekent voor dit programma, zeker gezien de maatschappelijke ontwikkelingen rond dat thema in de afgelopen tijd. Er worden vertrouwenspersonen geschoold, maar zij kan nergens zien hoe representatief het team van vertrouwenspersonen is. Lid LUST vindt het mooi te zien hoe serieus gewerkt wordt om de organisatie een betere afspiegeling te laten zijn van de Amsterdamse beroepsbevolking. Maar zij ziet ook dat er dingen nog niet goed gaan. Daarom heeft D66 een drietal vragen. Zij vraagt hoe het kan dat 53% van de interventies vertraagd is. Inclusieve inkoop en communicatie, aanpak van het antidiscriminatiebeleid en vaststelling van het toegankelijkheidsprogramma hebben allemaal vertraging opgelopen. Zij vraagt of daar generieke oorzaken voor aan te wijzen zijn, of dat die specifiek per interventie zijn. Bij salarisschalen hoger dan 12 is het percentage mensen met een niet-westerse migratieachtergrond onverminderd 30%. De sociale veiligheid is niet toegenomen. Zij vraagt of daar oorzaken voor aan te wijzen zijn. Volgens de raadsbrief zijn er bij de uitstroom geen specifieke kenmerken te ontdekken, maar volgens de monitor zijn ondervertegenwoordigde groepen juist oververtegenwoordigd in de uitstroom.
Dat zou kunnen liggen aan het feit dat de gemeente geen doelstellingen heeft benoemd rond uitstroom. Uitstroom zou volgens haar een goede graadmeter kunnen zijn om het diversiteitsbeleid aan te toetsen. Zij is benieuwd of de wethouder het daarmee eens is en of zij het uitstroombeleid daarop wil aanvullen. Lid BOOMSMA is benieuwd naar het oordeel en de visie van de nieuwe wethouder op dit programma. Hij is zelf voorstander van een prettige werksfeer en gekant tegen discriminatie, maar vindt dat er in dit programma wel erg veel ideologie zit. Ideologie die omstreden is, maar hier wel vrij dwingend wordt opgelegd. Er wordt gesteld dat men een cultuurverandering wil bereiken die elke medewerker binnen de organisatie zal raken in de wijze waarop men met elkaar omgaat. Hij is van mening dat mensen zelf wel weten hoe ze prettig met elkaar kunnen omgaan. Hij vindt niet dat het college medewerkers moet gaan brainwashen. Misstanden aanpakken moet, maar normale omgangsvormen hoeft men niet te willen wijzigen. Lid NAMANE vraagt hem iets duidelijker te omschrijven welke ideologie er volgens hem aan dit programma ten grondslag ligt. Lid BOOMSMA noemt het taalgebruik met woorden als intersectionaliteit en microagressies omstreden. Hij is het daar niet mee eens.
De woorden zijn afkomstig uit de Amerikaanse critical race theory en daar vallen wat hem betreft veel discussies over te voeren, maar hij vindt dat men die niet mag gaan opleggen aan de gemeentelijke organisatie. Hij vindt ook dat allerlei cursussen niet verplicht mogen worden. Eerder heeft wethouder Groot Wassink gezegd dat dit ook niet het geval zou zijn, maar hij hoort lid Van Pijpen daar nu weer wel om vragen. Hij vraagt wat het college nu bedoelt met de zinsnede dat dit alles uit de sfeer van vrijwilligheid gehaald moet worden.
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Lid NAMANE vraagt welke definitie lid Boomsma dan hanteert voor sociale veiligheid en wie daar dan iets over te zeggen heeft. Lid BOOMSMA vindt dat een slecht begrip en verwijst naar een essay dat hij daar onlangs voor de NRC over geschreven heeft. Het is een recent begrip en hij vindt dat een slechte taalkundige ontwikkeling. Voorheen ging het om fysieke veiligheid, maar het begrip gaat nu over foute grappen. Het Nederlands kent vele woorden voor onprettige situaties, maar als daar meteen het woord onveiligheid op wordt geplakt komt men al vlug te spreken in termen van daders en slachtoffers en wordt bemiddeling in conflicten steeds lastiger. Dat vindt hij een kwalijke ontwikkeling en daarom spreekt hij liever in termen van een prettige werkomgeving. Lid BONS vraagt wat lid Boomsma verstaat onder normale omgangsvormen. Lid BOOMSMA zegt dat men dan rekening met elkaar houdt, zich bewust is van elkaar en elkaar niet probeert te kwetsen of beledigen. Lid BONS zegt dat door het zo te definiëren binnen het bestaande medewerkersbestand, de pluriformiteit die men wel op straat ziet, wellicht buitengesloten wordt van de werkvloer. Lid BOOMSMA vindt dat er geen cursus, ideologie of Amerikaanse terminologie nodig is om rekening te houden met elkaar. Dat vindt hij een kwestie van normale omgangsvormen.
Amsterdam is een stad vol diversiteit en het is goed als dat in zekere mate binnen de organisatie weerspiegeld wordt. Maar daarvoor is volgens hem dit beleid niet nodig. Lid MANGAL merkt op dat lid Boomsma een ander deuntje afdraait als het gaat om pestgedrag en sociale veiligheid op scholen. Spreker ziet het verschil niet met een werksituatie. Lid BOOMSMA vindt het een heilloos escalatiemodel om alles – van echte agressie en pesterij tot een misplaatste grap – onder de noemer sociale veiligheid te scharen. Dat geldt wat hem betreft zowel voor scholen als voor werksituaties. Lid MANGAL wijst op de situatie bij de brandweer waar men jarenlang verzuimd heeft de sociale onveiligheid aan te pakken. Lid BOOMSMA verwijst hem kortheidshalve naar zijn eerdergenoemde essay. Hij vraagt een toelichting op de intentie om te komen tot een andere wijze van beoordelen en presteren. Verder is hij benieuwd naar de status van de inclusieve taalgids. Hij verwijst naar een eerdere taalgids waarin men niet meer mocht spreken van mevrouw of meneer. Hij is benieuwd of er nu een hele nieuwe taalgids komt. Lid MANGAL vindt het juist goed dat institutioneel racisme binnen de organisatie onderzocht wordt en dat ambtenaren die niet bij HR werken ook worden meegenomen bij dat proces, omdat hij zich kan voorstellen dat het begrip in eerste instantie intimiderend overkomt.
Het gaat om het besef dat institutioneel racisme vaak een onbewust proces is waar elke medewerker rekening mee zou moeten houden. Het onttrekt zich vaak aan het zicht en wordt pas opgemerkt als iemand daar expliciet op wijst. Dat moet de betreffende persoon niet ervaren als een aanval, maar als een handreiking om het proces te verbeteren. Zo worden ambtenaren goed meegenomen in het onderzoek. Hij is benieuwd of de wethouder deze zienswijze deelt en wat ze daarmee gaat doen. Hij begrijpt dat de diversiteit langzaam gaat, maar is verheugd dat er serieus werk gemaakt wordt van de uitvoering van de motie van zijn fractie. Het is goed te streven naar een afspiegeling van de Amsterdamse samenleving, maar uit een eerder onderzoek bleek dat veel ambtenaren buiten de stad wonen. Zijn fractie is benieuwd hoe het staat met de afspiegeling bij medewerkers die wel zelf in Amsterdam wonen en in welke wijken die dan wonen. Ook dat is naar zijn mening een wezenlijk aspect van diversiteit. Ambtenaren die in kanswijken wonen
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
kunnen hun ervaringen dan immers inbrengen in hun werk. Hij vraagt of het college de mening deelt dat de geografie van Amsterdam ook bij de diversiteit hoort en of daar beleid op wordt ontwikkeld zodat ervaringen van binnen en buiten de ring worden meegenomen. Lid BONS zegt dat haar fractie blij is met de brief. Haar fractie heeft hard gewerkt om de verborgen uitsluitingsmechanismes binnen organisaties bloot te leggen om ongelijkwaardigheid weg te nemen. Daarom stoort haar nu het gebruik van het woord beroepsbevolking als het gaat om afspiegeling en geeft zij de voorkeur aan het woord bevolking. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of werklozen kunnen zich door dit woordgebruik immers buitengesloten voelen. Deze woordkeuze toont volgens haar aan dat de opstellers van deze brief nooit in deze omstandigheden verkeerd hebben. Het blokkeert in haar ogen mensen die men juist wel graag in dienst zou willen hebben. Uitsluitingsmechanismen zijn hardnekkig en taalgebruik kan onbedoeld tot uitsluiting leiden. Zij bepleit het laten nalopen van de tekst door medewerkers uit lagere salarisschalen en door mensen die ervaring hebben met uitsluiting vanwege hun afkomst of gebrek aan juiste papieren of werkervaring. Verder is zij verheugd dat het systeem dat door de eeuwen heen is ontstaan nu kritisch wordt doorgelicht.
Het fundament van ongelijkwaardigheid dat door voorvaderen is gelegd, knelt volgens haar voor iedereen die divers is. BIJ1 vindt dat de systeemverandering radicaal moet worden ingezet en zal de ontwikkelingen kritisch blijven volgen. Er zullen echt meer mensen van kleur bij de sturing moeten worden betrokken om tot de kerndoelen te komen. Zij sluit zich verder aan bij veel van de gestelde vragen. Wethouder VAN BUREN zegt het bij haar aantreden als wethouder P&O juist goed gevonden te hebben dat deze bestuursopdracht al was ingezet. Zij vindt het goed als Amsterdamse organisatie te streven naar een goede afspiegeling van de Amsterdamse samenleving. Dat was in haar vorige banen ook altijd een grote uitdaging. Verder vindt zij een veilige werkplek voor alle medewerkers van groot belang. Het gaat niet alleen om racisme. Sinds dit programma is ingezet zijn er veel onstuimige ontwikkelingen in de samenleving geweest rond de sociale veiligheid op het werk. Houding en gedrag van leidinggevenden mogen van haar niet die van een bullebak zijn. Dat vraagt van veel leidinggevenden een gedragsverandering en een besef van hun voorbeeldfunctie. Ook de raad en de wethouders dienen zich daarvan bewust te zijn. Een ander belangrijk element in diversiteitsbeleid vindt zij sociale klasse.
Het is belangrijk bij het ontwikkelen van beleid een grote diversiteit aan ervaringsdeskundigheid te betrekken. Dat alles zou het werk beter maken. Binnen de organisatie zijn verschillende netwerken om bijvoorbeeld ook de ervaringen ven mensen met een (verborgen) handicap mee te nemen. Vooral de gesprekken zijn belangrijk om te achterhalen waar mensen in de praktijk tegenaan lopen en wat ze nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. Het programma is gestart in coronatijd en dat is een belangrijke reden voor de vertragingen. Zij was er in eerste instantie verbaasd over dat er een speciaal programma nodig was, omdat ze dacht dat het al helemaal in het DNA van de organisatie zou zitten. Dat is wel het streven en zij hoopt nog dit jaar een plan met de raad te kunnen bespreken om deze aanpak goed in de organisatie te borgen. Het is een proces van lange adem en zal voortdurend een punt van aandacht moeten blijven. Zij is van mening dat de cursussen voor leidinggevenden wel verplicht moeten zijn, zeker waar het gaat om selectie en werving. In haar vorige baan heeft zij zelf een dergelijke cursus van de gemeente Amsterdam moeten volgen toen zij betrokken was bij de werving voor een masterplan.
Zij dacht toen aanvankelijk dat die cursus voor haar overbodig zou zijn, maar moet achteraf bekennen dat die haar veel nieuwe inzichten voor onbevooroordeelde sollicitatiepraktijken opgeleverd. Ze heeft daarop die cursus ook in haar vorige werkkring ingevoerd. Het team van vertrouwenspersonen is doelbewust divers samengesteld zodat die functie voor alle medewerkers laagdrempelig is. Als wethouder P&O hoopt zij in gesprekken met medewerkers ook een open houding uit te stralen zodat er openhartig gesproken kan worden over werkervaringen. De precieze oorzaken van het feitelijk lager aantal vaste contracten bij medewerkers met een migratieachtergrond is haar niet bekend, maar het lijkt haar interessant om dat nader uit te zoeken. Een oorzaak is wel dat de organisatie minder bedreven is in het herkennen van talenten binnen deze groepen en dat is dus een punt van aandacht. Uit
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
onderzoeken van diverse netwerken komt ook naar voren dat sommige talenten niet opgemerkt worden. Er wordt gezocht naar manieren om die talenten juist wel in beeld te krijgen. Daar begint men dit jaar mee. Lid BONS is benieuwd of de gemeente ook externe adviseurs en consultants inschakelt om te helpen bij deze processen. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit zeker gebeurt. Ze probeert de bekendheid van meldpunten te verbeteren door daar via de websites, intranet en andere kanalen op te attenderen. Er loopt ook een onderzoek van het extern bureau Muzus om te helpen die bekendheid onder medewerkers te vergroten. Lid BONS merkt op dat haar ervaring is dat consultants overwegend mensen zijn die niet behoren tot de groepen die men met dit beleid juist wil binnenhalen. Mensen uit die groepen zullen zich dus vaak niet herkennen in die externe adviseurs. Wethouder VAN BUREN erkent dat en merkt op dat dit ook opgaat voor een groot deel van het programmateam dat hier dus terdege rekening mee moet houden. Juist voor de doorstroming naar hogere schalen is het belangrijk dat leidinggevenden getraind worden in inclusieve werving en selectie en dat er campagnes gevoerd worden. Maar minstens zo belangrijk vindt zij de gesprekken op de afdelingen zelf om de directeuren en leidinggevenden echt mee te krijgen met dit beleid. Voor de bevordering van doorstroming komt dit jaar nog een plan.
De vertragingen liggen deels aan corona, maar ook bij de keuze voor de aanpak over de volle breedte van de organisatie. Het programma zal zeker langer duren dan de vier jaar. Op de borging binnen de organisatie komt zij zoals gezegd later dit jaar terug. Lid VAN PIJPEN vraagt of dit een verlenging van het programma gaat betekenen en voor hoeveel jaar dat dan is. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit nog bepaald moet worden. Het liefst zou zij het zo spoedig mogelijk willen borgen in de organisatie, maar er is tijd nodig om te beoordelen wanneer dat zou kunnen. Daar komt zij dus nog op terug. De indicatoren voor sociale veiligheid betreffen meer dan alleen inclusie en zullen in het plan worden opgenomen. Het onderzoeksrapport naar institutioneel racisme wordt in de loop van het eerste kwartaal verwacht. De gemeente heeft zich bereid verklaard daaraan mee te werken, waar andere gemeenten erg huiverig waren omdat het nu eenmaal niet gemakkelijk is toe te geven dat er binnen de eigen organisatie sprake is van dat verschijnsel. Amsterdam wil juist transparant zijn. Zij vindt het jammer dat het onderzoek vertraging heeft opgelopen. De uitkomsten zullen met de raad gedeeld worden. Lid GARMY merkt op dat in de brief staat dat vooruitlopend op het rapport al met de medewerkers gesproken zal worden over in te zetten acties om discriminatie en sociale onveiligheid tegen te gaan.
Hij vraagt die informatie ook te delen met de raad. Wethouder VAN BUREN zegt dat alle medewerkers geïnformeerd zijn over de actiepunten uit het programma en dat met de medewerkers die hebben meegedaan aan het onderzoek, gesproken is over de resultaten. De taalgids is bedoeld als hulpmiddel bij interne en externe communicatie en komt dit voorjaar beschikbaar. Via de verschillende netwerken binnen de organisatie worden medewerkers betrokken bij de ontwikkeling van dit beleid. Er wonen inderdaad veel ambtenaren buiten Amsterdam, voor een deel omdat zij vanwege de woningcrisis geen huis in Amsterdam kunnen vinden. Het lijkt haar echter lastig bij alle andere diversiteitsaspecten ook nog rekening te gaan houden met de verdeling over wijken.
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Zij neemt aan dat er uit alle wijken wel mensen werken bij de gemeente, maar vindt het ingewikkeld daar selectiecriteria aan te verbinden. De implementatie van dit beleid is vertraagd en dat is volgens haar een verklaring voor het feit dat de cijfers voor mensen met een migratieachtergrond in hogere schalen en de cijfers voor sociale veiligheid nog niet wezenlijk zijn veranderd sinds 2019. Sociale veiligheid verbeteren kost tijd, net als het op gang brengen van cultuurverandering. Ze betreurt het uitblijven, maar schrikt er nog niet van. Zij hoopt dat de komende tijd wel resultaten te zien zijn. Voor de uitstroomgegevens is nog geen echte verklaring, Dat zal nader uitgezocht moeten worden. Lid BOOMSMA wil dit punt agenderen voor de raad. De VOORZITTER stelt vast dat het punt geagendeerd wordt voor de raadsvergadering van 15 februari 2023. Hij last een korte schorsing in. Financiën 6. Kennisnemen van de Boardletter 2022 gemeenteaccountant ACAM (VN2022045191) Dit punt is gevoegd behandeld met agendapunt 7: 7.
Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de voortgang van de opvolging aanbevelingen uit de accountantsverslagen van ACAM met betrekking tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording (VN2022-045189) Lid BURGERS merkt op dat de gemeente in de SISA-bijlage verantwoording moet afleggen van de besteding van de Rijksmiddelen die de gemeente in het betreffende jaar ontvangen heeft. Voor 2021 gaat het om een miljard euro, een aanzienlijk bedrag dus. In de paragraaf over het risicomanagement merkt de ACAM op dat er een risico bestaat op terugvordering van niet goed verantwoorde bedragen. Daarover zou de gemeente met de ACAM interne afspraken hebben gemaakt. Hij vraagt om welk bedrag het gaat, welke afspraken er met ACAM gemaakt zijn en of de wethouder kan toezeggen dat ze de raad vroegtijdig zal informeren als de ACAM van mening is dat genomen maatregelen niet leiden tot voldoende beheersing van het proces. Lid GARMY vindt het document moeilijk leesbaar, zeker voor de gewone Amsterdammer. Hij vraagt een volgende keer in ieder geval een lijst van afkortingen toe te voegen. Hij vraagt wanneer de gemeente eindelijk compliant zal zijn in het I-domein. Hij vraagt hoe het staat met de BIO- en GAP-analyses die volgens het document nodig zijn. Hij is benieuwd hoe het staat met de aanbevelingen over datacenters.
Tot slot vraagt hij of de afronding van de business-continuity van ICT-projecten eind 2022 daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Lid BOBELDIJK merkt op dat de derde aanbesteding in het Wmo-domein voor de dagbesteding dramatisch is afgelopen voor de Amsterdammers die zijn aangewezen op deze voorziening. Hij maakt zich zorgen over de komende vierde over de maatschappelijke opvang beschermd wonen. Hij zou het op prijs stellen als de raad geïnformeerd wordt over dat proces. Hij vraagt of de gemeente wel verplicht is die aanbesteding te doen, gezien de ervaringen met de vorige. Hij kan zich voorstellen dat dit via de wethouder Zorg gebeurt en wil graag kijken of de raad kan verhinderen dat een aanbesteding weer ten koste gaat van de cliënten. Lid ERNSTING kan zich de zorgen van lid Bobeldijk goed voorstellen, maar vindt dat discussies over aanbestedingen een zaak zijn voor de vakcommissies. Hij wil dubbelingen van discussies in de commissie Financiën voorkomen en vraagt hoe de wethouders dat zien.
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Wethouder VAN BUREN meldt vooraf dat wethouder Eberhardt destijds aan lid Heinhuis heeft toegezegd de managementletter met de raad te delen, maar dat het college nu de boardletter gestuurd heeft omdat die meer voor de raad relevante informatie bevat dan de management letter die vooral bestemd is voor de organisatie. Zij denkt dat hiermee voldaan is aan die toezegging. Het aantal specifieke uitkeringen vanuit het Rijk is toegenomen van 10 naar 60 in 2022. In totaal gaat het dan om een miljard euro. De financiële gevolgen van 2022 zijn nog niet bekend. Naar aanleiding van de opmerkingen van de ACAM over de SISA-bijlage van 2021 zijn twee informatiebijeenkomsten voor ambtenaren belegd. Het proces voor de interne interimcontrole voor de SISA is afgestemd met de ACAM. De bevindingen van de interim-controle moet de ACAM nog afstemmen met de SISA-contactpersonen. Dat zijn de afspraken met de ACAM. De rekeningencommissie krijgt de resultaten van de jaarcontrole zodra die in april gereed is. In mei volgt de concept-accountantsverklaring. De raad wordt dus tijdig geïnformeerd. Lid BURGERS zegt dat het bedrag van een miljard hem bekend was, maar dat zijn vraag ging over het totaalbedrag van niet helemaal goed verantwoorde posten. Wethouder VAN BUREN zegt dat de ACAM bij de SISA 0,7 miljoen aan fouten rapporteerde en 27,7 aan onzekerheden.
Zij herkent de opmerkingen over het taalgebruik in de boardletter, maar tekent daarbij aan dat dit de gezamenlijke verantwoordelijkheid is van de rekeningencommissie als opdrachtgever en de ACAM. Zij zal de zorgen van lid Bobeldijk overbrengen aan wethouder Groot Wassink. Lid BOBELDIJK zegt dat het hem erom te doen is dat de raad vanuit het college meer te horen krijgt over het proces. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit dan via wethouder Groot Wassink zal gebeuren. Wethouder RIJXMAN zegt dat de raad op 24 november een brief heeft gekregen over de lopende acties om compliant te worden. Er is toen gemeld dat naar verwachting alles eind 2023 is afgerond. Op 9 maart zal er een stuk op de agenda komen over de aanpak van risico’s. Er zijn in 2022 grote stappen gezet. Zo zijn de GAP-analyses nagenoeg afgerond. Op dit moment is de analyse van verbeterplannen in volle gang. In de bestuurlijke rapportage informatiebeveiliging 2022 die in het tweede kwartaal klaar is, komt informatie over de bevindingen en vervolgstappen. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken. TOEGEVOEGDE BESPREEKPUNTEN Lucht- en Zeehaven 8.
Kennisnemen van de beantwoording schriftelijke vragen van het lid Krom inzake het uitfaseren van steenkool en andere fossiele brandstoffen in de haven (VN2022-046234) Lid MEERBURG merkt op dat volgens het Klimaatakkoord van Parijs de emissies in 2030 met 45% moeten zijn gedaald ten opzichte van 2010. Er moet meteen gestopt worden met het zoeken naar nieuwe fossiele bronnen en in 2035 mogen er geen auto’s met verbrandingsmotor meer zijn. In 2040 moeten de emissies van de luchtvaart zijn gehalveerd. De Amsterdamse haven is volgens hem niet voorbereid op dit alles. Aardoliemaatschappijen hebben contracten die doorlopen tot 2050 of langer. Daarom heeft zijn fractie schriftelijke gevraagd waarom men niet eerder kan stoppen met aardolie. Hij vindt het antwoord van het college dat stelt dat er onvoldoende alternatieven zijn, ronduit onthutsend. Heeft men dan nooit gehoord van elektrische auto’s of de noodzaak van minder vliegen, vraagt hij zich af. De helft van de kerosine voor Schiphol komt via de Amsterdamse haven en daar wil men vrolijk mee doorgaan. Hij dringt
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
aan op een tijdspad met heldere tussendoelen. De inwoners van Amsterdam horen al jaren hetzelfde liedje dat ze van het aardgas af moeten vanwege het klimaat. Dieselauto’s mogen de stad niet meer in en reclame voor goedkope vliegreizen op bushaltes wordt verboden. Maar Schiphol en KLM mogen van de gemeente wel blijven tanken. Dat vindt hij ongeloofwaardig en onhoudbaar. Hij stelt voor dat de gemeente begint met het schrijven van een brief aan oliemaatschappijen dat ze zo snel mogelijk moeten stoppen met aardolieproducten en dat die vanaf 2035 niet meer toegestaan worden op Amsterdams grondgebied. De volgende stap is een brief aan Schiphol dat vanaf 2035 de kerosinekraan wordt afgesloten en dat het daarom goed nieuws is dat Schiphol een duurzaam internationaal treinknooppunt wil worden. Hij hoort graag de reflectie van de wethouder op dit voorstel om nu eens daadkracht te tonen. Lid ERNSTING merkt op dat zijn fractie samen met de PvdD altijd kritisch is op de fossiele functies in de haven. Dat wil hij graag zo blijven doen en dan lijkt hem een brief niet voldoende. De gemeente moet ook investeren in alternatieve energiebronnen. Hij hoopt de PvdD dan aan zijn zijde te vinden. Lid MEERBURG merkt op dat er ook meer ruimte vrijkomt voor windmolens en dergelijke als de overslag van aardolie verdwijnt.
Lid ERNSTING merkt op dat de belemmeringen voor windmolens niet zozeer liggen in het ruimtebeslag, maar in de effecten op de omgeving. Maar waar mogelijk wil ook hij windmolens en andere energiebronnen plaatsen. Daar ligt geen verschil van opvatting. Lid MEERBURG stelt dat de haven bij uitstek een plek is voor windmolens omdat daar weinig beperkingen vanwege overlast en hoogte zijn. Lid ERNSTING wil hier niet discussies uit DC gaan herhalen. Er zijn ook in de haven beperkingen, zo stelt hij. Ook qua hoogte juist vanwege Schiphol. Volgens hem zijn er voldoende punten van overeenstemming met de PvdD. Zijn fractie heeft ook een voorkeur voor meer tempo, binnen alle juridische en praktische beperkingen. Het ruimtebeslag van fossiele brandstoffen moet dalen en die route is ingezet. Hij vindt het echt beschamend dat in de haven benzinemaatschappijen aanwezig zijn die giftige stoffen willen gebruiken om goedkope benzine voor Afrika te kunnen produceren en die daarom een rechtszaak hebben aangespannen tegen de Nederlandse staat om alsnog een vergunning te krijgen. Hij vindt dat zulke zaken in ieder geval niet thuishoren in de Amsterdamse haven.
Hij begrijpt dat de mogelijkheden om daar als lokale overheid in te sturen beperkt zijn, maar vraagt de wethouder de raad wel op de hoogte te stellen van de uitspraak in die rechtszaak, bij voorkeur gevoegd met een brief over haar kijk op die zaak. Wethouder VAN BUREN vindt het buiten kijf dat het college voorstander is van energietransitie en duurzaamheid. Zij ziet weinig heil in zo’n brief en noemt zichzelf iemand die meer aanstuurt op samenwerking. Zij stelt dat de directie en medewerkers van de haven intrinsiek gemotiveerd zijn voor verduurzaming en dat ook veel bedrijven zich daarvoor inzetten. De gemeente blijft daarop sturen en zij denkt dat er nog veel onderzoek nodig is om te bepalen welke energiebronnen de toekomst hebben. Wat haar betreft zoekt men het dus in samenwerking. De haven is ook in gesprek met de olieterminals over de omschakeling naar andere brandstoffen, bijvoorbeeld waterstof of biobrandstof. Zij heeft begrepen dat de PvdD binnenkort op werkbezoek gaat bij Eurotank om zich ter plekke te laten informeren over de transformatie. Dat juicht zij toe. Zodra de uitspraak in de rechtszaak bekend is, zal zij de raad daarover informeren.
Lid MEERBURG zegt dat hij veel in de woorden van de wethouder over welwillende bedrijven herkent, maar dat het pijnpunt voor hem blijft dat de gemeente voor veel sectoren en burgers scherpe doelstellingen zet, maar uitgerekend voor de aardoliesector niet. Dat blijft hij een gemis vinden en hij hoopt dat daar de komende drie jaar verandering in komt.
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 19 januari 2023
FKD
Wethouder VAN BUREN zegt dat zij dit zal bespreken met het havenbedrijf in aanloop naar het nieuwe strategisch plan. Lid MEERBURG is een groot voorstander van gesprekken met het havenbedrijf en andere bedrijven, maar vindt dat het college soms ook stelling moet durven nemen, ook al bestaat het risico dat men daarop afgerekend wordt. Wethouder VAN BUREN zegt niet bang te zijn voor stellingnames waarop ze afgerekend kan worden, maar wel te hechten aan haalbare doelstellingen en niet iets zal ondernemen waarvan bij voorbaat vaststaat dat het niet haalbaar is. Lid MEERBURG vraagt of de wethouder dan wel openstaat voor realistische doelstellingen in lijn met de afspraken van het Internationaal Energie Agentschap. Wethouder VAN BUREN zegt daar uiteraard voor open te staan en daar ook het gesprek over aan te gaan. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is. ICT en Digitale Stad 9. Kennis te nemen van Het Parool-artikel ‘ICT-project gemeente Amsterdam nog vóór aanvang 85 procent duurder’. Aan dit agendapunt is op 16 januari toegevoegd de bijlage: Raadsinformatiebrief aanbesteding applicaties dienstverlening en rechterlijke uitspraak Lid BURGERS maakt zich zorgen over het feit dat voor de zoveelste keer een ICTproject van de gemeente duurder uitvalt dan begroot. Nu gaat het om een nieuw systeem van informatievoorziening.
De kostenraming van de gemeente bedroeg 14 miljoen euro en de partij die het nu gaat doen brengt 26 miljoen in rekening. Dat is een forse overschrijding. In 2017 bleek al dat 14 van de 25 grote ICT-projecten van de gemeente fors duurder uitvielen dan begroot. Hij vraagt of de wethouder een overzicht kan leveren van de aantallen sinds 2018. Hij vraagt of er momenteel nog andere ICTR-projecten aan de gang zijn waar overschrijdingen te verwachten zijn. Hij vraagt hoe het kan dat de gemeente dit project zoveel te laag heeft ingeschat. Pegamento, het bedrijf dat de aanbesteding verloren heeft, heeft volgens de rechter een onjuiste referentie aangeleverd. Hij vraagt hoe dat kan als de gemeente zelf als referentie kan dienen omdat men al meer zaken heeft gedaan met dit bedrijf. Hij vraagt hoe het kan dat Pegamento de diensten voor een veel lagere prijs aanbood. Hij is benieuwd waar dat prijsverschil in zit. Tot slot vraagt hij hoe de wethouder kan beweren dat een overschrijding van 12 miljoen haar geen zorgen baart, terwijl Amsterdam al kampt met een grote schuldenlast. Lid MEERBURG leest in het vonnis dat de gemeente twee keer uitgebreid gesproken heeft met Pegamento over hun aanbieding, expertise en technische details. Bij geen van die sessies is kennelijk het punt van de referenties aan de orde geweest. Dat kwam pas later als een donderslag bij heldere hemel.