22168 factsheet-betaalbaarheid-gezonde-voeding-wt22a (1).pdf

Factsheet Oktober 2022

Betaalbaarheid van gezonde voeding

Inleiding Om de kansen op een goede gezondheid te vergroten is het belangrijk dat Amsterdammers gezond eten. Gezond voedsel is echter niet voor iedereen betaalbaar. In deze factsheet verkennen we :  hoeveel Amsterdammers vanwege een kwetsbare positie mogelijk geen gezonde voeding kunnen betalen;  in welke mate Amsterdammers te maken hebben met verminderde voedselzekerheid;  welke verschillen er zijn in voedingsgewoonten tussen Amsterdammers, waarbij we met name inzoomen op de groep met een laag inkomen. Voor het onderzoek hebben we gebruik gemaakt van CBS-microdata en van een enquête onder panelrespondenten.

100.000 Amsterdammers lopen risico om gezonde voeding niet te kunnen betalen Aandeel (meest) kwetsbare Amsterdammers per wijk, 2020 (%)

Een op de negen Amsterdammers bevindt zich in een kwetsbare positie, oftewel 100.000 inwoners. Dat blijkt uit de analyse van CBS-gegevens. Deze Amsterdammers hebben drie tot vier van de volgende kenmerken en lopen hierdoor een groot risico op betaalbaarheidsproblemen:  geen werk  een opleiding t/m mbo1  een laag inkomen  relatief hoge gezondheidskosten. Vooral ouderen, eenoudergezinnen, gezinnen met oudere kinderen en met drie of meer kinderen zitten vaak in een kwetsbare positie. In Zuidoost, Noord en Nieuw-West wonen relatief veel Amsterdammers in een kwetsbare positie. Daarnaast hebben ruim 50.000 Amsterdamse huishoudens geregistreerde problematische schulden, ruim 10% van alle huishoudens. Schulden en kwetsbaarheid overlappen deels.

47% van de groep met een laag inkomen heeft (zeer) lage voedselzekerheid Uit de enquête blijkt dat 18% van de ondervraagde Amsterdammers in financiële en materiële zin onvoldoende toegang heeft tot het eten dat nodig is. Zij hebben een (zeer) lage voedselzekerheid. Onder de respondenten met een laag inkomen gaat het om 47%. Ruim de helft van de groep met een laag inkomen heeft soms of vaak meegemaakt dat er niet genoeg geld was om een gezonde maaltijd te eten. Verder geeft 40% aan minder te eten of een maaltijd over te slaan omdat er niet genoeg geld is voor eten.

Betaalbaarheid belangrijkste reden bij het kiezen van voedsel Voor alle respondenten is betaalbaarheid het belangrijkste kenmerk bij het kiezen en kopen van voedselproducten. Dat een product goed is voor de gezondheid wordt ook vaak genoemd.

Vijf belangrijkste redenen bij het kiezen en kopen van voedselproducten (%)

De groep met een laag inkomen verschilt echter in de vijf meest genoemde redenen voor het kiezen en kopen van voedselproducten. Zij geven minder vaak aan dat zij het belangrijk vinden dat een product goed is voor de gezondheid, en veel minder vaak dat zij of hun partner het eten lekker vinden. In hun top-vijf staat dat het moet voldoen aan dieetwensen, terwijl dat niet een van vijf meest genoemde redenen is voor de totale groep.

Respondenten met een laag inkomen eten minder vaak gezond

Ook voedingsgewoonten verschillen op basis van het inkomen. Zo eten respondenten met een laag inkomen minder vaak dagelijks groenten en minder regelmatig zelfgemaakte warme maaltijden dan gemiddeld. Drankjes met suiker worden juist vaker gedronken door mensen met een laag inkomen: de helft drinkt deze 2 tot 7 dagen per week, tegenover 40% gemiddeld.

81% van de groep met een laag inkomen zou gezonder eten bij meer inkomen Acht op de tien respondenten met een laag inkomen geven aan dat zij gezonder zouden eten als ze meer financiële middelen zouden hebben. Dat is twee keer zo veel als onder de totale groep respondenten (40%). Verder geeft de groep met een laag inkomen relatief vaak aan dat ze niet voldoende tijd hebben om gezonde voeding te kopen en klaar te maken. Daarnaast geven ze minder vaak aan dat er in hun buurt voldoende winkels zijn om gezonde voeding te kopen. Ondanks betaalbaarheidsproblemen voor gezonde voeding en een (zeer) lage voedselzekerheid, maakt een klein deel van de respondenten gebruik van de Voedselbank of van maaltijdvoorzieningen in de buurt.

Toelichting en meer informatie

Colofon

onderzoek.amsterdam.nl/dossier/armoede

In opdracht van GGD Amsterdam

Onderzoek en Statistiek