221213_Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

Actieplan Groene ICT

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

Inhoud

1 Inleiding...................................................................................................................3 1.1 Aanleiding .................................................................................................................................3 2 Actiepunten .............................................................................................................5 2.1 Inzicht in energie met ICT..........................................................................................................5 2.1.1 Afbakening.............................................................................................................................5 2.1.2 Focuspunt 1: Huisvesting........................................................................................................5 2.1.3 Focuspunt 2: Maatschappelijk vastgoed .................................................................................6 2.2 Energiereductie door ICT ..........................................................................................................7 2.2.1 Afbakening.............................................................................................................................7 2.2.2 Focuspunt 1: Huisvesting .......................................................................................................8 2.2.3 Focuspunt2 : Maatschappelijk

vastgoed.................................................................................9 2.3 Digitaal ondertekenen.............................................................................................................10 2.3.1 Afbakening...........................................................................................................................10 2.3.2 Focuspunt 1: Gewoon digitaal ondertekenen en waarmerken ...............................................11 2.3.3 Focuspunt 2: Geavanceerd en gekwalificeerd digitaal ondertekenen en waarmerken ...........11 2.4 Duurzame ICT .........................................................................................................................13 2.4.1 Afbakening...........................................................................................................................13 2.4.2 Focuspunt 1: Aantoonbare duurzame sourcing.....................................................................14 2.4.3 Focuspunt 2: Energie- en grondstoffenreductie....................................................................14 2.4.4 Focuspunt 3: Monitor & dashboard.......................................................................................15

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

1 Inleiding

1.1 Aanleiding Op 2 maart 2021 heeft raadslid D. Timman (D66) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld Actieplan groene ICT Amsterdam. Het actieplan sluit aan bij een grote uitdaging van de stad: hoe kunnen we de kracht van ICT-oplossingen strategisch inzetten om een duurzame, leefbare stad te zijn, en tegelijkertijd zorgen dat onze ICT-oplossingen zelf duurzaam zijn? Het college heeft in haar antwoord onderscheid gemaakt tussen aan welke aanbevelingen uit het voorstel reeds wordt voldaan, welke een andere aanpak behoeven en op welke nog meer actie nodig is. De gemeenteraad heeft op 23 juni 2021 vastgesteld om voor vier van de tien aanbevelingen die nog acties behoeven een Actieplan Groene ICT op te stellen: 1.

Gebruik ICT-oplossingen om in alle gebouwen van de gemeente zowel eigendom als voor de werkomgeving voor gemeenteambtenaren, het energieverbruik inzichtelijk te maken. Toon daarbij aan hoeveel energie er wordt verbruikt enop welk tijdstip en voor welke toepassingen dat is. 2. Gebruik de nieuwste ICT-oplossingen om het energiegebruik van alle gebouwen in bezit van of in gebruik van de gemeente te minimaliseren. Denk hierbij aan verwarming, ventilatie, koeling en verlichting die zo wordt ingesteld dat de systemen automatisch uitschalen als het gebouw niet in gebruik is. 3. Zorg dat documenten overal en door iedereen digitaal ondertekend kunnen worden. 4. Kies niet alleen voor de meest energiezuinige variant van een ICT product, maar kijk ook kritisch naar de groene bedrijfsstrategie van de ICT leveranciers. Hebben zij voldoende aandacht voor bijvoorbeeld circulariteit, conflictvrije grondstoffen en groene stroom? Het Actieplan Groene ICT draagt bij aan bij aan alle klimaatdoelstellingen van de gemeente Amsterdam (zie figuur 1) zoals beschreven in de Uitvoeringsagenda naar een Duurzame Organisatie 2020-20301, Strategie Amsterdam Circulaire Economie 2020-20252 en de Roadmap Circulair Inkopen & Opdrachtgeverschap: Op weg naar 100%3.

Verder draagt het ook bij aan de recente stedelijke doelstelling en projectgroep om, vanwege onze afhankelijkheid van Russisch gas, ons gasverbruik met 15% te reduceren. De gemeente geeft het goede voorbeeld en stimuleert daarmee tegelijkertijd ook de vraagkant naar duurzame ICT-oplossingen via het inkoopinstrument. Ook in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 20504 wordt het ICT-domein duidelijk benoemd, vooral door de focus op het verduurzamen van datacenters in de stad (bijvoorbeeld via energiebesparende maatregelen of het gebruiken van restwarmte). Dit

https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/duurzaam-amsterdam/duurzame-gemeentelijke- organisatie-2030/ https://www.amsterdam.nl/bestuur-organisatie/volg-beleid/duurzaamheid/circulaire-economie/ 3 https://mraduurzaam.nl/wp-content/uploads/2019/06/MRA-Roadmap-Circulai-rInkopen-DEF.pdf 4 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8614516/1/1a Routekaart_03032020 1

2

3

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

beleidsdocument laat zien dat digitalisering vaak hand in hand gaat met de verduurzaming van de gemeentelijke organisatie.

Figuur 1:Bijdrage actiepunten aan klimaatdoelen van de gemeentelijke organisatie (een ingekleurd vak impliceert een bijdrage)

De acties in dit plan vinden grotendeels plaats in 2022, met een doorkijk naar 2024 en zijn in samenwerking met de directies Gemeentelijk Vastgoed, ICT, Facilitair Bureau en Informatie Voorziening tot stand gekomen. De Green Office, het programmateam voor de verduurzaming van de eigen organisatie, heeft de input van deze directies samengebracht. De Green Office heeft als één van de belangrijkste taken om te monitoren waar we als organisatie staan ten aanzien van onze klimaatdoelstellingen. Dit actieplan toont dat steeds meer directies proberen grip te krijgen op hun eigen opgave. Niet alleen in plannen en rapportages, maar ook met het gebruik van digitale (ICT) diensten en systemen. Dat is belangrijk, want in de eerste plaats zijn de directies zelf verantwoordelijk om te rapporteren over de voortgang van dit actieplan. Verder is de beoogde herijking van de Verduurzamingsrapportage in 2022 een goed moment om te evalueren welke stappen we na de vaststelling van het Actieplan Groene ICT hebben gemaakt. Dit actieplan beschrijft de afbakening, de haalbaarheid en wenselijkheid, de planning en gewenste resultaten van de vier eerder genoemde actiepunten.

4

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

2 Actiepunten

2.1 Inzicht in energie met ICT Doelstelling uit het initiatiefvoorstel Gebruik ICT-oplossingen om in alle gebouwen van de gemeente, zowel gebouwen in eigendom als gebouwen die gebruikt worden als de werkomgeving voor gemeenteambtenaren, het energieverbruik inzichtelijk te maken. Dus niet alleen hoeveel energie er wordt verbruikt maar ook op welk tijdstip en voor welke toepassingen. De duurzaamheidsdoelstelling van genoemde acties wordt behaald als: 

Alle panden waar dat technisch mogelijk is slimme meters en tussenmeters zijn geïnstalleerd



Het energieverbruik van ons Maatschappelijk vastgoed inzichtelijk is



Het duurzaamheidsboard up to date is en actief wordt gebruikt in het proces van verduurzaming van onze panden

2.1.1 Afbakening De eerste stap om het energieverbruik (gas, elektriciteit en warmte), en daarmee CO2-uitstoot, te reduceren is het inzichtelijk maken van het totale verbruik per pand. Binnen de vastgoedportefeuille maken we onderscheid tussen: 1. Panden waar de gemeente de gebruiker is (‘Huisvesting’) 2. Panden waarvan de gemeente wel eigenaar is maar geen gebruiker (‘Maatschappelijk Vastgoed’).

2.1.2 Focuspunt 1: Huisvesting Het energieverbruik, van de locaties waar wij zelf de gebruiker van zijn, is goed inzichtelijk. Door de applicatie Energiemissie en de uitrol van slimme meters weten we in 80% van onze panden op welke tijden de meeste energie wordt gebruikt. Zoals te zien is in tabel 1 schalen we dit verder op . Vanuit deze inzichten kan er beter gestuurd en geadviseerd worden op ons verbruik, waarmee dan ook de daadwerkelijke energiereductie van de genomen maatregelen inzichtelijk gemaakt kan

5

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

worden. Om op gebouw niveau onderscheid te maken welke toepassingen op welk tijdstip de meeste energie verbruiken, is verder inzicht noodzakelijk, bijvoorbeeld door het plaatsen van tussenmeters of patroonherkenning door Artificiële intelligentie .

2.1.3 Focuspunt 2: Maatschappelijk vastgoed Voor een deel van het maatschappelijk vastgoed, beheert de gemeente de energiecontracten en is vergelijkbaar inzicht beschikbaar. In de meeste gevallen is dat inzicht er niet, omdat de gebruikers eigen leveringscontracten hebben afgesloten. Voor deze gebouwen wordt het jaarlijkse energieverbruik geschat. Als er slimme meters aanwezig zijn, is het technisch gezien mogelijk de verbruiksgegevens te ontsluiten via het gemeentelijk energiemonitoringssysteem (Energiemissie). Gegevens van verbruik is privacy gevoelige informatie die niet zonder toestemming van de contracthouder door de energieleverancier mag worden gedeeld. Voor accuraat inzicht in het verbruik van de totale vastgoedportefeuille zijn we dus afhankelijk van de medewerking van de gebruikers van het maatschappelijk vastgoed. Daarom gaan we de komende tijd toestemming vragen aan de gebouwgebruikers, zodat wij inzicht kunnen krijgen in het daadwerkelijke energieverbruik. Om verder inzicht te krijgen en te verduurzamen, zoeken we naar het gemeenschappelijke belang van de gebruikers en de gemeente als eigenaar. Belangrijk om op te merken is dat het totale energieverbruik is opgebouwd uit gebouw-gebonden energieverbruik en gebruik-gebonden energieverbruik. In panden die de gemeente niet zelf gebruikt, hebben we minder invloed op de bezuiniging van gebouw-gebonden energieverbruik.

We kunnen bijvoorbeeld zorgen voor goede isolatie en energiezuinige installaties, maar bepalen niet de gebruikstijden, hoe hoog de verwarming wordt ingesteld, welke apparatuur wordt aangesloten etc. Het is dus van belang te kunnen duiden hoe het energieverbruik is opgebouwd om effectieve verduurzamingsmaatregelen te bepalen. Scope I. Huisvesting (gemeente is gebruiker)

II. Maatschappelijk vastgoed (gemeente is eigenaar, maar geen gebruiker)

Acties

Gereed

1.

Q4, 2022

Verzamelen van energiegegevens in Energiemissie 2. Verbeteren van inzicht door de uitrol door uitbreiden slimme meters naar 100% en plaatsen van tussenmeters 3. Implementeren van overkoepelend duurzaamheidsdashboard (‘CSR-manager’) 1. Implementeren van overkoepelend duurzaamheidsdashboard (‘CSR-manager’)

Q4, 2022

Q4, 2022 Q4, 2022

Tabel 1: Acties om met ICT beter inzicht te krijgen op het energieverbruik

6

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

2.2 Energiereductie door ICT Doelstelling uit het initiatiefvoorstel: Gebruik de nieuwste ICT-oplossingen om het energiegebruik van alle gebouwen in bezit van of in gebruik van de gemeente te minimaliseren. Denk hierbij aan verwarming, ventilatie, koeling en verlichting die zo wordt ingesteld dat de systemen automatisch uitschakelen als het gebouw niet in gebruik is. De duurzaamheidsdoelstelling van genoemde acties worden behaald als: 

Er een duidelijk beeld is van welke systemen in beheer zijn



GBS-systemen en klimaatinstallaties beter afgesteld zijn op de behoeftes van de gebruikers



De ‘verslimming’ van onze ICT-systemen nauwkeurige en veilige sturing mogelijk maakt

2.2.1 Afbakening De gemeente gebruikt in ruim 200 gebouwen (circa 20% van de totale vastgoedportefeuille, maar het merendeel van de grootste gebouwen) gebouwbeheersystemen en klimaatinstallaties. Deze systemen stellen ons in staat beheer op afstand mogelijk te maken en vormen daarom de sleutel tot succes als we via ICT de energiereductie in onze gebouwen willen verlagen. Bij de gemeente zijn er veel digitale innovaties voorhanden om het energieverbruik, en daarmee CO2-uitstoot, van onze huisvestingspanden en maatschappelijk vastgoed omlaag te brengen. Van het instellen van kloktijden tot het ‘verslimmen’ van gebouwbeheersystemen bijvoorbeeld door middel van Artificiële intelligentie. De uitdaging om deze innovaties op te schalen is vaak niet alleen technologisch, maar ook organisatorisch.

7

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

Figuur 2: Mate van organisatorische en technische complexiteit van verschillende oplossingen

2.2.2 Focuspunt 1: Huisvesting Er zijn kansen om energie te besparen door de kloktijden en vakantieroosters beter af te stemmen op het gebruik. Dit kan in potentie bij huisvestingspanden resulteren tot wel 7% reductie in elektriciteitsverbruik en 14% reductie in warmteverbruik. Hierbij kunnen reducties per pand verschillen en kan het beoogde effect nu nog niet als zodanig worden gemeten.5 Verder moet de digitale infrastructuur van onze panden veiliger en stabieler en aansluiten op de eisen van Informatie Voorziening. Dit is een belangrijke voorwaarde voor de koppeling van gebouwautomatiseringssystemen aan slimme cloud algoritmen om beheer en monitoring op afstand in de toekomst mogelijk te maken. Deze centrale aansturing maakt het eenvoudiger om op basis van daadwerkelijke bezetting het energieverbruik te reguleren en sommige afdelingen en panden te kunnen sluiten om het energieverbruik te reduceren. De AI-pilot is met 1 jaar verlengd om zo meer data te verzamelden. Daarbij participeert de gemeente in AI4Cities, een Europees project waarbij (Europese) startups/bedrijven de kans krijgen om met hun slimme algoritmen CO2 te reduceren door deze te koppelen aan onze gebouwautomatisering. Verwacht wordt dat we eind 2022 van beide projecten voldoende feedback hebben om te kunnen bepalen hoe met AI binnen de organisatie een volgende stap kan worden gezet.

De eerste resultaten van de pilot laten zien dat er gemiddeld 10% aan energie bespaard is in de twee geteste gebouwen en recentelijk extern onderzoek laat zien dat dit in potentie 20% tot wel 30% kan reduceren.6 Deze techniek staat nog in de kinderschoenen en zal

5

https://www.theagilityeffect.com/en/article/the-dual-impact-of-ai-on-energy-consumption-in-buildings/

6

https://docplayer.nl/5957266-Rapportage-energiebesparingsproject-matrix-gebouw.html

8

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

daarom op korte termijn nog niet zijn vruchten afwerpen. Hierbij kunnen reducties per pand verschillen en kan het beoogde effect nu nog niet als zodanig worden gemeten.

2.2.3 Focuspunt 2 : Maatschappelijk vastgoed Betere afstelling van systemen en installaties heeft vaak al direct energiebesparing als resultaat. Daarom is het afstellen van installaties als standaardmaatregel in de meerjarenonderhoudsplannen opgenomen van alle panden die de gemeente beheert. Een deel van deze systemen kunnen door toepassing van ICT-oplossingen worden doorontwikkeld naar meer ‘slimme’, proactieve systemen die op afstand zijn uit te lezen en te monitoren, mits de systemen goed functioneren en de nodige documentatie aanwezig is. Eerst wordt daarom nagegaan of gegevens over softwarebeheer, regeltechnische schema’s en foutenanalyses van systemen aanwezig zijn. Op basis van de uitkomst van deze inventarisatie stellen wij een plan op voor het gefaseerd ‘verslimmen’ van het maatschappelijk vastgoed. Behalve de technische en administratieve voorwaarden, zijn voldoende capaciteit en kennis binnen de gemeentelijk organisatie van belang om nieuwe ICT-oplossingen effectief toe te passen. Scope

Acties

Planning

Huisvesting (35 panden met GBS systeem)

Instellen kloktijden en vakantieroosters in GBS huisvestingspanden onderzoeken

n.t.b. verwachting is 2023

Continueren van AI-pilots in 2 gemeentelijke panden. Inzichten, lessen en conclusies van AI-pilots breder laten landen in de organisatie Participatie FB in AI4cities. Uitvoeren project Beveiliging gebouwbeheersystemen en technische netwerken huisvestingspanden (FB/ICT/IV). Inzichtelijk maken in hoeverre de systemen in beheer bij de gemeente geschikt zijn om te ‘verslimmen’.

Q4, 2022

Maatschappelijk vastgoed (165 panden met GBS systeem)

Q4, 2022 Q4, 2022 Q4, 2022 Q4, 2022

Tabel 2: Acties om energieverbruik met ICT te reduceren

9

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

2.3 Digitaal ondertekenen Doelstelling uit het initiatiefvoorstel Zorg dat documenten overal en door iedereen binnen de Gemeente Amsterdam digitaal ondertekend kunnen worden. De duurzaamheidsdoelstelling van genoemde acties wordt behaald als: 

Er alleen elektronisch ondertekening plaats vindt waar dat (strikt) noodzakelijk is Aan het geavanceerd digitaal ondertekenen en het waarmerken zitten gemiddeld hogere kosten dan het fysiek ondertekenen (zo’n 200 – 800 euro per persoon per jaar). Daarnaast moeten te bewaren documenten in verband met de beperkte houdbaarheid van het te onderteken certificaat om de 3 tot 8 jaar opnieuw ondertekend moeten worden (al dan niet gebundeld). Waardoor het van belang is dat het geavanceerd en gewaarmerkt ondertekenen alleen ingezet wordt waar dat juridisch en ambtelijk ook echt noodzakelijk is.



Er voldoende rekening is gehouden met landelijke wetgeving die voorschrijft dat zaken die via de analoge weg zijn ingediend (fysiek), ook analoog dienen te worden afgehandeld (fysiek) Het is weliswaar toegestaan om naast deze analoge afhandeling tevens een digitale afhandeling plaats te laten vinden. Echter vanwege de aanvullende kosten is dit niet altijd wenselijk.



De juridische of ambtelijke basis waarop een document ondertekend worden ook voor externen duidelijk is Het digitaal ondertekenen moet daarbij geen doel op zich zelf worden. Omdat hiermee ook de betrouwbaarheid en integriteit richting de burger of ondernemer afneemt. Een goed uitgangspunt hierin is per documentstroom vast te stellen welke juridisch basis er aan het ondertekenen ten grondslag ligt.

2.3.1 Afbakening De huidige regelgeving over de digitale handtekening ligt vast in de combinatie van de Europese eIDAS-verordening en de Nederlandse wetgeving. Deze regelgeving onderscheidt drie soorten elektronische handtekeningen: gewoon, geavanceerd en gekwalificeerd (Error! Reference source not found.1). Momenteel is binnen de gemeente Amsterdam alleen het type ‘gewoon’ beschikbaar via Adobe Acrobat. Voor de andere twee kwalificaties is momenteel nog een ‘natte handtekening’ vereist, vanwege de financiële- of juridische aansprakelijkheid van deze documenten. Op dit moment worden stappen ondernomen om ook ‘geavanceerd’ en ‘gekwalificeerd’ te kunnen ondertekenen.

10

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

Figuur 3: Verschillende typen digitaal ondertekenen

2.3.2 Focuspunt 1: Gewoon digitaal ondertekenen en waarmerken Het programma Adobe Acrobat voorziet in een applicatie waarmee alle medewerkers van de Gemeente Amsterdam digitaal documenten kunnen ondertekenen. Het is onduidelijk in hoeverre alle medewerkers van deze mogelijkheid op de hoogte zijn. Tegelijkertijd worden op dit moment veel documenten ondertekend, waar juridisch geen handtekening voor nodig is. Vanuit de Green Office worden regelmatig campagnes opgezet om dit soort wetenswaardigheden onder de aandacht te brengen en dus het duurzame gedrag van de medewerkers verder te stimuleren.

2.3.3 Focuspunt 2: Geavanceerd en gekwalificeerd digitaal ondertekenen en waarmerken Het voornemen om software aan te schaffen komt voort uit de wens van politiek bestuurders en hun ondersteuners om een tool te hebben voor digitaal ondertekenen. Om gehoor te geven aan deze wens is een project geïnitieerd dat de software in april en mei 2022 implementeert bij Kabinet Burgemeester en Secretariaat Wethouders. De software wordt voor één jaar aangeschaft met de optie om met een jaar te verlengen. De software kan in deze periode indien gewenst ook door andere tekenbevoegde medewerkers, veelal managers, worden gebruikt. Het project heeft niet als doel om dergelijke functionaliteit duurzaam beschikbaar te stellen. Structurele beschikbaarheid van functionaliteit voor digitaal ondertekenen wordt geborgd bij de invoering van de nieuwe werkplekomgeving binnen gemeente Amsterdam.

11

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

Scope

Acties

Gereed

Focuspunt 1: Gewoon digitaal ondertekenen en waarmerken Focuspunt 2: Geavanceerd & gekwalificeerd digitaal ondertekenen en waarmerken

Doorzetten van campagnes om duurzaam gedrag te stimuleren

Q4, 2022

Het aanbesteden van een digitale voorziening die digitaal ondertekenen mogelijk maakt Organiseren van proces rondom digitaal ondertekenen en het ondersteunen van 200 ‘VIP Deelnemers’ binnen de gemeente Amsterdam bij de implementatie

Gereed Q2, 2022

Tabel 3:Acties om digitaal ondertekenen te vergemakkelijken

12

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

2.4 Duurzame ICT Doelstelling uit het initiatiefvoorstel Kies niet alleen voor de meest energiezuinige variant van een ICT product, maar kijk ook kritisch naar de groene bedrijfsstrategie van de ICT-leveranciers. Hebben zij voldoende aandacht voor bijvoorbeeld circulariteit, conflictvrije grondstoffen en groene stroom. De duurzaamheidsdoelstelling van genoemde acties wordt behaald als: 

In alle aanbestedingen de Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen-criteria worden meegenomen Dat betekent dat bij verschillende fasen van het inkoopproces duurzaamheid wordt meegenomen.



De levensduur van laptops, dataservers met minimaal 3 jaar worden verlengd Deze doelstelling heeft in eerste instantie betrekking op de pilot van RePlantIT en wordt met succes uitgebouwd naar de rest van het ICT-domein.



Er meer inzicht is op de milieueffecten van onze ICT Dat door monitoring en de ontwikkeling van een dashboard meer grip is op energieverbruik, levensduurverlenging en de materialen in omloop.

2.4.1 Afbakening

Tot op heden gaat de discussie in deze context vooral over energieverbruik van ICT (gebruiksfase), zoals ook blijkt uit de doelstellingen vermeld in de ‘Uitvoeringsagenda naar een Duurzame Organisatie 2020-2030’7. Gezien de grote hoeveelheid energie en grondstoffen die nodig zijn om ICT-hardware en services te produceren en opereren, zijn ook circulaire strategieën gericht op levensduurverlenging essentieel, om zowel de carbon footprint als grondstoffenverbruik van digitalisering beheersbaar te houden. Onder ICT-producten en services verstaan we zowel de ICTmiddelen (o.a. Pc’s en laptops) als ICT Infrastructuur (o.a. ADW en Datacenter Services). In het plan ‘Duurzame ICT-dienstverlening 2019: Maatschappelijk Verantwoord omgaan met ICTmiddelen’ van de directie ICT wordt door middel van 3 focuspunten invulling gegeven aan gemeentelijk beleid:  Focuspunt 1: Aantoonbaar duurzame sourcing  Focuspunt 2: Energie- en grondstoffenreductie  Focuspunt 3: Monitoring & dashboard

7 https://www.amsterdam.nl/wonen-leefomgeving/duurzaam-amsterdam/publicaties-duurzaam-

groen/verduurzamingsrapportage-2021/?PagClsIdt=16379951#PagCls_16379951

13

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

2.4.2 Focuspunt 1: Aantoonbare duurzame sourcing

Als grote opdrachtgever hebben we voor elk van de meest relevante diensten binnen de ICTinfrastructuur contracten afgesloten met verschillende toeleveranciers. Binnen de directie ICT wordt naar deze diensten gerefereerd als ‘de grote 4’: HenT, @DP DBek, @Net en ADW. Dit zijn dus de contracten van een omvangrijk schaalniveau waarbij aandacht voor een groene bedrijfsstrategie van de ICT-leverancier een wezenlijke bijdrage kan leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeentelijke organisatie. Bij alle aanbestedingstrajecten van de ‘grote 4’ is duurzaamheid in meer of mindere mate opgenomen als onderdeel van de uitvraag. Het detailniveau verschilt van een algemene vermelding over ‘duurzaamheid’ als één van de kernbelangen (@DP), tot een uitvraag hoe de leverancier invulling geeft aan het Amsterdamse duurzaamheidsbeleid. In de laatste aanbestedingen (@Net & ADW3) zijn de duurzaamheidseisen voor een groene bedrijfsstrategie het meest gevorderd, waarin gevraagd is hoe de leverancier invulling geeft aan: De verdere verduurzaming van de eigen organisatie; Het leveren van een duurzame dienst; Hoe de dienst bijdraagt aan verdere verduurzaming van de gemeente (ICT als ‘enabler’); Verdere maatschappelijke impact, ook buiten de gemeente. Deze vier criteria zullen in de komende ICT soft- en hardware aanbestedingen standaard worden meegenomen.

Scope Focuspunt 1: aantoonbaar duurzame sourcing

Acties

Gereed

1.

Q4, 2022

Executie MVO-criteria in Contractmanagement HenT, (@DP in nieuwe aanbesteding en Colt uitgefaseerd) 2. Toepassen* MVO criteria in aanbesteding @Net 3. Toepassen* MVO criteria in aanbesteding ADW3 4. Toepassen MVO criteria in alle volgende harden software aanbestedingen

Gereed Gereed Q4 2022

Tabel 4: Acties om aantoonbaar duurzame sourcing te bewerkstelligen

2.4.3 Focuspunt 2: Energie- en grondstoffenreductie

14

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

Met betrekking tot energie- en grondstofverbruik hebben wij als opdrachtgever samen met leveranciers ook een verantwoordelijkheid bij het beheer en gebruik van ICT-middelen. Denk bijvoorbeeld aan vraagstukken rondom de inkoop, het onderhoud en vervanging van hardware. In het plan ‘Duurzame ICT-dienstverlening 2019: Maatschappelijk Verantwoord omgaan met ICTmiddelen’ zijn enkele acties opgenomen om het energie- en grondstoffenverbruik van onze ICTmiddelen te verminderen, zoals weergegeven in onderstaande tabellen. Scope Focuspunt 2: Energiereductie Focuspunt 2: Grondstoffenreductie

Acties

Gereed

1.

Uitzetten PC’s en beeldschermen na periode van 1,5 uur 2. Reduceren aantal vaste telefoons

Q4, 2022

3. Bezettingsgraad vaste PC’s (beeldscherm) vaststellen en weghalen waar ze onvoldoende gebruikt worden. 4. Reduceren aantal apparaten (vaste werkplek, laptops, tablet en smart phone) door het vaststellen van verstrekkingenbeleid per medewerker. 5. Refurbished of remanufactured hardware aanbieden in plaats van fabrieksnieuw.

n.t.b. verwachting is 2023 Q2, 2022

Q4, 2022

Gereed

Tabel 5: Acties om energie- en grondstofverbruik van ICT te verminderen

2.4.4 Focuspunt 3: Monitor & dashboard Naast het nemen van de maatregelen (zoals in focuspunt 1&2) is er behoefte aan het inzichtelijk maken van het (milieu)effect van deze maatregelen. Om tot een inzicht op de voortgang van de klimaatdoelen (energiereductie en grondstoffenverbruik) binnen ICT te komen, zijn op dit moment nog niet de juiste gegevens voorhanden. Om hier invulling aan te geven zijn vanuit de Green Office twee projecten gestart: Materiaalstromenanalyse Om inzicht te geven in het effect van de maatregelen zoals opgesteld in Plan Duurzame ICT Dienstverlening (2019) zullen we een nulmeting uitvoeren. Met de nulmeting hebben we inzicht in het energieverbruik en -opwek, CO2-uitstoot, circulariteit van in- en uitgaande materiaalstromen voor: A. ICT-werkplek middelen B. Duurzame dienst van de ‘grote 4 aanbestedingen’ RePlanIT Doel van RePlantIT is om een nieuwe methodiek Circular Resource Planning for IT (RePlanIT) en bijbehorend systeem te ontwikkelen. De methodiek stelt leveranciers en eindgebruikers van ICT in staat om de hardware, die ze in gebruik/bezit hebben, circulair te beheren zonder in te boeten aan

15

Gemeente Amsterdam Actieplan Groene ICT

Definitief 2022-11-02

functionaliteit en betrouwbaarheid. Het systeem wordt ontwikkeld door Aliter Networks in samenwerking met TU Delft en Green IT Amsterdam, met ondersteuning van o.a. KPN. Het systeem wordt gevalideerd in samenwerking met de eindgebruikers: gemeente Amsterdam en Rijkswaterstaat.

Scope Focuspunt 3: Monitor & Dashboard

Acties

Gereed

1.

Q2, 2022

Uitrol van Materiaalstromenenalyse project: nulmeting van circulariteit, CO2-uitstoot & energieverbruik van ICT-middelen en diensten. Inclusief doorrekening van Energie- en CO2-reductie van maatregelen 2. Uitrol van RePlanIT project: stelt eindgebruikers in samenwerking met leveranciers instaat om hun ICT- hard ware (laptops en servers) zo circulair mogelijk te beheren. Met als doel de ecologische footprint hiervan te minimaliseren en de grondstoffenefficiëntie te maximaliseren, zonder in te boeten aan functionaliteit en betrouwbaarheid. De Gemeente Amsterdam is naast de Rijksoverheid een van de pilotpartners.

Q2, 2024

Tabel 6: Acties om beter grip te krijgen op materiaalstromen en milieu impact van ICT

16