221108 Raadsinformatiebrief Rijksmiddelen voor integrale aanpakken DEF.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de Raadscommissie Stadsontwikkeling van Amsterdam 7 november 2022 Integrale aanpakken Melanie van der Horst, Marjolein Moorman, Rutger Groot Wassink Directie bestuurs- en managementadvisering (BMA)

Onderwerp

Rijksmiddelen voor integrale aanpakken

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de Raadscommissie Stadsontwikkeling, Met deze brief informeert het college u over de lancering van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid van het Rijk en de betekenis daarvan voor Zuidoost, Nieuw-West en Noord. Met deze brief wordt gevolg gegeven aan de toezegging van wethouder van der Horst in de raad van 13 juli 2022 om een raadsinformatiebrief te sturen over deze punten, naar aanleiding van vragen van raadslid Belkasmi. Met deze brief wordt de toezegging als afgedaan beschouwd. In deze brief gaan we specifiek in op de rijksmiddelen die van belang zijn voor de integrale aanpakken in Zuidoost, Nieuw-West en Noord. Rijksmiddelen vormen één bron van financiering voor deze aanpakken, naast de financiering vanuit coalitiemiddelen, bestaande gemeentelijke middelen en middelen van alliantiepartners. In juli 2022 is het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid gelanceerd Met dit programma zet het Rijk de eerste stappen voor een langjarige inzet om samen met gemeenten en andere lokale partijen de leefbaarheid en veiligheid in 20 zogenaamde focusgebieden (19 steden) weer op orde te krijgen en de bewoners weer perspectief te bieden. Zuidoost en Nieuw-West zijn twee van de twintig gebieden. Dit betekent overigens niet dat middelen van het programma specifiek zijn voorbehouden aan deze twintig gebieden. Per regeling kan dit verschillen.

Per regeling bekijken we daarom op welke wijze Amsterdam gebruik kan maken van de middelen (Zuidoost en/of Nieuw-West en/of Noord of de hele stad). Met dit programma investeren verschillende ministeries om de stapeling van problemen aan te pakken. Zo wordt er geïnvesteerd in betere volkshuisvesting (€ 600 miljoen), het voorkomen van jeugdcriminaliteit (€ 82 miljoen) en de aanpak van armoede en schulden (€ 20 miljoen). Ook wordt geïnvesteerd in het verbeteren van de onderwijskwaliteit en de versterking van scholen met veel leerachterstanden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum november 2022 Pagina 2 van 4

Het Rijk heeft een keuze gemaakt voor twintig focusgebieden Het kabinet richt zich met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid met name op twintig stedelijke focusgebieden in Nederland, waaronder Zuidoost en Nieuw-West. Dit wil niet zeggen dat andere gebieden in Nederland geen problemen kennen rondom de leefbaarheid en veiligheid. In Amsterdam geldt dit bijvoorbeeld voor Noord. Het kabinet heeft een keuze gemaakt voor twintig gebieden. Bij die keuze is niet alleen rekening gehouden met de omvang van de problematiek in gebieden maar ook met andere factoren, zoals de geografische spreiding van gebieden in Nederland en de wens van gemeenten zelf om onderdeel te zijn van het programma. Amsterdam is de enige stad in Nederland met twee gebieden binnen het programma. Hieronder wordt de totstandkoming van de twintig gebieden nader toegelicht.1 De toenemende druk op de leefbaarheid en veiligheid in sommige gebieden in Nederlandse steden was voor het vorige kabinet aanleiding om in samenwerking met gemeenten en departementen een gebiedsgerichte aanpak van leefbaarheid en veiligheid te verkennen. In dat kader is allereerst aandacht besteed aan zestien stedelijke focusgebieden, waaronder Amsterdam Zuidoost en NieuwWest.

Twaalf van deze stedelijke focusgebieden zijn in 2020 door de woondealregio's zelf aangedragen vanwege hun toenemende zorgen over de leefbaarheid- en veiligheidsontwikkeling. Naar aanleiding van de uitkomsten van de Leefbaarometer 2018 en met oog voor regionale spreiding en gebiedsomvang zijn, in overleg met de desbetreffende gemeenten, vier gebieden in vier steden buiten de woondealregio’s aan deze twaalf toegevoegd. Het nieuwe kabinet heeft in overleg met de gemeenten vier gemeenten toegevoegd aan de zestien stedelijke focusgebieden. Het betreft de gemeenten Vlaardingen, Delft, Dordrecht en Roosendaal. Deze behoren tot de slechtste categorie wat betreft leefbaarheid- en veiligheidsproblematiek in de Leefbaarometer 2020. Bij de keuze voor deze vier is ook rekening gehouden met geografische spreiding. Rijksmiddelen bieden ook kansen voor Noord Het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid heeft drie doelstellingen: het verbeteren van de fysieke leefomgeving, het bieden van een beter perspectief en het vergroten van de veiligheid. Er zijn vier actielijnen om deze doelen te realiseren. Aan deze actielijnen zijn verschillende rijksmiddelen verbonden. Het Rijk onderzoekt of rijksmiddelen meer ontschot en gebiedsgericht kunnen worden ingezet.

Op dit moment zijn voor de verschillende rijksmiddelen uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid nog verschillende regelingen en voorwaarden van toepassing. Het Rijk gaat samen met het lokaal bestuur en de gebieden na of – in lijn met de gestelde doelen – middelen worden geprioriteerd of gericht op de stedelijke focusgebieden. Daarnaast is er volgens het programma voldoende ruimte voor inzet op verbreding naar andere gebieden dan de stedelijke focusgebieden. Voor Amsterdam betekent dit dat we per regeling moeten bekijken op welke wijze we er gebruik van kunnen maken. In sommige gevallen zijn middelen specifiek bedoeld voor Zuidoost en Nieuw1 De toelichting hieronder is afkomstig van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, juli 2022

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum november 2022 Pagina 3 van 4

West (als twee van de twintig focusgebieden). In andere gevallen komt ook Noord of de gehele stad in aanmerking voor rijksmiddelen. De belangrijkste regelingen op dit moment zijn: het Volkshuisvestingsfonds, de Woningbouwimpuls, Preventie met gezag (preventie van jeugdcriminaliteit), het Programma School en Omgeving, middelen voor arbeidsmarkt, armoede en schulden en de Regio Deals. Een uitgebreid overzicht vindt u in Bijlage 1. Enkele belangrijke ontwikkelingen hierbij zijn als volgt:  De verwachting is dat begin 2023 een tweede tranche voor het Volkshuisvestingsfonds wordt opengesteld. Het Rijk heeft in 2021 € 41 miljoen toegekend aan Zuidoost vanuit het Volkshuisvestingsfonds.  Voor de vierde tranche van de Woningbouwimpuls zijn onlangs aanvragen ingediend voor Zuidoost, Nieuw-West en Noord. De uitkomst is nog niet bekend.  Voor Preventie met gezag krijgt Amsterdam in totaal € 6 miljoen per jaar voor Zuidoost en Nieuw-West samen, in eerste instantie voor de komende vier jaar.  Vanuit het Programma School en Omgeving zijn 45 voorlopers geselecteerd, waaronder zes coalities in Amsterdam. Twee van deze coalities komen uit Zuidoost, drie uit NieuwWest en een coalitie is actief in vijf stadsdelen, waaronder Zuidoost, Nieuw-West en Noord.

 Voor de vierde ronde van de Regio Deals zijn Amsterdam en enkele samenwerkingspartners voornemens een aanvraag in te dienen als vervolg op de eerdere Regio Deal ZaanIJ. De aanvraag heeft onder meer betrekking op Amsterdam Noord. Op dit moment is nog niet voor alle middelen bekend in hoeverre deze relevant zijn voor Amsterdam. In sommige gevallen moet de regeling of de uitwerking nog gemaakt worden. Vanuit Amsterdam houden we hierover contact met het ministerie van BZK zodat we optimaal gebruik kunnen maken van alle middelen. Ook kijken we naar andere mogelijkheden voor financiering, zoals het Nationaal Groeifonds of Europese subsidies. Vervolg We informeren u graag over de eerste verdeling van de coalitiemiddelen over de drie gebieden voor het komende jaar. Het voorstel hiervoor zal worden behandeld bij de eerste begrotingswijziging voor 2023. De besprekingen hiervoor zullen plaatsvinden op 24 november in de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit en op 30 november in de gemeenteraad. Deze stukken zijn naar u gestuurd op 4 november.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum november 2022 Pagina 4 van 4

We hopen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst, wethouder Aanpak Noord

Marjolein Moorman, wethouder Masterplan Zuidoost

Rutger Groot Wassink, wethouder Masterplan Nieuw-West

Bijlagen 1. Overzicht rijksmiddelen Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl