221013 commissie FKD conceptverslag
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit
FKD
Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:
CONCEPTVERSLAG
Openbare vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 13 oktober, van 13.30 – 16.40 uur in Willem Kraanzaal stadhuis Donderdag 3 november 2022 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, S. Rijxman, Commissiegriffier: M. Diemont Commissie-ondersteuner: G. Hoff Verslaglegging: G-J. Timmermans Aanwezige commissieleden: A.S. Aslami (D66), M.S. Asruf (PvdA), M. Belkasmi (PvdA), Y.E. Bentoumya (GrLi), E. Bobeldijk (SP), D.T. Boomsma (CDA), A. Bouhassani (PvdA), H.C. Burgers (VVD), Z.D. Ernsting (GrLi), I. Garmy (Volt), C. IJmker (GrLi), M. Lust (D66), E. Mangal (DENK), M.M. Meerburg (PvdD), B.M.H. Minderhout (PvdA), E.D.M. Moeskops (D66), F.A. Namane (PvdA), A. Nanninga (JA21), S.C. Nijssen (VVD), E. Schmit (D66), K.S.N. van der Veen (PvdA), B.B. Verschoor (FvD) Afwezig: BIJ1, lijst Kabamba Overige aanwezigen -
1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.34 uur. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat er op 24 oktober om 17.00 uur voor de commissie AZ een technische sessie is waarin de gemeentesecretaris zal toelichten hoe de organisatie werkt aan de verbetering van het vertrouwen. De commissie FKD wordt daar ook voor uitgenodigd. Lid IJMKER vraagt of er belangstelling is voor een werkbezoek aan Cybersoek waar de raad onlangs een motie voor steun voor heeft aangenomen. De VOORZITTER stelt via handopsteking vast dat daar voldoende belangstelling voor is. Wethouder VAN BUREN zegt dat zij naar aanleiding van een toezegging aan lid Meerburg heeft laten nagaan wat het zwavelgehalte is van de kerosine in de pijpleiding van de haven naar Schiphol. Dat is 600 bpm, terwijl het wettelijk toegestane maximum op 3000 bpm ligt. Op Schiphol vindt verder geen verwerking plaats. Wethouder RIJXMAN zegt ook naar aanleiding van een toezegging aan lid Meerburg dat de oranje kleur bij falende bedrijfsprocessen in de QuickScan niet betekent dat zich bij de betreffende deelneming falende bedrijfsprocessen voordoen, maar dat extra alertheid geboden is voor het onverhoopte geval dat ze zich wel voorzoen vanwege risico’s voor gezondheid, water- en energievoorziening.
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Lid MEERBURG zegt dat met dit antwoord de agendering in de raad kan vervallen. Hij is wel benieuwd of er nog aanvullend onderzoek plaatsvindt. Wethouder RIJXMAN zegt dat geen nader onderzoek nodig is omdat de kleur alleen dient om zaken inzichtelijk te maken. De VOORZITTER zegt dat aanvullende vragen bij de rondvraag gesteld kunnen worden en vraagt de heer Meerburg zelf aan de griffie door te geven dat het agendapunt voor de raad kan vervallen. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER zegt dat het vandaag vooral gaat om de eerste termijn van de begrotingsbehandeling. Daarnaast staan er vijf raadsvoordrachten op de agenda. Voor twee punten hebben zich sprekers gemeld. De punten 4, 5 en 7 kunnen dus als hamerstukken naar de raad worden doorgeleid. Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Het conceptverslag van de raadscommissie FKD d.d. 29 september 2022 Op pagina 14 staat de naam van lid Bobeldijk verkeerd gespeld. Bobeldijk. Met die wijziging wordt het verslag vastgesteld. e, Termijnagenda, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen. f. TKN-lijst Op verzoek van lid Bobeldijk wordt TKN2 geagendeerd omdat hij wil weten wanneer aandelen wel en niet verkocht worden. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 13.42 uur.
Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er hebben zich geen insprekers gemeld. c. Actualiteiten
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d. Rondvraag Lid IJMKER haalt een bericht uit de NRC van afgelopen weekend aan waarin wordt gesteld dat ambtenaren van de gemeente Amsterdam bij een vergunningaanvraag voor een Bitcoinfestival in het Westerpark met inhoudelijke argumenten tegen het verstrekken van een vergunning voor dit festival kwamen. Zij vraagt welke rol de gemeente hier heeft gespeeld en waarom inhoudelijke argumenten zouden zijn gehanteerd. Verder is zij benieuwd wat de wethouder Digitalisering vindt van het verschijnsel bitcoin dat spreekster vooral associeert met gokverslaving, klimaatschade en ondermijning. Wethouder RIJXMAN zegt dat vergunningen eigenlijk horen bij de portefeuille Evenementen. Zij vindt dat ten onrechte de suggestie gewekt is dat inhoudelijke argumenten een rol gespeeld hebben. Een vergunning wordt in beginsel altijd verleend als het evenement past binnen het locatieprofiel en evenementenbeleid. Wet- en regelgeving rond cryptomunten zijn aan het Rijk en DNB. De gemeente Amsterdam heeft daar dus geen standpunt over, noch voor noch tegen. Er moet wel worden voldaan aan de regels van transparantie en herleidbaarheid. Er valt nog een hoop te doen in de digitale duurzame omgeving, maar de gemeente heeft geen inhoudelijk standpunt over bitcoins.
Lid IJMKER meldt dat haar fractiegenoot dit in de commissie ook zal aankaarten vanwege het element gokverslaving. Lid VERSCHOOR merkt op dat de gemeente als die tegen gokken is, dan ook zou moeten stoppen met aandelen. De VOORZITTER kapt die vraag af omdat de rondvraag niet bedoeld is voor onderling debat tussen leden. Lid BOBELDIJK begrijpt dat de wetgeving een landelijke aangelegenheid is, maar is van mening dat de gemeente toch wel ontwikkelingen mag stimuleren of ontmoedigen. Wethouder RIJXMAN herhaalt dat de gemeente niet voor of tegen is en bij aanvragen sec kijkt naar de vergunningsaspecten. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. De Begroting 2023 (VN2022-030492) De VOORZITTER merkt op dat vandaag de eerste termijn van de begroting plaatsvindt. De tweede termijn vindt plaats op dinsdag 1 november bij een extra commissie FKD in de middag en de avond. Moties en amendementen kunnen met het sjabloon en voorzien van de naam van minstens één raadslid worden ingediend. Wanneer zij uiterlijk 13 oktober zijn ingediend, zal het college daar een schriftelijk preadvies over geven. Moties en amendementen die na 13 oktober binnenkomen, krijgen alleen een mondeling preadvies in die vergadering van 1 november. De sprekersvolgorde is zoals gebruikelijk: als eerste de grootste oppositiefractie, daarna de grootste coalitiefractie en zo verder.
Lid BURGERS spreekt zijn waardering uit voor het feit dat het dit kersverse college in deze tijden met inflatie, energiecrisis en Oekraïne-oorlog toch gelukt is een volledige begroting te produceren. Hij vindt er goede elementen in zoals het ophogen van de armoedegrens en de steun voor het mkb. Maar de VVD heeft een tegenbegroting gemaakt met eigen financiële keuzes die afwijken van die van de linkse coalitie. Hij vindt het een tegenbegroting om de vingers bij af te likken, al heeft het veel tijd en energie gekost om die op tijd rond te krijgen. Met de voorstellen van de VVD komt de basis op orde en dalen de
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
lasten voor elke Amsterdammer, ook de middeninkomens. De VVD kiest voor schoon, heel en veilig en dat zullen alle Amsterdammers belangrijk vinden. De coalitie heeft beloofd de afvalstoffenheffing te verlagen en heeft daar ook geld voor uitgetrokken. Dat valt te prijzen, maar helaas is die verlaging ingehaald door allerlei internationale ontwikkelingen die de heffing raken, waardoor er per saldo toch weer de zoveelste verhoging optreedt. De VVD trekt 21 miljoen euro uit voor een extra verlaging met 10% en daar hebben de bewoners allemaal iets aan. De VVD vindt dat terecht omdat de Amsterdammer al erg veel betaalt voor een slecht uitgevoerde kerntaak van het schoonhouden van de stad. Hij ziet dit als een voorbeeld van een politieke keuze waar men wel geld voor moet durven uittrekken. De VVD wil verder komen tot een demping van de tarieven voor parkeervergunningen. Lid BOOMSMA waardeert de tegenbegroting en is benieuwd op welke schuldenlast de VVD uitkomt vergeleken met die van negen miljard in de voorliggende begroting. Verder is hij benieuwd welke investeringen de VVD wil schrappen. Lid BURGERS zegt dat ook de VVD geen andere keuze heeft dan voort te bouwen op de schuldenlast die de coalitie de afgelopen jaren heeft opgebouwd, maar dat de VVD de schuldenlast minder wil laten oplopen door elk jaar een bedrag toe te voegen aan de algemene reserve.
Lid SCHMIT waardeer de poging een tegenbegroting te maken, maar ziet daarin iets misgaan. De VVD wil een investeringsruimte scheppen van 150 miljoen, maar het is hem niet duidelijk hoe men die wil creëren. Amsterdammers hebben volgens hem recht op transparantie daarover. Lid BURGERS zegt die vraag verwacht te hebben. Hij werpt tegen dat de wethouder dan ook transparant zou moeten zijn over de 1 miljard die het college jaarlijks wil investeren. Op pagina 325 van de begroting staat een verdeelstaat van negen rijen. Maar nergens staat waar die investeringen nu echt gaan plaatsvinden. Er staat een verwijzing bij naar de bijlagen, maar die geven ook geen duidelijkheid. Als het gaat om bezuinigen denkt de VVD aan OB Next en de Meervaart. Hij daagt de heer Schmit uit aan te geven waar D66 in wil gaan investeren. Lid SCHMIT zet dat het hem niet duidelijk is waar de VVD die 150 miljoen vandaan wil halen en welke keuzes daarbij gemaakt worden. Lid BURGERS herhaalt dat de VVD wil bezuinigen op OB Next en de Meervaart. Het college komt pas bij de Voorjaarsnota met invullingen, maar de VVD zegt nu al die 150 miljoen te willen investeren in het onderhoud van kades en bruggen. Lid BOBELDIJK zou graag meegaan met het verlagen van de afvalstoffenheffing, maar mist daar nog de toverformule om dat voor elkaar te krijgen. Als het gaat om de Meervaart ziet hij in de VVD nu een bondgenoot.
Lid BURGERS zegt dat de VVD zekere niet wil bezuinigen op afvalinzamelaars, maar wel wil kijken naar het verminderen van het aantal beleids- en communicatieambtenaren. Hij denkt dat daar 80 miljoen te besparen moet zijn op een totaal personeelsbedrag van 1600 miljoen. Meer uitvoeren en minder beleid maken kan een hoop ambtenaren schelen. Lid ASRUF proeft wat nattevingerwerk in de cijfers die de VVD presenteert. In de tegenbegroting ziet hij 100 miljoen staan aan bezuinigingen op ambtenaren, de heer Burgers heeft het nu over 80 miljoen. Het gaat hoe dan ook om grote aantallen fte’s. Hij is benieuwd hoe de VVD tot die aantallen komt. Lid BURGERS vindt het bezwaarlijk dat hij met zijn beperkte spreektijd zaken dubbel moet uitleggem. De VVD wil 100 miljoen bezuinigen op ambtenaren, maar ook de bezuiniging van 20 miljoen op het ingenieursbureau niet laten doorgaan. Dat is per saldo 80 miljoen. Lid SCHMIT vindt dat ook een tegenbegroting financieel prudent moet zijn. Hij vraagt bij welke diensten de VVD-ambtenaren wil gaan ontslaan.
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Lid BURGERS stelt dat hij die vraag al beantwoord heeft. Hij vindt de tegenbegroting financieel prudent omdat die de schuldenlast minder laat oplopen. Lid SCHMIT merkt op dat er in de begroting van de coalitie niet voor 100 miljoen bezuinigd wordt op ambtenaren. De VOORZITTER verleent lid Burgers bij wijze van hoge uitzondering wat extra spreektijd vanwege de presentatie van de tegenbegroting. Lid BURGERS bedankt hem voor die coulance. Hij benadrukt dat de VVD er ook ambtenaren bij wil krijgen bij de handhaving, reiniging en uitvoerende taken. Maar volgens hem kan de gemeente toe met minder ambtenaren voor beleid en communicatie. Het zou al een hoop schalen als men allerlei bovenwettelijke eisen zou laten vervallen. Lid SCHMIT vraagt op welke beleidsterreinen en doelstellingen de VVD wil snijden. Lid BURGERS brengt een onderzoek van lid Boomsma in herinnering waaruit bleek dat de ratio van ambtenaren op bewonersaantallen in Amsterdam aanmerkelijk hoger lag dan in andere gemeenten. De kades en bruggen in Amsterdam verkeren in erbarmelijke staat en voor het wegwerken van al dat achterstallig onderhoud zijn miljarden nodig. Die 150 miljoen euro extra par jaar zijn hard nodig. Het gaat om de fundamenten van de stad en die moeten op orde zijn. Lid ERNSTING zegt dat de notie van de VVD dat de algemene reserve daalt in de begroting feitelijk onjuist is.
Voor 2025 staat zelfs een stijging genoteerd. Hij vindt dat een compliment waard. Lid BURGERS merkt op dat het weerstandsvermogen in de begroting daalt en dat betekent dus volgens hem dat de algemene reserve niet op peil is. En dat is hard nodig ook, mede gelet op het zogenaamde ravijn in Amsterdam dat men moet zien te vermijden. Lid ERNSTING merkt op dat corona een gat geslagen heeft in de Amsterdamse financiën en dat er een herstelplan is opgesteld waarmee de VVD heeft ingestemd. Lid BURGERS stelt dat de VVD niet heeft ingestemd met een verlaging van de algemene reserve en daarom in de tegenbegroting ook kiest voor een stijging. Lid ASRUF vindt het terecht dat Amsterdam met deze begroting in tijden vol uitdagingen kiest voor de Amsterdammers met de grootste noden. Hij noemt het verstandige keuzes om de grens voor armoedevoorzieningen te verhogen en een budget voor steun aan mkb’ers te reserveren. Helaas zijn moeilijke keuzes niet te vermijden om te kunnen blijven investeren in een duurzame en sociale stad en om ongelijk te kunnen blijven investeren om tot meer kansengelijkheid te komen en in onderhoud van de stad. Hij vindt het al met al een verantwoord en gebalanceerd pakket. De rente zal naar verachting blijven stijgen en de inflatie is ongewis. De PvdA vindt het daarom goed dat het college wil zorgen dat de algemene reserve in 2024 weer op een aanvaardbaar peil komt.
De ontwikkeling van de rente baart hem wel zorgen. De effecten worden weliswaar gedempt door het feit dat de afgelopen jaren langlopende leningen met een vaste lage rente zijn afgesloten, maar bij nieuwe leningen vanwege de toenemende schuldenlast en bij de afloop van huidige leningen krijgt de gemeente wel te maken met de actuele rente. Hij vraagt of de wethouder bereid is rente scenario’s te ontwikkelen. Hoe staat er nu voor als kosten boven compensatie uitkomen. Op dit moment worden de stijgingen van kosten en salarissen nog gecompenseerd door het Rijk, maar hoe het daarna gaat is onzeker. Hij vraagt de wethouder of de organisatie is voorbereid op verschillende scenario’s om kosten op te vangen. Hij is benieuwd of de Rekenkamer en de ACAM betrokken worden bij de bestuursopdracht tot onderzoek van doelmatigheid en doeltreffendheid van investeringen. De PvdA vindt het goed dat in deze bestuursopdracht ook gekeken wordt naar overlappende programma’s en naar de effectiviteit van programma’s. Veel staat of valt met de doelenboom die nog moet komen, de uitkomsten van de bestuursopdracht en de uitwerkingen in de Voorjaarsnota, zeker als men zich realiseert dat er in de huidige tijd in een half jaar veel kan veranderen. Hij wil graag op de hoogte gehouden worden van de ontwikkelingen.
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Hij heeft vernomen dat bij verschillende deelnemingsbedrijven beloningen boven de WNTnormen betalen aan hun directie. Hij is benieuwd wat men daar verstaat onder de term sober. Hij vraagt of de raad een overzicht kan krijgen van de beloningen bij deelnemingen en of het beloningsbeleid ook onderdeel wordt van het nieuwe beleid voor deelnemingen. Hij verwacht transparantie op dat gebied. Lid NAMANE vindt dat de gemeente een goede en aantrekkelijke werkgever moet zijn, ook voor uitzendkrachten. Uitzendbureaus zien volgens haar deze mensen als inwisselbaar als ze ziek zijn of zich kritisch opstellen. Zij geeft er de voorkeur aan alleen uitzendkrachten in te zetten op afdelingen waar dat echt nodig is en voor de overige afdelingen alleen mensen met een vast of tijdelijk contract in te zetten. Zij oppert het idee om structureel een flexibele interne arbeidspool te maken die ingezet kan worden op plekken waar een tijdelijke behoefte aan extra personeel is. Lid MEERBURG merkt op dat in discussie over duurzame economie de data-industrie vaak onvermeld blijft, terwijl datacentra tot de grootste CO2-uitstoters behoren. Hun aantal zal volgens het lopend beleid bovendien nog gaan verdubbelen. De enige vestigingseis die aan ze gesteld wordt, is dat ze ook stroom afnemen van een windmolen die elders mag staan.
En toch staat iedereen te juichen als men een datagigant als Facebook of Google weet binnen te halen. De MRA bepleit hun komst als onderdeel van wat men noemt de hyperconnectiviteitscluster en datagedreven innovatie. Hij vraagt zich af hoe men het bedenkt en er zelfs duurzaamheidstermen aan verbindt. Een bedrijf gebruikt evenveel stroom als de stad Haarlem. En de bevolking krijgt daar niets voor terug, zie Dronten en Hollandse Kroon. De winsten verdwijnen naar het buitenland. Om de datacentra heen zwermen AdTech-bedrijven die leven van het sturen van ongevraagde mails. Volgens hem kan het datagebruik stevig lager zonder veel verlies, maar met als positief effect minder verwerking van persoonsgegevens. Hij ziet wel enige hoop aan de horizon gloren door het streven naar het uitsluitend ondersteunen van bedrijven die een bijdrage leveren aan de reële economie. Dat zou het einde kunnen betekenen voor het tijdperk van wat in zijn ogen dataprofiteurs zijn. Hij vraagt de wethouder die handel aan te pakken en hoe zij denkt over een openbaar lobbyregister zodat iedereen kan zien welke lobbyisten aan het werk bij beleidsstukken en collegevoorstellen zijn. Verder is hij benieuwd hoe de gemeente het onderscheid gaat bepalen tussen het wel of niet bijdragen aan de reële economie.
Lid VAN DER VEEN vindt het terecht dat de gemeente de sector kunst en cultuur blijft helpen, de educatie wil verbreden en uitbreiden en nieuwe voorzieningen wil toevoegen, ook om een inhaalslag te maken. De sector en de makers hebben immers veel te lijden gehad van de pandemie. Voor het verduurzamen van gebouwen en vinden van nieuwe locaties zal goede afstemming tussen verschillende wethouders nodig zijn, van kunst tot vastgoed en ruimtelijke ordening. Het lijkt hem een goed idee een sessie te organiseren met de betreffende wethouders en de woordvoerders. Hij is benieuwd hoe de wethouder daarover denkt. Hij hoopt dat in 2023 veel mensen weer hun weg weten te vinden naar de culturele instellingen in de stad. Lid IJMKER brengt in herinnering dat vorig jaar de Duisenbergmethode is toegepast op de agenda van de digitale stad. Daar werd geconstateerd dat dit brede thema eigenlijk alle portefeuilles raakt. Het gaat van de aanschaf en verstrekking van laptops en digitale infrastructuur tot ingewikkelde ICTsystemen en toepassingen. Zij vindt het dan ook een verbetering dat de digitale stad nu in deze begroting is opgenomen als horizontaal thema. Zij vraagt de wethouder of deze wijze van rapporteren een positief effect heeft op de bewustwording en het verantwoordelijkheidsgevoel van andere wethouders die zich met dit onderwerp dienen te verhouden.
Dat maakt het voor de raad soms ook wel lastig om te weten tot wie ze zich moeten wenden. Zij zou ook graag inzicht hebben in de middelen uit de verschillende portefeuilles die bijdragen aan de digitale stad. Het onderwerp digitale vaardigheden komt nu bijvoorbeeld bij veel wethouders ter sprake, van onderwijs tot werk en dienstverlening. Zij zou in de nieuwe agenda van de digitale stad graag inzicht krijgen in de middelen die naast de twee miljoen voor de digitale stad ook bijdragen aan de doelstellingen zodat de raad ook kan zien waar te sturen valt binnen al die domeinen. Lid BENTOUMYA merkt op dat er naast het vele fraais van de diverse stad ook nog steeds discriminatie voorkomt op de arbeidsmarkt, op de woonmarkt en in de horeca. Dat is voor GrLi onverteerbaar. Zij vindt het terecht dat deze coalitie het bevorderen van inclusie en antidiscriminatie tot een speerpunt maakt met een aparte wethouder en beleidsterrein. Maar de genoemde verschijnselen doen zich in verschillende leefgebieden voor en binnen de organisatie vinden er activiteiten plaats bij verschillende
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
beleidsterreinen: sport, onderwijs en meer. Het nieuwe beleidskader voor antidiscriminatie en diversiteit biedt volgens haar mogelijkheden om dat via kernthema’s in beeld te brengen. Hij wil graag een totaal verzicht hebben en pleit er daarom voor dit tot een horizontaal thema te maken. Zij kondigt daarvoor een motie aan. Zij vraagt bij welke wethouder de middelen voor 2023 zijn ondergebracht voor de bestrijding van discriminatie op de arbeidsmarkt. Verder is zij benieuwd hoe men kan zorgen dat er ook voor de jaren daarna voldoende geld uit de verschillende potjes beschikbaar blijft voor dit doel. Lid ERNSTING heeft in het boekwerk goed kunnen volgen hoe het coalitieakkoord vertaald is in financiële termen in de staat van baten en lasten. Hij is benieuwd naar de preadvisering over zijn motie rond het ongelijk investeren voor een gelijke stad die hij bij de Algemene Beschouwingen heeft ingediend. Hij is benieuwd hoe de onderhandelingen met het Rijk verlopen over het financieel ravijn dat na 2026 dreigt voor Amsterdam. Hij vindt het interessant dat het kabinet in het regeerakkoord heeft afgesproken te gaan kijken naar mogelijkheden voor lokaal belastingbeleid. Dat is al een decennialang lopende discussie over de relatie tussen Rijk en gemeente en in hoeverre gemeenten vrijheid moeten krijgen om eigen belastingen te heffen. Dat prikkelt hem om van alles te verzinnen.
Hij noemt als voorbeeld een belasting op brievenbusfirma’s. Maar er zijn veel meer ideeën te bedenken. Dat kan volgens hem leiden tot een aardig debat bij het jaarverslag over schulden. Hij merkt daarbij op dat de Rekenkamer vindt dat er een stevigere onderbouwing nodig is voor de schuldquote en dat die niet allen gerelateerd moet worden aan de hoogte van de schuld. Lid GARMY bedankt het college en de ambtenaren voor al het verzet werk. Voor VOLT zijn digitalisering en antidiscriminatie belangrijke punten. Vragen daarover bewaart hij echter tot het moment dat daar met de wethouders apart over gesproken wordt, zoals ze hebben toegezegd. Hij vindt het lastig in dit boekwerk vergelijkingen te vinden met voorgaande jaren. Men moet veel bladeren door documenten om te achterhalen wat nu precies voor een doelstelling gedaan wordt. Dat maakt het voor hem lastig te beoordelen of zijn fractie akkoord kan gaan met deze begroting, ook al omdat veel concrete keuzes nog gemaakt moeten worden. Hij vindt het ironisch dat het college in de begroting zelf schrijft dat gebrekkige communicatie en informatiedeling met de bewoners het vertrouwen schaadt, terwijl er in diezelfde begroting zo veel informatie ontbreekt. In de doelenboom ontbreken tientallen indicatoren. De vraag is hoe de raad dan kan controleren of doelstellingen behaald worden. Hij mist risicoscenario’s en budgetbewaking.
Het vertrouwen in de politiek is al laag en dan moet men des te meer transparant zijn over dilemma’s en keuzes. Hij kondigt een motie aan met een oproep tot meer transparantie. Lid SCHMIT stelt dat begroten een vorm van vooruitzien is die vraagt om heldere keuzes en wendbaarheid. Deze begroting maakt dat volgens D66 mogelijk. Voor de korte termijn is er 20 miljoen beschikbaar voor MKB en instellingen om verduurzaming te versnellen en hoge energierekeningen te compenseren zodat de bakker brood kan blijven bakken. De inkomensgrens voor armoedevoorzieningen gaan omhoog naar 130% zodat meer mensen daar steun van kunnen krijgen. Maar de coalitie investeert ook stevig in de toekomst van de stad, in nieuwe woongebieden, in onderwijs, in de energietransitie en meer. D66 heeft in alle commissies haalbare voorstellen gedaan om de ambities te realiseren voor een duurzame stad waarin iedereen mee kan doen. Die voorstellen zijn binnen deze begroting realiseerbaar en voorzien van een dekking. In het coalitieakkoord is afgesproken de reclamebelasting te differentiëren. D66 wil dat reclame tot 1 m2 gratis wordt zodat kleine ondernemers vrijgesteld blijven van belasting. Ondernemers met grote ruiten gaan dan meer betalen en dat strookt volgens D66 beter met het beslag op de openbare ruimte.
Bij leges wil D66 ook rekening houden met de maatschappelijke doelstellingen van de stad en daarom bijvoorbeeld voor deelvervoer een lager tarief hanteren en een hoger tarief voor vervuilende vrachtauto’s en gokautomaten. Hij vindt het terecht dat de coalitie de lokale democratie wil versterken en daarom is hij benieuwd hoe het collegebudgetten gaat mandateren aan de stadsdelen zodat die met hun kennis van hun stadsdeel lokale afwegingen kunnen maken. Hij hoort graag wat de wethouder van deze voorstellen vindt. Hij hoopt dat coalitie en oppositie samen deze begroting maken om Amsterdammers te helpen in deze crisistijden en te bouwen aan een duurzame toekomst voor de stad. Lid BOBELDIJK wil graag een toelichting op het voorstel voor tariefsverlaging voor deelvervoer. Hij wijst erop dat men verhuur door een garage in de openbare ruimte nog wel eens deelvervoer wil noemen.
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Lid SCHMIT zegt dat D66 deelvervoer dat helpt de stads te verduurzamen wil bevorderen en daarom het college vraagt de leges te verlagen voor deelvervoer dat daaraan bijdraagt. Lid ASLAMI merkt op dat op digitaal gebied politici en beleidsmakers worden ingehaald door de razendsnelle ontwikkelingen op de markt. Nieuwe technologie dient zich aan met vergaande maatschappelijk, juridische en ethische gevolgen. Voor D66zijn dit geen bijzaken en dienen er goede waarborgen te zijn voor fundamentele rechten van burgers. Europa is op dit punt steeds assertiever met regelgeving rond privacy en kunstmatige intelligentie. Daar zou hier ook meer over gesproken moeten worden. Hij hoopt dat de wethouder het hierin met hem eens. Alle Amsterdammers moeten kunnen meedoen en er tekent zich op digitaal terrein een zorgwekkende kloof af. Een op de vijf Amsterdammers weet de weg niet te vinden op het digitale net. Daarom is hij blij met de steun die de raad gegeven heeft aan Cybersoek. In de sector Cultuur is de compensatie voor nominale ontwikkelingen, energieprijzen en inflatie essentieel. Maar men blijft afhankelijk van het aantal bezoekers en dat is nog niet terug op het oude peil.
Hij vraagt of de wethouder bereid is bij het Rijk speciale aandacht voor kleine culturele instellingen te vragen in de uitwerking van steunpakketten en ook goed te kijken of de gemeentelijke steunfondsen daar rekening mee houden. De kleine, amper gesubsidieerde instellingen vormen immers de humuslaag voor het culturele leven. Ook in de cultuursector is verduurzaming van belang. Hij vraagt de wethouder de gebouwen van culturele instellingen ook mee te nemen in het isolatieoffensief. Lid BOBELDIJK vindt dat de begroting voor komend jaar veel goede sociale keuzes bevat die de SP ook zou maken, maar dat het allemaal spannender wordt in de navolgende jaren als het gevreesde ravijn dichterbij komt. Bij de Voorjaarsnota komen heroverwegingen en zal alles opnieuw tegen het licht gehouden worden. Voor hem is het een grote vraag of men nu wel de investering moet doen in nieuwbouw van de Meervaart in de Sloterplas. Hij wijst op het ervaringsfeit dat Amsterdamse projecten altijd duurder uitvallen dan begroot, op het feit dat die plas erg diep is met alle risico’s van dien en op het feit dat de Sloterplas zelf erfgoed is. Die afwegingen in dit ingewikkelde dossier horen volgens hem gemaakt te worden bij de heroverwegingen in het voorjaar. Lid NANNINGA ziet de nieuwe begroting als een nieuw begin van deze coalitie. Zij vindt die minder overzichtelijk en vager dan die van voorgaande jaren.
Zij vraagt waarom de inrichting dusdanig veranderd is. Zij noemt als voorbeeld het budget van tien miljoen euro voor diversiteit. Zij kan nergens uit opmaken waar dat geld heengaat, voor welk doel en hoe dat moet gaan helpen. Er wordt nu extra geld opgevoerd voor Aziatische bevolkingsgroepen vanwege toegenomen discriminatie, maar zij kan nergens zien welke resultaten daarvan verwacht worden en wat de gevolgen zijn als die discriminatie niet vermindert. Lid MANGAL vindt de begroting niet compleet. Er wordt bijvoorbeeld geen rekening gehouden met speciale ontwikkelingen zoals het Slavernijmuseum, maar er wordt wel gesproken over temporisering van lopende en nieuwe specials om de meerjarenbegroting rond te krijgen. Hij kondigt een motie aan om het Slavernijmuseum waar zo hard voor gelobbyd is te vrijwaren van die operatie. Hij is benieuwd naar het standpunt van de wethouder is over het Slavernijmuseum. Hij is benieuwd welke culturele instellingen in aanmerking gaan komen voor de energiesteun die de wethouder in petto heeft en of het dan alleen gaat om de gevestigde of dat ook de kleine innovatieve beginners in aanmerking komen. Hij is bijvoorbeeld benieuwd of dit ook geldt voor de Nationale Opera die voor een habbekrats aan huur op een toplocatie zit. Zijn fractie heeft altijd al moeite gehad met een plek voor de Meervaart in het water van de Sloterplas omdat dit extra duur is.
Hij vraagt waarom dat gebouw niet op de kade gebouwd kan worden wat volgens hem goedkoper is en minder milieucompensatie elders nodig maakt. Hij heeft begrepen dat er een nieuwe deelneming komt voor de watervoorziening, - Waternet Drinkwater BV - maar daar vindt hij ook in de meerjarenbegroting niets van terug, terwijl het toch gaat om een zelfstandig bedrijf dat een publieke taak moet gaan uitvoeren. Daar zullen investeringen mee gemoeid zijn. Hij is benieuwd hoe de wethouder Deelnemingen denkt over deze nieuwe toevoeging. Hij merkt daarbij op dat datacentra naast veel stroom ook veel water gebruiken. Hij is benieuwd wat de wethouder Deelnemingen vindt van de te verwachten stijging van het vervoerskaarten bij het GVB dat voor lastige opgaves staat en onder meer te maken heeft met personeelstekorten. Er wordt hard gewerkt aan verduurzaming waardoor de energierekening zal afnemen,
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
maar het bedrijf zal naar hij aanneemt ook energiecompensatie krijgen. De vraag is wat dit per saldo voor de Amsterdammer gaat betekenen. Tot slot vraagt hij aandacht voor de Amsterdammers die een opting out willen om aan de digitale maalstroom te ontkomen. Lid BOOMSMA voorziet een financieel zwaar jaar vol lastige keuzes. Hij vindt dat er gekeken moet worden naar de omvang van het ambtelijk apparaat die volgens zijn eigen onderzoek 17% groter is dan in de andere G4-gemeenten. Hij vraagt hoe de wethouder dat verschil verklaart en of dat aspect wordt meegenomen in de bestuursopdracht. Lid ERNSTING wijst op het gegeven dat Amsterdam veel meer toerisme en monumenten heeft dan die andere gemeenten. Lid BOOMSMA zegt dat hij daarom twee jaar geleden een motie over monumenten heeft ingediend. De twee genoemde factoren kunnen volgens hem dat grote verschil niet afdoende verklaren. Het college zal ook keuzes moeten maken over de oplopende schuldenlast van de gemeente. De rentelasten nemen hoe dan ook toe en ambtenaren noch consultants kunnen de noodzaak van keuzes voorkomen. Hij is benieuwd welke principes het dan gaat hanteren bij de prioriteringen. Dat moet dan wel gaan zonder roofbouw te plegen op de toekomst. Hij vraagt zich af of sommige nu al gemaakte keuzes daar niet toe leiden door uitstel van onderhoud dat over enkele jaren en stuk duurder zal zijn.
Niet alle lokale lasten staan nu in de begroting. Parkeerbelasting en erfpacht ontbreken bijvoorbeeld. Bovendien krijgen mensen te maken met een opeenstapeling van op zich begrijpelijke maatregelen van het Rijk en van de gemeente waardoor ook middeninkomens onder toenemende druk komen te staan. Hij vraagt het college dat effect te onderzoeken om armoedevallen voor middengroepen voor te zijn. Hij vraagt of de energiecompensatie voor instellingen niet te laat komt als daar pas in de voortgangsgesprekken over gesproken wordt. Hij maakt zich zorgen over de toekomst van cultuureducatie. Hij vreest dat daar minder aan gedaan wordt als budgetten overgedragen worden aan het onderwijs en de instellingen kampen met personeelstekorten. Lid VERSCHOOR vraagt hoe lid Boomsma dan denkt over het schuiven tussen budgetten. Lid BOOMSMA zegt dat het bij een begroting gaat om het schuiven met budgetten. Hij is echter tegen het schuiven met dit budget omdat dit leidt tot tekorten elders op cultuureducatie. Hij is benieuwd hoeveel geld er beschikbaar is voor uitbreiding van culturele voorzieningen in bijvoorbeeld Noord. Hij denkt dat ook daar prioriteiten gesteld moeten worden en dan komen ook de Meervaart en OBA Next wat hem betreft in beeld. Dan is er bovendien nog de grote, kostbare verbouwing van het Amsterdam Museum. Hij mist nu het zicht op hoe allemaal die posten zich tot elkaar verhouden.
Lid VERSCHOOR zegt dat hij graag een plan had willen zien met scenario’s voor het omgaan met de realiteit van de inflatie door bijvoorbeeld risico’s te spreiden en nu al grondstoffen in te kopen voor lopende projecten zodat die afgerond kunnen worden en doelstellingen gerealiseerd kunnen worden. Lid ASLAMI vraagt welke bouwmaterialen de gemeente dan zou moeten inkopen. Lid VERSCHOOR denkt aan cement of hout, in het algemeen aan het nu al omzetten van gereserveerde euro’s voor grondstoffen waarvan men nu al weet dat ze nodig zullen zijn. De VOORZITTER schorst de vergadering om 15.00 uur voor tien minuten. Daarna komen de wethouders aan het woord voor hun eerste termijn. Wethouder VAN BUREN zal alle complimenten doorgeven aan de ambtenaren en kijkt met deze begroting terug op een bijzonder inwerktraject. Zij heeft de tegenbegroting van de VVD aandachtig gelezen. Het college zal alle moties en amendementen met open vizier beoordelen op dekking en haalbaarheid. Het valt haar op dat de VVD verder wil gaan dan het college in het ophogen van de inkomensgrens voor armoedevoorzieningen en meer wil reserveren voor isolatie. Verder noemt zij de
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
bezuinigingsvoorstellen voor de ambtelijke organisatie opvallend. Zij merkt daarbij op dat de VVD de frictiekosten heeft meegeteld bij de opbrengsten van die operatie, terwijl het toch echt om kosten gaat. Lid BURGERS zegt dat daarmee kosten bedoeld worden die niet meer gedaan hoeven te worden als er minder ambtenaren zijn. Er hoeven dan bijvoorbeeld minder laptops aangeschaft te worden. Wethouder VAN BUREN zegt dat frictiekosten gemaakt moeten worden vanwege het afscheidstraject bij ontslag. Dat zijn dus werkelijke arbeidsvoorwaardelijke kosten voor ontslagvergoedingen en dergelijke. De VVD beweert dat het college geen geld reserveert voor kades en bruggen, maar daar staat wel degelijk 80 miljoen voor opgevoerd. Na correctie van de rekenfout bij de frictiekosten blijft volgens haar de schuld van de gemeente bij de VVD op hetzelfde peil. De VVD wil bij elkaar hetzelfde bedrag aan investeringen als het college, maar dan met andere bestemmingen. De rentelasten baren het college ook zorgen, maar voorspellingen zijn volgens haar amper te doen, behalve dat er een toename te zien valt. Elke 0,1% stijging van de rente betekent 4 miljoen stijging van de rentelasten, wat op termijn kan oplopen tot 9 miljoen. In de risicoscenario’s en de stresstest wordt daar rekening mee gehouden. De Algemene Reserve is er om grote schollen op te vangen.
Door langlopende leningen met een vast rentepercentage wordt het effect van de rentestijging vertraagd en dat geeft ruimte om te anticiperen op die effecten. In de bestuursopdracht is verantwoorde schuldontwikkeling als thema opgenomen en daar zal bij de Voorjaarsnota over gerapporteerd worden. In de bestuursopdracht wordt naar alle uitgaven gekeken. Na het herfstreces komt er een brief over de bestuursopdracht. De ACAM noch de Rekenkamer zijn betrokken bij die bestuursopdracht omdat de Rekenkamer onafhankelijk zelf zijn onderzoeksagenda bepaalt en de ACAM als controlerende instantie een andere rol heeft. De doelenboom is nog niet afgerond en krijgt nog een verbeterslag die bij de Voorjaarsnota aan de orde komt. De doelenboom zelf komt ook nog apart in de raad. Lid ASRUF spreekt er zijn verbazing over uit dat de Rekenkamer niet betrokken os bij de bestuursopdracht omdat die juist altijd kijkt naar doelmatigheid en doeltreffendheid. Hij adviseert toch het gesprek aan te gaan. Wethouder VAN BUREN zegt dat de Rekenkamer een ander instrument is en niet ten dienste staat van het college, maar van de raad. Lid ASRUF kondigt een motie aan op dit punt. Wethouder VAN BUREN zegt in antwoord op de vraag van lid Ernsting over het ravijn dat zij de begrotingsbehandeling van BZK afwacht en daar verder ook over meepraat in de commissie Financiën van de VNG.
De inzet is spoedig duidelijkheid te krijgen over de gemeentefinanciën op de lange termijn. Zij heeft gekeken naar de ontwikkelingen rond lokaal belastingbeleid, maar ziet vooralsnog geen mogelijkheden tot verruiming, mede gelet op de uitvoerbaarheid. Als zich daar nieuwe ontwikkelingen voordoen, zal zij dat delen met de raad. Lid ERNSTING vindt het wel interessant om het daar nu wel al over te hebben en kondigt een motie aan. Wethouder VAN BUREN zegt die motie tegemoet te zien. Het streven is het aantal uitzendkrachten te beperken, maar bij de krapte op de arbeidsmarkt moet men wel realistisch zijn. Zij wil zelf ook het liefst mensen in dienstverband. Maar er kan bijvoorbeeld sprake zijn van een piekbelasting of veel ziektegevallen. Er loopt wel een onderzoek naar mogelijkheden om meer mensen een contract aan te bieden. Er zijn er al veel in vaste dienst gekomen waardoor hun rechtspositie is versterkt. Er zijn al verschillende interne flexibele pools, het PMB is daarvan het duidelijkste voorbeeld. Het moet dan gaan om mensen die generiek zijn in te zetten en om plekken waarvoor men niet eerst specifieke vaardigheden moet aanleren met een inwerktraject. Bij grote evenementen kan men bijvoorbeeld wel een flexibele pool inzetten. Zij wijst erop dat veel inleenkrachten juist erg gesteld zijn op de flexibiliteit van uitzendwerk.
Lid NAMANE vraagt een overzicht van afdelingen die regelmatig uitzendkrachten inhuren.
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Wethouder VAN BUREN zegt dat die overzichten gegeven worden in de P&C-cyclus onder bedrijfsvoering. Het college heeft de leesbaarheid van de begroting proberen te verbeteren met de publieksversie, maar verbeteringen zullen volgens haar altijd mogelijk blijven. De doelenboom is nu alleen als eerste aanzet gegeven, een nadere uitwerking volgt. Lid GARMY vindt het onverantwoord nu over deze begroting te stemmen omdat er zo veel nog onbekend is, nog ingevuld moet worden en omdat er nog veel indicatoren ontbreken. Wethouder VAN BUREN betreurt deze opvatting omdat er volgens haar wel overal duidelijk staat waar het college geld aan wil besteden. Het college gaat met de bestuursopdracht ook nog laten onderzoeken wat er allemaal in de romp zit en wat dat voor effect sorteert. Lid GARMY zegt dat te begrijpen, maar vraagt waarom de bestuursopdracht niet meteen is meegestuurd. Wethouder VAN BUREN zegt dat het college daar nog mee aan de slag is. Er komt een brief naar de raad. Het gaat erom inzicht te krijgen in de middelen en de doelmatigheid van de inzet. Het college zal tussentijds rapporteren over de bevindingen. Zij geeft er meteen de winstwaarschuwing bij dat het college ook na de Voorjaarsnota beleid zal blijven evalueren. Maar het college stelt bij deze bestuursopdracht zorgvuldigheid boven haast.
Volgens haar is het technisch niet mogelijk lagere leges door te voeren voor deelvervoer omdat daar een dekking tegenover zou moeten staan. Voor de beleidsmatige kant van differentiatie van zulke legestarieven verwijst zij dit onderwerp naar de wethouder Verkeer. Stadsdelen hebben inzage in het systeem en kunnen zo precies zien hoe het staat met hun budgetten. Deze week komt er bovendien een brief met als bijlage het overzicht van de budgetten per stadsdeel. Er is een conferentie geweest met de wethouder Democratisering en de stadsdelen over de vormgeving van de samenwerking en er is een bestuursteam in het leven geroepen in aanloop naar de Voorjaarsnota. Lid SCHMIT vraagt of het streven is naar meer mandatering aan de stadsdelen. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit ingewikkeld is omdat er een verordening op de stadsdelen van kracht is. De stadsdelen zijn de vooruitgeschoven posten van het stadsbestuur voor het opgave- en gebiedsgericht werken en het ongelijk investeren om meer gelijke kansen te creëren. De stadsdelen hebben 22 opgaven en het college kijkt welke sturing en financiële steun ze daarbij kunnen gebruiken. Lid SCHMIT neemt aan dat zijn vraag over reclamebelasting bij het betreffende agendapunt aan de orde zal komen. Wethouder VAN BUREN erkent dat het door de nieuwe opzet van de begroting lastig is vergelijkingen te maken met voorgaande jaren.
Dat ligt niet aan onervarenheid van het college, maar aan de wens om meer integraal te sturen en de keuze voor horizontale thema’s. Zij zegt toe volgende jaren te kijken naar de vergelijkbaarheid. Dat Amsterdam meer ambtenaren heeft dan andere G4-gemeenten klopt, maar heeft ook te maken met het feit dat het hier om de hoofdstad gaat. Bovendien krijgt de stad steeds meer taken toebedeeld door het Rijk. De omvang van de organisatie is ook een thema in de bestuursopdracht. Er wordt gekeken waarom programma’s ooit in het leven geroepen zijn en of ze resultaat opleveren. Het college reserveert nog steeds geld voor onderhoud, onder meer met voeding vanuit het mobiliteitsfonds en stadsbehoud. Lid IJMKER spreekt haar waardering uit voor de inzet van de ambtenaren die veel dubbel werk hebben moeten verrichten vanwege alle onzekerheden rond de Omgevingswet. inflatie.
Lid VERSCHOOR vraagt een reactie op zijn vraag over inflatiescenario’s oplopend tot 80|%
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Wethouder VAN BUREN verwijst naar de passages over risicomanagement waarin rekening gehouden wordt met inflatie, naar de algemene reserve ter dekking van risico’s en naar de bestuursopdracht waarin dit wordt meegenomen. Als er meer informatie boven tafel gekomen is, kunnen er meer weloverwogen keuzes gemaakt worden. Zij ziet geen aanleiding om de begroting daar nu op aan te passen. Lid BENTOUMYA vraagt of de wethouder al een reactie kan geven op haar aangekondigde motie over het horizontaal rapporteren over diversiteit en inclusie. Wethouder VAN BUREN zegt dat er een preadvies zal komen, maar dat zij nu al kan zeggen dat het nog een tijd zal duren voordat alle horizontale beleidslijnen goed zijn uitgewerkt. Het college wil dat allemaal goed uitwerken en daarom verwacht zij dat dit pas volgend jaar zal komen, nog niet bij de Voorjaarsnota maar wellicht in het najaar. Lid BOOMSMA zegt dat zijn vraag over onderhoud niet ging over de uitname uit het mobiliteitsfonds maar over het voorkomen van roofbouw. Bovendien is hij benieuwd of alle middelen uit het mobiliteitsfonds nu worden aangewend voor verkeer en vervoer. Wethouder VAN BUREN zegt dat de bestuursopdracht ook antwoord moet geven op de vraag alles wat nodig is, ook werkelijk voorzien is van dekking om roofbouw te voorkomen. Daar komt bij de Voorjaarsnota dus meer duidelijkheid over.
Voor zover zij weet gaan alle middelen uit het mobiliteitsfonds nu naar verkeer en vervoer. Lid GARMY vindt dat het bijeen begroting van 7 miljard toch wel handig zou zijn om te weten waar de bestuursopdracht allemaal om gaat. Wethouder VAN BUREN zegt dat de begroting er nu ligt en dat de bestuursopdracht wordt uitgezet als extra verdiepingsslag om te achterhalen wat effectief is en wat niet. Wethouder RIJXMAN zegt dat het GVB de afgelopen jaren als gevolg van corona minder passagiers te vervoeren heeft gekregen. Daarvoor is enige extra steun van het Rijk gekomen ter compensatie. Over de gevolgen van de sterk gestegen energieprijzen voor het bedrijf is een geheime brief naar de raad gestuurd. Er wordt samen met de VRA gewerkt aan goed openbaar vervoer in de regio is wat zij daar nu over kan zeggen. Vorig jaar heeft de gemeenteraad naar aanleiding van een kritisch rapport van de Rekenkamer en ILT het principebesluit genomen tot onderzoek of de oprichting van een nieuwe bv Drinkwater de problemen zou verhelpen. Dat onderzoek wordt nu ambtelijk afgerond en binnenkort komt het college daarover te spreken. Daarna zal naar verwachting eind dit jaar een standpunt worden ingenomen. Lid MANGAL vraagt of de wethouder kan zeggen of er extra steun voor het GVB komt vanwege de energiekosten.
Wethouder RIJXMAN zegt dat hier uitgebreid over gesproken is en dat het er op dit moment naar uitziet dat het GVB geen extra steun van de gemeente nodig heeft. Lid VERSCHOOR vraagt haar hoe zij met haar ervaring bij de NPO kan verwachten dat de raad instemt met een begroting terwijl er zo veel pertinente informatie ontbreekt. Hij legt dezelfde vraag voor aan wethouder Van Buren die in antwoord op lid Garmy erkende dat er nog veel informatie ontbreekt. Hij vraagt zich af of de wethouder de begroting zelf nog wel begrijpt. Wethouder VAN BUREN zegt de vraag niet begrijpen, Zij heeft antwoord gegeven op de vraag van Lid Garmy en stelt dat alle beschikbare informatie verstrekt is en dat zij haar eigen begroting wel degelijk begrijpt. Wethouder RIJXMAN zegt niet te begrijpen waar de vraag op doelt. Zij merkt op dat het aantrekken van bedrijven, ook al zijn het datacentra, niet in haar portefeuille zit maar in die van EZ. Het maakt geen onderdeel uit van de digitale agenda noch van de digitale datastrategie. Volgen het coalitieakkoord wil Amsterdam zich profileren als internationale handelsstad met
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
innoverende bedrijven die een bijdrage aan de reële economie. Met bedrijven worden afspraken gemaakt over werkgelegenheid, verduurzaming van de stad en afvalverwerking. Het gaat dus niet allen om het aantrekken van bedrijven, maar ook om verduurzaming. Het college werkt op dit moment aan een visie op brede welvaart en daar komt het vestigingsbeleid onder te hangen. Het college wil een duidelijk signaal afgeven dat vestiging van bedrijven niet ten koste mag gaan van de leefbaarheid en welzijn van de bewoners. Groei mag dus niet ten koste gaan van het welzijn van Amsterdammers. Lid MANGAL vraagt wat de komst van Drinkwater BV betekent voor de meerjarenbegroting. Wethouder RIJXMAN antwoordt dat daarin op dit moment nog niets verandert. Lid MEERBURG ziet een zekere spanning tussen de woorden van de wethouder en oude documenten van de MRA waarin juist de wens voor meer databedrijven in de regio werd bepleit. Hij is blij dat de gemeente Amsterdam dat niet meer kritiekloos volgt en die MRA-visie kennelijk loslaat. Wethouder RIJXMAN zegt dat de nota brede welvaart ook van toepassing zal zijn op databedrijven. De digitale stad sluit daarbij aan via de digitale connectiviteit waarin de belangen van de Amsterdamse Techsector en de toegankelijkheid en veiligheid van de digitale wereld voor alle Amsterdammers mensen met digitale rechten in Amsterdam tot hun recht komen.
Lid BOBELDIJK vraagt of de opstelling van de gemeente Amsterdam ten aanzien van het aantrekken van datacentra binnen de netwerkorganisatie MRA dezelfde is als nu net verwoord of juist meer spoort met de visie van de MRA. Wethouder RIJXMAN zegt de MRA niet van haver tot gort te kennen, maar ervan uit te gaan dat Amsterdamse vertegenwoordigers zich daar houden iedereen zich houdt aan het hier afgesproken beleid. Zij zal uitzoeken of dat voor dit onderdeel klopt. Voor voostellen voor een lobbyregister moet men volgens haar bij de burgemeester zijn. De gemeente hanteert een strik WNT-beleid, nog strikter dan het Rijk. Het over\zicht van directiebeloningen bij deelnemingen is volgens haar te vinden in de eigen jaarverslagen van die deelnemingen die hier jaarlijks passeren. Zij ziet zelf toe op de naleving van de WNT. In het nieuwe deelnemingenbeleid zal dit herbevestigd worden. Er is onlangs besloten in deelnemingen sober te zijn met beloningen en zij ziet geen aanleiding het beleid op dit punt te actualiseren. Het gaat erom goede mensen aan te trekken tegen een passende beloning. Lid ASRUF vraagt het beloningsbeleid expliciet mee te nemen bij de herijking om het transparanter te maken. Wethouder RIJXMAN zegt dat der herijking vooral gaat om de publieke taken van deelnemingen.
Bedrijven die op dit punt niet transparant waren, zijn daarop aangesproken en wie zich niet hield aan de WNT moest dat goed kunnen motiveren. De digitalisering raakt inderdaad elk beleidsterrein. Er is naar haar mening een goed debat gevoerd over de agenda voor de digitale stad. Er komt een werkagenda voor de uitvoering in de praktijk en daarin zullen indicatoren staan die van kracht zijn voor alle programma’s. Binnen het college is nu duidelijk wie voor elke onderdelen verantwoordelijk is. Dankzij de werkagenda kan de raad straks op elk moment de ontwikkelingen rond digitalisering op elk terrein gaan volgen. Wethouder MELIANI zegt dat nog niet duidelijk is wat het steunfonds van het Rijk voor kunst en cultuur precies gaat betekenen voor die sector in Amsterdam. Zij kan dus nog niet zeggen wat die gaat betekenen voor ongesubsidieerde instellingen. Zij verwacht dat er in november meer duidelijkheid komt over criteria zodat men dan kan beoordelen of er verdubbelingen optreden. In november komt ook de rapportage over de coronasteun zodat de raad kan zien waar die middelen terechtgekomen zijn. Ook over de energiekosten komen in november cijfers die nu opgehaald worden in de monitorgesprekken met gesubsidieerde instellingen en via andere analyses. Dat komt dus allemaal in november naar de raad.
Voor cultuureducatie blijft precies hetzelfde geld gereserveerd, maar het wordt verdeeld over diverse posten. Voor het bepalen in welke gebieden extra investeringen in culturele voorzieningen nodig zijn worden criteria ontwikkeld waarbij de raad zal worden meegenomen. De bestuursopdracht moet
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
uitwijzen wat haalbaar is en dat wordt een ingewikkelde puzzel. Zij snapt dat er vragen zijn over diverse projecten, maar wil nu niet ingaan op afzonderlijke. Over het Slavernijmuseum kan zij wel zeggen dat daar 6 miljoen voor twee jaar exploitatie is gereserveerd in het coalitieakkoord, maar er zijn nog geen investeringsmiddelen benoemd. Het Rijk heeft wel al gezegd middelen te willen reserveren. Zij denkt dat ze de raad wel gerust kan stellen en dat het gaat lukken. Wat betreft het budget voor anti-discriminatie kan zij zeggen dat de MDRA een wettelijke verplichting is. De besteding van de rest van dat budget komt in het beleidskader dat met de raad besproken zal worden. Zij wil graag het gesprek aangaan met de raad over de nader invulling. Op de vraag van lid Nanninga over de effectiviteit van activiteiten die met deze middelen mogelijk gemaakt worden, is haar antwoord dat die effecten niet zonder meer meetbaar zijn. Dat vraagt nadere analyses. Bij de bespreking in de vorige vergadering over antisemitisme bleek al hoe ingewikkeld dat allemaal is. In het beleidskader zal dit meer uitgewerkt worden. Lid NANNINGA zegt dat dit streven naar meetbaarheid haar als muziek in de oren klinkt. Zij wil graag zien welke acties effectief en relevant zijn. Zij benadrukt dat er heldere doelstellingen moeten zijn op baisi waarvan de raad kan beoordelen of een actie daaraan voldoet.
Zij wil meetbare resultaten en effecten zien. Wethouder MELIANI zegt dat de MDRA een stijging van meldingen ziet bij sommige groepen. Maar er zijn meer meldpunten en die zouden allemaal bij de analyses betrokken moeten worden. Er is de afgelopen vier jaar hard gewerkt om resultaten zichtbaar te maken. Een gegeven is dat sommige groepen aangeven dat er sprake is van toenemende discriminatie. Zij wil in samenspraak met de raad werken aan verbetering van de meetbaarheid van acties. Zij is het ermee eens dat goede handvatten voor beoordeling wenselijk zijn. Discriminatie op de arbeidsmarkt valt in eerste instantie onder de wethouder Werk, maar de middelen ter bestrijding komen uit verschillende begrotingen. Het is net als digitalisering een punt waarop alle wethouders samenwerken. Daar zal een bestuurlijk gesprek over komen met het hele college. Zij ziet de motie met belangstelling tegemoet. Lid BOOMSMA vraagt of de gemeente ook probeert grote maecenassen en vermogende mensen te bewegen tot grote investeringen in de culturele sector van Amsterdam. Wethouder MELIANI zegt dat ze daarop nu geen antwoord paraat heeft, maar dat ze het eens is met lid Boomsma dat het verleden heeft laten zien dat er op dat gebied mogelijkheden zijn. En zij heeft opgevangen dat er ook wel bereidheid is. Er is wel een werkgroep met de kunstsector mee bezig. Zij ziet het zeker als een optie in dat gremium.
Lid MANGAL vraagt of de wethouder wil vasthouden aan de plannen voor de Meervaart. Ook vraagt hij bij te houden waar de energiemiddelen van het Rijk landen zodat de raad daar later een overzicht van kan krijgen. Wethouder MELIANI zegt dat ze hangende de bestuursopdracht over investeringen nu niet apart kan ingaan op de casus Meervaart. Zij hoopt dat er in november meer duidelijkheid komt over het energiefonds van het Rijk. Amsterdam heeft zelf 10 miljoen euro gereserveerd voor de sectoren sport en cultuur. Ook daarover volgt meer informatie in november. Zij wil breder kijken of de middelen landen waar dat het meest nodig is, ook bij ongesubsidieerde initiatieven. De VOORZITTER rondt daarmee de eerste termijn af en brengt in herinnering dat de tweede termijn op 1 november zal plaatsvinden. Dienstverlening 4. Vaststellen Legesverordening Amsterdam 2023 (VN2022-021244) Dit stuk is als hamerstuk naar de raad doorgeleid.
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Financiën 5. Eerste wijzigingsverordening Verordening Toeristenbelasting 2020 (VN2022-024813) Dit stuk is als hamerstuk naar de raad doorgeleid. 6. Tweede wijzigingsverordening reclamebelasting (VN2022-022336) Lid BOBELDIJK vraagt of het college zich geen zorgen maakt over mensen die de mazen van deze regelgeving opzoeken. Zo worden nu voertuien en vaartuigen uitgesloten van reclamebelasting, maar spreker zag onlangs een klein voertuig met achter op een gigantische Lcd-scherm met reclame. Hij vraagt of het college overweegt aanvullende maatregelen te treffen om dit omzeilen van de regels te voorkomen. De VOORZITTER herinnert de wethouder aan de vragen die bij de begrotingsbehandeling over dit onderwerp zijn gesteld. Wethouder VAN BUREN zegt dat het college de ontwikkelingen rond ontduiken van de regels zal volgen en de zorgen van lid Bobeldijk deelt. Op dit moment zijn reclame-uitingen kleiner dan 0,25 m2 vrijgesteld van reclamebelasting. In het coalitieakkoord is afgesproken te kijken naar verdere differentiëring naar het beslag op de openbare ruimte. De vraag is welke drempel dan gehanteerd moet worden om het budgetneutraal te houden. Die informatie komt in het voorjaar van 2023 beschikbaar en dan volgen wellicht herzieningen. Lid SCHMIT zegt niet te begrijpen waarom nu eerst aan de hand van de bestaande tabellen getest wordt om dan na een jaar met nieuwe te komen.
Alles is nu gebaseerd op veronderstellingen en dan kan men volgens hem net zo goed n u al met nieuwe veronderstellingen gaan testen om de kleine ondernemers nu al te helpen en de grotere zwaarder te belasten omdat die immers ook meer effect hebben op de openbare ruimte. Voor de kleine ondernemer is die bescheiden boodschap op zijn raam of deur essentieel, bijvoorbeeld een menukaart. Hij vraagt de wethouder zaken te heroverwegen. Wethouder VAN BUREN stelt dat een menukaart in de huidige tabellen onder de vrijstellingsgrens zal vallen. Zij wil komen tot zorgvuldige afwegingen en daarom nu eerst goed laten uitzoeken wat de gevolgen zijn van het voorliggende voorstel. Voor een vierkante meter betaalt men nu 84 euro per jaar in de goedkoopste gebieden en 150 in het duurste. Zij wil weten wat de gevolgen voor de andere tarieven zijn het betekent als die ene meter ook vrijgesteld zou worden. Daarom wil zij voorlopig de huidige tabellen blijven hanteren, maar de inbreng van lid Schmit zal ze zeker ook meenemen in het traject. De VOORZITTER stelt vast dat het voorstel op verzoek van lid Schmit voor een middellange bespreking wordt doorgeleid naar de raad. 7. Vaststellen Derde Wijzigingsverordening op de Precariobelasting Amsterdam 2020 (VN2022-025540) Dit stuk is als hamerstuk naar de raad doorgeleid. 8.
Intrekken Verordening VMR op het land 2020 (VN2022-027998) Lid BOBELDIJK zegt dat deze vermakelijkheidsretributie op bussen bedoeld was om de overlast en impact op de stad van een prijskaartje te voorzien. De kosten voor inning blijken echter hoger dan de opbrengsten. Maar het doel blijft hetzelfde. Hij vraagt of het dan niet meer voor de hand ligt de heffingen voor grote bussen te verhogen om de ambtelijke kosten te bestrijden.
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
FKD
Wethouder VAN BUREN bevestigt dat de opbrengsten een stuk lager zijn dan de kosten. Als men de tarieven zou verhogen zouden kleine ondernemers erg benadeeld worden en het is wettelijk vanwege het gelijkheidsbeginsel niet toegestaan verschillende tarieven voor dit soort heffingen te hanteren aan de hand van de grootte van een bus. Daarom heeft het college besloten tot algehele afschaffing. De VOORZITTER stelt vast dat het voorstel o verzoek van lid Bobeldijk voor een korte behandeling wordt doorgeleid naar de raad. 13. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 16.40 uur.
16