220811 externe toetsing beheersmaatregelen mbt nevenactiviteiten WH Van Dantzig
Tekst van het document
KPMG Advisory N.V. Postbus 74500 1070 DB Amsterdam
Gemeente Amsterdam Bureau Integriteit Mevrouw J. Kooistra Postbus 202 1000 AE AMSTERDAM
Laan van Langerhuize 1 1186 DS Amstelveen Telefoon (020) 656 7890 www.kpmg.nl
Uw ref.
71360001
Onze ref. MK/HV/il/A22000265 57
Amstelveen, 11 augustus 2022 Betreft: Toetsing beheersmaatregelen
Geachte mevrouw Kooistra, In overeenstemming met de aan ons door u aan ons verstrekte opdracht zoals vastgelegd in de opdrachtbevestiging van 13 juli 2022 aangaande het toetsen van de met de heer Van Dantzig afgesproken beheersmaatregelen, doen wij u hierbij verslag van onze bevindingen.
Aanleiding voor de opdracht De aanleiding voor de opdracht is dat de gemeente Amsterdam in het kader van de naleving van de risicoanalyse integriteit met betrekking tot kandidaat wethouders beheersmaatregelen heeft gedefinieerd en geïmplementeerd om mogelijke bestuurdersrisico’s, voor zover aanwezig, te mitigeren. Naar wij hebben begrepen heeft de burgemeester de Gemeenteraad over de uitkomsten van de integriteitsanalyse bij de brief van 20 juni 2022 geïnformeerd en daarbij aangegeven dat de beheersmaatregelen in werking zijn getreden waarbij met de heer van Dantzig specifieke afspraken zijn gemaakt ter mitigering van mogelijke bestuurdersrisico’s. Daarbij is aangegeven dat de gemeente Amsterdam deze afspraken voor de zekerheid wil laten toetsen door een onafhankelijke deskundige. De aan KPMG Advisory verstrekte opdracht ziet toe op het toetsen van deze gemaakte afspraken.
Doel en scope van de opdracht Het doel van de opdracht is het verschaffen van inzicht in de toereikendheid en mogelijke verbeterpunten in de door de gemeente Amsterdam getroffen beheersmaatregelen en specifiek gemaakte afspraken met wethouder Van Dantzig ten aanzien van de mitigering van de in de risicoanalyse naar voren gekomen bestuurdersrisico’s. Tot de scope van de opdracht behoort het toetsen van de algemene en specifieke afspraken zoals vastgelegd in (a) het bespreekdocument ‘Risicoanalyse wethouders gemeente Amsterdam’, (b) het memo waarin de uitkomsten van het gesprek van 24 mei 2022 met de heer Van Dantzig zijn vastgelegd en (c) de op 2 juni 2022 geformuleerde specifieke beheersmaatregelen en de vastlegging van de belangen van de wethouder waarvoor de specifieke beheersmaatregelen zijn geformuleerd.
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
Aard en beperkingen Aard van de opdracht Onze opdracht betreft een adviesopdracht. De aard van de uitgevoerde werkzaamheden vormt geen controle-, assurance- of beoordelingsopdracht in overeenstemming met auditing- of andere standaarden. Een en ander impliceert dat aan de in deze brief weergegeven bevindingen geen zekerheid met betrekking tot de getrouwheid van financiële of andere informatie kan worden ontleend. Het is de bedoeling dat u op basis van onze rapportage inzake deze adviesopdracht uw eigen conclusies ten behoeve van uw besluitvorming trekt. De opdracht is niet gericht op het rapporteren van bevindingen met betrekking tot het functioneren, handelen of nalaten van individuele (rechts)personen. De aard van de opdracht brengt met zich mee dat wij geen juridisch advies verstrekken. Voor zover wij gedurende de opdracht of in deze brief verwijzen naar relevante wet- en regelgeving dient dit derhalve niet beschouwd te worden als het verstrekken van een juridisch advies. Beperkingen De verspreidingskring van de brief met onze bevindingen is beperkt tot u als opdrachtgever voor de opdracht, behoudens wettelijke verplichtingen.
Onze expliciete voorafgaande schriftelijke toestemming is noodzakelijk voor het gebruiken van (delen van) deze brief voor andere doeleinden dan overeengekomen, evenals voor het openbaar maken of aan derden verstrekken, citeren van deze brief en eraan refereren. Wij verlenen u toestemming voor het beschikbaar stellen van onze bevindingen aan de burgemeester, de heer Van Dantzig en de overige wethouders. Tevens verlenen wij u toestemming voor het refereren naar de uitkomsten van onze werkzaamheden voor het informeren van de Gemeenteraad aangaande de toets van de beheersmaatregelen. Indien wij het aanvaardbaar achten zullen wij u desgevraagd toestemming geven om deze brief aan andere partijen te distribueren onder de voorwaarde dat wij van iedere derde partij een getekende brief (zogenaamde release letter) ontvangen waarin wordt opgenomen dat wij geen verplichting of aansprakelijkheid aanvaarden van dergelijke partijen in verband met de door ons uitgevoerde werkzaamheden en dat deze brief niet mag worden verspreid, geciteerd, of op ander wijze aan mag worden gerefereerd door deze partijen Indien deze brief door u wordt verstrekt aan derden en/of openbaar wordt gemaakt op basis van de WOO, een ander wettelijk voorschrift of rechterlijke uitspraak zult u ons hierover voorafgaand aan de verstrekking informeren.
Verrichte werkzaamheden In deze paragraaf zijn de door ons verrichte werkzaamheden ten aanzien van de toetsing van de gemaakte afspraken omschreven. Wij hebben kennis genomen van de in eerste aanleg door de gemeente aangeleverde documentatie omvattende:
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
2
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
•
Overzicht te bespreken onderwerpen in risicoanalysegesprekken met kandidaatwethouder.
•
Brief d.d. 21 juni 2022 van de burgemeester aan de gemeenteraad aangaande de uitkomsten van de risicoanalysegesprekken.
•
Door de heer Van Dantzig opgesteld overzicht inzake zijn zakelijke en privé belangen.
•
Memo d.d. 2 juni 2022 met terugkoppeling van het risicoanalysegesprek (d.d. 24 mei 2022) met de heer Van Dantzig, inclusief de aanbevelingen voor de te nemen beheersmaatregelen.
Wij hebben in het kader van de toets op de toereikendheid van de gemaakte afspraken en voor het verkrijgen van inzicht en raadpleging nadere informatie verzameld inzake voor wethouders van de gemeente Amsterdam geldende normenkaders. Deze informatie betreft onder meer;
• • • •
Brief d.d. 18 maart 2022 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken aan de burgemeesters inzake bestuurlijke integriteit en de rol van de burgemeester bij de screening van kandidaat-wethouders. Handleiding basisscan integriteit (versie februari 2019). De Basisgids wethouder 2022-2026 van de gemeente Amsterdam, onder meer omvattende de Gedragscode college van burgemeester en wethouders Amsterdam. Handreiking integriteit van politieke ambtsdragers bij provincies, gemeenten en waterschappen (uitgave 4e druk, 2021).
Bevindingen Algemeen Uit de in eerste aanleg verkregen informatie komt naar voren dat namens de burgemeester door het hoofd Bureau Integriteit en de gemeentesecretaris door de gemeente Amsterdam een uitgebreide risico-analyse is uitgevoerd ten aanzien van de voorgedragen kandidaat-wethouders. Deze risico-analyse omvat onder meer een gesprek met de kandidaat wethouder over een breed scala aan onderwerpen waarvoor de kandidaat wethouder ook zelf wordt gevraagd informatie aan te leveren. Daarnaast wordt een aantal processtappen ondernomen waaronder begrepen het analyseren van de door de kandidaat-wethouder aangeleverde informatie en het screenen van informatie in beschikbare openbare bronnen. De uitkomsten van de risico-analyse zijn nader uiteengezet in de brief van 21 juni 2022 van de burgemeester aan de gemeenteraad. In die brief is specifiek aandacht besteed aan de positie van de heer Van Dantzig die naast zijn wethouderschap in Amsterdam ook zakelijke belangen in Amsterdam heeft. Deze zakelijke belangen betreffen een indirect 20% belang in een drietal in Amsterdam gevestigde horeca ondernemingen. Ten aanzien van die zakelijke belangen is onder meer aangegeven dat het wordt toegejuicht als wethouders met beide benen in de samenleving staan maar tegelijkertijd het ondernemerschap van de heer van Dantzig kwetsbaarheden geeft vanuit het oogpunt van bestuurlijke integriteit.
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
3
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
In de brief van 21 juni 2022 wordt onder meer gesteld dat met de heer Van Dantzig passende beheersmaatregelen zijn gemaakt ter mitigering van het risico dat ten aanzien van zijn positie (de schijn van) belangenverstrengeling ontstaat. De gemaakte afspraken omvatten in generieke zin dat de portefeuille van de heer Van Dantzig geen onderwerpen bevat die direct zijn privébelangen raken en het betrachten van transparantie over belangen en activiteiten. Ten aanzien van de zakelijke belangen en overige zijn afspraken gemaakt die toezien op het aanbrengen van een scheiding tussen zijn wethouderschap en zijn ondernemerschap dan wel het alert zijn op (de schijn van) mogelijke belangenverstrengeling. De in het memo van 2 juni 2022 vastgelegde beheersmaatregelen zijn als volgt samen te vatten: Beheersmaatregelen aangaande ondernemerschap 1 Op het moment dat het werk van de wethouder zijn privébelangen of activiteiten raken, vervangt een vaste collega-wethouder Van Dantzig in alle werkzaamheden die daaruit voortvloeien zoals voorbereidende overleggen, lezen en becommentariëren van stukken, beraadslagingen in het college en besprekingen in de raad. 2 In het kader van de te betrachten transparantie zijn College, staf en betreffende directeuren op de hoogte van de belangen van Van Dantzig en van de afgesproken beheersmaatregelen.
3 De burgemeester informeert de raad op hoofdlijnen over deze beheersmaatregelen in een brief waarin zij de terugkoppeling geeft aan de raad over de gesprekken die zijn gevoerd in het kader van de bestuurlijke integriteit met de nieuwe wethouders. 4 Aangaande zijn horeca-ondernemingen onthoudt de heer Van Dantzig zich van activiteiten/werkzaamheden waarbij (direct) contact is met de gemeente. Mochten er beslissingen moeten worden genomen over de huurovereenkomsten of andere issues of met problemen met betrekking tot de horecaondernemingen, dan dient afstemming plaats te vinden met de gemeentesecretaris voor eventuele nadere beheersmaatregelen. 5 De heer Van Dantzig treedt terug als bestuurder van Van Dantzig Holding BV. De bestuurdersrol is door de heer Van Dantzig inmiddels overgedragen aan zijn echtgenote. Beheersmaatregelen aangaande overige financiële belangen en mogelijke toekomstige belangen 6 Alertheid op momenten dat de privébelangen het beleid of de belangen van de gemeente Amsterdam raken. In de situatie dat de belangen van de gemeente en de heer Van Dantzig elkaar raken dienen nadere beheersmaatregelen te worden getroffen. Deze nadere maatregelen kunnen zijn het niet mee doen aan beraadslagingen en/of besluitvorming in het college of overdracht van betreffende werkzaamheden aan een collega-wethouder.
Deze beheersmaatregelen dienen te worden vastgelegd en ten aanzien van die maatregelen dient transparantie te worden betracht. 7 Ten aanzien van activiteiten van de vader van de heer Van Dantzig is als beheersmaatregel alertheid van toepassing op de momenten dat de privébelangen (van de vader) de belangen van de gemeente raken. Dit is met name gedefinieerd vanuit het gezichtspunt kwetsbaarheid voor schijn van belangenverstrengeling.
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
4
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
Door de gemeente onderkende risico’s Ten aanzien van de overdracht van de bestuurdersrol in Van Dantzig Holding B.V. is door de gemeente zelf al onderkend dat de heer Van Dantzig door middel van zijn aandeelhouderschap wel een 20% belang houdt in een drietal in Amsterdam gevestigde horeca ondernemingen. Door de onderkenning van dit risico en de afgesproken beheersmaatregelen daaromtrent en het volledig afstand doen van elke vorm van bestuurlijke betrokkenheid is de gemeente van mening dat het risico van feitelijke belangenverstrengeling afdoende is gemitigeerd. Daartegenover onderkent de gemeente wel dat de schijn van belangenverstrengeling niet altijd kan worden weggenomen maar onderkent dit als een aanvaardbaar risico.
Volledigheid behandelde onderwerpen in de gemaakte afspraken bezien vanuit vigerende normenkaders Hiernavolgend worden de met de heer Van Dantzig gemaakte afspraken en de wijze van screening door de gemeente Amsterdam beschouwd in relatie tot de vigerende normenkaders. Brief van 18 maart 2022 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken aan de burgemeesters inzake bestuurlijke integriteit en de rol van de burgemeester bij de screening van kandidaatwethouders In deze brief wordt onder meer ingegaan op de stand van zaken inzake het wetsvoorstel Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur. In de brief staat dat het wetsvoorstel een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) als benoembaarheidsvereiste voor wethouders verplicht is, en verduidelijkt de bepalingen inzake nevenfuncties, belangenverstrengeling en geheimhouding. In de brief staat tevens dat de aanvankelijk beoogde ingangsdatum van de wet 1 april 2022 was maar dat deze datum niet wordt gerealiseerd. Ondanks dat de wet nog niet van toepassing is, verzoekt de minister om van kandidaat wethouders op vrijwillige basis om een VOG te vragen en op vrijwillige basis een risico-analyse uit te voeren.
Voor de uitvoering van de risico-analyse wordt daarbij verwezen naar de in 2019 door het ministerie van Binnenlandse Zaken ontwikkelde Handleiding basisscan integriteit, dat volgens de brief goede handvatten geeft voor het uitvoeren van de risico-analyse. Daarnaast wordt in de brief van 18 maart 2022 gewezen op het belang van het “goede gesprek” ter vergroting van het bewustzijn in de gemeente over mogelijke risico's en kwetsbaarheden ten aanzien van de bestuurlijke integriteit en het bevorderen van een open bestuurscultuur waarin integriteitsdilemma's te allen tijde bespreekbaar zouden moeten zijn. Uit de voor ons in het kader van deze opdracht verstrekte informatie is aan het in de brief van 18 maart 2022 gedane verzoek om de kandidaat wethouders om overlegging van een VOG te vragen en het uitvoeren van een risico-analyse voor kandidaat-wethouders voldaan. In hoeverre daarbij de in de Handleiding basisscan integriteit aangereikte handvatten zijn toegepast wordt hierna beschouwd.
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
5
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
Handleiding basisscan integriteit (versie februari 2019) Zoals hiervoor aangegeven geeft de Handleiding handvatten voor de uitvoering van de risicoanalyse. In de inleiding van de Handleiding staat onder meer de volgende passage: “Het (conclusie)gesprek met de kandidaat vormt in de praktijk de kern van de risicoanalyse. Dit is een open gesprek over integriteit in het openbaar bestuur, de dilemma’s die je tegen kunt komen en hoe de kandidaat daarin handelt. In dit gesprek komt de analyse aan de orde van mogelijke kwetsbaarheden die zijn geconstateerd op basis van (door de kandidaat zelf ) verstrekte en (door de gebruiker of een extern bureau) verzamelde informatie. Voorts wordt met de kandidaat gesproken over mogelijke beheersmaatregelen die kunnen worden genomen om risico’s te mitigeren.”
In de handleiding wordt voorts verwezen naar de van kracht zijnde wettelijke bepalingen die aanknopingspunten bieden voor de uit te voeren risico-analyse. De aanknopingspunten die worden genoemd zijn benoembaarheidsvereisten (‘voor het wethouderschap gelden de vereisten…’), verboden handelingen (‘een wethouder mag niet…’), onverenigbare betrekkingen (‘een wethouder is niet tevens…’) en het vervullen van nevenfuncties. Uit de voor deze opdracht aan ons ter beschikking gestelde informatie komt naar voren dat de voornoemde aanknopingspunten in de door de gemeente Amsterdam uitgevoerde risico-analyse in beschouwing zijn genomen. In de Handleiding is verder onder meer een opsomming opgenomen van punten die aan bod kunnen komen in een basisscan Integriteit. Dit betreft zowel financiële/functionele aspecten als persoonlijke aspecten. De in de Handleiding opgenomen financiële/functionele aspecten betreffen: •
Financiële belangen en aandelenportefeuille;
•
Juridische belangen, zoals subsidie- of opdrachtrelaties met het openbaar bestuur;
•
Eigendom van vastgoed of gronden;
•
Schulden en betalingsrisico’s (hiertoe wordt o.a. een BKR-uittreksel opgevraagd);
•
Omgaan met vertrouwelijke informatie; en
•
Bevoegdheden als bestuurder op basis van portefeuille en impact daarvan.
De in de Handleiding opgenomen persoonlijke aspecten betreffen:
•
Juistheid en volledigheid CV;
•
Strafrechtelijke en relevante juridische uitspraken uit het verleden, lopende juridische procedures;
•
Lidmaatschappen, bijvoorbeeld van verenigingen binnen de gemeente;
•
Nevenfuncties en -activiteiten;
•
Het netwerk van de kandidaat, inclusief directe familieleden;
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
6
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
•
Opleiding;
•
Arbeidsverleden, en eventuele onregelmatigheden die hierin plaatsvonden;
•
Verlofregeling of terugkeergarantie bij de huidige of een vorige werkgever;
•
Gedrag op sociale media, ook in het benaderen van inwoners en andere bestuurders; en
•
Bestuurlijke ervaring.
Ten aanzien van voornoemde punten geldt dat dit een opsomming is van mogelijke in een basisscan Integriteit in aanmerking te nemen aspecten waarbij niet is gesteld dat aan al deze zaken aandacht moet worden gegeven. Uit de voor onze opdracht beschikbare informatie komt naar voren dat de in de handleiding beschreven financiële/functionele aspecten in de risicoanalyse van de heer Van Dantzig aan bod zijn gekomen met uitzondering van de aspecten Juridische belangen en Schulden en betalingsrisico’s. Ten aanzien van de opsomming van de persoonlijke aspecten komt uit de voor onze opdracht beschikbare informatie niet naar voren dat alle in de Handleiding genoemde aspecten in de risico-analyse zijn betrokken. Dit betreft bijvoorbeeld de aspecten aangaande het netwerk van de kandidaat inclusief directe familieleden, strafrechtelijke en juridische uitspraken in het verleden, en gedrag op sociale media. Naar onze mening doet het niet betrekken van alle aspecten geen afbreuk aan de toereikendheid van de door de gemeente Amsterdam uitgevoerde risico-analyse. Zoals in de Handleiding zelf staat vermeld is het (conclusie)gesprek met de kandidaat in de praktijk de kern van de risico-analyse in samenhang met de mogelijke beheersmaatregelen die zijn afgesproken om mogelijke risico’s te mitigeren.
Uit de voor de toetsing beschikbare informatie komt naar voren dat de relevante aspecten die in de Handleiding worden genoemd aan de orde zijn gesteld in het met de heer Van Dantzig gevoerde gesprek in het kader van de risico-analyse en zijn daar waar van toepassing beheersmaatregelen afgesproken. Ten aanzien van de afgesproken beheersmaatregelen zijn wij van mening dat zij in opzet toereikend zijn maar bij de jaarlijkse evaluatie meer specifiek kunnen worden toegespitst op de op dat moment feitelijk van toepassing zijnde situatie. Hiervoor worden in de slotparagraaf van deze brief een aantal mogelijke aandachtspunten genoemd. In de Handleiding staat verder onder meer dat de Gedragscode van de gemeente ook aanknopingspunten kan bieden voor de uit te voeren risico-analyse. In hoeverre opvolging is gegeven in de Basisgids wethouder 2022-2026 van de gemeente Amsterdam opgenomen Gedragscode college van burgemeester en wethouders Amsterdam wordt hiernavolgend beschouwd. De Basisgids wethouder 2022-2026 van de gemeente Amsterdam, onder meer omvattende de Gedragscode college van burgemeester en wethouders Amsterdam De Basisgids wethouder 2022-2026 bevat informatie over de bestuurlijke en ambtelijke organisatie van de gemeente, de verschillende taken en bevoegdheden en het bestuurlijk besluitvormingsproces.
Ook biedt de gids praktische informatie, onder andere over de overlegstructuren en representatie. In de Basisgids zelf is een paragraaf Gedragscode opgenomen en de Gedragscode zelf is een bijlage in de Basisgids.
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
7
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
Basisgids In de Basisgids staat in de paragraaf Gedragscode onder meer de volgende passage over nevenfuncties: “Over nevenfuncties die niet ambtshalve zijn, moeten collegeleden expliciet een afweging maken. Ze mogen namelijk niet conflicteren met het lidmaatschap van het college. Voorafgaand aan hun benoeming en op het moment dat een nieuwe nevenfunctie overwogen wordt, moeten collegeleden dus beoordelen of de nevenfunctie met het lidmaatschap van het college te combineren is, of dat er sprake is van (de schijn van) belangenverstrengeling. Op het moment dat bij nevenfuncties het risico op de (schijn van) belangenverstrengeling bestaat, kan er gekeken worden of beheersmaatregelen getroffen kunnen worden die de risico’s mitigeren. Als dat niet mogelijk is, dan worden afspraken gemaakt over het neerleggen van de nevenfunctie.”
In de risico-analyse van de heer Van Dantzig is zijn nevenfunctie als lid van de parkeercommissie Ajax door hem benoemd. Als beheersmaatregel is afgesproken dat de heer Van Dantzig deze nevenfunctie zo snel mogelijk opzegt. Naar onze mening is hiermee op een juiste wijze invulling gegeven aan de voorkoming van (de schijn van) mogelijke belangenverstrengeling. Gedragscode In de Gedragscode staan, additioneel aan de in de Basisgids zelf genoemde aspecten die voor de risico-analyse en daaraan verbonden beheersingsmaatregelen van belang zijn, samengevat de volgende bepalingen: •
Artikel 2 Voorkomen van belangenverstrengeling In de toelichting op dit artikel staat onder meer het volgende vermeld:
•
“Persoonlijke belangen (artikel 58 jo.28 Gemeentewet): Een lid van het college neemt niet deel aan de stemming over a. een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken; b. de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam waaraan hij rekenplichtig is of tot welks bestuur hij hoort. Het bestuursorgaan waakt ertegen dat tot het bestuursorgaan behorende of daarvoor werkzame personen die een persoonlijk belang bij een besluit hebben, de besluitvorming beïnvloeden (artikel 2:4, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht).”
•
Artikel 3.2 Informatie “Het lid van het college maakt niet ten eigen bate of ten bate van derden gebruik van in de uitoefening van het ambt verkregen niet openbare informatie.”
Ten aanzien van mogelijke belangenverstrengeling zijn in de risico-analyse de belangen van de heer Van Dantzig in een drietal horeca-ondernemingen uitgebreid aan de orde gesteld en is ook privé bezit van onroerend goed van de heer Van Dantzig en zijn ouders aan de orde gesteld. Zoals eerder vermeld heeft de heer Van Dantzig in dat verband zijn functie als bestuurder van Van Dantzig Holding B.V. (zijnde de vennootschap die middellijk een 20% belang heeft in de drie in Amsterdam gevestigde horeca-ondernemingen) overgedragen aan zijn echtgenote. Ten aanzien van de overige privébelangen zijn beheersingsmaatregelen van toepassing, zoals het vervangen door een vaste collega-wethouder in alle werkzaamheden die daaruit voortvloeien zoals voorbereidende overleggen, lezen en becommentariëren van stukken, beraadslagingen in het college en bespreking in de raad.
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
8
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
Ten aanzien van het gebruik maken van in de uitoefening van het ambt verkregen informatie is naast de eed als beheersmaatregel afgesproken dat indien er beslissingen moeten worden genomen over de huurovereenkomsten of andere issues of problemen met betrekking tot de horecaondernemingen ontstaan, dan dient afstemming plaats te vinden met de gemeentesecretaris voor eventuele nadere beheersmaatregelen. In algemene zin is voorts afgesproken alert te zijn op voorkoming van (de schijn van) belangenverstrengeling en indien dit risico zich voordoet daar transparant over te zijn. Naar onze mening zijn de door de gemeente Amsterdam met de heer Van Dantzig gemaakte afspraken in lijn met de hiervoor in de Gedragscode genoemde bepalingen.
Resumé toetsing toereikendheid en mogelijke verfijningen ten aanzien van de beheersingsmaatregelen Op grond van de toetsing beschikbare informatie en de door ons geverifieerde normenkaders zijn de door de gemeente Amsterdam met de heer Van Dantzig afgesproken beheersingsmaatregelen in opzet toereikend voor het mitigeren van de onderkende risico’s. Daarbij wordt wel opgemerkt dat de werking en naleving van de beheersmaatregelen mede afhankelijk is van de wijze waarop door de betrokken partijen daadwerkelijk invulling wordt gegeven aan de gemaakte beheersingsmaatregelen. Ten aanzien van de afgesproken beheersmaatregelen is door de gemeente aangegeven dat deze in een apart document daar waar nodig verder worden uitgewerkt en vastgelegd. Verder is bepaald dat dit jaarlijks met de burgemeester, die verantwoordelijk is voor de bestuurlijk integriteit, geëvalueerd dient te worden en waar nodig bijgesteld. De gemeentesecretaris zal dat agenderen en daar waar nodig met de heer Van Dantzig voorbereiden. Ten aanzien van zowel de opzet als de werking en naleving zijn er naar onze mening wel een aantal mogelijke verfijningen in de gemaakte afspraken aan te brengen. De voor verfijning in aanmerking komende aspecten zijn:
•
Waar in de afgesproken beheersmaatregelen wordt gesproken over de privé belangen verdient het aanbeveling dit nader te duiden als privé belangen van de wethouder zelf, zijn partner en overige naaste verwanten. Daarmee wordt verduidelijkt dat een mogelijke (schijn van) belangenverstrengeling ook moet worden vermeden ten aanzien van activiteiten of besluitvorming aangaande de belangen van de partner en overige naaste verwanten.
•
Wij adviseren om aan beheersmaatregel 1 het woord “mogelijk’ toe te voegen in de zin “dat het werk van de wethouder mogelijk zijn privébelangen of activiteiten raakt”.
•
Wij adviseren om in beheersmaatregel 4 een aantal andere mogelijke transacties specifiek te benoemen, zoals aankoop en verkoop van panden, het afgeven van vergunningen, veranderingen in structuur en/of eigendom en daarover voorafgaand aan de transactie overleg te voeren met de gemeentesecretaris. Het verdient aanbeveling, zoals door de gemeente voorgenomen, om jaarlijks een evaluatie te houden of de afgesproken beheersingsmaatregelen in voorkomende gevallen op een juiste wijze hebben gewerkt. Dat kan bijvoorbeeld door het laten invullen van een vragenlijst door de wethouder waarin expliciet wordt gevraagd naar zich mogelijk voorgedaan hebbende issues en op welke wijze daarop is geanticipeerd dan wel invulling
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
9
Gemeente Amsterdam Betreft: Toetsing beheersmaatregelen Amstelveen, 11 augustus 2022
is gegeven aan de afgesproken beheersingsmaatregelen. De vragen en de daarop gegeven antwoorden zouden dan in het gesprek met de wethouder en de gemeentesecretaris en/of de burgemeester aan de orde kunnen worden gesteld en worden bezien of aanpassing van de eerder gemaakte beheersingsafspraken nodig dan wel wenselijk is. Mogelijk in de jaarlijkse evaluatie te betrekken aandachtspunten zijn: •
Wijze van financiering van de vennootschap van de heer Van Dantzig en zijn partner;
•
Inzage in de jaarstukken van de vennootschappen van de heer van Dantzig en zijn partner;
•
Impact van eventuele veranderingen van activiteiten en/of relaties in de vennootschappen waarin de heer Van Dantzig en zijn partner belangen hebben;.
•
Door de heer Van Dantzig in of ten behoeve van de vennootschappen verrichte activiteiten; en
•
Activiteiten of ontwikkelingen in de vennootschappen of met betrekking tot de overige privébelangen die de heer Van Dantzig en/of de gemeente in opspraak kunnen brengen.
Daarnaast adviseren wij u zodra de in de brief van het Ministerie van Binnenlandse zaken aangekondigde wet Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur van kracht wordt te bezien of de thans gemaakte beheersingsafspraken op onderdelen aanpassing behoeven. Desgewenst zijn wij gaarne bereid een nadere toelichting op de inhoud van deze brief te verstrekken.
Hoogachtend, KPMG Advisory N.V.
Prof. Dr. Muel Kaptein
Toetsing beheersmaatregelen
Document classification: KPMG Confidential KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden.
10