220510 BRIEF monitor Schone stad (Ondertekend)
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door
Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 mei 2022 Reiniging Jakob Wedemeijer Stadswerken (bestuurszaken.sw@amsterdam.nl) Afval en grondstoffen THOR Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam
Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 16 juni 2021 heeft uw raad bij de behandeling van de Jaarrekening 2020 de motie 485 aangenomen van raadsleden Boomsma (CDA) en van Pijpen (GroenLinks) waarin het college gevraagd wordt om de uitgaven aan de activiteiten voor het schoonhouden van de stad overzichtelijk en inzichtelijk te rapporteren. De opvolging van deze motie is besproken in de Raadscommissie van 9 februari 2022. Het college heeft u toegezegd meer inzicht te geven in de uitgaven van drie onderdelen van de gemeente die zich bezighouden met de schone stad: reiniging, afvalinzameling en handhaving op afval. Daarom ontvangt u nu deze brief. Daarnaast zijn een aantal resultaten op het gebied van schoon uit 2021 voor u naast elkaar gezet, zodat u kan zien wat het resultaat van onze inzet is geweest. Deze inzet vindt plaats op basis van de door u opgestelde kaders en indicatoren, zoals 1 Amsterdam heel en schoon, het Uitvoeringsprogramma afval, het Masterplan handhaving en reiniging en de Begroting. We zijn trots op onze medewerkers die zich dag in dag uit inzetten voor de schone stad. De resultaten daarvan ziet u in deze rapportage. We zullen deze rapportage elk jaar verbeteren en waar mogelijk aanvullen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Jakob Wedemeijer Wethouder Reiniging
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 2 van 16
1. Uitgaven gesplitst naar inzet. a. Inzet van de reiniging (schoon) De kosten van de reiniging zijn opgesplitst in zowel formatie, als programmabudget. Totaal (in miljoenen, afgerond €) Totaal Formatie
Begroting 2020 38,4
Rekening Begroting 2020 2021 37,9 40,8
Rekening 2021 39,5
Totaal Programma budget
31,9
28,6
30,7
30,2
Totaal
70,3
66,5
71,5
69,7
In de formatie zijn de medewerkers opgenomen die werkzaam zijn op straat, op de verschillende werven, beheer van het wagenpark en de planners gerelateerd aan de straatreiniging (Schoon). De formatie die in de rapportage Duisenberg 2020 is opgenomen, was gekoppeld aan activiteiten die direct toegerekend konden worden aan de afvalstoffenheffing. Er worden echter meer medewerkers ingezet om de stad schoon te houden. Zo is er onder andere het team Anti plak en klad dat belast is met de graffiti en wildplak-schoonmaak van het gemeentelijk straatmeubilair. Als men deze en ook overige schoon teams meeneemt, wordt het bedrag voor formatie 2020 € 2,7 miljoen hoger ten opzichte van de rapportage Duisenberg (37,9 in plaats van 35,2 miljoen). In het programma budget van schoon zit o.a. de stortkosten van het veegvuil, maar ook het uitbesteed werk, de inzet van uitzendkrachten, en de Inzet van derden met betrekking tot het zwerfafval (Pantar etc.). Onder het programmabudget valt ook het onderhoud en vervanging van prullenbakken en de aanschaf van materialen. Ten opzichte van de rapportage Duisenberg 2020, zijn in dit overzicht ook de middelen opgenomen rond het zogenaamde verzorgend onderhoud (verschil van € 5,2 miljoen). Ook deze kosten zijn niet direct toe te rekenen aan de afvalstoffenheffing.
Het gaat onder andere om het laten verwijderen van blad op de weg, het verwijderen van onkruid op verhardingen en het verwijderen van drijfvuil. Daarnaast zit in dit overzicht ook het schoonhouden van parken, de inzet van schoon bij evenementen zoals Koningsdag, en het schoonhouden van toiletvoorzieningen. Gladheidbestrijding en dierplaagbestrijding zijn niet in deze bedragen meegenomen. In bijlage 6 kunt een verdere onderbouwing van deze bedragen vinden.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 3 van 16
b. Inzet van afval en grondstoffen In het kader van verhoogd toezicht is er een verbeterplan voor het op orde krijgen van de financiën en bedrijfsvoering van Afval en Grondstoffen. U wordt daar apart over geïnformeerd. De kosten van afval en grondstoffen zijn opgesplitst in de kosten en baten ten behoeve van de afvalinzameling. En de kosten en baten rond bedrijfsafval. Een specificatie vindt u in bijlage 6
Totaal (in miljoenen € ) Afvalinzameling Totaal Formatie Totaal Programma budget Baten - grondstoffen Onttrekking reserves Saldo
Bedrijfsafval Totaal Formatie Totaal Programma budget Baten
Begroting 2020
Rekening 2020
Begroting 2021
Rekening 2021
27,6 80,2 -5,9 -3,4
31,5 79,3 -5,7 -2,6
32,4 91,4 -1,5 -
35,8 82,7 -5,2 -
98,5
102,5
122,3
113,3
Begroting 2020
Rekening 2020
Begroting 2021
Rekening 2021
3,1 3,0 -5,9
3,9 2,2 -4,9
3,6 3,2 -6,9
3,9 1,8 -4,9
0,2 -0,1 Saldo 1,2 0,8 In het programmabudget van afvalinzameling zit onder andere kosten voor voertuigen, containers en de verwerking van het afval. Maar er worden ook specifieke middelen ingezet voor de aanpak bijplaatsingen, containeradoptie, en de inzet van de werkbrigade. De baten zijn o.a. de opbrengsten van waardestromen (glas, textiel, papier, karton, plastic en dergelijke) en de inkomsten vanwege inzameling van de commerciële activiteit bedrijfsafval. De inkomsten afvalstoffenheffing en de inkomsten reinigingsrecht zijn buiten dit overzicht gelaten. Voor 2021 is geen onttrekking van de reserve begroot, omdat de egalisatiereserve afval in 2020 is uitgeput. c.
Inzet handhaving op afval
Er is 4,7 miljoen opgenomen in de begroting 2021 vanuit de afvalstoffenheffing ten behoeve van handhaving op afval. Dit bedrag is in 2015 bepaald. Handhaving is gericht om de overlast van afval in Amsterdam tegen te gaan, veroorzaakt door bijvoorbeeld het verkeerd aanbieden van huis-, grof en zwerfafval. Vanaf 2020 wordt er daarnaast gewerkt met een speciaal team toezichthouders gericht op afval hotspots (met name bijplaatsingen) in de stadsdelen waar overlast is geconstateerd.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 4 van 16
2. Resultaten in de stad: a. Reiniging In 2021 is het gemiddelde CROW-waarde voor zwerfafval (grof) gestegen van 82% B-niveau naar 88%-op B-niveau. Bovendien scoren alle stadsdelen nu boven de doelstelling van 80%. In 2021 scoorden nog 5 stadsdelen daarop of onder. In alle drie de focusgebieden van het Masterplan Handhaving en Reiniging (Centrum, Zuidoost, Nieuw-west) zijn de scores op het zwerfafval verbeterd. De gebieden in Centrum en Zuidoost voldoen ook aan de doelstelling van 90% op B-niveau. Afvalbakken (vullingsgraad) scoort nog steeds ruim voldoende met 89% op B-niveau. Er is een kleine daling ten opzichte van 2020 zichtbaar. Waarbij Zuidoost sterk is verbeterd en Oost minder scoort (zie bijlage 1). b. Afvalinzameling U wordt periodiek rond het afvaloffensief geïnformeerd (brief 26 januari 2022) en de inzamelresultaten 2020-2021. Als we kijken naar de schone stad wordt naast het reguliere inzamelen, ingezet op de aanpak bijplaatsingen. Als in een gebied de doelstelling rond schoon wordt gehaald, betekent dat niet dat er geen vieze plekken zijn, of dat er geen overlast wordt ervaren. Voor het oplossen is er ook de zogenoemde aanpak bijplaatsingen. De aanpak bijplaatsingen focust op het aanpakken van de 1050 (150 per stadsdeel) meest vervuilde containerlocaties in de stad.
Zodra een locatie voldoende scoort, wordt die na een half jaar overgedragen naar de reguliere lijn om plaats te maken voor een andere probleemlocatie. In 2021 zijn er zo 235 locaties gewisseld. Ook de containers worden geschouwd op basis van de CROW-systematiek. Alle gebieden scoren boven de stedelijke doelstelling van 80% met minimaal een B-niveau (gemiddeld 88%). Stadsdeel Nieuw-West schoort het hoogst (91%) en stadsdeel Noord het laagst (82%). (Zie bijlage 2). c.
Handhaving
Het sluitstuk om de stad schoon te houden vertaalt zich in handhaving van de afvalregels. De toezichthouders afval controleren 7 dagen per week de meest vervuilde containerlocaties op verkeerd aangeboden afval. Wanneer zij kunnen achterhalen van wie het verkeerd aangeboden afval is, doen zij een constatering van een overtreding. Op basis van deze constatering maakt handhaving een proces-verbaal op, wat kan leiden tot een boete. In slechts 12 maanden tijd deden toezichthouders afval bijna 50.000 constateringen van verkeerd aangeboden afval (zie bijlage 3).
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 5 van 16
d. Meldingen Als we kijken naar het aantal meldingen. Dan zien we dat het aantal meldingen schoon (reiniging) gestegen is met ongeveer 1.200 ten opzichte van 2020. Een groot deel veroorzaakt door meldingen rond gladheidsbestrijding vanwege het winterse weer in 2021 (1.200 meldingen meer). Op zwerf- en drijfvuil, als ook (volle) prullenbakken zien we juist minder meldingen. Het aantal meldingen rond graffiti en wildplak is juist wel toegenomen. De tevredenheid over de opvolging van meldingen daalde licht van 58% naar 55%. Het aantal meldingen rond afval is gestegen met 32.500 ten opzichte van 2020. Groot verschil ten opzichte van 2020 zit in de meldingen over huisafval, volle containers, kerstbomen en bruingoed/witgoed. Een belangrijk deel van de stijging van het aantal meldingen is te verklaren doordat er meer meldingen van eigen medewerkers bij zitten. In bijlage 4 zijn de meldingen opgesplitst naar stadsdelen, zoals door u raad is gevraagd. Daar zien we dat met name in de stadsdelen Zuid, Zuidoost en Oost de meldingen relatief het sterkst zijn gestegen. Ook bij Afvalinzameling daalde de tevredenheid over de opvolging licht van 59% naar 57 %. e.
Wonen in Amsterdam (WiA)
In het kader van Wonen in Amsterdam vraagt de gemeente een keer per twee jaar uit hoe tevreden bewoners zijn over het schoonhouden van de openbare ruimte en hoe ze de overlast ervaren. U bent per brief (1 februari 2022) geïnformeerd over de achtergronden en uitkomsten van het onderzoek Wonen in Amsterdam. In 2021 waardeerden Amsterdammers het schoonhouden van de straten en stoepen met een 6,3 en het groen met een 6,6. (zie bijlage 5).
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 6 van 16
Bijlage 1: Resultaten Schoon (Reiniging) 1.1 CROW-waarden (B-niveau, stadsdeelniveau) Centrum
Afvalbakken (Vullingsgraad) Zwerfafval (grof)
2020 2021
92% 89%
NieuwWest 90% 90%
2020 2021
80% 87%
78% 85%
Noord 89% 88% 93% 90%
Oost
Weesp
West
93% 88%
93%*
90% 86%
82% 89%
99%*
76% 82%
Zuid
Zuidoost
Totaal
92% 91%
87% 91%
91% 89%
80% 87%
73% 88%
82% 88%
*Vanaf september 2021 wordt ook Weesp meegenomen. Het totaalcijfer 2021 is dus inclusief deze periode van Weesp 1.2 CROW-waarden B-niveau, gebiedsniveau) 2020 (zwerfafval grof)
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
2021 (zwerfafval grof)
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
1.3 CROW-Waarden focusgebieden (Schoon, B-niveau)
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Datum 10 mei 2022 Pagina 7 van 16
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 8 van 16
Bijlage 2: Resultaten Schoon (Afval en Grondstoffen) 2.1 CROW-waarden containers (minimaal B-niveau, Stadsdeelniveau)
91% OOST
87%
87%
WEST
82%
87%
90%
90%
CROW CONTAINERLOCATIES 2021
ZUIDOOST ZUIDOOST
NOORD
NIEUWWEST
CENTRUM
2.2 CROW-waarden containers (minimaal B-niveau, Gebiedsniveau)
2020
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
2021
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 9 van 16
Bijlage 3: Resultaten Handhaving 3.1 Bestuurlijke boetes en constateringen In onderstaande tabel de aantallen constateringen en bestuurlijke boete per jaar. Het kan zijn dat de bestuurlijke boetes niet in hetzelfde jaar zijn opgemaakt als de constatering, daar gaat vaak enige tijd overheen. Het verschil tussen de aantallen constateringen en boetes is voor een groot deel te verklaren omdat: - Het alleen tot een waarschuwing is gekomen vanwege zeer hoge leeftijd of goede motivatie van de overtreder - Constateringen niet verwerkt zijn door onvolledige informatie op het constateringsformulier, bewoner is overleden, verhuizing naar het buitenland e.d. - Er geen match is gevonden tussen de naam en adres van de huidige of eerdere bewoners
- Particulieren
2020* constatering 21534
- Bedrijven
1298
4348
Waarschuwingen
791
3098
*start was op 1 juli 2020
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
boete Samen 6289
2021 constatering 41270
boete Samen 27928
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 10 van 16
Bijlage 4: Meldingen 4.1 Aantal meldingen (Schoon) gemeente totaal
4.2 Aantal Meldingen (Afval) gemeente totaal
Meldingen Afval 2020
2021
Asbest / accu
181
235
Bruin- en witgoed
1.790
4.993
Container glas kapot
37
69
Container glas vol
1.390
1.583
Container is kapot
8.615
12.713
Container is vol
23.587
37.229
Container papier kapot
193
277
Container papier vol
14.675
17.296
Container plastic afval vol
1.955
1.021
Container plastic kapot
103
60
Grofvuil
62.208
58.663
Handhaving op afval
6.209
8.631
Huisafval
32.604
43.969
Kerstbomen
13
1.157
Overig afval
5.635
3.759
Puin- / sloopafval
218
267
159.413
191.922
Totaal
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 11 van 16
4.3 Meldingen (afval) per stadsdeel
Centrum
Nieuw west
Noord
Oost
2020
2021
2020
2021
2020
2021
2020
2021
Asbest / accu
24
30
23
22
21
39
39
39
Bruin- en witgoed
436
1.891
301
457
409
610
126
585
Container glas kapot
9
14
1
3
2
11
10
15
Container glas vol
274
438
227
231
312
388
369
308
Container is kapot
199
342
922
1.299
2.086
2.446
1.037
1.961
Container is vol
1.044
1.028
3.483
4.368
4.409
7.647
3.736
6.766
Container papier kapot
20
34
25
34
18
37
36
48
Container papier vol
2.005
2.099
2.865
3.383
1.281
1.721
2950
2.906
Container plastic afval vol
404
6
183
179
300
122
373
258
Container plastic kapot
35
2
14
17
10
3
15
11
Grofvuil
17.294 16.666 7.780
9.083
8.327
8.339
7199
6.872
Handhaving op afval
1.601
3.265
989
1.089
525
705
707
897
Huisafval
8.089
7.909
4.898
4.793
4.054
5.408
3607
6.171
Kerstbomen
1
223
1
67
1
159
2
289
Overig afval
558
767
609
626
583
315
457
209
Puin- / sloopafval
36
55
61
40
41
49
20
27
Totaal
32.029 34.769 22.382 25.691 22.379 27.999 20683 27.362
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 12 van 16
4.3 Meldingen (afval) per stadsdeel (vervolg)
West
Zuid
Zuidoost
2020
2021
2020
2021
2020
2021
Asbest / accu
22
42
31
38
21
21
Bruin- en witgoed
203
710
224
520
91
153
Container glas kapot
5
10
9
13
1
2
Container glas vol
15
35
182
161
11
21
Container is kapot
1.504
2.274
1.830
2.950 1.037 1.429
Container is vol
5.969
5.951
3.582
9.079 1.364 2.354
Container papier kapot
25
36
57
76
12
11
Container papier vol
1576
2.440
3.549
3.787
449
956
Container plastic afval vol
163
296
418
98
114
54
Container plastic kapot
3
4
21
13
5
10
Grofvuil
12108
9.984
7.452
5.286 2.048 2.278
Handhaving op afval
1054
1.088
983
1.115
350
426
Huisafval
4353
5.684
6.260 12.369 1343
1.581
Kerstbomen
1
74
5
322
2
18
Overig afval
2552
984
671
609
205
232
Puin- / sloopafval
25
32
21
41
14
18
Totaal
29.578 29.644 25.295 36.477 7.067 9.564
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 13 van 16
4.4 Tevredenheid meldingen
Tevredenheid Meldingen Reiniging 2020
Nee 42%
Tevredenheid Meldingen Reiniging 2021
Nee; 45% Ja; 55%
Ja 58%
Tevredenheid Meldingen Afval 2020
Nee 41%
Nee 43% Ja 59%
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Tevredenheid Meldingen Afval 2021
Ja 57%
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 14 van 16
Bijlage 5: Wonen in Amsterdam 5.1 Waardering voor het schoonhouden (rapportcijfer) Gemiddeld rapportcijfer dat bewoners geven als antwoord op de vraag: Hoe beoordeelt u het schoonhouden van de straten en stoepen/ het groen/ speelvoorzieningen? (1= ruim onvoldoende, 10 = ruim voldoende)
Het schoonhouden van de straten en stoepen Het schoonhouden van het groen Het schoonhouden van speelvoorzieningen
2005 6,2
2007 6,2
2009 6,3
2011 6,3
2013 6,4
2015 6,4
2017 6,4
2019 6,5
2021 6,3
6,4
6,3
6,4
6,5
6,7
6,6
6,7
6,7
6,6
6,1
6,1
6,2
6,4
6,5
6,5
6,6
6,6
6,7
5.2 Ervaren overlast van vervuiling (rapportcijfer) Gemiddeld rapportcijfer dat bewoners geven als antwoord op de vraag: In welke mate ondervindt u overlast van vervuiling? (1= ernstige overlast, 10 = geen overlast)
Ervaren overlast vervuiling
2005 6,0
2007 5,9
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
2009 6,0
2011 6,1
2013 6,2
2015 6,2
2017 6,2
2019 5,9
2021 5,4
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 15 van 16
Bijlage 6: Middelen Schoon (Reiniging) 6.1 Lasten Schoon 2020-2021 Totaal (in miljoenen €) Totaal Formatie
Begroting 2020 38,4
Rekening Begroting 2020 2021 37,9 40,8
Rekening 2021 39,5
Programma Budget Budget Schoon
17,7
15,0
17,4
16,8
Wagenpark
8,8
8,2
7,9
8,3
Overige Uitgaven
5,4
5,4
5,4
5,1
Totaal Programma budget
31,9
28,6
30,7
30,2
Totaal
70,3
66,5
71,5
69,7
6.2 Verschil tussen methode Duisenberg 2020 en monitor schoon (Rekening 2020) Totaal (in miljoenen €)
Duisenberg Rekening 2020 35,2
Rekening 2020
Budget Schoon
9,7
15,0
Wagenpark
8,3
8,2
Overige Uitgaven
5,4
5,4
Totaal Programma budget
23,4
28,6
Totaal
58,6
66,5
Totaal Formatie
37,9
Programma Budget
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 10 mei 2022 Pagina 16 van 16
Bijlage 7: Middelen Schoon (Afval en grondstoffen) 7.1 Baten en Lasten Afvalinzameling en Bedrijfsafval
Begroting 2020
Rekening 2020
Begroting 2021
Rekening 2021
Afvalinzameling Overhead Specifieke middelen Personeel Wagenpark Containers Verwerking Overig Baten - grondstoffen Onttrekking reserves
3,7 8,3 23,8 13,0 14,0 37,3 7,7 -5,9 -3,4
3,4 7,8 28,0 17,0 13,5 32,9 8,1 -5,7 -2,6
4,3 10,0 28,2 14,3 13,3 41,1 12,6 -1,5 -
4,3 4,6 31,5 18,1 14,0 33,1 12,9 -5,2 -
Saldo
98,5
102,4
122,3
113,3
Begroting 2021
Rekening 2021
Totaal (in miljoenen €)
7.2 Onderverdeling specifieke middelen Totaal (in miljoenen €)
Begroting 2020
Rekening 2020
Aanpak bijplaatsingen Adoptieaanpak Circulaire middelen Werkbrigade Extra kosten Corona Overig
1,7 0,4 1,1 0,9 4,3 -0,1
1,6 0,2 1,2 0,8 4,0 -
1,5 0,3 1,3 0,8 6,1
1,6 0,1 1,3 0,5 0,7 0,4
Totaal specifieke middelen
8,3
7,8
10,0
4,6
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl