220315 Raadsinformatiebrief voorbereiding uitstootvrije zone

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 maart 2022 Luchtkwaliteit Egbert de Vries Ruimte en duurzaamheid + luchtkwaliteit@amsterdam.nl

Onderwerp

Voorbereidingen invoeren uitstootvrije zones in 2025

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de stand van zaken met betrekking tot de voorbereidingen voor het invoeren van uitstootvrije zones in 2025 zoals in het Actieplan Schone Lucht (ASL) aangekondigd. Met de maatregelen genoemd in het ASL verbeteren we de luchtkwaliteit in Amsterdam en dragen we ook bij aan een reductie van CO₂-uitstoot van Amsterdam. Ambitie Met het Actieplan Schone Lucht 2019 wordt een uitstootvrij Amsterdam in 2030 stap voor stap realiteit. Bewoners en bezoekers ademen over tien jaar schone(re) lucht en helpen daarmee de eigen gezondheid een belangrijke stap in de goede richting. Maar er is meer. Het actieplan draagt bij aan een groter plan, dat van een duurzame stad. Als alle verkeersmaatregelen in Amsterdam zijn doorgevoerd, wordt de stad niet alleen stiller en beter leefbaar, ook draagt het bij aan een reductie van 9% van de CO2–uitstoot in de stad door in te zetten op het gebruik van duurzame energie voor vervoer. De gemeente Amsterdam wil in 2025, op weg naar 2030, zoveel mogelijk uitstootvrij verkeer in de stad. Invoering van uitstootvrije zones in 2025 is een belangrijke stap naar volledig uitstootvrij. Nu deze uitstootvrije zones in tijd dichterbij komt, informeren we de gemeenteraad over dit proces en geven we per modaliteit een korte stand van zaken aan.

Als één ding duidelijk is, is het dat Amsterdam de invoering van de uitstootvrije zones niet alleen kan invoeren. Samenwerken met stakeholders is noodzakelijk. Ook het Rijk heeft een belangrijke rol, onder ander ten aanzien van het wettelijk kader om de invoering van de uitstootvrije zones mogelijk te maken. Overzicht huidige milieuzones  Sinds 1 januari 2018 geldt er een milieuzone voor brom- en snorfietsen. Het gaat om 2-takt en 4-takt brom- en snorfietsen met een Datum Eerste Toelating (DET) van vóór 1 januari 2011. Brommers, scooters of snorfietsen met een DET van 2010 of ouder mogen niet meer in de bebouwde kom rijden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



 



Datum 18 maart 2022 Pagina 2 van 4

Per 1 januari 2018 is er een milieuzone voor taxi’s. Taxi’s die rijden op diesel met een DET vanaf 1-1-2009 mogen wel de milieuzone in. Taxi’s die rijden op een andere brandstof dan diesel mogen ongeacht de leeftijd de milieuzone in. Sinds november 2020 is er een milieuzone voor dieselpersonenauto’s en bestelauto’s van emissieklasse 4 en schoner. De milieuzone voor taxi’s, personenauto’s en bestelauto’s, vrachtwagens en autobussen is per november 2020 uitgebreid naar het gebied binnen de ring A10 met uitzondering van enkele industrieterreinen. Vanaf 1 januari 2022 is de milieuzone voor vrachtwagens en autobussen – conform landelijke regelgeving - aangescherpt naar emissieklasse 6 diesel en schoner. (zie voor details www.amsterdam.nl/milieuzones)

Landelijke evaluatie harmonisatie milieuzones en samenwerking Op 29 oktober 2019 is door het Rijk het ‘besluit harmonisatie milieuzones’ genomen. Dit besluit zorgt voor uniformering van de toegangseisen van milieuzones in alle gemeenten in Nederland. Hierdoor weet de weggebruiker in heel Nederland waar hij aan toe is en wordt een lappendeken van verschillende gemeentelijke regelingen voorkomen. Het Rijk evalueert de landelijke harmonisatie milieuzones in 2022, waarbij niet alleen wordt teruggekeken, maar waarbij ook aanbevelingen voor de invoering van de uitstootvrije zones worden gegeven. Het evaluatierapport wordt in de tweede helft 2022 verwacht. Daarnaast werken de gemeenten samen met het Rijk en branchepartijen aan de invoering van de uitstootvrijezones. Zo zal moeten blijken welke landelijke ontheffingsmogelijkheden en vrijstellingen er zijn voor bestel- en vrachtwagens. Ook wordt gezamenlijk gewerkt aan de vraag wanneer er een uitstootvrije zone voor taxi en autobussen ingevoerd kan worden en onder welke voorwaarden. Verder moet duidelijk worden hoe de milieuzone voor personenauto’s (emissieklasse 5 diesel) in 2025 eruit ziet en welke vervolgstappen naar uitstootvrij op termijn mogelijk worden richting 2030 en later. In het ASL is de ambitie geuit dat personenauto’s in 2030 uitstootvrij zijn.

Aanpak In de voorbereidingen nemen we onder andere als uitgangspunten mee dat er per modaliteit (vracht- en bestelwagens, taxi’s, autobus, brom- en snorfietsen en vaartuigen) een integraal pakket van maatregelen komt: stimulerend (zoals privileges en eventuele subsidies), faciliterend, communicatie en regulerend. Het faciliteren van laadinfrastructuur wordt vormgegeven door uitvoering te geven aan het strategisch plan laadinfrastructuur 2020-2030 “Laad me”. De ervaring leert dat een combinatie van maatregelen (push and pull) een effectieve aanpak is voor deze transitie. Het integrale pakket van maatregelen komt tot stand in afstemming met stakeholders, zoals de logistieke branche, taxibranche, ondernemers, gebruikers en inwoners. De integrale maatregelenpakketten per modaliteit zullen worden voorgelegd voor consultatie aan bewoners en bedrijven en vervolgens aan de gemeenteraad. Planning Globaal wordt de volgende planning gehanteerd, waarbij er een afhankelijkheid is met de afronding van de landelijke evaluatie: Dit jaar, 2022, worden de maatregelenpakketten in

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 maart 2022 Pagina 3 van 4

samenwerking met stakeholders vormgegeven. Als de landelijke evaluatie dit jaar is afgerond, worden de maatregelenpakketten verder afgerond. Vervolgens zullen eind 2022 de integrale pakketten van maatregelen worden voorgelegd ter consultatie en aan de gemeenteraad. Op basis van die uitkomsten zal het verkeersbesluit worden vormgegeven dat ter inspraak wordt voorgelegd. In 2023 is er een definitief verkeersbesluit op basis waarvan de uitstootvrije zones worden ingericht. Stand van zaken per modaliteit  Stadslogistiek: bestel- en vrachtwagens De ambitie in het ASL is om in 2025 binnen de Ring A10 een uitstootvrije zone in te voeren voor bestel- en vrachtwagens. Landelijk zijn er afspraken gemaakt om de invoering van een uitstootvrije zone voor deze voertuigcategorieën mogelijk te maken. Zo is het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV) al aangepast. De landelijke Uitvoeringsagenda Stadslogistiek (UAS) bevat afspraken en een toelichting op de uitstootvrije zone voor stadslogistiek. Zo is er een landelijke overgangsregeling opgenomen, welke ook in Amsterdam van toepassing zal zijn, die voor vrachtvoertuigen regelt dat deze uiterlijk per 1-1-2030 uitstootvrij moeten zijn, nieuwe voertuigen moeten wel vanaf 1-1-2025 uitstootvrij zijn.

Voor bestelwagens is er een overgangsregeling die stelt dat deze uiterlijk 1-1-2028 uitstootvrij moeten zijn, ook hiervoor geldt dat nieuwe voertuigen wel vanaf 1-1-2025 uitstootvrij dienen te zijn. Er is draagvlak uitgesproken door de Commissie bevoorrading Amsterdam (CBA) in een brief aan het college op 1 juni 2021 voor wat betreft de omvang van de zone - binnen de Ring A10 gelijk aan de huidige milieuzone - en de invoering vanaf 2025. De communicatie wordt in samenwerking met Logistiek 020 in de komende periode verder opgeschaald. 

Taxi’s De ambitie in het ASL is om in 2025 binnen de Ring A10 een uitstootvrije zone in te voeren voor taxi’s. Aan de verschoning van de taxi’s in Amsterdam wordt al jaren gewerkt samen met de lokale taxibranche. Vorig jaar(19 april 2021) is de landelijke “zero-emissie taxi routekaart” ondertekend door de Rijksoverheid, 6 gemeenten, ondernemings-branche- en belangenorganisatie en bedrijven en platformen die actief zijn in de taxibranche. Partijen streven ernaar om het mogelijk te maken dat het consumententaxivervoer per 1 januari 2025 volledig uitstootvrij is in de deelnemende gemeenten. Momenteel wordt er gewerkt aan een landelijk afsprakenkader dat een nadere uitwerking is van de routekaart. Tegelijkertijd werken we samen met de lokale taxibranche om het huidige lokale convenant Schone taxi’s voor Amsterdam van 2016 tussen de gemeente Amsterdam en de Toegelaten Taxi Organisaties te actualiseren. We streven ernaar dit lokale convenant in het tweede kwartaal af te sluiten met de huidige convenantpartners en met Uber en Bolt als nieuwe partijen, daarmee zijn zowel de bestel- als de opstapmarkt vertegenwoordigt. In het lokale convenant worden eerdere afspraken bestendigd en worden afspraken gemaakt over evaluatie, waarbij ook de invloed van de coronacrisis op de taxibranche in Amsterdam wordt meegenomen.

Binnen het RVV is het nu nog niet mogelijk om een uitstootvrije zone voor taxi’s in te richten, een aanpassing in het RVV is nog nodig en is een bevoegdheid van het Rijk.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 maart 2022 Pagina 4 van 4



Autobussen Per 1 januari 2022 is de milieuzone voor autobus (OV-bussen en touringcars) aangescherpt naar emissieklasse 6 diesel en schoner gelijk met de vrachtwagens. De ambitie in het ASL is om in 2025 binnen de Ring A10 een uitstootvrije zone in te voeren voor autobussen (OVbussen en touringcars). Voor de OV- bussen zijn met de vervoerders afspraken gemaakt om uiterlijk per 2025 in Amsterdam uitstootvrij te rijden. De concessiehouders liggen hiervoor op schema. Corona heeft ook voor de touringcarbranche een grote impact, daarom zetten we ons in om te komen tot een landelijke routekaart voor uitstootvrije touringcars, zoals ook recent voor taxi’s is afgesloten en vorig jaar voor stadslogistiek. Binnen het RVV is het nu nog niet mogelijk om een uitstootvrije zone voor autobussen in te richten, een aanpassing in het RVV is hiervoor nodig en is een bevoegdheid van het Rijk. Bij de landelijke evaluatie harmonisatie milieuzones zal worden bepaald of de mogelijkheid wordt geboden om een uitstootvrije zone voor autobussen in te voeren.



Brom- en snorfietsen De ambitie in het ASL is om in 2025 binnen de bebouwde kom van Amsterdam een uitstootvrije zone in te voeren voor brom- en snorfietsen. Het invoeren van deze zone is een lokale bevoegdheid, het landelijke RVV hoeft dan ook niet aangepast te worden. Momenteel worden scenario’s voor de invoering van de uitstootvrije zone verkend. Onder andere door onderzoeken en gesprekken met gebruikers en branchevertegenwoordigers. Medio 2022 wordt de communicatievoorlichting over uitstootvrij voor de doelgroep brom- en snorfiets gestart.



Passagiers- en pleziervaart en transport over water De ambitie in het ASL is om in 2025 binnen het centrum van Amsterdam een uitstootvrije zone in te voeren voor passagiers- en pleziervaart en transport over water. Het invoeren van deze zone is een lokale bevoegdheid. In de Voortgangsbrief verduurzaming vaartuigen van 15 december 2021 heb ik u geïnformeerd over de voortgang van de in Nota Varen Deel 2 aangekondigde verduurzamingsmaatregelen voor passagiersvaart, pleziervaart en transport over water. Eind 2022 wordt de doelstelling voor de verduurzaming van de pleziervaart en de passagiersvaart geëvalueerd, en bekeken of extra maatregelen nodig zijn. We zijn hierover in nauw overleg met de watersportverenigingen, de HISWA en de jachthavens. Belangrijke thema’s in de evaluatie zijn kosten voor private en openbare laadinfra, kosten voor elektrisch varen, energiecongestie, en haalbaarheid van de opgave om tijdig laadinfra te realiseren.

Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl