205.25 Motie Broersen c.s. inzake de doorontwikkeling referendumverordening

Motie Datum raadsvergadering Ingekomen onder nummer Status Onderwerp

11 en 12 juni 2025 205 Aangenomen Motie van de leden Broersen, Bakker, Nadif en Hofland inzake de doorontwikkeling referendumverordening

Onderwerp Doorontwikkeling referendumverordening

Aan de gemeenteraad Ondergetekenden hebben de eer voor te stellen: De Raad, Gehoord de discussie over Vaststellen van de Referendumverordening Amsterdam en wijziging van het Reglement voor de Initiatief- en referendumcommissie van de gemeente Amsterdam Constaterende dat: - De referendumverordening enkel referenda toestaat waarin men “voor”, “tegen” of “geen van beide” kan stemmen op een plan en/of alternatief plan1; - Deze vorm van referenda veelal bekritiseerd zijn, onder andere omdat ze weinig ruimte laten voor nuance, compromis, of publiek debat2; - Er veel meer varianten van referenda denkbaar zijn, zoals preferenda3, wijkreferenda4 en referenda in combinatie met een (mini) burgerberaad5;

1 09012f97815b1ed7 pg. 18 2

Voor een opsomming van bezwaren en verwijzing naar aanvullende literatuur hierover, zie Wagenaar (2019) “Beyond for or against? Multi-option alternatives to a corrective referendum - ScienceDirect” 3 Deze term is door verschillende mensen verschillend gebruikt. In algemene zin duidt het op een referendum met meer dan twee antwoordopties, waar verschillende stemmethoden op toegepast kunnen worden. Zo zou je burgers de verschillende alternatieven in volgorde van minst naar meest gewenst kunnen laten plaatsen. 4 De verordening laat referenda op stadsdeelniveau toe, maar niet op nog lokaler niveau 5 Zie bijvoorbeeld Wat kan het opleveren om een burgerforum te koppelen aan een referendumstemming? - Nederlandse Grondwet en Witting, Wagenaar, Hendriks (2023) “Improving referendums with deliberative democracy: A systematic literature review ”

Gemeente Amsterdam

-

Status Pagina 2 van 1

In veel andere Europese steden dergelijke varianten van referenda al vaak succesvol worden ingezet, zoals in Parijs;

Overwegende dat: - Deze varianten een mooie toevoeging kunnen zijn aan de Amsterdamse democratie en burgerparticipatie; - Voor verschillende vraagstukken, debatten en problemen die in de stad leven, verschillende varianten van referenda het meest geschikt zijn; - Het voor kwalitatieve participatie van belang is de juiste vorm van participatie bij het juiste vraagstuk te kunnen kiezen; - De vorm van referenda die de verordening nu toe staat, hier onvoldoende in voorziet.

Verzoekt de Initiatief- en referendumcommissie Om uiterlijk in q4 van 2025 advies aan de raad uit te brengen over hoe preferenda, wijkreferenda en een mini burgerberaad voorafgaand aan referenda toegepast kunnen worden in Amsterdam.

Indiener(s), J. Broersen A.L. Bakker I. Nadif R.P. Hofland