20260617_Raadsinformatiebrief_RBH_def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 juni 2026 Inclusie en Antidiscriminatiebeleid Touria Meliani Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit– ojzd@amsterdam.nl

Onderwerp

Uitkomsten heroriëntatie realisatie doelen Regenbooghuis en vervolgstappen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de heroriëntatie die het afgelopen jaar is uitgevoerd naar de wijze waarop de oorspronkelijke doelen van het Regenbooghuis op een duurzame en toekomstbestendige manier kunnen worden gerealiseerd. Achtergrond In december 2024 bent u door het college geïnformeerd over het beëindigen van de samenwerking tussen de gemeente en Stichting het Regenbooghuis. De stichting slaagde er niet in om de noodzakelijke stappen te zetten richting een breed gedragen en duurzaam functionerende voorziening. Ondanks intensieve ondersteuning vanuit de gemeente bleef de voortgang op belangrijke punten achter. Het beëindigen van deze samenwerking was voor de gemeente aanleiding om opnieuw te onderzoeken hoe het beste vormgegeven kan worden aan de behoeften van de Amsterdamse lhbtiq+ gemeenschap. Voortgang Na het stopzetten van de samenwerking met Stichting het Regenbooghuis is onderzocht hoe de oorspronkelijke doelen van het Regenbooghuis, het bieden van veilige ontmoetingsruimte voor lhbtiq+ personen en het faciliteren van lhbtiq+ emancipatie-initiatieven, op een duurzame manier kunnen worden gerealiseerd. Daarbij stond de behoefte van de gemeenschap centraal.

Daarnaast is gesproken met initiatieven uit andere steden in binnen- en buitenland, zijn bestaande lhbtiq+ initiatieven in Amsterdam in kaart gebracht en is overleg gevoerd met partners van de gemeente. Het initiatief voor een Regenbooghuis ontstond in 2018. Sindsdien zijn het lhbtiq+ emancipatieveld en de samenwerking tussen deze organisaties en de gemeente sterk veranderd. Specifieke behoeften en meerstemmigheid Van 2019 tot en met 2022 richtte de gemeente Amsterdam zich met de Nota Regenboogbeleid in het bijzonder op de emancipatie en acceptatie van transpersonen en bi-culturele lhbtiq+ personen, omdat deze groepen de meest gemarginaliseerde positie kennen. Vanaf 2023 is het Regenboogbeleid opgenomen in het inclusie- en antidiscriminatiebeleid. Daarbij is de bijzondere aandacht voor transpersonen en bi-culturele lhbtiq+ personen behouden gebleven. Sinds 2018 is het Transhuis (T-huis) geopend, hebben drie allianties van lhbtiq+ organisaties zich ingezet voor

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 2 van 4

verbetering van de positie van lhbtiq+ personen die te maken hebben met meervoudige discriminatie en is nieuw Pridebeleid ontwikkeld met middelen voor tientallen organisaties per jaar om bij te dragen aan de diversiteit van de Amsterdam Pride. Met deze samenwerkingen tussen de gemeente en emancipatie-initiatieven van groepen uit de lhbtiq+ gemeenschap is bijgedragen aan de doelen van het Regenbooghuis. Er is een veilige ontmoetingsplek gerealiseerd voor trans personen en er zijn mogelijkheden ontwikkeld voor onderlinge versterking van emancipatieinitiatieven. Deze projecten sloten aan op een steeds diverser en meerstemmiger veld van organisaties die inspelen op de specifieke behoeften van verschillende subgroepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap. Met name groepen die in grotere mate te maken hebben met uitsluiting en onveiligheid, hebben zich steeds beter weten te organiseren en eigen vormen van ontmoeting, ondersteuning en veiligheid ontwikkeld. Daarbij lopen de behoeften uiteen: waar de ene groep inzet op zichtbaarheid en representatie in de publieke ruimte, zoekt een andere groep juist naar een besloten en veilige setting met focus op zorgvraagstukken. De lhbtiq+ gemeenschap is divers, en dat geldt ook voor hun behoeften.

Faciliteren van samenwerking In de periode 2018–2026 is samenwerking tussen emancipatie-organisaties een belangrijk uitgangspunt geweest van het emancipatiebeleid. Het doel hiervan was om de beweging te versterken door krachten te bundelen en gezamenlijke doelen centraal te stellen. Ervaringen met verschillende samenwerkingsverbanden laten zien dat deze samenwerking veel kan opleveren, maar ook beperkingen kent. Het afstemmen van doelen en uitvoering vraagt veel tijd en capaciteit. Daarnaast kan het ingewikkeld zijn om ieders sociale veiligheid te waarborgen wanneer opvattingen, ervaringen en behoeften sterk uiteenlopen. Ook blijkt het in de praktijk niet mogelijk om iedere stem of behoefte binnen één samenwerkingsverband een plek te geven. Om deze redenen, is in de toepassing van het emancipatiebeleid de afgelopen jaren minder absoluut invulling gegeven aan het principe van samenwerking. Zoals in het Pride Beleid, waar een gedeeld kader met overkoepelende doelen focus aanbrengt, waar initiatieven zelfstandig vorm aangeven. De ontwikkelingen sinds 2018 tonen een sterk georganiseerd en divers lhbtiq+ emancipatieveld, waarbinnen initiatieven baat hebben bij meer ongedwongen vormen van samenwerking om in specifieke behoeften te kunnen voorzien.

Dit beeld is bevestigd in gesprekken met vertegenwoordigers uit de gemeenschap en partners uit het zorg-, welzijns- en emancipatieveld over nieuwe invulling van de doelen van het Regenbooghuis. Hieruit blijkt dat er op dit moment geen organisatie is die een centrale voorziening voor de gehele gemeenschap kan dragen, en dat de behoefte aan één centraal gemeenschapshuis minder sterk is dan eerder werd verondersteld. Ervaringen uit andere steden, waaronder Brussel en Antwerpen, laten een vergelijkbaar beeld zien. Centrale voorzieningen worden vaak door een beperkt deel van de gemeenschap gebruikt, terwijl juist kleinere plekken beter aansluiten bij specifieke functies of de behoeften van gemarginaliseerde groepen. Deze ontwikkeling zien we ook in Amsterdam. De afgelopen jaren zijn diverse kleinschalige locaties ontstaan, zoals het Transhuis, de Transkliniek Oost, Queer Hub Nieuw-West en RITA Community Center. Deze locaties richten zich elk op een specifieke gemeenschap of behoefte. Naast ontmoeting en emancipatie zijn (mentale) gezondheid en

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 3 van 4

veiligheid belangrijke doelen. Gemeentelijke ondersteuning van deze initiatieven komt dan ook uit diverse bronnen, waaronder de Sociale Basis, de aanpak anti-lhbtiq+ geweld (OOV), Zorg en het inclusie- en antidiscriminatiebeleid. Daarnaast vinden lhbtiq+ activiteiten plaats op uiteenlopende, brede locaties in de stad. Emancipatieactiviteiten worden onder meer georganiseerd in Huizen van de Wijk en culturele instellingen. Lhbtiq+ sensitieve hulpverlening ‘door en voor’, of deels geïnstitutionaliseerd, vindt steeds vaker plaats op plekken die voor die specifieke vorm van hulp bedoeld zijn, zoals rondom ongedocumenteerdheid, maatschappelijk werk, dakloosheid en seksueel geweld. We zien daardoor dat er over de hele stad plekken zijn waar de gemeenschap terecht kan en er een infrastructuur is ontstaan die op verschillende manieren inspeelt op specifieke behoeftes van delen van de lhbtiq+ gemeenschap. Emancipatieondersteuning De huidige behoefte binnen de gemeenschap vraagt om ondersteuning die aansluit bij deze diversiteit en dynamiek. Het vasthouden aan één centrale locatie sluit hier te beperkt op aan. Het college kiest daarom voor een inzet waarbij wordt aangesloten op de bestaande initiatieven en organisatiekracht die al in de stad aanwezig zijn.

Deze koers sluit aan bij het Regenboogstembusakkoord Amsterdam 2026–2030, waarin het versterken van lhbtiq+ emancipatie en het ondersteunen van diverse gemeenschappen centraal staat. In dit model staat het ondersteunen van initiatieven en het versterken van netwerken centraal. Hiermee wordt voortgebouwd op de oorspronkelijke doelstellingen van het Regenbooghuis: gemeenschapsvorming en emancipatie vanuit de behoefte van de gemeenschap. De focus ligt op het versterken van gemeenschapskracht, in plaats van op het realiseren en beheren van één fysieke voorziening. De ondersteuning van lhbtiq+ emancipatie vindt momenteel langs twee sporen plaats. Enerzijds worden vanuit het alliantie- en Pridebeleid uiteenlopende initiatieven en zelforganisaties ondersteund die bijdragen aan emancipatie, zichtbaarheid en gemeenschapsvorming. Anderzijds is de afgelopen jaren, mede door samenwerking tussen verschillende gemeentelijke afdelingen en maatschappelijke partners, een bredere infrastructuur van locaties, netwerken en voorzieningen ontstaan die een belangrijke functie vervullen voor de lhbtiq+ gemeenschap. Veel van deze plekken zijn momenteel afhankelijk van tijdelijke financiering uit subsidieregelingen vanuit een diversiteit aan portefeuilles en beleidsdoelen.

Dit toont de breedte van de functies die deze plekken vervullen op het gebied van emancipatie, ontmoeting, veiligheid, zorg en ondersteuning. Samen met initiatiefnemers en betrokken gemeentelijke afdelingen werken we aan het toekomstperspectief van deze bestaande initiatieven en locaties. Voor emancipatie-initiatieven die momenteel geen eigen locatie hebben, maar wel een ruimtevraag kennen, wordt samengewerkt met de portefeuilles Maatschappelijke Voorzieningen, Gemeentelijk Vastgoed en Stadsloods. Daarbij wordt onderzocht hoe bestaande ruimte in de stad beter toegankelijk en beschikbaar kan worden gemaakt voor emancipatie-initiatieven, vanuit de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 4 van 4

directies en afdelingen die verantwoordelijk zijn voor ruimte en vastgoed. Naar verwachting zal de opbrengst van deze samenwerkingen ook van waarde zijn voor de ruimtevraagstukken van andere gemeenschappen en emancipatie-initiatieven. Hiermee zetten we in op een gezamenlijke verantwoordelijkheid waar het gaat om inclusie en diversiteit in de breedte van de stad. Tot slot Het college blijft zich inzetten voor het versterken van lhbtiq+ emancipatie en het ondersteunen van de behoeften binnen de lhbtiq+ gemeenschap. De inzichten en ontwikkelingen uit deze inventarisatie worden meegenomen in de verdere uitwerking van het nieuwe beleidskader Inclusie en Antidiscriminatiebeleid. Het college vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Inclusie en Antidiscriminatiebeleid