20260610 verslag Gemeenteraad middag

54

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

(Het lid BAKKER: Voorzitter, misschien tot slot over woningbouw. Want ik werd op een gegeven moment bijna gek van hoe vaak er tijdens de campagne gezegd werd het kan wel als we het over woningbouw hadden. Alles was mogelijk. Die gouden bergen die beloofd werden, 125.000 woningen en groen en compleet en voorzieningen waarvan de Partij voor de Dieren eigenlijk constant zei, dat kan niet, dat is niet realistisch. En wat hoor ik het lid Van der Horst nu hier nota bene zeggen? Het is niet realistisch wat er nu ligt, dat is realistisch. Dus eigenlijk wil ik haar vragen daar even op terug te komen. Ziet zij dus ook haar campagne als een sprookje?) Nee. Ik bedoel ik kan mijn eigen verkiezingscampagne gaan herhalen, maar daar sta ik hier niet voor. Ik sta hier om een akkoord uit te leggen. We hebben met allerlei experts bekeken dat je wel zoveel woningen kunt bouwen. En dat wij een andere afspraak hebben gemaakt in het coalitieakkoord over het soort woningen en hoe we dat gaan doen en met welke percentages, inderdaad dat is een compromis maar ook eentje waar ik wel erg achter kan staan. (Het lid BAKKER: Volgens mij is dat gewoon een hele diplomatieke manier om te zeggen, inderdaad wat ik allemaal beloofd heb in de campagne dat kunnen we nu niet waarmaken want de realiteit die is gewoon anders en er zitten gewoon grenzen aan de groei.

En wat we nu eigenlijk ook zien, er worden ook geen in echte aantallen genoemd. Dat wordt doorgeschoven. Want er wordt steeds verwezen naar de planvoorraad maar dat is helemaal nog niet de zekerheid dat ze gebouwd gaan worden. Dus zelfs als het maximale eruit gehaald wordt, dan zouden we uitkomen op dus ongeveer 4.500 per jaar terwijl in de campagne van D66 het dubbele aan woningen werd beloofd. Dus er wordt weer doorgeschoven en op ruimtelijke ordening worden er dus geen keuzes gemaakt. Ik hoor graag de bevestiging daarvan en anders hoe het anders zit.) Het lijkt bijna of het lid Bakker heel graag wil dat we 9.000 woningen per jaar gaan bouwen, terwijl ik dacht dat dat toch heel anders lag. Maar volgens mij schuiven we dus heel veel niet door. Want volgens mij heb ik net een heel rijtje opgenoemd van dingen die wij gaan doen en die we gewoon gekozen hebben als het gaat over financiën, als het gaat over woonprogramma's, als het gaat over wat voor soort woningen we willen bouwen en als het gaat over welke procedures we willen versnellen. Dus volgens mij is dat allemaal vrij helder. Het enige wat we daarbij ook hebben gezegd is, we willen ook graag met de stad verder praten over de komende jaren in een Bouwagenda. Maar daar hebben we gewoon ook die tijd voor. Daar gaan we heel snel mee aan de sla, dat gaan we ook in korte tijd doen.

Maar die tijd die hebben we wel omdat we nu op dit moment heel veel woningen in de planvoorraad hebben die we op korte termijn kunnen gaan doen. En voor de langere termijn denk ik dat het heel mooi is om samen met de stad ook die nieuwe bouwambities neer te gaan zetten. Ik zie het probleem niet zo. (Het lid BAKKER: Die Bouwagenda moet nog komen en het gaat over het tijdsbestek van tien, vijftien jaar, die planvoorraad. Maar dus ik blijf erbij, dat is dus doorschuiven. Die agenda moet nog komen, dat kan weer jaren in beslag nemen. Maar ik wilde over op een ander onderwerp. Want over doorschuiven gesproken, we weten ook wat voor enorme opgaven we hebben als stad om te vergroenen, om klimaatadaptief te worden. Ik heb het net ook al aangekaart bij het lid Pels. En wethouder Van der Horst heeft er de afgelopen vier jaar ook echt een hobby van gemaakt, een persoonlijke

55

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

missie om heel veel visies en rapporten te schrijven met aanbevelingen waar steeds geen geld voor was. Maar we weten wat er nodig is. We weten hoe we de stad rigoureus kunnen gaan vergroenen en ook klimaatadaptief kunnen maken. Dus nu zien we weer wat van die kruimeltjes in het akkoord aan extra investeringen waarmee we de stad gewoon niet kunnen vergroenen en klimaatadaptief maken naar wat er nodig is. Vindt het lid Van de Horst dat niet zonde na al haar werk de afgelopen vier jaar, dat we minimale stapjes kunnen gaan maken?) Ik was eigenlijk best wel trots dat het afgelopen jaar voor het eerst sinds tijden eigenlijk groen hetzelfde is gebleven en niet is afgenomen. Ik vond dat een heel mooi resultaat van de afgelopen jaren. En we hebben gezegd, daar gaan we ook mee door met dat beleid. Dus wij hebben veel meer als we iets doen in de openbare ruimte dat we sowieso groen toevoegen. Dat is in het systeem gekomen, dat alles wat wij doen in de openbare ruimte altijd klimaatadaptief en verkeersveilig is. Dat zijn twee randvoorwaarden voor als we iets doen in de openbare ruimte. Dus dat zorgt sowieso voor een verandering van grijs naar groen. Dus het vergroenen gaat gewoon door. We zien ook dat we in het centrum echt al 11 procent extra groen hebben toegevoegd binnen een paar jaar tijdsbestek.

Dus dat dat kan, dat is volgens mij heel duidelijk en daar gaan we de komende tijd mee door. Daarbovenop hebben we ook extra geld voor meer bomen en voor het verbinden van natuurgebieden beschikbaar gesteld. Dus ik denk dat we wel degelijk de ambitie op het vergroenen in stand hebben gehouden en er nog wat bovenop hebben gedaan. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik voel wel met het lid Bakker mee dat het niet laten afnemen van groen net wel wat anders overkomt dan we gaan rigoureus vergroenen. En toch dan over de vraag of we doorschuiven of niet. Als we kijken naar die 68.000 in de planvoorraad van woningen, daar zitten heel veel ruimtelijke vragen in over sportnormen, groennormen, et cetera. Want hoe meer je aan die normen doet, hoe minder woningen je daar kunt realiseren. En dan is het toch behoorlijk lastig dat deze coalitie daar nu geen duidelijke keuzes in maakt, waardoor ik denk dat de vraag van het lid Bakker heel terecht is, waardoor we en niet weten wat gaat er op groen gebeuren en we weten niet wat er op sport gaat gebeuren en we weten niet hoeveel woningen eronder aan streep overblijven. Hoe kan dat dan niet doorschuiven zijn?) Volgens mij zijn wij heel duidelijk in hoeveel woningen we gewoon willen gaan bouwen de komende tijd. Daar gaan we gewoon mee door. Als we alles gaan bekijken in een project, dan heb je altijd afwegingen te maken.

Wij vinden sport heel belangrijk. We hebben ook trouwens extra geld voor sport gereserveerd. En wij vinden groen ook heel belangrijk, maar we willen natuurlijk tegelijkertijd woningen bouwen. En dan is het dus heel interessant dat je niet alleen naar die nieuwbouw kijkt, maar ook juist naar die bestaande buurten die zo versteend zijn en waar klimaatadaptatie zo ontzettend belangrijk is. En daarvan zie je dus dat wij in de bestaande buurten wel degelijk echt vergroend hebben. Dus er is meer groen bijgekomen. Dat we tegelijkertijd ook woningen bouwen, ruimte voor sport hebben en voor maatschappelijke voorzieningen, dat we dat er allemaal bij hebben gezet en dat toch het groen in die buurten vermeerderd is, dat is natuurlijk wel degelijk het vergroenen van de stad. (Het lid HAVELAAR: Over sport zien we natuurlijk ook dat sportverenigingen meer huur moeten gaan betalen en dat de contributie gemaximeerd gaat worden. Dus ik ben benieuwd hoe dat uitwerkt. Maar je mag toch verwachten als er een coalitieakkoord ligt dat we na het

56

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

bespreken van zo'n akkoord wat duidelijker weten wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren in die planvoorraad rondom sport. We hebben pas nog plannen vastgesteld waar niet aan de sportnorm voldaan werd. En ik zie die keuzes niet in dit coalitieakkoord. En dan is ook wel de vraag hoe bijvoorbeeld de oppositie daar dan een mee kan denken en ik kan controleren als we daar nu geen richting op krijgen.) Volgens mij hebben we duidelijke normen en zijn we daar ook altijd mee bezig. En dat zijn streefnormen waar je je in ieder gebied zoveel mogelijk aan probeert te houden. Dus dat verandert eigenlijk niet. Dus het is niet ineens alsof we nu iets heel iets anders gaan doen dan ten opzichte van wat hiervoor in die gebieden gebeurde. En dat is altijd een inpassen en meten wat kan er allemaal. En daar probeer je altijd een beetje ruimte per project te houden. Dus eigenlijk dat verandert helemaal niet. Dus in die zin denk ik dat het juist wel heel helder is. (Het lid HAVELAAR: De wethouder gaf een antwoord, we blijven het een beetje doen zoals we het deden. Dus er is niet echt een keuze gemaakt. Maar laat me dan toch een keuze voorleggen. Waarom staat de sportnorm dan wel extra in het akkoord benadrukt, wat ik heel goed vind, maar is de groennorm daar helemaal uit verdwenen? Hoe moeten we dat dan lezen?) Ook de groennorm blijft gewoon staan natuurlijk.

Dus daar verandert ook in die zin nu niets aan. Dat staat gewoon. Als het er niet goed in staat, kunnen we altijd nog even kijken of dit iets is van doen we al en gaan we gewoon mee door. Daar sta ik zeker voor open. (Het lid DELSEN: Waar ik nieuwsgieriger naar ben is dat in het akkoord staat dat er duizenden extra bomen worden geplaatst en tegelijkertijd zijn er nog 15.000 lege boompunten. Daar is vorig jaar november ook met dank aan het CDA een motie voor aangenomen. Dus wanneer we het hebben over die duizenden extra bomen ben ik heel erg nieuwsgierig of die horen bij de 15.000 die we nog moeten doen, of dat we ze apart moeten nemen.) Er is een enorme inhaalslag als het gaat over bomen. Die moeten we nog doen, dat zijn gewoon extra bomen die er nu niet staan. Dus die duizenden zitten daarbij en we zijn al een tijd bezig met de inhaalslag. We zien dat het steeds sneller gaat, dat we ieder jaar meer bomen kunnen bij planten en dit zijn er gewoon weer meer bovenop. Dus het is allemaal om die inhaalslag in te halen. (Het lid DELSEN: Ik wil natuurlijk niet vervelend doen, maar ik snap u simpelweg niet.) Dit gaat over het vullen van de lege boomspiegels en per jaar komen er dus dan meer bomen bij. Dus we proberen wat er wordt omgekapt of wat er omwaait, proberen we meer bomen bij te zetten per jaar. Dus per jaar komen er meer bomen bij.

(Het lid DELSEN: Dat is dan bovenop die 15.000 die volgens de motie van november 2025 nog zouden worden geplant.) Nee, dat is niet zo. Want die moeten allemaal geplant worden. Dat is natuurlijk iets wat we nu gaan doen. We stomen ook de economie klaar voor de toekomst. Want we leven in een tijd van geopolitieke spanningen die ook voelbaar zijn in onze stad. En we staan voor een transitie naar een nieuwe economie waarin technologie en digitalisering een steeds grotere rol gaan spelen. Dat biedt enorme kansen, maar alleen als we die ontwikkeling goed begeleiden, als we de mens centraal blijven stellen en als we zorgen dat technologie ons dient en niet andersom. We gaan ook inzetten op vrijheid en veiligheid voor onze vrouwen. We starten een offensief voor vrouwen met duidelijke doelen voor emancipatie, preventie en veiligheid

57

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

met speciale aandacht voor vrouwen in kwetsbare posities. Daarnaast investeren we ook opnieuw in de brug over het IJ, in kunst en cultuur en in sport. Dus we snijden in de eigen organisatie, we bezuinigen, maar daarnaast staat er ook een hele duidelijke investeringsagenda voor alle mooie dingen die we doen in deze stad. En voordat ik afsluit wil ik een paar mensen bedanken. Zita en Sofyan, dank jullie wel voor de fijne sfeer, het onderlinge vertrouwen en ook de lol. Mijn onderhandelmaatje Rob Hofland, jouw rol in dit proces was van onschatbare waarde, dank je wel. En natuurlijk onze formateur en de ambtelijke ondersteuning van wie wij de namen niet gaan noemen maar jullie weten wie jullie zijn. Het was uitmuntend, werkelijk waar. En natuurlijk de stadsformateurs, het was echt geweldig om ze te hebben. Het was een hele nieuwe manier van werken waarvan we echt niet wisten hoe het precies zou gaan lopen. Maar ik denk dat het een hele mooie vorm heeft, het heeft echt goed uitgepakt. Het heeft ons scherp gehouden, het heeft onze taal veranderd en ik denk dat dat ook heel erg mooi is in dit akkoord. Want we willen meer gaan werken, ook met ervaringsdeskundigen om het beleid beter te maken. En dit was ook een hele mooie eerste proeve daarvan die wat mij betreft heel geslaagd is. Ik kijk er enorm naar uit om nu gewoon aan de slag te gaan, ook met de oppositie.

En om dan meteen maar even een paar dingetjes te noemen die ik voorbij heb zien komen. Ik heb nog niet alles gezien, want er komt heel veel bij. Maar als het gaat over bepaalde moties, ik denk laten we dat gewoon omarmen. Ik zag een motie van het lid Havelaar over de meest duurzame businesscase maken in de stad voor bedrijven. Volgens mij kunnen we daar gewoon mee aan de slag. Maar ook het lid Khan, ondernemers helpen met eenvoudigere formulieren. Ik kan niet wachten om daar als wethouder Economische zaken, mocht ik dat toch gaan worden vanavond, mee aan de slag te gaan. Maar ook bij verkeersveiligheid expliciet aandacht voor buurten met veel kinderen en schoolroutes. Ik kan niet zeggen dat ik daar de afgelopen jaren geen aandacht voor heb gehad als wethouder Mobiliteit, maar ook dat wil ik van harte omarmen om daar nog verder mee aan de slag te gaan ook voor de komende periode. Ik heb er ontzettend veel zin in om samen met iedereen in deze stad verder te bouwen aan een Amsterdam dat werkt voor iedereen. (Het lid HAVELAAR: Dank voor de mooie woorden en wij hebben dat proces vanaf de zijlijn bekeken en ook gezien dat het goed gehad heeft met elkaar. Het voelt dan een beetje gek om nu toch een beetje kritische vragen te stellen, maar ik ga toch doen. Want de toeristenbelasting is helemaal niet genoemd.

Terwijl even kijken wat er gaat gebeuren, het i-criterium wordt niet ingevoerd, de toeristenbelasting gaat naar 20 procent, citymarketing stopt geheel en we weten nu al dat we willen gaan stoppen met cruises. Dus laten we even hardop rekenen. De rijke cruisetoerist die veel toeristenbelasting opbrengt valt weg, congresbezoekers vallen weg, Amsterdam is al gekelderd naar de zeventiende plek voor congressen. Mijn vraag is, als je al die mensen niet meer hebt en je wilt toch 70 miljoen euro per jaar extra ophalen bovenop de 275 miljoen, wat voor mensen zijn dat? Wat voor een profiel toerist gaat dan dat geld opbrengen?) Een hele diverse club, want het is niet gezegd dat er geen toeristen meer komen. Het is niet alsof de hotels leeg staan momenteel. Maar ik wil daar wat over zeggen. Ik snap natuurlijk dat dit best wel een ingrijpende maatregel is, zeker voor de hoteliers en de hele toeristische sector. Ik zal als wethouder Economische zaken straks ook echt snel om tafel gaan om de gevolgen met elkaar daarin door te spreken. Maar dit is wel gewoon een hele duidelijke keuze van de coalitie en we hebben het doorberekend. We hebben dus ook niet de volle, als je het gewoon nu zou zeggen wat het nu opbrengt en dan per procent meer.

58

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

We hebben echt al rekening gehouden met dat er dan wat minder toeristen uiteindelijk gaan komen Dus we hebben ook niet het volledige bedrag ingeboekt. Misschien om het lid Havelaar daarin gerust te stellen. (Het lid HAVELAAR: De financiële discussie gaan wij nog voeren. Dus ik wil nu niet de financiële discussie voeren maar de kwalitatieve discussie. Want we weten bijvoorbeeld dat cruisetoeristen meestal zestigplussers zijn die naar het Rijksmuseum gaan, even platgeslagen. We zien ook dat congresgangers hebben ook een bepaald gedrag. En we weten dat de maatregelen die we nu nemen juist deze groepen toeristen gaan raken. En dan zou mijn vraag zijn, als je ook citymarketing afschaft, en de stelregel is een beetje als je niets aan marketing doet, dan krijg je een beetje het afvoerputje. Dus wat voor soort toeristen, waar komen die mensen voor en wat voor soort mensen willen we in de stad aantrekken? Want dat gaat over gedrag en gedrag geeft overlast.) Laten we wel wezen, deze verhoging treft iedere toerist die hier blijft slapen. Dus het is niet de een wel en de ander niet. Dus daarin hebben we gekeken om dat ook te verdelen en iedereen te raken. Dus deze keuze ligt voor mij nu niet voor. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dit is echt totale gekkigheid.

Want je weet bijvoorbeeld dat de 20 procent toeristenbelastingverhoging het individu wat een weekendje Amsterdam doet minder treft dan het grote congres die een offerte opvraagt in Barcelona, in Wenen en in Amsterdam. En dat zien we ook aan de ranglijsten. Dus als je niet nadenkt over wat doet dat met de samenstelling van de toerist in Amsterdam, dan weten we al dat het gewoon een financiële maatregel is. Maar als je vervolgens ook nog niets doet om de overlast in de binnenstad aan te pakken, het Erotisch Centrum wordt ook maar weer doorgeschoven, want daar hebben nu jaren over gepraat en eindelijk gaan we naar een oplossing kijken die het CDA en overigens ook al eerdere commissies voorstellen, maar je doet niets voor de binnenstad. Je hebt geen idee wat voor een toeristen je gaat aantrekken. Dan schuif je toch dat hele dossier door en dat kan toch niet?) Wat wij hebben gedaan om in de binnenstad juist de overlast aan te pakken, we hebben inderdaad de toeristenbelasting verhoogd. We hebben tegelijkertijd geld vrij gemaakt voor afval, ook expliciet voor het centrum. We hebben een crisisaanpak om de buurten die het vuilst zijn ook echt intensief schoon te maken. Daar vallen zeker buurten in het centrum onder. Tegelijkertijd hebben we heel veel geld, meer dan voorheen, voor de Aanpak Binnenstad maar ook juist voor het vastgoedfonds.

En dat is echt een visie die wij hebben op hoe dit probleem aan te pakken. Dat is om de binnenstad ook voor een deel te transformeren van bepaalde toeristische functies naar woningen. En daarvoor hebben we ook via NV Zeedijk en Stadsgoed verschillende manieren om de onrendabele toppen daarvan te financieren. Dat is denk ik heel erg nodig. We hebben de afgelopen periode gezien dat dat werkt, maar dat er wel meer geld voor nodig was. Daar investeren we dus ook heel duidelijk in. (Het lid RIJPKEMA: Ik ben benieuwd hoe dit nieuwe coalitieakkoord ook kijkt naar het feit dat we misschien wel hoogwaardig toerisme willen aantrekken. Want de signalen die wij nu uit de markt krijgen, is dat door deze hoge toeristenbelasting in combinatie met de btw-verhoging veel hotels de prijzen juist verlagen. Dat lijkt misschien contra en de tegengestelde gedacht, maar dat als aanleiding dat je dan minder belasting hoeft af te dragen. Want hoe hoger je prijs natuurlijk is, hoe hoger die

59

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

percentages doorrekenen. Dus hoe kijkt het college nu naar het inzetten van hoogwaardig toerisme en dat dan eigenlijk gekoppeld aan het feit dat de prijzen dus nu juist zakken?) Wat mij betreft gaan we ook gewoon in gesprek met de branche hierover om precies vorm te geven hoe we dat gaan doen en kunnen we altijd aandacht voor dit soort signalen hebben. Dat lijkt me ook heel gezond om dat te doen. En tegelijkertijd is dit ook wel gewoon de richting waar deze coalitie nu voor kiest, om fors de toeristenbelasting omhoog te doen. Het stond in ons verkiezingsprogramma ook, maar met een ander bedrag. Maar dit is wel waar we op uit zijn gekomen met elkaar en ik sta daar nu ook heel erg achter omdat we wel iets te doen hebben aan het toerisme. Er is een hele grote groep, ook van heel veel binnenstadbewoners, juist om dit wel te doen. Er loopt nota bene een rechtszaak. Dus ik denk ook dat het heel goed is dat we die stap nu wel vooruitzetten. En verdere uitwerking gaan we natuurlijk gewoon nog met de sector bespreken. Als daar nog goede ideeën uitkomen of nieuwe informatie komt, dan kunnen we altijd met elkaar in gesprek daarover. Dus die uitgestoken hand is er zeker. (Het lid RIJPKEMA: Dan heb ik nog een vervolgvraag, voorzitter. Dat gaat erover dat ondernemers natuurlijk graag fiscaal stabiel beleid willen en die willen natuurlijk weten waar ze aan toe zijn.

Ze hebben natuurlijk de btwverhoging voor hun kiezen gehad. We hebben al de afgelopen jaren de toeristenbelasting ook verhoogd. We hebben de hoogste van Europa en we doen nu weer een enorme toerismebelastingverhoging en eigenlijk ook binnen een half jaar, vanaf 2027. Die ondernemers geven ook aan dat ze nu zelf ook een rechtszaak gaan starten vanwege onbehoorlijk bestuur. Dus u geeft aan dat de burgers een rechtszaak startten, maar dat gaan die ondernemers natuurlijk ook doen, want uiteindelijk hebben zij recht op stabiel beleid. Hoe kijkt dit college daarnaar? En zeker een partij als D66 die zich soms toch ook wil profileren als een ondernemerspartij en terwijl dat eigenlijk heel veel ondernemers echt boos maakt, laat ik het zo zeggen.) Hier gaat het gewoon heel erg om een belangenafweging. Dus we hebben een binnenstad waar gewoon echt te veel toeristen zijn en er gewoon een roep is om daar ook iets aan te doen. En tegelijkertijd ook ondernemers die natuurlijk last hebben van als er een verhoging is van de toeristenbelasting. Volgens mij is het heel goed om dan met elkaar in gesprek te gaan. Maar ik denk dat we ook realistisch moeten zijn dat heel veel andere ondernemers ons de laatste tijd eigenlijk hebben verteld dat zij ook last hebben van de hoeveelheid toeristen en dat het ook niet goed is voor hun business.

Dus ik denk ook dat er hier niet één de ondernemer is en dat het heel diffuus is en dat het heel goed is om met partijen hierover in gesprek te gaan, te zorgen dat dit goed landt, dat ik ook hoor waar de zorgen precies zitten en wat we dan kunnen doen. Maar dit is wel gewoon een hele duidelijke richting van deze coalitie (Het lid RIJPKEMA: En dan heb ik de vervolgvraag uiteraard aan D66, hoe het dan zit met welke ondernemers last zouden hebben van toeristen. Dat kan ik me toch moeilijk voorstellen. Het zijn doorgaans vooral veel klanten. Een op de tien mensen in Amsterdam werkt voor de toeristenbranche. Maar dan heb ik nog een hele andere vraag, die is wel gekoppeld daaraan en zal ik er gelijk bijvoegen. Dit staat er in het coalitieakkoord, we verhogen de toeristenbelasting in de eerste stap naar 16 procent. En dat doen ze om bij te dragen aan een veiligere, schonere en een betaalbare stad. Ik vraag me af, zullen we dat bedrag niet gewoon oormerken zodat voor eens en voor altijd duidelijk is hoeveel van die toeristenbelasting daadwerkelijk gaat naar

60

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

die problemen. Want maken vaak een tegenstelling, toeristen brengen overlast. Ze brengen ook heel veel geld in het laatje waar we die problemen goed mee kunnen tackelen. Ik denk dat het een heel mooi signaal zou zijn aan heel Amsterdam in ieder geval, van zoveel halen wij op en zoveel besteden we daaraan uit. Dus laten we het dan oormerken.) Je moet heel voorzichtig zijn met dit soort doel belastingen en waar je het allemaal vooruit wil geven. Maar volgens mij hebben we juist heel duidelijk laten zien in dit akkoord dat we heel veel doen voor die binnenstad. Dat vastgoedfonds is behoorlijk gevuld, dus daar is heel duidelijk geld naartoe. Dat geldt ook voor afval en voor de Aanpak Binnenstad. Dus daar zit eigenlijk heel veel in. En ook als we kijken naar economie en wat we willen doen voor ondernemers breder, niet alleen voor deze sector maar natuurlijk breder voor ondernemers. Daar zit ook echt een duidelijk bedrag bij. Dus volgens mij is dat heel duidelijk en doen we dus eigenlijk best wel veel. Maar het precies oormerken voor altijd en eens voor altijd, dat vind ik te dogmatisch. (Het lid DIBI: Voorzitter, ik zag een mooi filmpje op social media van het lid Van der Horst over het openbaar vervoer. Een beetje euforisch in relatie tot de realiteit, maar top, veel goede dingen gedaan. In Zuidoost zien we dat er een nachtmetro ontbreekt.

Er waren twee nachtbussen maar na corona is er maar eentje teruggekomen. Het duurt een uur voordat je van Centraal daar bent en het is niet de meest sociaal veilige. De bus 21 Nieuw-West is na verzet van bewoners teruggekomen maar rijdt nog maar op een derde van de oude route. De ponten van Noord en naar Noord, veel te weinig. In het coalitieakkoord staat meer fijnmazig openbaar vervoer, ook op plekken waar het nu niet is. Waar ziet u dat dan voor de komende jaren toenemen?) We hebben de afgelopen periode echt de switch gemaakt eigenlijk in het openbaar vervoer van alleen de economische functie na ook de sociale functie. Dus we hebben ook net een nieuwe concessie met het GVB afgesloten, niet ik als wethouder maar als voorzitter van de Vervoerregio, om juist meer fijnmazigheid terug te krijgen in het openbaar vervoer. Dat is wel lastig met heel veel personeelstekorten, dus dat heb je niet in één keer geregeld. Maar in die concessie zit dat heel duidelijk. Dus ieder jaar, afgelopen jaar in april zijn we met 4 procent gestegen in het openbaar vervoer. Je zult steeds zien dat iedere stap die we stijgen, dat dat ook heel erg landt in fijnmazig openbaar vervoer. Dat is heel duidelijk de richting. Maar het is inderdaad op dit moment wel lastig, en daar ben ik eerlijk over, met al die rijksbezuinigingen die eeuwig boven ons hoofd hangen om ook snelle stappen te maken.

Ook omdat er gewoon heel weinig buschauffeurs zijn. Dus iedereen, draag ons buschauffeurs aan, zeg ik altijd en dan kunnen we ook sneller die fijnmazigheid regelen. Want dat is nog steeds duidelijk de visie en die zit al in de concessie en is heel duidelijk ook de ambitie van deze coalitie. En wat je daar als gemeente aan kunt doen, is vooral faciliteren dat dat kan. Dus de haltes beschikbaar maken en de wegen beschikbaar maken voor het openbaar vervoer. (Het lid DIBI: Als buschauffeurs goed betaald worden met goede arbeidsvoorwaarden, dan komen ze rennen. Maar even concreter, Zuidoost doet het al heel lang zonder nachtmetro, een nachtverbinding. We hebben in de campagne hierover gepraat en u was daar een groot voorstander van. Wanneer kunnen we de eerste stappen zetten voor die nachtmetro? Ik wil namelijk geen motie meteen indienen, ik probeer er met u uit te komen.) Dat waardeer ik zeer. Ik hoop dat u ook in de Vervoerregio zit, dus ik zou vooral die discussie daar ook lekker sterk en stevig gaan voeren. Want wij als Amsterdam zijn altijd heel duidelijk geweest, wij willen heel graag meer nachtnet, meer nachtmetro en meer

61

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

nachtbussen en dat moeten we bij de Vervoerregio regelen. Maar we hebben nu ook duidelijk als ambitie weer opgenomen en wij gaan natuurlijk vooraan om dat zo snel mogelijk te maken. Maar het is op dit moment wel ingewikkeld. Maar wij staan denk ik aan dezelfde kant om hiervoor te gaan pleiten. (Het lid DIBI: Ik vind dit doorschuiven een beetje ingewikkeld worden. Want alles wat vanuit de oppositie komt waar we concrete stappen willen zetten vandaag nog, verwijst u naar de toekomst. U bent voor de nachtmetro, BIJ1 is voor de nachtmetro, Zuidoost doet het al heel lang zonder nachtverbinding. Ik hoop dat we daar snel de eerste stappen voor kunnen zetten.) Volgens mij heb ik net een paar moties behandeld waarvan ik zeg laten we het doen, laten we het omarmen. Dus volgens mij doe ik juist heel erg die handreiking nu meteen al zelf naar de oppositie toe om te gaan samenwerken. En ik denk dat we de afgelopen jaren zeker ook stappen hebben gemaakt als het gaat om die nachtmetro en dat we daar vooral mee door willen gaan. Want we gaan ook in Zuidoost straks een uur langer rijden en een uur eerder beginnen. Het is volgens mij is de richting goed en moeten we lekker de ambitie houden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: En nu voor something completely different, geloof ik, onvoorstelbaar.

Voorzitter, een politieke wetmatigheid is dat er altijd meer aandacht is voor de plannen dan de uitvoering. En we bespreken vandaag de plannen van het nieuwe, oude, stadsbestuur. En eigenlijk zijn die plannen ditmaal ook helemaal niet zo interessant. De echte vraag is, worden de deels goede plannen ook uitgevoerd zoals ook deze partijen zeggen te willen? Wordt er de komende vier jaar echt gewerkt aan een slagvaardiger Amsterdam? Wordt er geleverd voor een gemeente die er weer voor alle Amsterdammers is? En wordt er gewerkt aan een schone, veilige, betaalbare stad? Ik heb zo mijn twijfels. Oude wijn in nieuwe zakken is meestal niet waar je je vrienden bij een diner thuis mee kan overtuigen. Hebben deze partijen nog echt de energie, de drive en het doorzettingsvermogen om meer koopwoningen te bouwen, de gemeentelijke organisatie te krimpen en de stad echt veiliger en schoner te maken? En laten we er eens doorheen lopen, de goede en slechte dingen. Er zijn mensen die zeggen dat het coalitieakkoord VVD-beleid gaat uitvoeren, maar tegen hen zeg ik toch nogmaals dat zij een wel erg beperkte opvatting van VVD-beleid hebben. Het kan en moet nog veel erger, of in de richting van het lid Delsen, veel erger als je aan de linkerkant zit. En vooral beter.

Wel is het zo dat dit coalitieakkoord laat zien dat de coalitie zich eindelijk richting standpunten beweegt waar de VVD al jaren voor pleit. En daarmee is het ook een hoopvol akkoord. Ik noem er maar een paar. Op het gebied van wonen, het middensegmentplus, meer koopwoningen, optoppen, doorstroomondersteuning voor goed verdienende huurders. Dat klinkt goed op papier, maar wat betekent het in de praktijk? Want veel woningbouwplannen worden niet gebouwd, maar geparkeerd in Bouwagenda's en anderen papieren torens. Financiën, stoppen met uitnames uit Vereveningsfonds, ozb en afvalstoffenheffing voor vier jaar, ik herhaal vier jaar, bevriezen, positieve rekeningresultaten automatisch aan de algemene reserve toevoegen. Ook dit mooie woorden, maar een paar zinnen verder komen de uitzonderingen alweer om de hoek kijken. Om volkomen duidelijkheid te bieden aan de Amsterdammers dienen wij daarom een motie in om het gelijk blijven van de ozb en

62

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

de afvalstoffenheffing voor de komende vier jaar te verankeren. Dan weet de Amsterdammer meteen of het bij mooie woorden blijft. Voor de gemeentelijke organisatie, 2.500 fte minder ambtenaren, wat in al onze tegenbegrotingen heeft gestaan. Het kon niet, nu niet, nooit niet volgens deze partijen. Maar hoe gaan ze dit waarmaken in de praktijk als op dag één al plannen worden toegevoegd die meer ambtenaren gaan kosten? En het Erotisch Centrum in de woonomgeving in Zuid gaat niet door. D66 is dankzij de VVD-campagne dusdanig in de hoek gespandoekt dat een einde onvermijdelijk was. Maar in de richting van de burgemeester zeg ik wel, dat heeft niets te maken met de aanwezigheid van onze eigen kiezers, zoals ze bij AT5 zei, noch laten wij het stadsdeelbelang prevaleren boven het algemeen belang. Wel heeft de VVD vanaf het begin duidelijk gemaakt dat er geen sprake kan zijn van een inpassing van het centrum in een woongebied. En dat framen als buigen voor electoraal gewin doet toch geen recht aan onze kritiek en alternatieve plannen. Het is van het grootste belang dat verstandig beleid ook wordt uitgevoerd. En vorig jaar bij de algemene beschouwingen stelde ik alvast dat de vorige, de huidige coalitie op het gebied van uitvoering een vrij erbarmelijke staat van dienst heeft. De stad is nog steeds vies, het geld is nog steeds op, lasten zijn verzwaard en de gezinnen zijn de stad uit.

En de hoop dat er wat van de hoognodige hervormingen terechtkomt, blijft daarom wankel. Bovendien blijft het stadsbestuur van Amsterdam gepolariseerd, eenzijdig samengesteld, wentelend in eigen zelfvoldaanheid en voortreffelijkheid. Ondertussen zijn de illusies van links Amsterdam opnieuw door de werkelijkheid ingehaald. Onze stad staat de komende vier jaar voor grote uitdagingen. De pot met geld is na acht jaar kneiterlinks kneiterleeg. De 9,5 voor de gemeentelijke financiën was toch een beetje een scriptie die met AI gemaakt is. Eigenlijk klopte er helemaal niets van. En in dat licht zijn sommige keuzes van deze partijen ook onnavolgbaar. De verhoging van de parkeervergunningen en de verlaging van de bezoekerskorting ademen meer een greep in de portemonnee van Amsterdammers dan een doordachte mobiliteitsstrategie. Bovendien is duur parkeren de beste manier om gezinnen de stad uit te jagen en ondernemers het werken onmogelijk te maken. Datzelfde geldt voor de verder vrij willekeurige verlaging van het aantal stadsdeelbestuurders, maar vervolgens wel negen wethouders willen houden, aan ruim 1,2 miljoen euro per stuk. Voorzitter, wij zullen vier jaar lang keihard aan de slag gaan voor het Amsterdam dat wij voor ogen hebben.

Een stad waar niet het buitenland maar de Amsterdammer centraal staat, waar de gemeente minder in plaats van meer beleid gaat maken en de kerntaken veel beter gaat uitvoeren. En over vier jaar zullen we zien wat er daadwerkelijk is uitgevoerd. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik beginnen met een positieve noot en wat complimenten uitdelen. Voor het niet-bezuinigen op groen en dierenwelzijn namelijk. Er komt zelfs een klein beetje bij. Er is in het akkoord ook meer aandacht gegeven aan dierenwelzijn dan in het vorige akkoord dat we hebben gekregen, al was dat ook weer niet zo heel erg moeilijk, want dat was één zin. En we zijn ook blij met de specifieke aandacht voor het vroegsignalering van huiselijk geweld en dierenmishandeling om op tijd in te kunnen grijpen om nog erger leed te kunnen voorkomen. Ook positief in het akkoord vinden wij de extra aandacht voor dakloze kinderen en ook met de inloophuizen speciaal voor vrouwen en kinderen. Het is fijn dat onze eerder aangenomen motie is teruggekomen in het coalitieakkoord. We zien ook dat onze wens om een einde te maken aan reclame op

63

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

fast fashion in de openbare ruimte terugkomt in het akkoord en dat het stookverbod bij slechte luchtkwaliteit ook wordt doorgezet. Dat vinden wij slimme keuzes voor het milieu en voor een gezonde leefomgeving. Maar de verkiezingscampagne van het voormalige GroenLinks staat ons nog heel vers in het geheugen. De inzet was echt vlijmscherp met pleidooien voor schaamteloos links, voor rigoureus vergroenen en tegen techbro’s. En dat schept natuurlijk verwachtingen. Vorige week zagen we de presentatie van het akkoord. Het was een feestelijk samenzijn met een uitgelaten sfeer. Alsof Amsterdam een onbezorgde tijd tegemoet gaat. Alsof we gebakken zitten met zijn allen, alsof er een akkoord gesloten is vol met meevallers. Maar zulke zorgeloze toekomstbeelden lazen wij helaas niet in het akkoord terug. Wij lezen een vrij mens-centraal en liberaal akkoord waarin ook in geheel D66-stijl allerlei tegenstrijdige belangen naast elkaar worden gepresenteerd alsof alles kan. En nota bene de VVD net gehoord die toch wel een behoorlijk milde bijdrage heeft gehouden en eigenlijk zegt we kunnen er wel goed mee uit de voeten, maar we zijn vooral benieuwd hoe het uitpakt. En ze zeiden net zelf ook dat ze eigenlijk alleen maar wilde bevestigen dat de belasting niet omhoog gaat, terwijl dat al in het akkoord staat.

En toen zei het lid Pels dat ze de indruk kreeg dat de VVD zich ergerde dat ze niets konden vinden in het akkoord waar ze zich niet in konden vinden. Best wel veelzeggend, voorzitter, als de VVD redelijk positief en mild is over het coalitieakkoord van PRO en D66. Wat wij lezen baart ons grote zorgen. De bezuinigingen aan de ene kant, het doorschuiven van belangrijke keuzes voor de stad aan de andere kant. En laat ik dan beginnen met een belangrijk probleem waarvan de aanpak echt om politieke lef vraagt, namelijk de schaarse ruimte in de stad en de politieke vraag waar maken we ruimte voor. Gelukkig vinden we de coalitiepartijen eindelijk aan onze zijde in het loslaten van de onhaalbare bouwcijfers. Maar hoeveel er dan gebouwd gaat worden, dat blijft nog steeds onduidelijk. En ook de manier waarop we komen tot een complete stad, is een mysterie. Hoe gaan we nu rigoureus vergroenen binnen de ruimtelijke puzzel? We vinden geen antwoorden, het moet allemaal nog blijken. PRO en D66 hebben er in onze ogen een doorschuifakkoord van gemaakt. We weten nog niet waar we aan toe zijn terwijl volop inzetten op de vergroening van de stad, dat is volop inzetten op de veiligheid en de gezondheid van toekomstige Amsterdammers. Op 2 juni zag ik Jesse Klaver bij NPO1, Pauw & De Wit, en hij zei over de landelijke politiek, elke verkiezingen worden verandering beloofd.

En wat krijg je? Meer van hetzelfde. Dat is ook het geval in Amsterdam. Amsterdam kabbelt verder met kleine stapjes als het gaat over groen. We lezen opnieuw weer de rake woorden over het belang van vergroenen en klimaatadaptatie, maar helaas worden hier nauwelijks extra middelen voor vrijgemaakt. Opnieuw niet. Terwijl de onderhandelaars zelf in het vorige college echt paper na paper hebben geschreven over wat er allemaal nodig is. En bovendien blijft de grote opgave ook gekoppeld aan activiteiten, aan bouwen, herinrichting en onderhoud. Maar vergroening en klimaatadaptatie zouden zelfstandige opgaven moeten zijn met eigen budgetten en eigen doelen. Maar waar wordt nu op gestuurd? Hoeveel hectare groen komt erbij? Hoeveel vierkante meter verharding moet er verdwijnen? Welke biodiversiteitsdoelen moeten worden gehaald? Worden alle hotspots voor hittestress en wateroverlast opgelost? En hoeveel bomen worden er nu precies bij geplant? We weten het allemaal niet. En het is echt niet niets. Het gaat om voorbereid zijn op rampen uiteindelijk en dat we de stad zo inrichten dat we veilig zijn. En dan is stapje voor stapje met kruimelige centen erbij, dat is gewoon onvoldoende. Als we hier nu niet genoeg in investeren, dan hebben we over tien jaar een volgende pechgeneratie met afwisselend hitteberoertes of chronische natte sokken.

64

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

Neem bijvoorbeeld de bomen. Het akkoord belooft duizenden extra bomen bij te planten. Hoeveel is dat dan? En ze beloven een nee-tenzij-principe bij kap. En dat zijn ook weer allemaal beloftes die we al eerder gehoord hebben en waar we natuurlijk het komende college weer erg aan gaan houden. Het zijn mooie voornemens maar Amsterdam heeft al op dit moment 15.000 lege boomspiegels. Veel van die herplant had allang moeten gebeuren en er wordt ook veel te gemakkelijk omgesprongen met bomenkap. Want we zien het constant bij allemaal projecten. We kappen hem even en we planten weer een nieuwe. Maar zo gemakkelijk is het niet. Een volwassen boom kan niet zomaar worden vervangen door een nieuw klein sprietje. Volwassen bomen zijn van onschatbare waarde voor een leefbare stad, verkoeling, leefruimte aan talloze dieren en ze vervullen een cruciale rol in het ecosysteem. Dat vervang je niet zomaar. Maar toch wordt het bij herinrichting en vooral bij grote gebiedsontwikkeling gedaan, honderden tegelijk, project na project. En het aangekondigde nee-tenzij-principe voor kap bestond in feite al. Maar met een ruime neetenzij heeft het niet echt veel betekenis. Dus wij vragen ons ook af wat we vanaf nu in de praktijk dan voor verschil gaan zien. Ook stadslandbouw komt er best bekaaid vanaf, want het college zegt ruimte te willen maken voor stadslandbouw maar werkt dat verder niet uit.

Initiatieven als NoordOogst en Het Groene Veld worden niet genoemd in het akkoord. En ondertussen verdwijnt de vruchtbare Lutkemeerpolder ook onder deze coalitie steeds verder onder het beton. Hoe valt uit te leggen dat er uiteindelijk niet één vierkante centimeter extra behouden blijft voor deze vruchtbare landbouwgrond? Ondanks alle adviezen van experts en ondanks alle participatie en de betrokkenheid van al deze groene Amsterdammers. We lezen ook dat de coalitie aandacht blijft hebben voor rafelranden maar tot nu toe hebben we nog niet echt gezien dat plekken als Het Groene Veld of De Ceuvel actief worden beschermd. Ik kan ook heel veel aandacht hebben en ruimte maken voor dingen, maar hoe vertalen we dat dan naar echte keuzes? Hoe gaat de coalitie dit doen? Kunnen deze initiatieven op wat meer zekerheid rekenen in de toekomst? De Partij voor de Dieren hoopt toch echt van wel. En die zekerheid is ook nodig voor schoon water. Amsterdam heeft zich eerder gecommitteerd aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water. Dat betekent dat de waterkwaliteit flink moet verbeteren. Geen kleine opgave, het is er namelijk echt niet goed aan toe. Tegelijkertijd wil deze coalitie nog meer vervoer over het water en ook meer zwemplekken. Dat klinkt allemaal heel aantrekkelijk, dat wil iedereen natuurlijk allemaal wel, maar dat gaat niet vanzelf automatisch samen.

Hoe ziet het college dit voor zich? Hoe gaat meer scheepvaart, meer recreatie en het verbeteren van waterkwaliteit samen? Ook hier lijkt het en-en-en en noodzakelijke keuzes worden doorgeschoven. Dan natuurlijk dierenwelzijn, een keuze waar wij in de eerste instantie aangenaam verrast over waren, want er is extra geld voor vrijgemaakt. Maar het blijkt in werkelijkheid om een uitbreiding van de armoederegeling voor mensen met huisdieren te gaan. Wat op zichzelf ook goed is, maar we hebben het hier al vaker over gehad. Het blijft toch bijzonder dat een armoederegeling onder wordt gebracht bij Dierenwelzijn. Dat doen we ook niet bij kunst en cultuur bijvoorbeeld. Wat ons betreft zou deze dus ook onder armoede moeten komen te vallen, zodat er meer geld komt voor de dieren. En het wordt in het akkoord ook niet duidelijk welke andere onderdelen van de huidige dierenwelzijnsacties worden versterkt, terwijl er toch hopelijk nog steeds een update van de Agenda Dieren aan zit te komen. En we hebben het op de presentatie van het coalitieakkoord van het lid Pels gehoord, bijna nostalgisch zei ze dat dierenwelzijn haar kindje was, haar portefeuille die ze nu overdraagt aan het lid Biemond. Dus wij vragen ons af of deze coalitie dan wel zoals eerst vast wil houden aan de ambitie om een diervriendelijke stad te zijn.

We lezen nu bijna alleen over dierenwelzijn in relatie tot dieren wanneer ze een functie hebben voor de mens.

65

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

Maar waar is de erkenning voor het belangrijke werk van dierenhulporganisaties die zich inzetten voor vrijlevende dieren in nood en die zoveel moeite hebben om het hoofd financieel boven water te houden? Die worden niet genoemd in het akkoord. Ik zou ook het lid Pels willen vragen om deze vraag van mij te beantwoorden, want ik heb er namelijk ook een voorstel over ingediend. Ik vind het toch belangrijk dat we benoemen dat we de huidige acties die we doen op dierenwelzijn, dat we die voortzetten. En ik heb daar een amendement over ingediend en zij is daar net in haar betoog niet op teruggekomen. Maar ik hoop toch wel echt dat we het zo mogen lezen dat er een update komt en dat we dus het werk van het lid Pels waar ze vier jaar lang aan gebouwd heeft, dat we dat voortzetten met elkaar. Dus ik zou haar willen uitnodigen om mij dat te beantwoorden. Ik begrijp dat ze het liever in de tweede termijn doet, dat kan ook. (Het lid PELS: Ik dacht misschien om een tweede termijn straks te voorkomen. Ik weet niet of dat zo lukt, maar ik dacht dan heb ik de vraag in ieder geval beantwoord. Volgens mij is het heel duidelijk dat de coalitie wil doorzetten op dierenwelzijn zoals we ook hebben gedaan. Maar tegelijkertijd willen we dat niet nu al vangen in papier door te zeggen er moet een update komen van het beleid. Ik vind dat je beleid moet updaten als daar een aanleiding toe is.

Dus volgens mij moet straks de nieuwe wethouder dat gewoon in ogenschouw nemen, is het nodig of niet) Bedankt voor de toelichting en ik ben blij dat deze intentie er is. Mijn zorg is nog niet helemaal weggenomen, dus we zullen de coalitie daaraan gaan houden en scherp op volgen en op bevragen. Want het vorige dierenwelzijnsbeleid liep tot dit jaar. Dus ik hoop echt dat die ambitie om een diervriendelijke stad te zijn pal boven water blijft staan. Wat we wel ook zien in het akkoord is dat Artis een uitgebreid promopraatje krijgt. Het leest alsof PRO en D66 je nog net niet een Artis-abonnement proberen aan te smeren met de maatregelen die er allemaal staan. De dierentuin krijgt met het akkoord een flinke impuls van 7 miljoen bovenop de al bestaande jaarlijkse subsidie van 4 miljoen, zodat mensen die, zoals Artist dat dan zelf noemt, de dierencollectie kunnen komen bekijken. En dat is dan onder het kopje dierenwelzijn. Dit terwijl de maatschappelijke discussie over het houden van wilde dieren in dierentuinen groeit. En er is een steeds kritischer beweging over de rol van dierentuinen in de toekomst. Het blijft voor ons onverdedigbaar om dieren gedegradeerd tot dingen tentoon te stellen, ermee te fokken voor dierentuinpopulaties waar zeer zelden succesvol individuen geherintroduceerd worden in de vrije natuur. Dat gebeurt zelden.

Wij maken ons zorgen over de aangekondigde bezuinigingen in dit coalitieakkoord, om te beginnen de zorg en de jeugdzorg. Er worden miljoenen bezuinigd op maatschappelijke ondersteuning die bedoeld is voor mensen die hulp nodig hebben, zoals mensen met psychiatrische problematiek of opvang bij huiselijk geweld. Want wat gaan deze mensen in kwetsbare situaties voor hun kiezen krijgen met deze monsterbezuiniging op de Wmo en Thuiszorg? Hoe gaan deze mensen straks de nodige hulp krijgen? We zien de schrijnende gevallen al voor ons en de insprekers en de mails die we de komende vier jaar gaan krijgen. En dan is er tegelijkertijd ook nog de verwachting dat het aantal dakloze mensen schrikbarend zal toenemend de aankomende jaren. Onze fractie mist dan ook de aandacht voor preventie en u mag hier van ons ook scherp aandacht op verwachten de komende jaren. Dit brengt mij tot een volgend onderwerp waar heldere keuzes nodig zijn, het economische beleid. Want wij zagen het op de presentatie al meteen gebeuren toen D66 de portefeuille Economie werd toegespeeld. Het lid Van der Horst legde toen uit dat er kennelijk naast een circulaire economie ook een normale economie bestaat. Maar wat wordt er in dit akkoord dan als normaal beschouwd? Ik zou de coalitie er ook aan willen helpen

66

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

herinneren dat we hebben afgesproken met elkaar dat de lineaire economie zou worden samengevoegd met de circulaire en dan heb je gewoon een normale economie. Dus waarom wordt het überhaupt nog als twee verschillende gepresenteerd? (Het lid VAN DER HORST: Misschien om hier meteen even op te antwoorden. Circulaire Economie zat hiervoor nog bij de portefeuille Duurzaamheid. Daar hebben we dus afstand van genomen. Dus voor nu is Economische zaken ook Circulaire Economie. We hebben het nog even tussen haakjes erbij gezet, zodat mensen kunnen wennen dat het niet meer bij Duurzaamheid zit. Maar ik hoop daar binnenkort ook afscheid van te nemen. Want de economie, wat ons betreft is circulaire economie daar onlosmakelijk mee verbonden.) Dat is toch hoopvol, dat is fijn, een gewenningsperiode. Dan hoop ik dat we inderdaad allemaal snel gewend zijn aan het nieuwe normaal. Dus bedankt voor de toelichting. De grootste vervuiler van de stad, afvalverbrander AEB, daar lezen we geen woord over. Ik heb net al gelukkig een positieve reactie gekregen op het amendement dat wij erover hebben ingediend. Want de Partij voor de Dieren vindt dat we blijvend moeten inzetten om ervoor te zorgen dat deze deelneming waar wij gewoon helemaal eigenaar van zijn, dat die transformeert naar een duurzaam grondstoffenbedrijf en dat we doorgaan met de inzet op het uitfaseren van het verbranden van afval.

Dus hartstikke fijn als we steun krijgen voor ons amendement en dat dit dan mooi kan landen in het coalitieakkoord. We lezen van alles over problemen op het stroomnet, maar vrij weinig over energiebesparing. En wat dan vervolgens deze coalitie als toekomstig verdienmodel van onze stad presenteert, dat is tech. Hele paragrafen gaan over tech, tech, tech. En er zijn twee termen die ik me nog heel helder voor de geest kan halen uit de campagne van GroenLinks. Twee vijandbeelden werden neergezet door het lid Pels in elk debat. Dat is aan de ene kant huisjesmelkers en aan de andere kant techbro’s. En die huisjesmelkers, daar gaat deze coalitie daadwerkelijk iets doen, die gaat actie ondernemen, langs de deuren zelfs om die huisjesmelkers aan te pakken. Maar techbro’s, dat is toch ontzettend opmerkelijk. Want PRO lijkt nu pro-tech geworden. Ze willen volle bak gaan inzetten om tech naar de stad trekken. Dus ik ben heel erg benieuwd, wat is hier gebeurd? Want woningen, scholen en supermarkten kunnen niet op het stroomnet worden aangesloten vanwege netcongestie en dan besluit deze coalitie dat er nog meer techbedrijven naar Amsterdam moeten komen, nog meer techbro-internationals. Waarom deze coalitie dat per se wil is me echt een raadsel.

Watergebruik, energiegebruik, druk op de woningmarkt, dus wij vinden het een heel slecht idee dat Amsterdam per se Silicon Valley aan het IJ moet worden en daar hebben we dus ook een amendement over ingediend, doe dit niet. En dan tot slot, we hopen dat de scherpe keuzes die wij nu nog missen de komende tijd alsnog gemaakt gaan worden. Want volgens mij willen we uiteindelijk allemaal hetzelfde, een stad waarin alle inwoners fijn en veilig kunnen leven en ook leefbaar blijft voor de generaties na ons. Dus we hopen van harte dat dit zwaarder zal wegen dan groeicijfers of de transformatie van onze stad tot een techhub. Leefbaarheid voorop en daarom dien ik dus een aantal amendementen in die net zijn voorgelezen met voorstellen om het coalitieakkoord daarmee te verrijken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Allereerst wil ik heel graag PRO en D66 feliciteren met hun coalitieakkoord. Amsterdam heeft hele grote uitdagingen en het lijkt me voor iedereen goed

67

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

dat we snel aan de slag gaan. Dus ik ben ook blij dat we hier een coalitieakkoord bespreken dat met inderdaad rap tempo aan ons wordt voor gesteld. We zien de ambitie om kritisch te kijken naar eigen organisatie, om de positie en veiligheid van vrouwen in de stad te versterken en om te werken aan een gemeente die naast haar inwoners staat in plaats van tegenover hen. Daar ben ik heel erg blij mee. Maar ik sprak de afgelopen tijd eigenlijk over de nasleep van de verkiezingen ook met veel mensen in de stad die voor het eerst in hun leven een coalitieakkoord lazen. En die zeiden, eigenlijk is er niet veel waar je op tegen kunt zijn. En dit is ook precies het beeld wat deze twee partijen lijken te willen schetsen. Er is inderdaad een heel mooi plaatje gepresenteerd, maar is dat eigenlijk wel het eerlijke verhaal? Worden de harde klappen en pijnlijke keuzes niet gewoon een beetje weggestopt in bijzinnetjes en woordkunstjes? Of worden de keuzes simpelweg doorgeschoven? Laat ik een voorbeeld geven, bouwen. Hetgeen wat voor ons prioriteit nummer één zou moeten zijn, lijkt nu doorgeschoven met een Bouwagenda. Na alle debatten en grote woorden tussen deze twee partijen over de wooncrisis en de campagne schuift dit akkoord de belangrijkste keuzes voor zich uit.

In plaats van dat er concrete plannen worden gepresenteerd en duidelijke keuzes worden gemaakt, moet Amsterdam wachten op een Bouwagenda. En natuurlijk, zoals het lid Van der Horst in het debat al zei met elkaar om tafel gaan is goed en daar ben ik ook groot voorstander van. Maar van deze twee partijen die vochten om het laatste woord over bouwen en zulke grote woorden hadden in de campagne, had ik toch wel echt verwacht om keuzes te zien. En dat dit nu niet gebeurt met dit akkoord, geeft mij vooral de indruk dat jullie er gewoon niet helemaal zijn uitgekomen. En we willen daarom heel graag weten wanneer de Bouwagenda er ligt. En sterker nog, ik wil hem graag eigenlijk eind van dit jaar heel graag zien. Want ik wil daar niet al te lang op wachten. Amsterdam kan zich geen nieuwe ronde veroorloven, we moeten door. En als we bouwen dan blijkbaar nog even doorschuiven, dan zou ik willen zeggen doe dan alsjeblieft iets aan de bestaande voorraad. En dan heb ik het natuurlijk over een absolute no-brainer, namelijk het vergunningsvrij woningdelen. Wat zonde voor de stad dat PRO die onderhandeling heeft gewonnen. Voor jongeren en starters is een betaalbaar huis in Amsterdam niet meer te doen. Jongeren wonen noodgedwongen bij hun ouders, zonder contract, zonder inschrijving, zonder rechten.

En helaas kiest deze coalitie ervoor om de deur voor woningdelen niet eens op een kiertje te zetten, maar volledig dicht te doen. In tegenstelling wat nu nog het lid Pels en straks wethouder Pels in het debat deed geloven. Van doorschuiven naar niet vooruitkijken. De afgelopen jaren hebben laten zien hoe snel geopolitiek ontwikkelingen kunnen doorwerken in de portemonnee van Amsterdammers. Hogere energierekening, duurdere boodschappen en extra druk op huishoudens die het al heel erg moeilijk hebben. Ik had daarom gehoopt om in dit coalitieakkoord iets meer terug te lezen over de invulling van weerbaarheid en over bijvoorbeeld de toekomstige betaalbaarheidscrisis waar meerdere instanties voor waarschuwen. Hoe zetten we Amsterdam nu al op scherp, zodat we niet weer verrast worden? De wereld lijkt er namelijk de komende vier jaar niet heel veel rustiger op te worden en hier worden geen middelen voor vrijgemaakt. Het coalitieakkoord benoemt energieonafhankelijkheid, maar handelt daarin eigenlijk te traag. Het budget voor het isolatiepact staat pas voor 2028 klaar. Is dat niet veel te laat? En, om naar een ander punt te gaan, de afgelopen vier jaar heeft mijn fractie zich veel ingezet om de menselijke maat terug te brengen en terug te laten komen als je hulp nodig hebt van de gemeente.

Veel Amsterdammers hebben letterlijk hun deuren voor ons opengezet en ons een kijkje achter hun voordeur gegeven. Het liet ons eigenlijk van dichtbij zien wat de impact is van ons falend beleid op dienstverlening. Toch leken we in de

68

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

pogingen om systeemverandering te realiseren op dit punt steeds tegen een dichte deur aan te lopen. Ons verzoek was te moeilijk, onmogelijk, het kwam te snel, het was onverstandig, onnodig, noem het maar op. We zijn dan ook blij dat in dit coalitieakkoord een andere toon lijkt te worden aan te slaan. Maar we willen het college wel meegeven dat dit een grote draai is ten opzichte van de vorige periode waarin jullie ook aan het roer hebben gestaan. Het vraagt de deur open te zetten voor nieuwe tegenspraak, voor nieuwe ideeën en afstand durven te doen van de computer-says-no-mentaliteit. We zullen er dus ook scherp op toezien dat dit gebeurt. En dit hangt wat ons betreft ook samen met het schrappen van de 2.500 banen. Het is onduidelijk waar dit op gebaseerd is en waar deze vooral gevoeld gaat worden. Hetzelfde geldt voor mij nog steeds voor de bezuinigingen op jeugdzorg en Wmo. Dit akkoord is voor iedereen volgens deze coalitie en wat opvalt is dat de internationals, waar beide partijen flink campagne voor hebben gevoerd voor hun stem, nergens worden genoemd in dit akkoord. De uitdagingen die zij tijdens de debatten en inspraakmomenten hebben gedeeld, komen niet terug.

En dat hoeft voor ons helemaal geen apart groot programma te zijn, maar als de gemeente zegt een bondgenoot te willen zijn van inwoners, dan moet het ook oog hebben voor de Amsterdammers die door taal, onbekendheid met het systeem of een kleiner netwerk minder makkelijk hun weg vinden naar de gemeente. En als je zo hard campagne voert voor die stem, laat hem dan ook alsjeblieft terugkomen in het akkoord. Al met al, veel mooie woorden maar het voelt toch een beetje als een doorschuifakkoord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rijpkema. Het lid RIJPKEMA: Dank u, voorzitter. Voordat ik begin aan mijn beschouwing wil ik dit moment graag aangrijpen om te laten zien op welk kantelpunt in de geschiedenis we staan. Gaan we echt acht jaar hetzelfde beleid doen? Of gaan we van acht jaar voor twaalf jaar hetzelfde beleid maken terwijl we kunnen zien dat het tot nu toe nog niet echt heeft uitgepakt? Gaan we dat daadwerkelijk doen? Ik heb de bijdrage van mijn voorganger Annabel Nanninga hier letterlijk een-op-een kunnen kopiëren en niemand van u had dat waarschijnlijk gemerkt. Hier vijf korte citaten van Annabel van vier jaar geleden die direct toepasbaar zijn op dit akkoord. Eén, de coalitie blijft vasthouden aan het bizarre idee dat we in Amsterdam groene energie moeten opwekken.

Niemand zegt dat we onze eigen graan moeten verbouwen of onze eigen kleding of bedden moeten produceren, maar we moeten en zullen groene energie opwekken. En als je dan een Eiffeltoren in de achtertuin krijgt, jammer dan. Twee, het maakt natuurlijk niet heel veel uit hoe je een straat exact inricht als die straat vervolgens vies, smerig en slecht onderhouden is. Drie, en zoals altijd is de middenklasse daar het meest de dupe van. Lage inkomens worden ontzien, de topinkomens kunnen het betalen, maar de middenklasse wordt langzaam de stad uitgedreven. Vier, de criminele plaat daarentegen wordt steeds gloeiender en groter en ook onze uitgaven voor veiligheid worden verhoudingsgewijs een steeds kleinere druppel. Vijf, wat deze coalitie betreft moet iedereen in Amsterdam kunnen wonen en als dat niet past, is er een rangorde die zo uitpakt dat de gewone Amsterdammer maar liefst dertien jaar moet wachten op een woning. Komt u daarentegen illegaal naar Nederland, dan staat het college eerbiedig te knipmessen om u te huisvesten. Ik heb voor de sport toch maar een eigen bijdrage geschreven. Amsterdam heeft een nieuw coalitieakkoord, een akkoord van PRO en D66. Het wordt gepresenteerd als realistisch en financieel verantwoord. Maar wie dit akkoord met een JA21-bril leest ziet vooral meer van hetzelfde. Meer regels, meer belastingen en meer ideologische projecten.

69

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

Neem de woningbouw, Amsterdam zit midden in een wooncrisis maar dit college blijft vasthouden aan de voorrang voor statushouders. Weet u welke voorrang wel wordt afgeschaft? Juist die voor Amsterdamse jongeren. Zij kunnen straks naar hun eigen woning fluiten. Ook blijven de opkoopbescherming en de 40-40-20-regeling overeind terwijl het Vereveningsfonds totaal is leeggeplunderd. Dat is net zo geloofwaardig als de duizend euro die Rutte ooit aan alle Nederlanders beloofde. JA21 wil meer bouwen, meer koopwoningen en meer kansen voor Amsterdammers die hier werken en wonen. Daarvoor moeten de bouwverhoudingen rigoureus op de schop, meer midden en meer vrije sector. Ook op migratie kiest dit college verkeerd. Amsterdam blijft illegaliteit faciliteren met voorzieningen en ondersteuning en zal daarnaast verbaasd zijn als er meer mensen zonder verblijfsrecht naar onze stad trekken. Dat is geen verrassing, maar de logische uitkomst van beleid. Dat noem je om even in beleidstermen te blijven, een aanzuigende werking. Ook het klimaatbeleid blijft een optelsom van verboden en verplichtingen. Een publiek warmtebedrijf, nog meer aardgasvrij, windturbines en uitbreidingen van uitstootvrije zones, uitstootvrije taxi's en een houtstookverbod, uiteraard met uitzondering voor het eigen AEB.

Het baart JA21 zorgen dat de nog niet gerealiseerde bezuiniging op het ambtenarenapparaat nu al zijn uitgegeven, zeker nu nog niet helder is wie, waar en wanneer het veld moet ruimen. En we vragen ons bovendien af of die bezuinigingen echt gehaald gaan worden, omdat ze gekoppeld zijn aan het schrappen van beleid terwijl in het akkoord nergens duidelijk wordt welk beleid dan uiteindelijk geschrapt wordt. Dat geldt ook voor mobiliteit. Het college verhoogt bezoekers- en bewonersparkeren onder het mom van leefbaarheid, terwijl de druk daarop niet is toegenomen. Laten we het beestje dan gewoon bij de naam noemen, een ordinaire melkkoe. Parkeren wordt duurder, de Bijenkorfgarage moet plaatsmaken voor waarschijnlijk sociale huur en de strijd tegen de auto gaat verder. Sommige mensen dachten dat ons plan om de Stopera om te bouwen tot woningen een verkiezingsstunt was. Maar mijn hemel, laten we acht etages betonnen hellingen slopen voor woningen op een plek waar overlast gegarandeerd is. De enige reden kan zijn om het automobilistje pesten een niveautje hoger te tillen. Maar voor veel Amsterdammers is de auto geen luxe, maar noodzaak. Dit college lijkt dat niet te begrijpen. Die snappen noodzaak alleen als het gaat om het gemeentelijk wagenpark of de eigen dienstauto.