20260610 verslag Gemeenteraad middag

35

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

Lutkemeerpolder moet gedeeltelijk behouden blijven, helaas niet zoveel als dat wij zouden willen. Maar het is onduidelijk welke politieke keuzes daaraan voorafgaan. Dus waar wordt het geld gereserveerd? Dus wij vragen u niet om elke boom uit te tekenen. We willen vragen welke politieke keuze u maakt. En als u het heeft over een miljard reserveren, misschien had u een miljard moeten reserveren. Dat mag u van mij allemaal doen, maar dat is waar het om gaat. Dat wij kunnen weten en dat wij kunnen toetsen, wat gaat deze coalitie uiteindelijk doen aan die vergroening van de stad.) Voorzitter, daarom refereer ik net aan alles wat nog komen gaat maar ook aan alles wat al is geweest. Want er liggen ook al heel veel beleidsvoornemens vanuit het college als het gaat over groen. En wij hebben ervoor gekozen om daar goed geld tegenaan te zetten zodat we die ook vervolgens kunnen gaan realiseren. Dus het is niet zo dat er nog niets ligt en ook alles nu op dit moment duidelijk zou moeten zijn. Er ligt al heel veel en ik denk de komende jaren en zeker het komende jaar, dat hoort ook bij de start van een nieuwe coalitie, debatteren we met elkaar in de raad en het college over wat voor richting geef je uiteindelijk aan de woorden en de zinnen die in een coalitieakkoord geland zijn. Dus het coalitieakkoord is een uitnodiging om mee te denken.

Dit is de richting waar we op willen als coalitie, denk met ons mee naar de stad en naar de oppositie hoe we dat het beste kunnen uitvoeren. En een miljard vinden op de begroting, dat betekent 250 miljoen per jaar, ik weet niet eens of iemand het zou kunnen uitgeven volgend jaar. Ik denk het eigenlijk niet. En ik zou ook wel nieuwsgierig zijn waar de SP dan 250 miljoen gaat vinden jaarlijks. (Het lid DELSEN: U draait het helemaal om, dat is niet wat ik zeg. U komt zelf met die miljard en dat is waar het mij om gaat. Wat ik wil weten is welke politieke keuze u economisch maakt. In plaats van dat allemaal leuke dingen voor linkse mensen opschrijft in uw coalitieakkoord, wil ik graag horen waar u het van gaat betalen. En dat is waar het voornamelijk ligt. In plaats van dat u alleen ambities uitspreekt, maar dat u ook vertelt waar het geld vandaan komt. En als ik kijk naar het akkoord, dan zie ik dat er op de openbare ruimte 3 miljoen vanaf gaat maar ik zie dus niet waar geld wordt gereserveerd voor uiteindelijk die duizenden bomen die u wilt planten. Dat is waar de vraag ligt.) Dat staat in de financiële tabel onder de exploitatie en een deel landt ook in de investeringen. Dus volgens mij is het zichtbaar in het akkoord waar dat geld landt en geven we richting in een coalitieakkoord. Als we van alles een beleidsstuk zouden moeten produceren, dan hadden we een boekwerk gemaakt.

Daar was de raad denk ik ook niet enthousiast over geweest. Dus zie het vooral ook als een uitnodiging, dit is de richting die de coalitie op wil gaan, denk met ons mee als oppositie over hoe geven we hier straks uiteindelijk uitvoering aan. Kom met ideeën, waar vinden jullie dat die bomen dan moeten landen? Waar moeten we als eerste aan de slag met klimaatadaptatie? Volgens mij is het heel erg mooi om daar ook gezamenlijk in op te trekken. (Het lid DELSEN: Nogmaals, ik kan het nog een keer herhalen. Het gaat mij er niet om dat u op een plaatje uittekent waar al die bomen komen staan. Het gaat om waar u dat geld vandaan had.) Volgens mij staat dat gewoon in de financiële tabel weergegeven, zowel waar we het geld vandaan halen als waar het vervolgens gaat landen. Maar misschien begrijpen we elkaar verkeerd en kunnen we elkaar straks nog even opzoeken om dat helder te maken. Nu ik zie dat er niemand meer staat, wil ik afsluiten met wat ik net zei eigenlijk. Een coalitieakkoord is in mijns inziens een aanzet vanuit de coalitie hoe wij het beleid de

36

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

komende vier jaar willen vormen, hoe wij kijken naar de stad, hoe wij kijken naar wat een overheid zou moeten zijn. Maar dat doen we de komende vier jaar wel met jullie, ook samen met de oppositie. En we zullen allemaal even moeten zoeken, want blijkbaar is het van schaamteloos tot kneiterlinks, dit akkoord, tot en met rechts en ik heb zelfs kapitalisme voorbij zien komen. Dat is echt het meest wennen voor mij, geloof ik. En daar zit misschien juist wel de kern in. Het is niet voor één vlieg te vangen, het is praktisch idealisme waarin je durft te kiezen voor je idealen. Die zijn helder en die zijn scherp, die staan in het coalitieakkoord. En dat je tegelijkertijd kijkt van hoe werkt een overheid optimaal, hoe zorgen we ervoor dat die uitvoering centraal staat. En ik weet zeker dat we beide alleen kunnen verwezenlijken, niet alleen met de coalitie maar juist met deze raad breed. Dus ik zie er heel erg naar uit om straks de samenwerking vorm te geven. Nu nog even vanuit de raadsbanken, maar hopelijk als het mij gegeven is vanaf vanavond vanuit de collegebanken. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende amendementen en moties zijn ingekomen: Motie van de leden Wijnants, Rijpkema en Havelaar inzake ozb- en afvalstoffenheffingstarieven, nr.

147.26 De gemeenteraad spreekt uit: - de ozb en afvalstoffenheffing niet te zullen verhogen in de bestuursperiode 2026-2030. Motie van de leden Delsen, Dibi en Meiland inzake geef de raad helder inzicht in programma armoedegelden, nr. 148.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - voor de raad inzichtelijk te maken hoe de eerder benoemde financiële tekorten van 8 miljoen in 2027 en 16 miljoen in 2028 zich verhouden tot de financiële keuzes in het coalitieakkoord; - indien er inderdaad sprake is van tekorten die niet worden gerepareerd aan te geven welke armoederegelingen door deze tekorten worden geraakt en hoe groot deze tekorten zijn; - de raad zo snel mogelijk over deze kwestie te rapporteren. Motie van de leden Delsen, Dibi en Meiland inzake informeer de raad over de gevolgen Wet versterking regie volkshuisvesting, nr. 149.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - zodra de Wet versterking regie volkshuisvesting door de Eerste Kamer is behandeld en de gevolgen voor het Amsterdamse 40-40-20-beleid duidelijk zijn de raad hier proactief via een raadsinformatiebrief over te informeren. Motie van de leden Delsen, Dibi en Meiland inzake informeer de raad over de gevolgen van zorgbezuinigingen, nr. 150.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

37

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

-

R

richting de Begroting van 2027 scenario’s in kaart te brengen waarbij de 2,5 miljoen aan bezuinigingen op de Wmo worden teruggedraaid; als dekking voor het terugdraaien van deze bezuinigingen onder andere te kijken naar de inkomsten van de toeristenbelasting; de raad ruim voor de behandeling van de Begroting 2027 over deze scenario’s te informeren via een raadsinformatiebrief.

Amendement van het lid Khan inzake draai verlaging van de bezoekerskorting terug, nr. 151.26 Besluit: - de volgende wijzigingen aan te brengen in het Coalitieakkoord Amsterdam 2026-2030, gelijktijdig en in onderlinge samenhang: In onderdeel 8.2 op pagina 57, de tekst: We verhogen de toeristenbelasting in een eerste stap naar 16 procent in 2027. Daarna wordt de toeristenbelasting jaarlijks met 1 procentpunt verhoogd tot een totaal van 20 procent. Hiermee voldoen we aan de verordening van de raad. te wijzigen in: We verhogen de toeristenbelasting in een eerste stap naar 16 procent per 1 januari 2027. Per 1 januari 2028 verhogen we het tarief naar 18 procent en per 1 januari 2029 naar 20 procent. Dit tarief van 20 procent wordt structureel gehandhaafd. - in onderdeel 8.2 op pagina 57. De tekst: Ook de korting op parkeren voor bezoekers wordt gefaseerd verlaagd. Daarbij houden we oog voor een zorgvuldige invoering voor bewoners. te wijzigen in: De bestaande bezoekerskorting op de parkeerregeling wordt gehandhaafd op het huidige niveau. Motie van het lid Broersen inzake dit jaar duidelijkheid over de Bouwagenda, nr. 152.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de Bouwagenda uiterlijk eind 2026 aan de gemeenteraad voor te leggen. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake het AEB naar een duurzaam grondstoffenbedrijf, nr.

153.26 Besluit: - aan pagina 27, 3.1 Een duurzame toekomst onder het kopje ‘dit blijven we doen’ toe te voegen: De komende jaren blijven we als aandeelhouder inzetten op een transformatie van het AEB naar een duurzaam grondstoffenbedrijf. We blijven eraan werken dat afvalverbranding wordt uitgefaseerd en circulariteit centraal komt te staan. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake wees transparant over AI, nr. 154.26 Besluit: - de volgende tekst op pagina 41:

38

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

We vergroten de kennis van de gemeente op het gebied van kunstmatige intelligentie en waar we het wel en niet voor kunnen en willen inzetten. te wijzigen in: Vanwege het enorme energieverbruik en zeer concrete privacyrisico’s gebruikt de gemeente kunstmatige intelligentie (AI) en toepassingen ervan alleen als er overduidelijke, meetbare en concrete maatschappelijke baten zijn en er geen privacyrisico’s of risico’s voor informatieveiligheid zijn. - en daarna een nieuwe bullet toe te voegen met: Bij gemeentelijke AI-initiatieven en door de gemeente ondersteunde AIprojecten wordt vooraf inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn voor energieverbruik, watergebruik, grondstoffengebruik, privacy, mensenrechten en arbeidsmarkt. Daarnaast wordt toegelicht wat de maatschappelijke meerwaarde is van het initiatief. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake kies voor schoolmaaltijden goed voor mens en milieu, nr. 155.26 Besluit: - op pagina 19 2.1 Een sterke start voor ieder kind onder het kopje ‘dit gaan we doen’ de tekst: We breiden de gratis en gezonde schoolmaaltijden uit en bouwen het uit tot structureel beleid, te beginnen op plekken waar de nood het hoogst is.

te wijzigen in: We breiden de gratis en gezonde schoolmaaltijden uit, en bouwen het uit tot structureel beleid voor gratis, gezonde en plantaardige schoolmaaltijden, te beginnen op plekken waar de nood het hoogst is. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake aan de slag met aanbevelingen Burgerberaad Groene Stad, nr. 156.26 Besluit: - onder het kopje 3.3 Groen op pagina 28, onder ‘Dit gaan we doen’ toe te voegen; We betrekken de aanbevelingen uit het Burgerberaad Groene Stad actief bij de uitwerking van het groenbeleid en rapporteren periodiek aan de gemeenteraad over de opvolging ervan. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake maak van Amsterdam geen Silicon Valley aan het IJ, nr. 157.26 Besluit: - onder het kopje 4.2 Innovatie op pagina 34, onder ‘Dit gaan we doen de volgende bullets: Amsterdam heeft een voorlopersrol in verantwoorde tech en trekt ondernemers die zich daarbij willen aansluiten. We bouwen een techcoalitie van techondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en coöperaties om dit vorm te geven, hierbij geven we extra ruimte aan zij die via tech maatschappelijke problemen willen oplossen. en Amsterdam positioneert zich als leidende verantwoorde tech-regio. We versterken het Nederlandse en Europese techklimaat en verkleinen onze afhankelijkheid van buitenlandse techgiganten.

39

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

te vervangen door; Amsterdam stimuleert technologie uitsluitend wanneer deze aantoonbaar bijdraagt aan maatschappelijke opgaven, brede welvaart en een leefbare stad binnen ecologische grenzen. Innovatie is daarbij geen doel op zichzelf, maar een middel om bij te dragen aan gezondheid, biodiversiteit, dierenwelzijn, klimaatdoelen, bestaanszekerheid en digitale grondrechten. Daartoe werken we samen met ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en coöperaties samen aan oplossingen voor de maatschappelijke opgaven van de stad. en Amsterdam versterkt Nederlandse en Europese digitale autonomie en verkleint de afhankelijkheid van buitenlandse technologiebedrijven. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake geen economische groei maar brede welvaart als uitgangspunt, nr. 158.26 Besluit: - op pagina 3 de huidige tekst: Die ruimte geeft aan nieuwe bedrijvigheid en aan economische groei die hand in hand gaat met duurzaamheid en brede welvaart. te wijzigen in: Die ruimte geeft aan nieuwe bedrijvigheid die bijdraagt aan brede welvaart, duurzaamheid, gezondheid, leefbaarheid en een toekomstbestendige stad binnen ecologische grenzen. - en op pagina 34 de huidige tekst: Brede welvaart is daarbij het uitgangspunt waarmee we oog hebben voor verantwoorde groei.

te wijzigen in: Brede welvaart is daarbij het uitgangspunt waarmee we sturen op maatschappelijke waarde binnen ecologische grenzen. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake een diervriendelijke stad, nr. 159.26 Besluit: - onder direct het kopje 3.5 Dierenwelzijn de volgende inleiding toe te voegen: Er wonen meer dieren dan mensen in onze stad, in de natuur of bij mensen thuis. We willen hun belangen blijven meewegen om samen met alle betrokken organisaties te zorgen voor een diervriendelijke stad. Er komt een update van de Agenda Dieren. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake kortingskaartjes Artis is geen dierenwelzijnsmaatregel, nr. 160.26 Besluit: - onder het kopje 3.5 Dierenwelzijn de volgende tekst te schrappen: Tegelijkertijd kijken we naar mogelijkheden om Artis toegankelijker te maken voor inwoners met een Stadspas, bijvoorbeeld door hogere kortingen, zodat meer Amsterdammers kennis kunnen maken met natuur en dieren.

40

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake Artis en dierenwelzijn, nr. 161.26 Besluit: - onder het kopje 3.5 Dierenwelzijn de volgende tekst: We blijven in gesprek over dierenwelzijn binnen Artis en onderzoeken hoe extra investeringen kunnen bijdragen aan het welzijn van de dieren. te wijzigen naar: Vanuit de subsidierelatie vragen we Artis om een heldere fasering om duidelijk te maken wat er nog gaat gebeuren om meer ruimte te geven aan minder dieren en om de leefomstandigheden per diersoort te verbeteren. De gemeente blijft Artis daarop bevragen en beoordelen. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake maak alle gebieden binnen de Ring A10 uitstootvrij, nr. 162.26 Besluit: - onder het kopje 3.2 Schone lucht en een gezonde leefomgeving pagina 28 de huidige tekst: We breiden de uitstootvrije zone voor bestel- en vrachtverkeer uit in 2028, in goede samenspraak met ondernemers en met oog voor overgangsregelingen en uitvoerbaarheid. te vervangen door: We breiden de uitstootvrije zone voor bestel- en vrachtverkeer de komende jaren verder uit naar alle gebieden binnen de Ring A10. Amendement van de leden Bakker, Krom en Krijger inzake afspraken voor een groene stad, nr. 163.26 Besluit: - onder het kopje 3.3 Groen” op pagina 28, onder ‘Dit gaan we doen’ toe te voegen: We maken een passend kader van groennormen.

Zo zorgen we ervoor dat er, zowel voor de bestaande stad als bij nieuwbouw en inbreiding, duidelijk is hoeveel groen er moet zijn dan wel bij moet komen. Amendement van de leden Broersen, Von Gerhardt en Delsen inzake maak woningdelen en friendscontracten weer mogelijk, nr. 164.26 Besluit: - de volgende wijzigingen aan te brengen in het Coalitieakkoord Amsterdam 2026-2030, gelijktijdig en in onderlinge samenhang: Hospitaverhuur blijven we stimuleren, terwijl we verkamering volgens het huidige beleid begrenzen om een gezonde balans te houden. (pagina 10) te wijzigen in: Hospitaverhuur blijven we stimuleren en we zoeken naar manieren om woningdelen en friendscontracten mogelijk te maken. Amendement van het lid Broersen inzake oog voor de internationale Amsterdammer, nr. 165.26 Besluit: - onder hoofdstuk 5.1 Een overheid die naast je staat, na de tekst:

41

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

De gemeente communiceert duidelijker en begrijpelijker, zodat inwoners beter weten wat er van hen wordt gevraagd en wat zij van de gemeente mogen verwachten. de volgende tekst toe te voegen: Daarbij hebben we ook aandacht voor Amsterdammers die de Nederlandse taal nog niet beheersen. Amsterdam is een stad van vele gemeenschappen, talen en migratiegeschiedenissen. We zorgen dat gemeentelijke dienstverlening, communicatie en participatie beter aansluiten bij Amsterdammers die minder makkelijk hun weg vinden binnen de gemeente, bijvoorbeeld door taalbarrières, onbekendheid met het Nederlandse systeem of een beperkt netwerk in de stad. - onder hoofdstuk 1.1 Betaalbaar en passend wonen, na de tekst: We versterken de positie van huurders. Stichting !WOON wordt financieel ondersteund en bewonerscommissies en huurdersverenigingen worden geholpen bij hun werk en de versterking van huurdervertegenwoordiging. de volgende tekst toe te voegen: We hebben daarbij extra aandacht voor woningzoekenden en huurders die de Nederlandse taal nog niet beheersen, en zorgen dat informatie over huurrecht, woningzoeken en meldpunten beter toegankelijk is.

Ook gaan we met woningcorporaties, verhuurders, onderwijsinstellingen, !WOON en aanbieders van digitale verificatiesystemen, zoals MyQii, in gesprek over toegankelijke woningzoekprocedures, zodat mensen niet onnodig vastlopen op documenten, taal of digitale verificatie. Amendement van het lid Rijpkema inzake aanpassing bouwverhoudingen naar 2050-30, nr. 166.26 Besluit: - de passage ‘Daarom blijft 40-40-20 ons uitgangspunt’ te vervangen door: Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen hanteert Amsterdam als uitgangspunt een woningbouwverdeling van 20 procent sociale huur, 50 procent middeldure woningen en 30 procent vrijesectorwoningen. Binnen het middeldure en vrije segment wordt actief gestuurd op een groter aandeel koopwoningen om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen en meer perspectief te bieden aan starters, gezinnen en middeninkomens. Amendement van het lid Rijpkema inzake internationale sportambitie voor Amsterdam, nr. 167.26 Besluit: - hoofdstuk 7 De stad in beweging aan te vullen met de volgende passage: Amsterdam ontwikkelt een internationale sportstrategie met als doel een groot internationaal sportevenement naar de hoofdstad te halen. Daarbij wordt onderzocht welke evenementen het beste aansluiten bij de ambities van de stad, waaronder een mogelijke Nederlandse kandidatuur voor de Olympische Spelen.

Het college werkt hierbij samen met het Rijk, regionale partners, sportbonden en private partijen. Uitgangspunt is dat dergelijke evenementen bijdragen aan blijvende verbeteringen op het gebied van bereikbaarheid, sportvoorzieningen, leefbaarheid, veiligheid en stedelijke ontwikkeling.

42

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

Amendement van de leden Rijpkema, Wijnants en Delsen inzake oprichting Amsterdams Groeifonds gefinancierd uit verkoop Schiphol-aandelen, nr. 168.26 Besluit: - het coalitieakkoord als volgt aan te vullen: In deze bestuursperiode wordt een Amsterdams Groeifonds opgericht. Het college onderzoekt de verkoop (al dan niet in fases) van het gemeentelijk aandelenbelang in Royal Schiphol Group en brengt de netto-opbrengst onder in dit fonds. Het Amsterdams Groeifonds wordt ingezet voor strategische investeringen die bijdragen aan de economische groei, bereikbaarheid, woningbouw en toekomstbestendigheid van Amsterdam. Het fonds wordt nadrukkelijk ingezet als vliegwiel om aanvullende investeringen van het Rijk, regionale partners en private partijen aan te trekken. Amendement van het lid Rijpkema inzake hervatten van preventief fouilleren in veiligheidsrisicogebieden, nr. 169.26 Besluit: - het hoofdstuk Vrij en veilig aan te vullen met de volgende passage: Het college hervat het gebruik van preventief fouilleren in aangewezen veiligheidsrisicogebieden wanneer de veiligheidssituatie daarom vraagt. De inzet van dit instrument vindt plaats binnen de bestaande wettelijke kaders. De operationele uitvoering en selectie van personen die worden gecontroleerd wordt overgelaten aan de professionele afweging van politie en justitie.

Amendement van het lid Rijpkema inzake focus op isoleren in plaats van aardgasvrij maken en windturbines, nr. 170.26 Besluit: - hoofdstuk 3 Een stad van de toekomst aan te vullen met de volgende passage: Het college legt de prioriteit binnen het klimaat- en energiebeleid bij energiebesparing en isolatie van woningen, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen. Nieuwe gemeentelijke initiatieven gericht op het aardgasvrij maken van bestaande wijken of de realisatie van windturbines worden gedurende deze bestuursperiode niet verder ontwikkeld. Vrijvallende middelen worden ingezet voor isolatieprogramma's, energiebesparende maatregelen en daarmee het verlagen van de energielasten van Amsterdammers. Amendement van het lid Rijpkema inzake onderzoek woningbouwlocatie Stopera in plaats van Bijenkorfgarage, nr. 171.26 Besluit: - de passage: We gaan in gesprek over het sluiten van de Bijenkorfgarage en het bouwen van woningen op die locatie. te vervangen door: Het college onderzoekt de mogelijkheden om de Stopera geheel of gedeeltelijk te herontwikkelen ten behoeve van woningbouw. Hierbij wordt

43

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

nadrukkelijk gekeken naar efficiënter gebruik van gemeentelijke kantoorruimte, alternatieve huisvesting van gemeentelijke functies en de bijdrage die deze locatie kan leveren aan de woningbouwopgave van Amsterdam. Amendement van het lid Rijpkema inzake inzet van lokagenten ter bestrijding van geweld tegen lhbti-personen, vrouwen en Joodse Amsterdammers, nr. 172.26 Besluit: - het hoofdstuk Vrij en Veilig aan te vullen met de volgende passage: Het college onderzoekt samen met politie en Openbaar Ministerie de inzet van lokagenten en vergelijkbare opsporingsmethoden om geweld, intimidatie en discriminatie gericht tegen lhbti-personen en Joodse Amsterdammers effectiever te bestrijden. Daarbij wordt actief ingezet op het vergroten van de pakkans en het op heterdaad aanhouden van daders. Motie van het lid Havelaar inzake jouw taal is mijn taal, nr. 173.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een stadsbrede campagne Jouw taal is mijn taal, heel Amsterdam helpt te starten die alle Amsterdammers die nog geen of weinig Nederlands spreken helpt de taal te leren; - daarbij heel Amsterdam te betrekken, bijvoorbeeld via een Maand van het Nederlands; - samen met bijvoorbeeld vrijwilligersorganisaties, de bibliotheek (OBA), scholen, buurthuizen en geloofsgemeenschappen, laagdrempelige taalcafés te organiseren.

Amendement van het lid Havelaar inzake de meest duurzame businesscase begint in Amsterdam, nr. 174.26 Besluit: - aan paragraaf 4.2 (Innovatieve economie) de volgende tekst toe te voegen: Onze ambitie is dat Amsterdam de stad wordt waar elke ondernemer kan bouwen aan de meest duurzame businesscase in zijn branche. Vanuit die ambitie geven we richting aan onze economie en werken we samen met Rijk en provincie. Amendement van het lid Havelaar inzake stimuleer maatschappelijke diensttijd, nr. 175.26 Besluit: - aan paragraaf 6.2 (Perspectief voor jongeren) de volgende tekst toe te voegen: We stimuleren de Maatschappelijke Diensttijd Motie van de leden Dibi en Meiland inzake Jouw stad is mijn stad: gratis ov stadspashouders en AOW-gerechtigden, nr. 176.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders - in overleg met het GVB en de Vervoerregio Amsterdam een uitvoeringsplan op te stellen voor gratis openbaar vervoer voor: - alle houders van een Amsterdamse stadspas; - alle inwoners die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben bereikt.

44

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

-

-

-

R

daarbij als uitgangspunt te hanteren dat de regeling zo laagdrempelig mogelijk wordt ingericht en geen aanvullende inkomens- of vermogenstoets kent voor AOW-gerechtigden; de financiële consequenties en mogelijke dekkingsopties uit te werken, waaronder de inzet van middelen die bijdragen aan bestaanszekerheid, gezondheid, participatie en kansengelijkheid; de raad uiterlijk bij de behandeling van de Programmabegroting 2027 een concreet voorstel voor invoering voor te leggen.

Amendement van het lid Wijnants inzake verhoog de boetes op verkeerd aangeboden afval, nr. 177.26 Besluit: - de ambitie, geformuleerd op pagina 43 van het coalitieakkoord: Bedrijven die hun afvalcontract niet op orde hebben of afval op straat dumpen, worden daarop aangesproken en krijgen stevige boetes, waarbij zij ook verantwoordelijk worden voor de opruimkosten. Verkeerd aangeboden (bedrijfs)afval pakken we strenger aan. aan te vullen met: We zetten stappen om de boetes op verkeerd aangeboden afval door Amsterdammers te verhogen, eventueel door het hanteren van de spoedeisende bestuursdwang, zoals Den Haag en Rotterdam doen. De amendementen en moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Horst. Het lid VAN DER HORST: Dank, voorzitter. Vandaag sta ik ook hier met trots, trots op wat we samen hebben bereikt, op de inhoud maar zeker ook op het hoe. Want laten we eerlijk zijn, coalitieonderhandelingen staan in deze tijd vaak niet bekend om hun rust, hun wederzijds begrip of hun plezier. Maar hier in Amsterdam was het anders. Geen geruzie, geen slaande deuren, geen vastklampen aan het eigen gelijk. In plaats daarvan luisteren, begrijpen, elkaar iets gunnen.

We hebben elkaar niet alleen gevonden als partijen, maar vooral ook als mensen die dezelfde verantwoordelijkheid voelen voor deze stad, die het gesprek begonnen vanuit de inhoudelijke opgave en niet vanuit de politieke loopgraven. En misschien nog wel belangrijker, we hebben dit niet alleen met elkaar gedaan maar met de stad. We hebben geluisterd naar bewoners, naar ondernemers, naar professionals en natuurlijk naar onze fantastische stadsformateurs. We hebben letterlijk de luiken opengegooid over wat er schuurt en over wat er beter moet. En dat zie je terug in dit akkoord. We zijn ook nog eens sneller klaar dan de meeste andere gemeenten, zeker als je kijkt naar de grote steden. Maar snelheid was nooit het doel. Het was het resultaat van vertrouwen. Voor mij persoonlijk is dit akkoord ook bijzonder. Al sinds mijn tijd als stadsdeelbestuurder zeg ik, beleid maken is één ding maar de uitvoering, daar moet het verschil worden gemaakt. Er komt met dit akkoord meer focus op de uitvoering van beleid in plaats van het schrijven ervan. En dat betekent ook dat we gaan toewerken naar een slankere en effectievere organisatie en daarin zijn we dus ook bereid om keuzes te maken. De Amsterdammers zien te vaak dat goede plannen stranden in complexiteit, in regels, in systemen die mensen niet helpen maar juist tegenwerken.

Ik ben er daarom trots op dat we nu echt kiezen voor een verandering in de relatie tussen de gemeente en de bewoner en

45

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

de ondernemer. De overheid als bondgenoot wordt ons uitgangspunt en dat gaat niet makkelijk worden. Laten we eerlijk zijn met elkaar, dat zal ook weleens ingewikkeld zijn en moeilijk zijn. En ongetwijfeld zullen we weleens mensen teleurstellen en dan hebben we hier goede gesprekken over. Maar wij geloven wel dat dit echt de richting is die we nu op moeten gaan. En we zijn er ook van overtuigd dat het werken daardoor voor onze geweldige gedreven ambtenaren ook leuker wordt met meer impact. Het recht op een fout is een leidend principe in het handelen van de gemeente. We herkennen dat mensen fouten maken, net als de overheid zelf. En dat is hard nodig. En het is goed nieuws voor bewoners en ondernemers in onze stad, want zij verdienen een overheid die werkt, die begrijpelijk is en die dichtbij is. Maar tegelijkertijd zijn we niet alleen bezig met minder ambtenaren. We kiezen juist ook daartegenover en daarnaast om te investeren. We zetten vol in op het aanpakken van het lerarentekort. Met het gouden lerarenticket maken we het aantrekkelijker om in Amsterdam voor de klas te staan en te blijven. Want goed onderwijs is de basis van alles wat we hier doen, kansengelijkheid voor ieder kind. En in het woondossier hebben we iets bereikt wat niet zelfs vanzelfsprekend is, balans.

We hebben ervoor gekozen om te werken aan een ambitieuze Bouwagenda voor de komende vijftien jaar, samen met de stad. Een agenda waarin betaalbaarheid centraal staat, waarin we doorstroming verbeteren en waarin we procedures ook willen versnellen en vereenvoudigen zodat we echt kunnen bouwen. En tot die Bouwagenda er is, gaan we natuurlijk gewoon door. Er zitten op dit moment 68.000 woningen in de planvoorraad en daarvan hebben we afgesproken dat we die ook gewoon gaan bouwen en dat is niet weinig. (Het lid WIJNANTS: Even terug over het stukje over beloftes naar bewoners en ondernemers, eigenlijk toch op hetzelfde onderwerp als net met het lid Pels over de ozb en de afvalstoffenheffing. Het lid Pels zei net, de ambitie van de coalitie is helder, geen verhoging van de ozb en afvalstoffenheffing. Het lid Pels gaf daar vervolgens allerlei voorwaarden aan, behoudens een crisis. Hoe definieert het lid Van der Horst een crisis om de ozb of afvalstoffenheffing toch te kunnen verhogen?) Ik vond eigenlijk dat het lid Pels dat echt heel goed heeft verwoord. Waarin wij heel duidelijk hebben afgesproken wat de intentie is voor de komende vier jaar maar waarbij we allemaal weten dat je niet in een glazen bol kunt kijken vanwege geopolitieke spanningen, epidemieën die kunnen ontstaan. We weten dat niet.

Dus als er echt een crisis is, dan moet je nooit zo dogmatisch zijn zoals het lijkt dat de VVD dit nu wil opvatten. Dan moet je altijd openstaan om zo goed mogelijk de stad te kunnen dienen. En dan moet je ook niet schuwen om maatregelen te treffen. Maar volgens mij is juist de intentie in het akkoord heel erg helder. En wat is dan precies een crisis? Ik denk dat je echt weet als je met elkaar bestuurt wanneer dat het geval is. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, het is interessant dat het lid Van der Horst over geopolitieke spanningen en dergelijke begint. Zo heeft de burgemeester bijvoorbeeld een brief gestuurd naar de onderhandelaars waarin wordt gezegd dat er forse aanzienlijke financiële middelen nodig zijn vanuit het programma weerbaarheid. Vanuit het Rijk worden aan de gemeente allerlei opgaven neergelegd waardoor wij weerbaar moeten worden. Daarvan heeft zij gezegd, het is nu nog onmogelijk om een bedrag te noemen, wel lijkt het verstandig om het percentage van investeringsvolume te reserveren voor noodzakelijke maatregelen. Dat is door deze coalitie niet gedaan. De vraag is, zou dit dan bijvoorbeeld een crisis zijn waardoor de ozb zou kunnen worden verhoogd? Of zegt het lid Van der Horst, nee ondanks de oproep van de burgemeester en het feit dat

46

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

er vanuit het Rijk dus heel veel geld noodzakelijk is straks voor weerbaarheid, dat wordt gewoon een opdracht voor de gemeente, gaan we desondanks de ozb niet verhogen?) Ik ga toch niet helemaal mee in dit spelletje van wat is precies de crisis wanneer die zich aandient. Want de brief van de burgemeester is heel helder. Die hebben we ook zeer serieus bekeken en we hebben er ook allerlei dingen mee gedaan. Op dit moment hebben wij geacht dat het niet nodig is om nu al dat geld beschikbaar te stellen voor de grote crisis. Wel zijn wij heel realistisch en wij zien dat we de komende tijd geopolitieke spanning hebben waarin er van alles kan gebeuren. Maar volgens mij is die intentie heel helder, wij gaan nu niet de ozb verhogen, de afvalstoffenheffing niet verhogen. De intentie is om dat ook de komende jaren niet te doen, maar we kunnen niet in een glazen bol kijken. Dus we zullen dan altijd afweging met elkaar kunnen maken. Die kunnen ook heel ergens anders komen. We kunnen ook hele andere richtingen kiezen, maar dat ligt op tafel als het op tafel ligt en dat is nu gewoon echt niet zo. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, het is natuurlijk heel leuk om als burgemeester dan te horen dat er allerlei dingen met je brief zijn gedaan, namelijk die terzijde schuiven en er vervolgens niets mee doen in je coalitieakkoord. Maar goed, dat terzijde.

We weten al dat er door het lid Van der Horst en ook door het lid Pels eigenlijk die hele zin in dat akkoord over de ozb en de afvalstoffenheffing, dat betekent gewoon niets. Want het lid Van der Horst geeft net ook weer aan, er kunnen allerlei omstandigheden zijn en al dat soort dingen waardoor je toch de ozb gaat verhogen. En weet u, ik respecteer dat nog wel. Maar schrijf het dan niet op dat je ervoor kiest om het nu niet te verhogen. Want daarmee strooi je zand in de ogen van Amsterdammers, strooi je zand in ogen van mensen die uiteindelijk ook voor een financiële stabiliteit voor hun inkomen afhankelijk zijn van gelijkblijvende lasten. Die houden daar rekening mee. En als je eigenlijk boven de markt laat hangen dat bij het minste of geringste, en er komt dus nogal wat op ons af als gemeente, alsnog gewoon die belasting gaat verhogen. Dat is gewoon niet eerlijk naar alle Amsterdammers en dat ondergraaft eigenlijk ook het verhaal van verbinding dat het lid Van der Horst verder heel eloquent vertelt.) Dank daarvoor. Ik vind het echt een hele rare redenering en ik ben het er gewoon echt niet mee eens. Het is heel duidelijk dat wij nu kiezen om de ozb niet te verhogen. Dus ik vind ook een beetje gek alsof dan wordt gedaan, dat is eigenlijk niet zo. Ik bedoel, het is gewoon een feit voor komend jaar, de ozb gaat niet omhoog, gewoon echt heel simpel.

En de VVD suggereert nu alsof het wel zo is. Ik snap dat de VVD het steeds over de ozb wil hebben en eigenlijk wil ik de VVD ook wel bedanken om het daar steeds over te hebben. Want nu zeggen we eigenlijk al een paar keer op rij, inderdaad de ozb gaat weer niet omhoog dit jaar, de afvalstoffenheffing gaat weer niet omhoog dit jaar. Inderdaad, ik snap dat de VVD dat graag had gewild dat D66 daarop aangevallen had kunnen worden. Maar dat is dus niet zo. (Het lid BROERSEN: Ik ben even benieuwd hoe D66 kijkt naar het bouwhoofdstuk. Er waren natuurlijk in de campagne grootse plannen en, grootste plaatjes, vooral op social media met de aantallen die D66 graag wilde bouwen, 9.000 woningen in 2030, 40-30-20 bouwen en ze wilde woningdelen vergunningsvrij maken. Dat waren allerlei beloftes en nu worden eigenlijk de harde keuzes toch een beetje doorgeschoven. Ik heb toch het idee, alles moest nu volgens D66 en we moesten uit de

47

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

wachtstand. Heeft D66 het gevoel dat we nu toch weer in de wachtstand staan?) Nee, eigenlijk totaal niet. Want ik denk dat we een hele mooie balans hebben gevonden in het woondossier. Wat heel erg belangrijk is, is dat juist als je verschillende standpunten ergens op hebt dat je niet denkt hoe gaan we de komende vier jaar dat eigenlijk de hele tijd eigenlijk niet helemaal met elkaar eens zijn maar hoe zorgen we ervoor dat we dat verhaal integreren tot iets wat ook toekomstbestendig is voor de komende vijftien jaar. En dat is wat we gedaan hebben. Ik ben daar eigenlijk heel erg trots op dat dat gelukt is. En als je kijkt naar 68.000 woningen in de planvoorraad en dat je daarvan afspreekt die gaan we gewoon vol bouwen. Je hebt ook nog een wethouder Bouwstimulering die gaat zorgen dat de procedures allemaal gaan versnellen. En ik denk dat dat heel interessant was, dat zowel corporaties als ontwikkelaars waar we gezamenlijk mee om tafel hebben gezeten tijdens de formatie, allebei eigenlijk aanbevelingen aan ons hadden die wij heel erg konden overnemen waar zij het ook over eens waren. Daar gaan wij keihard mee aan de slag zodat projecten die vastgesteld zijn sneller gebouwd kunnen worden.

En tegelijkertijd dat we wel toewerken ook naar een nieuw tijdperk van volkshuisvesting, zoals mijn collega dat ook altijd zo mooi verwoord, waarin we nog meer ons richten op het bouwen van die woningen die echt goed zijn voor de doorstroming. Maar dat we dat juist samen met alle partijen die de woningen ook moeten bouwen in de stad gaan vormgeven, zodat wat we dan afspreken straks, dat dat ook echt gerealiseerd kan worden in goede harmonie. En ik denk dat het juist een heel mooi voorbeeld is van een nieuwe manier van werken met elkaar in de stad. (Het lid BROERSEN: Toch interessant wat ik het lid Van der Horst hoor zeggen. Want juist in de campagne stonden de twee partijen die nu samen dit akkoord hebben gepresenteerd lijnrecht tegenover elkaar. Ze wilden constant het hoogste woord voeren als het ging over bouwen, aantallen woningen en de manier waarop het moest worden ingericht. Het lid Van der Horst zegt net in haar antwoord, we willen dan niet de komende vier jaar in de in discussie met elkaar zitten omdat we er niet helemaal zijn uitgekomen. Dat is dus precies het punt wat ik maak. U bent er dus gewoon niet uitgekomen. En dat is dus de vraag, heeft u dan gewoon niet de moeilijke keuze die er gemaakt moest worden voor u uitgeschoven op dit moment?) Nee, echt totaal niet. Ik vind het ook moeilijk om te zoeken waar dat in zou moeten zitten.

Ik denk dat we dus juist zo goed bij elkaar zijn gekomen en een heel mooi nieuw verhaal aan het maken zijn waar we het enorm over eens zijn. En het is waar, in campagnetijd vergroot je verschillen uit. Over heel veel dingen hebben we het in de campagne niet gehad omdat we het daarover eens waren, bijvoorbeeld bouwen voor doorstromen en heel veel van dit soort voorbeelden. En waar we het niet helemaal over eens waren, en waar we natuurlijk onze verschillen in de campagne hebben uitvergroot, hebben we bedacht hoe gaan we dat samenbrengen. Natuurlijk hebben we daar stevige gesprekken op gevoerd, maar het is nooit lelijk geworden. We zijn altijd in hele goede harmonie met elkaar verder gegaan omdat we juist een stip op de horizon willen zetten voor de komende periode. En ik denk dat een partij als Volt het juist ook heel erg mooi zou moeten vinden dat we nu op een nieuwe manier willen samenwerken met de stad in een Bouwagenda waarin we wel degelijk concrete bouwdoelstellingen willen opnemen, maar dat ook echt met de stad samen willen doen. En de gesprekken die wij de afgelopen periode hebben gevoerd met de stad, ook met de corporaties en ontwikkelaars, gaf ons ook wel aanleiding dat dat moet gaan lukken.

48

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

(Het lid BROERSEN: Ik heb het idee dat de Bouwagenda iets heel moois kan zijn, maar het duurt me te lang. En het lid Van der Horst zegt nu het is niet lelijk geworden omdat we die gesprekken hebben gevoerd aan de onderhandelingstafel en ik ben blij dat het niet lelijk is geworden. Ja, omdat de keuze niet is gemaakt. Dat is nu wel overduidelijk. Maar goed, het laat in ieder geval zien dat de grote verkiezingsbeloftes van D66 nu net zo snel aan het verdwijnen zijn als de tien steden van Rob Jetten.) Ik weet niet hoe het lid Broersen het duidt dat er 68.000 woningen gebouwd kunnen gaan worden de komende jaren. Als u dat door vier zou delen, dan zouden wij onze verkiezingsbeloftes overtreffen. Nu wil ik realistisch zijn dat zo snel 68.000 woningen niet gebouwd zijn. Maar laten we wel wezen, deze zitten allemaal in een planvoorraad en gaan we met een wethouder die zich nog eens bezighoudt met het versnellen van het bouwen van woningen gewoon bouwen. Dus ik zie dit probleem eigenlijk niet, juist omdat we heel duidelijk afspraken hebben gemaakt over het bouwen van die woningen. En dat is natuurlijk een gigantisch aantal waarvan we realistisch moeten zijn. We hebben ook gezegd netcongestie komt op ons af en we willen uiteindelijk ook echt toewerken naar die betaalbare woningen voor de driekamerwoning voor de gezinnen en meer voor ouderen gaan bouwen.

Dat zijn ook volgens mij allemaal hele duidelijke keuzes die in het akkoord staan. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik vrees toch dat D66 zich een beetje met een kluitje in het riet heeft laten sturen. Want er wordt hier zo vrolijk iedere keer 68.000 gezegd maar iedereen die even het woord slagingspercentage googelt ziet dat we de afgelopen jaren elk jaar tussen de 54, en het laatste jaar zelfs onder de 50 procent slagingspercentage halen Dus als je 68.000 zegt bedoel je eigenlijk maximaal 34.000. En daar is veel voor nodig en daar ga ik de beoogd wethouder het lid van Horst een vraag over stellen. Want een van de grote problemen waarom projecten niet slagen is omdat de gemeente veel te veel geld voor de grond vraagt. En dat komt omdat de gemeente dezelfde manier uitrekent wat een belegger volgens hun voor de grond moet kunnen betalen. Is het nieuwe college bereid om echt met een open boek te gaan rekenen zodat die belegger gewoon een rendement kan maken wat bij het project past?) Als het lid Havelaar 34.000 door vier deelt, dan krijgen we een heel mooi aantal natuurlijk. Dus ik zou willen dat dat ging lukken, dat zou een fantastisch aantal zijn. Ik denk niet dat we dat in de eerste vier jaar meteen gaan halen, maar we gaan ervoor.

Wat wij hebben gedaan ook, en waarin we elkaar heel erg goed konden vinden, is dat wij vinden dat wonen en woningbouw geen geld op moet leveren om gaten in de begroting te dichten. Wij vinden dat dat geld voor woningbouw moet zijn en voor wonen. We kiezen er ook heel bewust voor om vanuit de algemene middelen extra geld voor de Aanpak Volkshuisvesting te investeren. En we kiezen ervoor om de afdracht vanuit het Vereveningsfonds niet meer terug te laten vloeien naar de algemene middelen, omdat het zo belangrijk is dat we gaan bouwen en dat mensen goed wonen. Dus vandaar dat we daar ook expliciet geld voor uittrekken. En verder laat ik het vervolg van deze vraag aan de wethouder Bouwstimulering over hoe we daar dan verder mee om kunnen gaan. Maar het feit blijft dat we dus meer geld houden om ook een onrendabele toppen in stedelijke vernieuwingsgebieden te kunnen blijven financieren. (Het lid HAVELAAR: Maar dit is natuurlijk wel het probleem. Want we zeggen steeds wat in de maatschappij en buiten deze ruimte niet goed gaat en het antwoord is, maar we hebben het hier politiek zo fijn met elkaar

49

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

opgelost. En ik zie best wel dat deze twee politieke partijen er met elkaar uit zijn, maar daarmee heb je het probleem buiten deze zaal nog niet opgelost. En als daar klinkt het slagingspercentage van projecten is zo laag, en het verbaast mij dat het lid Van der Horst een beetje bagatelliseert. Het slagingspercentage is zo laag, onder andere omdat projecten stuklopen omdat de gemeente te veel geld voor de grond vraagt, onder andere omdat bouwprojecten al vanaf het moment dat de bouw start erfpacht moeten betalen alsof het gebouw er al is. En dan is mijn vraag, heeft deze coalitie in de onderhandelingen erover gesproken om dat soort belemmeringen weg te nemen om het slagingspercentage te verhogen?) Als we daar nu al een keuze over hadden gemaakt, dan stond het in het akkoord. Wat wij hebben gezegd is dat wij vinden dat er weer geld in het Vereveningsfonds moet, dat het er niet uit moet en dat we extra geld beschikbaar stellen voor volkshuisvesting. Dat zijn de concrete keuzes die wij gemaakt hebben. Verder hebben wij heel duidelijk gezegd dat we vinden dat de procedures versneld moeten worden, want het gaat niet alleen om grondprijs. Wat wij heel veel terug hebben gehoord is gewoon de lange procedures en de vergunningstrajecten. Het parallel plannen, om er maar eentje in te gooien, is iets waar heel veel behoefte aan is.

Dus dat zijn dingen waarvan we nu allemaal hebben gezegd dat gaan we doen. En die andere dingen is natuurlijk ook echt iets goeds om in de in de Bouwagenda met elkaar verder te bespreken. Want je kunt dat geld ook maar één keer uitgeven, dus je moet goed kiezen waar je dat dan aan doet. (Het lid HAVELAAR: Maar voorzitter, op die vertragende bovenwettelijke eisen, daar hebben we geen heldere keuze over, daar wordt landelijke wetgeving gevoerd. En nu op het cruciale punt waarom het slagingspercentage zo laag is, namelijk beleggers moeten te veel geld aan de gemeente betalen, daarop is het antwoord van de wethouder, dat hebben we doorgeschoven, dat gaan we allemaal wel zien want het kost heel veel geld. Dus dan kan ik toch niet anders concluderen dan dat bijvoorbeeld het lid Broersen gewoon hartstikke gelijk heeft als ze zegt dat de harde keuzes niet gemaakt zijn. U bent er politiek samen uitgekomen maar u bent vergeten om daarna te kijken, helpt onze politieke deal ook de mensen buiten die de woningen straks moeten gaan bouwen.) Wij hebben er juist voor gekozen om weer geld naar het Vereveningsfonds toe te sturen en we hebben er juist voor gekozen voor meer geld naar volkshuisvesting. Dat zijn hele duidelijke financiële keuzes, dat is niet alleen maar politiek er uitkomen.

Ik denk dat dat heel belangrijk is dat dat echt iets doet voor de stad en dat dat ook echt een wens is geweest vanuit de stad om het geld weer beschikbaar te houden voor het wonen en het bouwen. Dus daar ben ik heel erg blij mee. We hebben nu dus niet voor gekozen om het grondprijsbeleid te veranderen. Daar kan ik misschien heel concreet dan een antwoord op geven. Maar mocht dat de komende tijd, ik bedoel we houden wel onze oren en ogen open natuurlijk voor oplossingen. Als we denken hier kan net iets op versnellen, dan moeten we altijd kijken. Maar de verdere uitwerking, precies wat het lid Pels ook al zei op andere onderwerpen, we hebben nog vier jaar lang de tijd om ook nog beleid te maken en andere dingen. Al willen we liever gewoon door en aan de slag. En dat doen we dus ook, want die 68.000 woningen zitten al in de planvoorraad en daarvan hebben we duidelijk afgesproken, daar gaan we gewoon mee door. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik wil even aanhaken op het punt gemaakt door het lid Broersen. Namelijk twee dagen voor de verkiezingen hoor ik bij een debat een voorspelling. En die voorspelling was dat als PvdA en

50

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

GroenLinks de grootste partijen worden, dan gaan we zien dat er geen extra woningen meer bijkomen. Want, en ik ga citeren, dan komt er stilstand in de stad. Die voorspelling werd gemaakt door de drie, vier maanden jongere versie van het lid Van der Horst bij het AT5-debat. En nu als we kijken naar het coalitieakkoord, er komt gewoon geen enkele woning extra bij boven de planvoorraad. Dus ik ben benieuwd, hebben we te maken met stilstand in de stad?) Nee, zeker niet. Nee, want het lijkt een beetje alsof 68.000 woningen gebagatelliseerd worden hier. Ik vind het best veel waar we gewoon vol mee aan de slag gaan. En we hebben ook afgesproken dat we gewoon doorgaan met wat we nu doen totdat die Bouwagenda er ligt. En ik denk dat dat ook heel mooi is. Het verbaast mij eerlijk gezegd ook een beetje dat die Bouwagenda tot zoveel vragen leidt. Omdat ik juist het idee heb dat het zo goed is om samen met de stad zoiets te doen. En dat verbaast me gewoon echt dat hier zo over gepraat wordt, omdat ik denk juist als we een stap verder willen komen met elkaar en juist uiteindelijk woningen sneller willen bouwen, maar niet alleen sneller, ook de woningen die we graag willen. Dus als we ouderenwoningen willen gaan bouwen in grotere hoeveelheden dan wat we nu doen, dan is dat fantastisch voor de doorstroming. Dat is ook fantastisch voor ouderen die een mooie woning krijgen.

En dat is heel mooi voor de doorstroom voor al die gezinnen en starters die zo op zoek zijn naar een woning en ook gewoon naar woonruimte. Dus ik denk dat het een hele mooie manier is juist om te laten zien dat het ook anders kan en realistisch. En ik denk dat het realistisch altijd goed is, want dan kun je snelheid hebben. (Het lid KHAN: Ik vind het opvallend dat het verbazing oproept bij het lid Van der Horst. Want ze heeft het over dat 68.000 woningen dan voldoende zouden zijn. Maar in het eigen verkiezingsprogramma stond dat we 125.000 woningen zouden bouwen, we zouden gaan naar 9.000 woningen per jaar. Was dat dan gewoon campagneretoriek? Kunnen we dat nu gewoon concluderen?) Ik vind het een beetje vreemd dat ik nu word afgerekend op mijn eigen verkiezingsprogramma en niet op een onderhandelingsresultaat. Natuurlijk, ik bedoel D66 heeft bepaalde dingen opgeschreven en ambities uitgesproken om duidelijk te zeggen waar wij staan. Dus wij vinden van alles over de woningbouw en dit is het compromis dat voorligt waarvan wij denken dat het toekomstbestendig is. Er zijn vanuit PRO weer andere dingen die belangrijker werden geacht en wij zijn naar elkaar toe gegroeid en we hebben gedacht, we moeten uiteindelijk een compromis maken dat goed is voor de stad.

En dat hebben we gedaan en ik denk dat we daar trots op kunnen zijn, waardoor we en doorbouwen, ruimte hebben voor betaalbaarheid, doorstroming, ook voor de bestaande stad ruimte houden en heel veel aandacht hebben. Ik bedoel, op schimmel konden we elkaar ook heel snel vinden, want we willen ook gewoon heel graag zoveel mogelijk de schimmel de stad uitbannen en al helemaal waar kinderen moeten opgroeien in schimmelwoningen. Dus ik denk er ligt gewoon een heel mooi akkoord met heel veel mooie punten, ook op wonen en betaalbaarheid en doorstroom. En inderdaad, ik denk nog steeds op bouwen ook een heel goed verhaal. (Het lid KHAN: Voorzitter, het punt is niet dat er een compromis ligt. Dat is logisch, dat is het resultaat van onderhandelingen. Het punt is, waar kunnen we het lid Van der Horst op afrekenen? Want het kan niet allebei waar zijn. Of het is stilstand in de stad, of je bent tevreden met wat er nu ligt. Je moet een van de twee kiezen. Maar op allebei de vragen krijg ik als antwoord dat het ene kant verbazing oproept en aan de andere kant dat ze blij zijn met

51

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

het resultaat. Het kan niet allebei waar zijn. Of het is stilstand, of u bent tevreden en dat wist u al voor de verkiezingen met de huidige planvoorraad. Welke is het?) Dit is duidelijk geen stilstand, want we gaan door met bouwen. En het is wel ook heel erg gericht op betaalbaarheid en op doorstroming en op het bouwen van de huizen waar Amsterdammers op zitten te wachten. Dus wat mij betreft is het dus een mooi akkoord en geen stilstand. (Het lid DIBI: Voorzitter, de vragen kunnen bondiger, de antwoorden ook, met alle respect. Ik ruik een stunt, voorzitter. Want voordat we bij die 68.000 aankomen, hoeveel woningen zijn er bijgebouwd de afgelopen acht jaar in totaal?) Ik krijg een overhoring. Gemiddeld zo'n 6.000, 6.500 woningen per jaar. (Het lid DIBI: We hebben u namelijk tijdens de campagne de degens zien kruisen met het lid Mbarki en met het lid Pels. Dat aantal haalde u al niet in acht jaar. En nu gaat in vier jaar de wethouder dat wel regelen? De tweede vraag, het ging net over het tijdperk van volkshuisvesting. Dat klinkt mooi, maar dan wordt de 40-procentnorm voor sociale huurwoningen losgelaten. Dus voor wie gaan we bouwen? Dat wordt in de media geanalyseerd als een overwinning van D66.

Kunt u uitleggen waarom u niet overal die 40procentnorm wilt garanderen?) Ik denk dat dit zo'n mooi voorbeeld is van een compromis als je het wel belangrijk vindt om te bouwen maar het ook heel belangrijk vindt om zoveel mogelijk betaalbaar te bouwen. En eerlijk gezegd, daar verschillen we ook weer niet zo heel veel, want ook PRO wil dat woningen gebouwd worden en ook D66 wil dat ze betaalbaar zijn. Maar je moet op een gegeven moment kiezen in hoe je dat gaat doen. En omdat we wel 40-40-20 als uitgangspunt hebben, stralen we uit we willen zoveel mogelijk betaalbare woningen bouwen maar we willen ook dat ze er komen. En dat er in sommige gebieden situaties zijn waarin je daar ook van af kan wijken als dat ervoor zorgt dat die woningen dan daadwerkelijk gebouwd worden. Dus soms is het dan kiezen voor, of wil je dat er dan geen woningen gebouwd worden, dus ook geen betaalbare woningen, of wil je ervoor zorgen dat het project door kan gaan. En daar hebben we een pragmatische balans met elkaar gevonden waarbij het andersom ook geldt dat als er in een buurt heel weinig betaalbare woningen zijn, dat je soms ook kan kiezen om daar wat meer bij te zetten. Zo proberen we het ook in balans te houden zodat het voor de hele stad goed werkt. (Het lid DIBI: Als we kijken naar wie op de wachtlijsten staan, dan is inderdaad de vraag voor wie bouw je.

Dat zijn dertigjarigen die weer bij hun ouders gaan wonen, dat zijn alleenstaande moeders, dat zijn alleenstaande ouderen. Wat hebben die aan middenhuur, vrije sector huur of koopwoningen als ze dat gewoonweg niet kunnen betalen? De meeste Amsterdammers kunnen dat gewoonweg niet betalen. Dus u noemt het hier een compromis maar voor de mensen die wachten nu betekent dat nog langer wachten dan die meer dan vijftien jaar tegenwoordig.) Nee, het is juist als wij dat doen, dan doen we dat omdat we bouwen voor doorstroming. Dus je kunt soms een koopwoning voor een oudere bouwen omdat als een oudere uit een huis gaat, dat vaak een wat groter huis is en dat ervoor zorgt dat er dus andere mensen in die huizen terechtkunnen. Dus het is niet zo dat als je geen sociaal bouwt voor de 100 procent, dat je dan niet zorgt voor meer beschikbare woonruimte in het sociale of in het middensegment, omdat er doorstroming is. En dat is precies de richting waar wij op willen.

52

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

(Het lid WIJNANTS: Ook gefeliciteerd nog, het lid van Horst, met het akkoord. Dat was ik net vergeten. Er staan op het gebied van wonen best een aantal verstandige goede punten in, met name punten die met het nodige volume door het lid Von Gerhardt al een aantal jaar worden gebezigd. Maar wat denk ik wel heel belangrijk is om echt goed te beseffen is, die 68.000 woningen dat is tot bijna 2040. Dat is de complete planvoorraad. Sterker nog, het is een historisch dieptepunt voor de planvoorraad. Gemiddeld waren er altijd meer dan 100.000 woningen in de planvoorraad. Dus om dan nu heel, toch even populair gezegd, dat past misschien niet helemaal bij mij, maar heel tof te gaan doen over die 68.000 woningen, dat is toch wel een beetje een verdraaiing van de feiten. En dat is meer de vraag, als je kijkt wat er voor morgen op de agenda staat voor dat meerjarenprogramma voor het Vereveningsfonds, daarin staat keuzes zijn nu nodig. Niet in 2029, niet na een Bouwagenda, nu. Als we niet nu keuzes maken, kunnen we straks geen huis meer bouwen, helemaal niets. Hoe kijkt het lid Van der Horst daartegenaan?) We maken een paar hele duidelijke keuzes, bijvoorbeeld over geld. Dus een van de keuzes die ons steeds wordt voorgehouden is stop met de afdracht vanuit het Vereveningsfonds in de algemene middelen, check. Wees flexibeler in 40-40-20, check.

Doe eindelijk iets aan die procedures en die vergunningen die veel te lang duren, check. (Het lid WIJNANTS: Maar het lid Van der Horst zei net ook, we hebben vier jaar lang de tijd. Nee, we hebben niet vier jaar lang de tijd. Die keuzes zijn nu nodig. En het gaat niet alleen om geld erin te steken, overigens iets wat natuurlijk acht jaar geleden al had moeten gebeuren. Acht jaar lang hebben deze partijen eerst het Vereveningsfonds helemaal leeggegeten, konden we geen huizen daardoor bouwen. En dan nu doen alsof het is super prudent beleid om er geen geld uit te halen, dat is wel een bijzonder standpunt. Maar die keuzes zijn echt heel erg nodig. Morgen komen we erop terug bij de uitgebreide behandeling van het agendapunt en dat is wat er zal gebeuren.) Dat is altijd ook ons standpunt geweest. De VVD heeft ooit 40-40-20 ingevoerd, mag ik ze herinneren. (Het lid RIJPKEMA: Het Vereveningsfonds is met een miljard leeggeplunderd en eigenlijk is het advies wat we laatst hebben gekregen is dat er misschien nog 25 miljoen in zit, that is it. We stoppen dan met uit het Vereveningsfonds geld jaarlijks in de algemene middelen te stoppen. Daar stoppen we dan mee. Maar wordt er daarnaast nog iets gedaan voor het Vereveningsfonds?) Wordt er nog iets gedaan voor het Vereveningsfonds? We halen er dus geen geld meer uit.

En ik wil heel even één ding zeggen, want het leeggeplunderd? Toch even wat daarvoor is gedaan, dat zijn heel veel mooie dingen. Er worden onwijs veel woningen gebouwd, ook in stedelijke vernieuwingsgebieden waar het hard nodig is, waar we ook de buurt helemaal opknappen. Dus dat heel goed besteed geld geweest. We moeten alleen realistisch zijn dat inderdaad nu we dat geld er niet meer uit kunnen halen, anders kunnen we deze programma’s niet meer mogelijk maken. Dus dat is wat we hebben gedaan. (Het lid RIJPKEMA: Het is wel leeggeplunderd. Je had er ook voor kunnen kiezen om andere percentages aan te houden. Dan had je dubbel zoveel woningen kunnen maken of misschien wel drie keer zoveel zelfs. In plaats daarvan is heel star aan 40-40-20 vastgehouden en met als gevolg dat je

53

Jaar

2026

Vergaderdatum 10 juni 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen

R

veel minder woningen hebt. Dat is het resultaat ervan, misschien wel een aantal betaalbare woningen. Had je ervoor gekozen om veel meer woningen te bouwen, had je ook meer betaalbaar gehad met andere percentages. Dus hoe kijkt het lid Van der Horst daarnaar en wat gaan we eraan doen?) Ik denk dat de beweging die we nu maken een goede is. Dat we pragmatisch omgaan met wat er nodig is in een gebied, dat we zorgen dat bouwprojecten door kunnen gaan maar dat we ook heel goed kijken naar welke woningen bouwen we dan zodat we optimaal kunnen bouwen, ook voor doorstroming zodat zowel de Amsterdammers die een sociale woning nodig hebben, als de middenhuur, als ook de koopwoning bediend wordt. En ik denk dat dat een hele goede beweging is en goed is voor de stad (Het lid DELSEN: Ik wilde graag nog even doorvragen op het punt van het lid Dibi. Want het lid Van der Horst werd gevraagd inderdaad naar het betalen eigenlijk van onbetaalbare huur. En wat u ook in het coalitieakkoord heeft staan, is affordable cities collective.

Kennelijk is het bedoeling dat we daar allemaal dingen gaan leren, maar op moment dat de coalitie feitelijk al aangeeft in het coalitieakkoord mogelijk te willen gaan snijden in dus de sociale sector ten bate van de dure huur of de vrije sector, dan weten die mensen toch al lang wat ze gaan doen? En dan is mijn vraag, wat denkt de coalitie te gaan leren bij dat affordable cities collective wat ze nu niet al doet?) Ik denk dat je eigenlijk een tendens ziet gewoon in meer steden in Europa en ook wereldwijd, dat het gewoon een worsteling is met hoe om te gaan met al die stijgende prijzen in steden en zijn daar ook nog andere dingen op te bedenken die je wel degelijk van elkaar kunt leren. Misschien doen ze het in andere steden net even anders en gaan we net anders om met de verdeling van de bouw, of hebben ze daar slimmere procedures. Dus ik denk dat je heel erg kunt leren van elkaar en ook wel een lans kunt breken met elkaar bijvoorbeeld binnen Europa over hoe je misschien ook wel meer Europese geldstromen kunt krijgen voor betaalbare woningen. Aan al dat soort dingen kunt u denken. Maar misschien is dat een heel interessant debat om met de volgende wethouder Volkshuisvesting en woningbouw verder te voeren.

(Het lid DELSEN: Bestaat dan ook de mogelijkheid dat als uit een affordable cities collective het hele mooie voorbeeld blijkt dat je als overheid zelf gaat investeren in woningbouw, dat dat misschien de manier is om affordable cities te creëren?) Ik zou zeggen, ik verwijs dit debat echt door naar de volgende periode als er een wethouder is aangesteld. Want ik denk dat al deze vragen op tafel liggen. Dat het wel iets nieuws is, dus dat het ook nog even uitvinden zal zijn welke dingen er dan opkomen. Maar de raad kan natuurlijk suggesties aandragen die wij in zo'n collective kunnen bespreken met elkaar. En wat we gaan leren van andere steden, dat weten we natuurlijk ook nog niet precies. Maar dat dit zo'n issue is in al die steden en hoe we betaalbaar blijven bouwen, dat is wel duidelijk denk ik. Dus ik denk dat het interessant is om dit te verkennen. (Het lid DELSEN: Ik concludeer dat mijn vraag wordt doorgeschoven en dat eigenlijk het enige antwoord wat ik krijg is dat 40-40-20 opnieuw onder druk staat.) Volgens mij heb ik wel degelijk antwoord gegeven en neem ik de suggestie ook heel erg mee. Maar ik denk ook dat het een veel interessanter en breder debat nog kan zijn in de komende periode. En 40-40-20 is het uitgangspunt. We gaan er wel pragmatischer mee om en dat is juist denk ik goed om bepaalde woningen wel te bouwen.