20260610 verslag Gemeenteraad middag
Tekst van het document
19
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
ben alleen maar aan het vergaderen, het leidt niet meer tot iets omdat we alles moeten afstemmen met elkaar, er zijn overal regels voor en ik loop er tegenaan, help mij alsjeblieft. Dus dat hebben we gedaan. We hebben geluisterd. We hebben ook gezien in de gesprekken en hebben teruggehoord dat mensen zeggen, alsjeblieft niet meer ambtenaren. Dat komt niet omdat die mensen niet fantastisch werk doen, want dat doen ze, dat stralen we hier ook helemaal niet uit dat ze dat hier niet doen. Maar zij zeggen, het helpt gewoon niet om ons vooruit te helpen. (Het lid DIBI: Voorzitter, dit is van het verkeerde popiejopie-neoliberale gedachte. Ambtenaren hebben aan u gevraagd of ze alsjeblieft ontslagen mogen worden? Het zijn politici en bestuurders die het ontbreekt aan moed om keuzes te maken die vervolgens alles parkeren in onderzoek, in advies, in beleid, die ervoor zorgen dat er zoveel communicatieadviseurs bij zijn gekomen, dat er zoveel onderzoekers bij zijn gekomen. De bron van dit probleem zijn niet de ambtenaren zelf, het zijn bestuurders die geen keuzes durven te maken en dus dingen uitstellen of in onderzoek parkeren. Kijkt u vooral naar uzelf en praat niet te gemakkelijk over we kunnen er wel 2.500 wegdoen in de stad.
Want wat denkt u wat dat voor gevolgen zal hebben in Noord en in Nieuw-West en in Zuidoost waar ook heel veel fantastische ambtenaren werken?) Nogmaals voorzitter, ik laat me echt niet in de schoenen schuiven dat ik hier negatief ben over de inzet van de ambtenaren. Dat heb ik niet gezegd. Dat ga ik ook nooit zeggen. Mensen doen fantastisch werk maar die zeggen ook, we lopen vast in het systeem van de gemeente. Dus al die ambtenaren die benoemt, daar ben ik juist heel positief over. Ik vind dat ze een fantastische bijdrage leveren aan onze stad. Maar ook zij zeggen het moet anders. En het beeld wat u neerzet, aan de ene kant over neoliberaal. Ik denk het is wel een wilde dag, van kneiterlinks tot neoliberaal, het gaat echt alle kanten op. Dat moet u maar zelf houden, want ik vind echt het beeld wat u neerzet wordt bijna een persiflage van de grote opdracht die wij op ons hebben genomen. Ik vraag me af welke overheid dit verder nog aandurft, welke coalitie het aandurft om gewoon zo'n grote stap te zetten. (Het lid RIJPKEMA: Wij zijn het eigenlijk eens met het feit dat er bezuinigd wordt. Daar zijn we dankbaar voor en blij voor. We hebben wel enige zorg en daar wil ik graag op vestigen. Ik zie dat uit de begroting van het coalitieakkoord er een saldo van min 86 miljoen staat in het eerste jaar.
In het tweede jaar min 53 miljoen en daarna zijn er positieve saldo's en dat zou dan uit moeten komen op nul, ook wel een egalisatiereserve. Dan vraag ik me af, aangezien wij nog helemaal niet weten wie we gaan ontslaan, waar we ze gaan ontslaan en hoe we ze gaan ontslaan en ook hoeveel we er gaan ontslaan, dat u de gehele 250 miljoen uiteindelijke besparing, maar ook de besparingen daarvoor, al aan het uitgeven bent in dit coalitieakkoord. Hoe kijkt u daar dan naar?) We hebben juist al aangegeven wat het aantal is. Dat staat er duidelijk in, dat is 2.500 fte inclusief inhuur. Dus daar sturen we op aan. En het is juist ook financieel prudent om dat dan netjes in te boeken wanneer dat gaat landen. En we doen inderdaad, je ziet dat aan het begin en dat is ook logisch en dat was bij de vorige periode ook. Ik denk eigenlijk tot nu toe bij elke overheid, in ieder geval waar ik heb gewerkt, zie je aan het begin een intensivering van beleid, want dan start je met nieuwe dingen. En dan daarna, zeker als je een bezuiniging op laat lopen, want we gaan niet morgen 2.500 mensen ontslaan, dat heb ik net ook al gezegd. We gaan zorgen voor een zorgvuldig proces en er kan ook heel veel al met natuurlijk verloop worden gedaan. Ja, dan duurt het wat langer eer je die
20
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
bezuinigingen terugziet. Dus vandaar dat we hebben gekozen om dat over de jaren heen te egaliseren. (Het lid RIJPKEMA: Dat is niet zorgvuldig prudent financieel beleid. Dat zou ik absoluut niet willen, die term zou ik er niet op willen plakken. Het feit is namelijk dat u zegt dat u overal wat gaat snijden, de kaasschaafmethode. Hartstikke leuk, maar u weet helemaal niet wie daadwerkelijk uiteindelijk waar overbodig is. Daarvoor hebben we nu iemand bezig, ik zal zijn naam hier niet noemen. Die is met een wasstraat bezig en uiteindelijk gaan we aan de hand van die wasstraat beleid bepalen. Dan gaan we het beleid schrappen en daaruit volgt dan eventueel 2.500 man ontslag. Dat is uw streefdoel. Waar uiteindelijk belandt, dat weet u niet. Wat u nu doet door de kosten alvast uit te geven, is te verplichten aan de raad eigenlijk om die 2.500 mensen te ontslaan, ongeacht of we ze nodig hebben of niet nodig hebben, wat moet blijken uit die wasstraat. Dus financieel prudent, dat zeker niet.) Daar ben ik het toch echt ernstig mee oneens. Want we hebben natuurlijk heel erg veel overleg, ik denk meer dan ooit, in ieder geval meer dan in welke formatie ik ooit ben betrokken geweest, met de ambtelijke organisatie overlegd en met de gemeentesecretaris. En dit cijfer komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. Dat heeft u ook allemaal in de stukken kunnen zien die we hebben gedeeld.
Het is juist ook aangegeven vanuit de organisatie dat dit een haalbare kaart is. Dus ja, we hadden politiek er ook 3.000 van kunnen maken of 1.500. Want dan heb je het makkelijk, want dan haal je het sowieso en dan kun je als politiek zeggen, kijk hoe effectief we zijn, wij halen dit gewoon. Terwijl je dan eigenlijk heel veel potentieel laat liggen. Dus wij hebben ons gebaseerd op de informatie die vanuit de ambtenaren gedeeld is en op basis daarvan hebben we hun voorstel overgenomen. (Het lid RIJPKEMA: Om er maar even op terug te komen. Zou Zita Pels, fractievoorzitter van PRO, hier aan kunnen geven dat er zeker weten 2.500 man ontslagen worden? En dat zij ook al in hele grote lijnen weet wie het dan worden en wat dat misschien nog niet met ons gedeeld is, dat is dan oké. Dat is niet oké, maar dat is dan zo, laat ik het daarop houden, zodat zij kan garanderen hier aan ons, aan de raad, dat over 4 jaar dat egalisatiereserve op nul is uitgekomen, dat al die mensen zijn ontslagen en dat we hier geen problemen mee hebben. Want we hebben namelijk in het verleden in Amsterdam ook grote reorganisaties gedaan die helemaal mis zijn gegaan, waar volgens mij zelfs enquêtes uit voort zijn gekomen waaruit bleek dat de reorganisatie niet als doel moet hebben belastingbesparing, maar dat je moet kijken vanuit die wasstraat.
Dus welk beleid schrap je en vandaaruit volgend komt dan wellicht een besparing. Maar u draait hem exact om.) We hebben zoals ik net al zei uitvoerig gesproken met de ambtelijke organisatie en met de gemeentesecretaris. En ik denk dat het ook belangrijk is om ook haar rol even duidelijk te schetsen hier. Want zij is uiteindelijk de werkgever van de organisatie en van al die ambtenaren. Dus ik vind het ook helemaal niet aan een wethouder straks om te zeggen diegene op die afdeling, die zou moeten gaan. Wel dat een wethouder medeverantwoordelijk is om per directie te kijken, wat is uiteindelijk de weerslag van de bezuinigingen op die directie en hoe vertalen we dat. Maar hoe het personeel uiteindelijk verdeeld wordt in wie het dan zijn, dat vind ik echt aan de gemeentesecretaris als werkgever. En garanties geven in besturen lijkt mij zeer onverstandig. Er werd al een aantal keer gerefereerd aan dat ik al een tijdje meeloop en onze partijen ook. Dat is echt ontzettend
21
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
onverstandig, om garanties te geven. Tegelijkertijd zoals ik net zei, en dat blijkt ook uit de stukken die gedeeld zijn, is dit een aantal die vanuit de organisatie is aangedragen als een haalbaar aantal voor ons om te realiseren. Dus daar moeten we ook op durven te vertrouwen en op durven te sturen, zowel straks vanuit het college als vanuit de raad. En ik vind het ook belangrijk dat we met elkaar vaststellen, dit is wel waar we op sturen. Want anders weet die organisatie ook niet precies waar ze aan toe zijn. Dus wij gaan denk ik als raad en toekomstig college echt een spannend avontuur tegemoet waarin we een grote slag slaan om de overheid echt beter te laten functioneren. En af en toe zullen we dan ook moeilijke dingen tegenkomen, dat werd al net even genoemd, hoe gaat het dan met nieuw beleid. Af en toe zal er ook bij moties gezegd worden, dit kost extra capaciteit, dat gaat niet want we zitten nu middenin het verminderen van de capaciteit. Dus natuurlijk zullen we moeilijke dingen onderweg tegenkomen en die moeten we dan onder ogen komen. Daarnaast, er werd ook gevraagd naar komt het dan uiteindelijk uit op nul. We zullen wel moeten, want we zijn namelijk gewoon verplicht bij de wet om een sluitende begroting op te leveren. (Het lid DELSEN: Ik moest net een beetje lachen omdat het lid Pels geeft aan, ik had ook 300 fte-bezuinigingen in het akkoord kunnen zetten.
Maar dat is natuurlijk grappig, want het had natuurlijk helemaal niet gekund, want die 2.500 fte die ervan afgaan zijn onderdeel van wat u vervolgens heeft ingetekend aan uitgaven de komende jaren. Dus dat is volgens mij inherent niet waar. Waar ik voor de rest op wil wijzen, is dat er eigenlijk specifieke vragen worden gesteld door onder andere het lid Khan maar ook het lid Rijpkema. We weten vrij zeker dat die bezuiniging van 2.500 mensen en dus 250 miljoen, dat die niet gehaald gaat worden. Hoe gaat u daar dan mee om in de toekomst? Hoe gaat u daar in de toekomst mee om? Dat is volgens mij de groot onderliggende vraag. En eigenlijk weigert u steeds die te beantwoorden. Die schuift u naar de toekomst en dat doet u eigenlijk wel vaker in het hele akkoord, het doorschuiven van problemen en ik wil daar graag een antwoord op.) We maken in uiteindelijk 75 dagen een akkoord. Als we dan de komende 4 jaar al kunnen voorspellen, dan zijn we ook wel echt spekkoper. Dat zou fantastisch zijn. Het is wel heel saai voor de raad vervolgens, want dan kunnen we het gewoon uitvoeren en zeggen kijk maar in de informatie, daar vindt u het terug. En ik kan u daarin ook geruststellen. Want waar wij mee zijn begonnen, is met de bezuiniging op de organisatie, is met het zelf aanwijzen van bezuinigingen.
Ik weet niet of op alle stukken data staan die met uw gedeeld zijn, maar daar kunt u het zo uithalen. We zijn hiermee begonnen. En pas daarna hebben we dat als leidend kader genomen voor wat voor intensiveringen we konden doen. Dus ik hoop dat ik u daarin wat gerust kan stellen. We hebben echt niet gekeken naar hoeveel mensen zouden eruit moeten om onze plannen te realiseren. Dat zou ook een hele rare vorm van financieren zijn. (Het lid DELSEN: Wat u op deze manier doet is dat het lid Pels wel feitelijke een foute prikkel onder de reorganisatie zet. Wij zijn het allemaal met elkaar eens dat er inderdaad dingen moeten veranderen binnen de gemeente Amsterdam. Dat is de discussie helemaal niet. Alleen door die 250 miljoen standaard al in te tekenen en dan vervolgens ook direct weer uit te geven, gaat u uiteindelijk de doelen, dan maakt u fouten en maakt u het toxisch. En daar moet u volgens mij wel degelijk wat aan doen. En op moment dat die doelen niet gehaald worden, en dat is vraag die steeds wordt gesteld, wat gaat u dan wel doen. En komt dan alsjeblieft niet met het antwoord,
22
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
dan hebben we de komende vier jaar niets te doen. Dat interesseert ons niet. We hebben de komende vier jaar van alles te doen maar we willen wel graag een scenario en een plan horen voor de toekomst.) Voorzitter, ik begrijp de vraag goed. Maar nogmaals, wij hebben dit ingezet met heel veel ambtelijke kennis op de achtergrond dat dit haalbaar is, met ook een tijdpad hoe we dat kunnen realiseren. Dat ziet u allemaal terug in een financiële tabel en daar moeten we op kunnen vertrouwen en ook op kunnen sturen. Want het is ook belangrijk dat de organisatie duidelijkheid krijgt. Dit is waar we op sturen, we sturen op die 2.500 fte inclusief inhuur. Daar houden we iedereen ook aan. Want dan is het voor directies duidelijk, dit is wat je moet leveren. En als we nu al allemaal mitsen en maren en vraagtekens erbij gaan zetten, dan wordt het heel erg ingewikkeld want dan heeft elke directie straks wel een uitzondering om aan te dragen of een vraagteken ergens bij. We moeten elkaar ook denk ik de komende jaren goed vasthouden, willen we dit voor elkaar krijgen. (Het lid DELSEN: Ik heb letterlijk zolang als dat ik politiek bewust ben nog nooit een reorganisatie gezien die niet uiteindelijk tot meer kosten heeft geleid. Wat dat betreft lijkt GroenLinks in Amsterdam wel een beetje op de VVD landelijk, maar dat is mijn conclusie. Dat weet u zelf ook.
Maar uiteindelijk hoor ik dus duidelijk dat er geen antwoord is op deze vraag. Wat gaat u doen op het moment dat die gelden niet worden bereikt en dat die bezuinigingen niet worden gehaald? En dus is mijn enige conclusie dat PRO vandaag en ook in dit coalitieakkoord de hete aardappel voor zichzelf uitschuift. En dat is volgens mij een hele nare conclusie om te trekken.) Het klonk een beetje als herinneringen ophalen aan GroenLinks en de VVD. Ik denk, ook met PRO Amsterdam, dat de verschillen tussen de VVD en PRO wel zo ontzettend duidelijk zijn. Ik hoorde zelfs gelachen en gesmurk aan mijn linkerzijde waar dan de VVD zit van wat maak je me nu. Dus volgens mij zijn wij het in ieder geval daarover eens dat er geen overeenkomsten te zijn. En we schuiven de hete aardappel juist niet vooruit. Want wij hebben het durven op te schrijven. Als politieke coalitie zeggen we, wij zijn medeverantwoordelijk. Voor deze uiteindelijk ambtelijke exercitie nemen wij politieke en straks bestuurlijke verantwoordelijkheid omdat we het zo belangrijk vinden om dat te doen. Nogmaals mijn vraag, ik heb hem net ook gesteld, vertel mij een overheid die het aandurft om uitvoering zo centraal te stellen en dan ook te zeggen dat heeft consequenties in onze organisatie en dat dat politiek gedekt wordt. Ik ben benieuwd. (Het lid BAKKER: Voorzitter, ik wilde hier toch nog op doorgaan.
Want het blijft bij mij toch een beetje een vaag verhaal op deze manier. Want ik hoor het lid Pels een paar keer het belang van de uitvoering benoemen in deze hele opdracht. Maar wat nu als door de opdracht de uitvoering in de knel komt? Wat gaat deze coalitie dan doen?) Niet voor niets is er ook gekozen om juist in te zetten op de hogere beleidsschalen en op het moment dat we daar zien dat daar mensen zitten die zich bezighouden met de uitvoering, dan is dat het moment om er slim over na te denken en te zeggen, die mensen moeten we dan behouden en juist kijken of we het ergens anders neer kunnen leggen. Dus we hebben niet voor niets de uitvoering en de mensen in de uitvoering echt uitgezonderd nu van de stap die we zetten. En op het moment dat we zien, dat kunnen we beter net iets anders inrichten dan moeten we dat vooral doen. En als we iemand zien in de uitvoering waarvan we zeggen die functie moeten we bijvoorbeeld herzien, zoals we al in het akkoord hebben gedaan als het gaat om de gebiedsmakelaar die in buurtregisseur wordt, dan moet je daar volgens mij slim over nadenken. Maar we hebben juist ingezet op het makkelijker maken van de uitvoering door de top minder zwaar te maken.
23
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
(Het lid BAKKER: Ik begrijp echt de intentie, dat is heel erg duidelijk, dat is een paar keer herhaald. Alleen als blijkt gaandeweg dat het toch ten koste gaat van de uitvoering, het geld wordt al uitgegeven. In dit akkoord is het geld al weg. Dus wat gaat deze coalitie dan doen?) Voorzitter, er wordt ook een beeld geschetst alsof we met die 2.500 fte inclusief inhuur alle ambtenaren die beleid maken nu schrappen en dat we dan straks in de problemen komen. We zitten in een organisatie met meer dan 20.000 medewerkers, dus er zit natuurlijk ruimte. En het is een grote hoeveelheid, net iets meer dan 10 procent doen, maar het is niet een gekke hoeveelheid. Dat zie je ook terug bij grote bedrijven die zeggen we willen een volgende stap maken, we willen ons meer richten op voor ons dan een nieuwe missie, de uitvoering. Dan is dit een heel logisch cijfer om daaraan te verbinden. (Het lid BAKKER: Was het dan niet gewoon veel verstandiger geweest om aan de voorkant goed uit te zoeken wat gaan we doen en wat kan er, en dan pas te bezuinigen? Want nu is het gewoon een ordinaire bezuinigingstaak.) Ik kan van alles bij ordinair bedenken en dan vind ik ook dat we dat woord eigenlijk zouden moeten herzien. Maar daar komen we toch misschien in een filosofische discussie, want het zijn allemaal hele leuke dingen, ordinair voor anderen. Maar dat is het niet.
We hebben hier echt heel erg goed over nagedacht, samen met de ambtelijke organisatie. Het is allemaal terug te lezen in de stukken. Wij hebben het aangedurfd om dat nu op te schrijven omdat het nodig is om ook een leidraad te hebben. Dat is ook de grootste roep geweest vanuit de organisatie, geef ons duidelijkheid want dan kunnen we gaan sturen, dan kunnen we directies een opdracht geven. Terwijl als we zeggen, laten we een beetje kijken waar het schip strandt, dan weten we allemaal als je dan moet gaan bezuinigen, dat is een zware taak, dan wordt het een heel stuk moeilijker om die te volbrengen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik zat vooraf een beetje na te denken. Gaat het naar een organisatieverandering of is het een platte bezuiniging. En ik denk als ik zo naar het debat luister dan is het signaal wat de oppositie meegeeft, is dat al die oppositiepartijen voor een organisatieverandering zijn. Alleen in dit coalitieakkoord leest het als een platte bezuinigingsopdracht. En hoe komt dat? Het komt omdat er geen afwijkingsmogelijkheid meer is. Als het ineens heel anders gaat dan we zouden willen, dan is het bedrag wat die organisatieverandering die we allemaal welkom heten moet opbrengen. En dat vinden wij, als ik zo rondkijk, best onvoorzichtig.
En mijn vraag aan het lid Pels is dan, klopt onze interpretatie dat het volledige bedrag al gealloceerd is en als dan straks blijkt dat dat niet helemaal te realiseren is, dat we dus direct een probleem hebben.) Ik geloof er niet in dat we dan direct een probleem hebben. Want dat kun je natuurlijk elke keer zowel bij de begroting als bij de Voorjaarsnota gewoon beschouwen met elkaar ook als college. Als je ziet dat we ergens in de problemen komen omdat het minder snel gaat, dat kan natuurlijk gewoon gebeuren en dan kun je ook schuiven. Want dat laat de egalisatie natuurlijk ook zien, je hoeft het niet allemaal in één jaar te laten vallen. Dus dit is de prognose die er is. Die bouwt zich overigens heel rustig op, want we willen zorgvuldig hiermee omgaan. We willen ook mensen in onze organisatie goed meenemen in het hele traject. En dan als puntje bij paaltje op het einde blijkt ondanks dat we het elke keer met elkaar hebben kunnen beschouwen, twee keer per jaar, of het lukt of niet, dan moeten we daar natuurlijk creatief mee omgaan en een nieuwe oplossing voor verzinnen.
24
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
(Het lid HAVELAAR: Maar dat komt dan toch wel op mij over als dat het doorgeschoven wordt. Want nu sturen we in het eerste jaar al op 86 miljoen te kort, wat later goed gemaakt moet worden. Maar later gaan we zien of de organisatieverandering ook dit gewenste, en het CDA steunt dat, ook die inkrimping van het ambtenarenapparaat, of het dat opgeleverd heeft. En dat vind ik ingewikkeld. De vraag die ik het lid Pels wil stellen gaat daarnaast over de grondslag. Wat zij zei helemaal in het begin van dit debat, we hoorden ook terug dat de ambtenaren het lastig vonden dat er zoveel stadsdeelbestuurders waren want ze moesten heel veel afstemmen dus het zijn er minder geworden. Maar precies datzelfde hebben we ook gehoord over het aantal wethouders, dat er eigenlijk heel veel overleggen zijn waar drie of vier wethouders bij moeten. En ik herinner me een plaatje met al die kriskras tekeningen dat het zo ingewikkeld is. En dan zou mijn vraag zijn, waarom kiest u er wel voor om die versimpeling door te voeren bij de stadsdeelbestuurders maar kiest u er niet voor, ondanks dat sommige portefeuilles wel heel dun zijn, om dat door te voeren bij het college.) Voorzitter, ik denk ook eerst om daar nog even bij stilstaan, het is natuurlijk ook een stok achter de deur. Want we moeten ook zorgen dat we die bezuiniging werkelijk weten te realiseren en daar staat dus ook iets tegenover.
We kunnen ook iets verliezen en dat hebben we nodig. Want het is gewoon een hele grote opgave. En het deel over de wethouders en de stadsdeelbestuurders, daar heb ik volgens mij net al uitgebreid bij stilgestaan. Elke wethouder krijgt ook zelf de opdracht om een bijdrage te leveren in de personeelsreductie en daarom hebben we ook echt nu nog alle negen nodig. Of dat een volgende periode ook zo is, dat is aan de volgende periode. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dan blijft mijn vraag staan. Waarom geldt dat argument het is ingewikkeld om met al die bestuurders af te stemmen wel als het op om de stadsdeelbestuurders gaat en waarom is dat argument ineens niet meer geldig als het om de wethouders gaat? Dat is toch superinconsistent?) Voorzitter, dat is het niet. Want stadsdeelbestuurders zijn verlengd bestuur en wij moeten dus vanuit het college sturing geven op de organisatieverandering en zij niet. (Het lid BROERSEN: Dan wil ik eigenlijk toch nog even doorgaan op die stadsdeelbestuurders. Want er werd gezegd, juist door hierop te bezuinigen en door minder stadsdeelbestuurders kunnen zij meer, hebben zij meer slagkracht en kunnen zij meer voor elkaar krijgen. Maar dat is niet hoe er vanuit de stadsdelen naar gekeken wordt. Er wordt juist vanuit de stadsdelen met argusogen gekeken naar wat hier allemaal gebeurt.
Hoe reflecteert het lid Pels daarop?) Net zoals ik net al aangaf voor de organisatie. Natuurlijk snappen wij heel goed dat dit ook tot vragen en zorgen leidt bij de stadsdelen. Natuurlijk, en we moeten ook goed bekijken wat voor consequenties heeft het, hoe gaan we daar goed mee om, hoe zorgen we ervoor dat het werk en hoe wij het voor ons zien dat we het werk ook echt zo kunnen inrichten. Dus daar hebben wij ook zeker oog voor straks in de uitwerking. Ik denk dat dat heel erg belangrijk is om dat mee te nemen, net als de zorgen uit de organisatie. Maar tegelijkertijd moet je wel durven sturen en dat is wat we hebben gedaan. (Het lid BROERSEN: Maar bijt het elkaar dan niet? Want als je kijkt naar de woorden die zijn gebruikt bij de presentatie en in het akkoord als het gaat om dienstverlening, als het gaat om dichtbij Amsterdammers willen staan. Eigenlijk het punt wat ik net ook maakte bij de Wmo en bij de
25
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
jeugdzorg. Juist dit zijn de mensen die zo dicht bij de inwoners staan. Juist dit zijn de mensen die zoveel meer weten over hun wijk dan wat er hier in de Stopera gebeurt. Juist dit zijn de mensen die niet in de ivoren toren zitten. Bijten de grote woorden over dichtbij Amsterdammers staan en die dienstverlening dan niet met het bezuinigen op het aantal stadsdeelbestuurders?) Zoals ik volgens mij ook bij de presentatie aangaf. In onze ogen zijn aantallen niet een-op-een verbonden met effectiviteit en moeten we er juist voor zorgen dat hun werk effectiever wordt. Want dan zou je ook kunnen zeggen, waarom wordt het er niet vier of vijf of zes terwijl het maar de vraag is of het dan beter wordt. Dus we moeten in mijn ogen ook echt herzien van hoe zorgen we ervoor dat die stadsdeelbestuurders veel effectiever zijn, vooral in onze eigen organisatie, en niet de hele tijd moeten leuren. (Het lid BROERSEN: En als we dan hebben over de plekken van de stadsbestuurders ben ik toch even benieuwd hoe het lid Pels kijkt over de hele voetbaltransfer die in de stadsdelen heeft plaatsgevonden, dat de ene naar het andere stadsdeel is gegaan. Het is bijna alsof er allerlei namen een hoge hoed zijn gegaan en daar dan eentje is uitgevist per stadsdeel. Hoe kijkt het lid Pels daarnaar?) Voorzitter, ik kan de raad meteen geruststellen. Dat hebben we zeker niet gedaan.
We hebben juist gekeken naar waar past iedereen het beste, waar past iedereen het beste bij de opgaven en bij het type gebied wat daar is. Dus er is zeker niet zo'n grote tombola als gesuggereerd wordt. We hebben echt juist goed gekeken, waar past iedereen het beste. (Het lid KHAN: Eigenlijk wil ik een vraag stellen of iets wat hiervoor is gezegd in het betoog van het lid Pels. Maar even een algemene opmerking voordat ik begin, namelijk ik merk heel erg dat de pluspunten uit het coalitieakkoord graag worden geclaimd door het lid Pels. Maar wanneer het aankomt op de minpunten waar meerdere oppositiepartijen op wijzen, dan is het ik kan niet koffiedikkijken of ik kan geen garanties geven. Maar dan wil ik een voorbeeld aanhalen waarbij er wel hele duidelijke keuzes worden gemaakt en waarvan de gevolgen ook voelbaar zijn voor de Amsterdammer. Namelijk, laten we kijken naar de bezuinigingen op parkeervergunningen en de verlaging van de bezoekerskorting. Want deze formatie begon met de vraag stellen aan burgers, wat heeft de Amsterdammer hieraan. Die vraag zal worden gesteld bij elk voorstel.
Ik ben heel erg benieuwd, wat heeft de Amsterdammer eraan dat als oma, opa of wie dan ook op bezoek komt met de auto, dat zij nu meer geld gaan betalen voor familiebezoek?) We hebben hiervoor gekozen omdat we aan de ene kant zien dat de druk op de openbare ruimte nog steeds echt enorm toeneemt en ook dat we het belangrijk vinden dat op het moment dat Amsterdammers gebruik kunnen maken van die openbare ruimte en dat geld kost, dat we dat ook op de een of andere manier in de tarieven terugzien. Daarom hebben we voor deze maatregelen gekozen. En soms gaat het ook over weinig, het wordt in mijn ogen ook soms wel wat opgeblazen. Bijvoorbeeld als je kijkt naar de bezoekerskorting, in plaats van 60 cent gaat het dan naar een euro per uur. Dus het gaat natuurlijk om grote percentages en daardoor lijken het ook grote middelen, maar per persoon valt het heel erg mee. Ik wil een aantal onduidelijkheden wegnemen want er zijn moties ingediend waarvan ik denk, misschien had dat beter verwoord moeten worden in het coalitieakkoord of is het belangrijk dat we even mensen meenemen in de intentie daarvan. En dat gaat
26
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
onder andere over hoe wij ons inzetten als aandeelhouder voor AEB en de circulaire afvalberg maar juist afvalverwerking in de toekomst. Want dat is de inzet van het college wat er nog zit en dat wordt ook zeker weer de inzet van het nieuwe college. De SP heeft twee moties ingediend die gaan over het bieden van inzicht. En weet dat een college in ieder geval altijd inzicht geeft, ook zonder daar een motie voor in te dienen en dat dat een vraag mag zijn. Ik snap dat u in een ingewikkelde situatie zit omdat u nu die vraag of die motie eigenlijk indient richting onderhandelende partijen. Maar mijn voorstel zou zijn, dat is dat de moties niet nodig zijn, het gaat over de Wet regie volkshuisvesting en over armoedegelden, maar dat we zorgen dat het nieuwe college die vragen gewoon alsnog beantwoordt. Want op het moment dat een motie wordt ingediend, dan start ook het hele circus op, dan moet hij beantwoord worden, dan moet hij op de termijnagenda, enzovoorts. Wij zorgen gewoon voor antwoorden. U vraagt om inzicht, in mijn ogen moet een college dat altijd geven. Vanuit DENK is er een amendement ingediend over de afschaffing van de jongerenvoorrang. Weet dat uit de evaluatie is gebleken dat Amsterdamse jongeren die niet nodig hebben. Dus het is niet zo dat we ze iets afpakken, want 80 procent van de jongerenwoningen gaan al naar Amsterdamse jongeren.
Volt had een amendement ingediend over woningdelen en daarvan dacht ik, dat zijn we toch al aan het doen. Want friendscontracten hebben we al besproken en daar is ook een motie over ingediend, dat gaan we doen. Maar ook woningdelen, ook die inzet van het college zetten we gewoon voort. Terwijl ik heb het idee dat in het amendement wordt gesuggereerd dat we dat helemaal niet zouden doen of willen, maar dat doen we zeker. Dus volgens mij is deze overbodig. Net als de motie van DENK over dat stadsdelen mee moeten profiteren. Dat deden we al en dat willen we ook zeker blijven doen. Dus volgens mij ook die, er is misschien wat onduidelijkheid ontstaan door hoe het is opgeschreven, maar is in onze ogen overbodig om toe te voegen aan het coalitieakkoord. En dan als laatste de vraag vanuit Volt over de Bouwagenda en dat we die zo snel mogelijk opleveren, uiterlijk eind 2026. Ik denk dat we niet ons moeten vastleggen nu op een datum, het komt zeker in 2027, maar dat we eerst moeten beginnen bij een procesvoorstel. Want ik vind het ook belangrijk om te kijken, wie zetten we allemaal aan tafel, hebben we dan iedereen goed gesproken en wat voor tijd hebben we daarvoor nodig om dat te doen Maar dat we in september-oktober met een procesvoorstel komen, en ik weet zeker dat die Bouwagenda er in 2027 ligt.
En ter geruststelling, we gaan natuurlijk gewoon door, dat staat ook in het coalitieakkoord, met de plannen die we hebben opgeschreven en die ook al nu lopen. Dus het is niet zo dat nu wachtend op de Bouwagenda de bouw stilvalt. (Het lid BROERSEN: Voorzitter, het lid Pels zegt dat ik gerustgesteld kan zijn. Dat ben ik niet. Ik ben bang dat met deze Bouwagenda die nu pas tegen 2027 komt er weer belangrijke keuzes worden doorgeschoven. Maar dat terzijde, ik wil het nu graag even over het woningdelen hebben, want dit is wel echt ontzettend flauw. Er wordt een motie aangenomen vlak voor de verkiezingen om via een onderzoek te gaan bekijken wat er allemaal mogelijk is. Daar komt uiteindelijk nog niet heel veel uit en nu staat er in het coalitieakkoord dat we verkamering gaan beperken. Dan kunt u niet aan mij vertellen dat we dit nu gewoon gaan doen.) Er staat letterlijk in het akkoord dat we het in balans houden zoals we dat nu ook doen met het huidige beleid.
27
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
(Het lid BROERSEN: Uit het huidige beleid lijk ik niet heel veel flexibiliteit te lezen. Dus dan zou ik liever dat amendement nog aanpassen en kijken of in die zin in ieder geval kunnen schrappen. Dan geeft het lid Pels de oppositie iets meer ruimte de komende vier jaar en dan kunnen we vervolgens het gesprek de komende vier jaar daar in ieder geval nog over voeren.) Gesprekken kunnen we altijd voeren. Het is meer de insteek van het amendement nu waardoor ik eigenlijk gewoon verbaasd was en denk, dat doen we en daar heeft Volt ook nog een motie voor ingediend en die hebben we aangenomen. Dus dit is gewoon onderdeel van ons beleid. Maar praten kan altijd, dus laten we er straks even naar kijken. Ik wil ook nog even stilstaan bij dat vandaag bitterzoet is, want ik ben ontzettend trots dat we straks een nieuw nieuwe ploeg voordragen die nu ook al meeluistert en dit debat meemaakt. Maar het is ook bitterzoet omdat we afscheid moeten nemen straks van collega's die heel erg veel hebben betekend voor de stad. En ik kan me niet voorstellen dat ik bij een nieuw coalitieakkoord stilsta, zonder ook even bij hen stil te staan. En misschien nog even extra specifiek bij Rutger Groot Wassink die toch zoveel heeft betekend voor onze stad.
En wat ik zo mooi vond, en dat heb ik volgens mij ook in ieder geval bij een ledenbijeenkomst gezegd, is dat waar wij op konden bouwen met dit coalitieakkoord zoveel ademde van wat hij in gang heeft gezet en wat al die andere progressieve voorgangers in gang hebben gezet. En daar zijn we hem en al mijn straks oud-collega's, waar ik straks ook nog een beetje aan moet wennen, heel erg dankbaar voor (Het lid KHAN: Voorzitter, even terugkomend op mijn eerdere interruptie. Dat ging dus over de verlaging van de bezoekerskorting. De reactie van het lid Pels verbaasde me. Want in de afgelopen jaren hebben we gezien dat constant, zeker als het gaat om alles met betrekking tot de auto, alle kosten worden verhoogd. Zo wordt er sinds kort meer dan 30 miljoen per jaar opgehaald in de masterplangebieden en toen ook al werd gezegd het zijn maar een aantal tientjes. En toen werd ook gezegd, de bezoekerskorting is ook een soort compensatie daarvoor. En nu zien we dat de bezoekerskorting wordt verlaagd, de parkeervergunningen worden verhoogd. Dat zijn allemaal opstapelingen van alle kosten die toch wel de bewoners daar hard raken. En dat verbaast me juist omdat het lid Pels een campagne voert op schaamteloos links zijn.
Dan zou je toch verwachten, hier heb ik wel oog voor, die parkeerkosten stapelen zich op en die raken die burgers met lage inkomens juist extra hard.) Wat ben ik blij dat ik het niet zelf hoef in te brengen, dat schaamteloos links toch nog even voorbij is gekomen. Maar ik heb natuurlijk meerdere argumenten hiervoor gegeven. Het wordt nu neergezet als een soort plat ophalen van geld en ik snap heel goed dat dit voor mensen consequenties heeft en dat het voor de een makkelijker te dragen is dan voor de ander en dat ook het autobezit daarin duurder is geworden. Maar tegelijkertijd moeten we een afweging maken, hoe zetten we onze openbare ruimte in, en zien we ook dat het gewoon heel erg veel geld kost om dit te faciliteren. En daarom zeggen we ook, dan gaan we daar wat verhogen om te voorkomen dat we ergens anders straks dichtlopen of misschien alsnog meer op de openbare ruimte zouden moeten bezuinigen. (Het lid KHAN: Maar volgens mij is het lid Pels juist eigenlijk kapitalist aan het spelen. Want als je kijkt, de schaarste aan parkeerplaatsen wordt kunstmatig verhoogd door 10.000 parkeerplekken weg te halen en de parkeerplaatsen die overblijven, de kosten daarvoor stijgen alleen maar. We hebben ook de jaarlijkse indexatie van parkeerplaatsen. Ik noem dat
28
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
ook weleens GroenLinks-inflatie. Dus je ziet heel erg dat die schaarste wordt ingezet om alleen maar de auto als melkkoe te zien. En zoals we bij ambtelijke stukken zagen, die melkkoe is eigenlijk leeggemolken. Want er zit daar geen geld meer in. Dus ik wilde aan het lid Pels vragen, wanneer is het nu eindelijk genoeg?) Voorzitter, op dat laatste is het heel simpel. Want deze coalitie heeft neergezet wat we gaan doen en dit is dus genoeg. Ik vind het bijzonder, maar misschien komt dat terug op de nieuwe manier hoe wij ook naar het besturen kijken en wat in mijn ogen politiek kan zijn van dat praktisch idealisme. Want dat we in bijna één interruptie zowel schaamteloos links als kapitalist voorbij krijgen, vind ik in ieder geval heel origineel. En wij zullen nooit naar mensen kijken alsof zij melkkoeien zijn en we daar wat uit kunnen trekken. Elke bezuiniging, maar ook elke lastenverhoging, hebben we kwalitatief bekeken. Hoe willen we zorgen dat we uiteindelijk de goede stappen zetten om bijvoorbeeld de openbare ruimte van iedereen te maken en ook betaalbaar te houden. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik hecht er toch wel belang aan om dat te markeren. Want de reden waarom de ozb bijvoorbeeld niet is verhoogd, wat wel in het verkiezingsprogramma van GroenLinks stond, is dat het natuurlijk moeilijk was met D66. Maar de parkeerkosten verhogen, dat was niet moeilijk met D66.
Dus het wordt wel degelijk als melkkoe gezien. Maar ik wil even teruggaan naar het begin van mijn vraag. Namelijk, wat heeft de Amsterdammer aan de verlaging van de bezoekerskorting? Ik krijg eerst daar geen antwoord op maar we hebben wel antwoord gehad vanuit NieuwWest. Want gisteren is in die stadsdeelcommissie met meerderheid gestemd dat ze af willen van die verlaging van de bezoekerskorting en dat ze willen dat het stopt dat die parkeertarieven elke keer maar worden verhoogd. Dus hoe luistert het lid Pels daarnaar? Wordt daar nu wel hopelijk gehoor aan gegeven of niet?) We hebben natuurlijk lasten verhoogd. Maar het valt me op, waar het stil over blijft is dat we ook het openbaar vervoer tot zestien jaar gratis maken. Dus de Amsterdammer krijgt er zeker wat voor terug. Namelijk dat de kinderen straks, ook als je in Zuidoost of bijvoorbeeld waar het lid Khan over begint in Nieuw-West, als je daar woont dat je dan gewoon gratis de stad in komt en dat we kinderen die kans geven ook om de stad op die manier te ervaren. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, ik wil eigenlijk een ander onderwerp aanstippen waar het lid Pels in haar verhaal ook stil over is geweest maar wat tegelijkertijd wel het nummer-één-issue is waar elke Amsterdammer mee te maken heeft. Afval op straat, daar heeft zij niets over gezegd.
Dat heeft denk ik ook wel een goede reden, omdat dat onderdeel in het coalitieakkoord absoluut niet de schoonheidsprijs verdient. Er wordt 11 miljoen structureel uitgetrokken, dat is 3 procent extra van wat er nu wordt uitgegeven aan een schone stad. Dat is echt erbarmelijk, dat is veel te weinig. Statiegeldjagers worden niet beboet, boetes worden ook niet omhoog gedaan, voor bedrijfsafval een klein beetje misschien, maar voor statiegeldjagers blijft die onbeboet en voor andere notoire afvalovertreders gebeurt er ook niets. Kan het lid Pels met droge ogen richting alle Amsterdammers zeggen dat dit coalitieakkoord over vier jaar heeft geresulteerd in een schone stad?) Voorzitter, ik hoop dat u nog wat overhoudt voor mijn collega-partijleider, voordat de indruk ontstaat dat alleen PRO dit heeft vormgegeven en ik hier de alle vragen mag
29
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
beantwoorden. Over afval hebben we heel erg veel gesproken, hebben we ook met de organisatie veel over gesproken, ook met mensen in de uitvoering. We hebben een flink bedrag extra vrijgemaakt om te investeren in een schonere stad. En we hebben daarbij ook gezegd, we gaan heel gericht kijken naar de plekken waar het nu te vies is. En we gaan ook een aantal systeemveranderingen doorvoeren, bijvoorbeeld als het gaat over het reinigingsrecht en hoe we grofvuil ophalen. En dat is iets van de lange adem. Dus we willen twee dingen tegelijk doen. Er moeten heel snel extra mensen de straat op, extra veegploegen de straat op, en we moeten tegelijkertijd werken aan een systeem wat ook voor de toekomst houdbaar is. En dan op een andere noot, ik zou heel graag willen dat we voor statiegeldjagers een ander woord vinden. Want dit zijn mensen in diepe armoede en nu lijkt het alsof zij hier expres de stad vies maken omdat ze aan het jagen zijn. Het komt bij mij een beetje over net alsof je leuk een hert aan het schieten bent. Dat is echt niet wat deze mensen bezighoudt, deze mensen hebben gewoon helemaal niets. Dus ik hoop dat we daar een ander woord voor gaan bezigen de komende jaren. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, taalpolitie is meestal iets wat je doet als de argumenten een klein beetje op zijn. Ik begrijp wat het lid Pels zegt, niemand doet dit voor zijn plezier, statiegeldjagen.
Maar tegelijkertijd is dat wel de praktijk en zijn dit wel de redenen waarom in grote delen van het centrum er een enorme afvaloverlast is. En totdat dat probleem is opgelost denk ik dat het wel het laatste is waar we ons mee bezig moeten houden, is de precieze terminologie over hoe we deze mensen aanduiden. Dan even de inhoudelijke context. Heel veel van wat het lid Pels zegt, zijn herhalingen van wat het vorige college al doet. Dan was de ambitie van de VVD in ons verkiezingsprogramma om echt een forse extra investering te doen aan reiniging, aan vegen en aan extra handhaving. En ik kan niet anders concluderen dan dat daar maar een marginaal schepje bovenop is gedaan. En dan nogmaals de vraag aan het lid Pels die ze niet heeft beantwoord, kan zij garanderen, en dat gaat ze niet geven want dat weet ze zelf ook wel, maar kan zij in ieder geval dan de ambitie uitspreken heel duidelijk dat over vier jaar de stad echt schoon is. Laat ik zeggen, over drie jaar de stad echt schoon is. Want anders dan zijn dit net als bij de ozb en afvalstoffenheffing een hoop mooie woorden maar daar heeft de Amsterdammer uiteindelijk niets aan.) We maken natuurlijk niet dat geld vrij om het dan niet schoner te maken. Dus natuurlijk moet het over een jaar, en zeker over drie jaar, structureel schoner zijn in de stad. Dat is natuurlijk onze ambitie.
Dat hebben we ook opgeschreven, dus daar maken we ook dat geld voor vrij. Er werd even gerefereerd door de VVD aan taalpolitie, maar ik denk dat het juist ook het grote verschil laat zien tussen deze coalitie en de VVD. Dat is dat we zeggen, we gaan niet deze Amsterdammers die het zo moeilijk hebben, wegzetten en uitsluiten en hun aanspreken alleen maar puur op hun gedrag. Wij moeten zorgen dat het systeem anders wordt, dat mensen allemaal weten waar je je statiegeld kwijt kunt en dat ze het daar makkelijk kunnen pakken. En laten we niet mensen problematiseren, maar het systeem. (Het lid WIJNANTS: Toch even dan door over dat statiegeld. In het coalitieakkoord staat, we zetten in op gedragsverandering, onder andere met betrekking tot statiegeld. Maar dat moet ik dus interpreteren als zijnde alleen maar nog meer plekken waar statiegeldblikjes naartoe kunnen worden gebracht, maar niet in aanpak die er gaat voor zorgen dat mensen statiegeldblikjes niet meer uit prullenbakken kunnen halen, of überhaupt het
30
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
schrappen van statiegeld of een vermindering van de bijdrage op andere manieren om dit grote probleem in de stad aan te pakken. Eigenlijk alleen maar het verder faciliteren van de mensen die op zoek zijn naar statiegeld.) We gaan ook natuurlijk door met het prullenbakoffensief waarin onder andere is op dat ze ook een ander type prullenbakken neer gaan zetten om het en minder makkelijk te maken om het open te breken, maar ook makkelijker te maken om in statiegeld te pakken. Ik denk, dat is toch een mooie uitgestoken hand vanuit de oppositie en de aanstaande coalitie waarin we kunnen samenwerken. Laten we ervoor zorgen samen dat deze mensen niet meer de noodzaak hebben om die prullenbakken open te breken, maar dat ze gewoon goed geholpen worden en goed inkomen hebben. Want daarom breken ze het uiteindelijk open, niet omdat ze er zin in hebben of lol in hebben, maar gewoon omdat ze het zelf anders niet kunnen betalen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, als ik de wethouder zo hoor, dan durf ik bijna na het lezen van de krant van vanochtend niet meer te praten over het ontwerp van de prullenbakken in Amsterdam. Maar toch fijn dat we het er even over gehad hebben, wat natuurlijk bijgedragen heeft aan de vuile stad. Over parkeren, de maatregelen die we zien treffen mensen, vooral gezinnen buiten de ring onevenredig hard.
Want we weten dat binnen de ring meer eenpersoonshuishoudens wonen en eenpersoonshuishoudens hebben minder autobezit dan daarbuiten. Maar de simpele vraag aan het toekomstig college is, we weten dat het voor verenigingen, voor gezinnen en voor maatschappelijke organisaties en voor markten echt heel naar is dat die Amsterdamse schimmel, dat betaald parkeren, dat breidt zich uit, dat wordt hardnekkiger, dat het echt tot problemen leidt. Is deze coalitie bereid om de komende vier jaar goed te blijven kijken bij wie die verhoging tot de grootste problemen leidt en om daar wanneer dat nodig is ook voor te compenseren?) Van elk bestuur en zeker van het komende bestuur mag je verwachten dat we goed blijven kijken naar wat de effecten zijn. En als je effecten ziet waar je als coalitie niet achter staat, dan moet je daar wat aan doen. Natuurlijk moeten we daar op die manier naar kijken. Als we ergens zien dat de prijs echt te hoog is die er betaald wordt, dan moet je daarvoor openstaan. En dat doen we ook, misschien in weerwil van sommige andere partijen die vroegen dat het allemaal al heel precies duidelijk moet zijn wat we nu precies gaan doen voor de komende vier jaar denk ik, op het moment dat je iets ziet waar je niet achter kunt staan als coalitie, dan moet je daar opnieuw over nadenken.
(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik zou graag willen weten hoe deze coalitie aankijkt tegen de wapenstok bij boa's in het centrum. Want ik las het coalitieakkoord als dat dat moet stoppen, terwijl er volgens mij ook een goede evaluatie ligt. Ik ben daar eigenlijk wel voor. Hoe ziet de coalitie dat?) Wij hebben in het coalitieakkoord opgenomen dat we geen extra geweldsmiddelen willen voor de boa's. Maar daar rekenen we de pilot niet toe, dus in het centrum wordt het mogelijk. (Het lid HAVELAAR: Ik ben blij om te horen dat in het centrum de boa's hun wapenstok kunnen blijven behouden. En een ander heel goed idee, de Partij van de Arbeid had niet heel veel goede ideeën maar eentje was er uitermate goed en heeft in de campagne een grote rol gespeeld. We hebben ook nog gezegd, het is totaal ongeloofwaardig als het straks anders gaat dan nu. Want wij vonden het een campagnestunt dat de PvdA vlak voor de verkiezingen ineens voor het i-criterium was. En eigenlijk zei
31
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
iedereen al, het is ongeloofwaardig, beste vrienden van de Partij van de Arbeid dat jullie dat roepen, want jullie gaan het nooit winnen. Nu zien we toch in het coalitieakkoord staan dat de Partij van de Arbeid inderdaad haar laatste stukje geloofwaardigheid op dat punt verloren heeft. En nu zou mijn vraag zijn, waarom vindt deze coalitie het eigenlijk zo'n slecht idee om in het centrum bij wijze van een proef het i-criterium in te gaan voeren?) Het is natuurlijk overduidelijk dat er inmiddels een nieuwe partij staat en ook dat je niet alles binnen weet te halen in zo’n onderhandeling. Dus we kunnen ook wel vaststellen op basis van zowel het oude programma van GroenLinks als Partij van de Arbeid dat we allebei, dus nu ook in PRO, het prima hadden gevonden om de ozb te verhogen. Maar het staat er niet, want het is gewoon het resultaat van een onderhandeling. Dus zo gaat dat soms met dingen dat dat dan gebeurt. En wij hebben hier zeker goed naar gekeken. We hebben ook advies van de driehoek ingewonnen en ook gevraagd, hoe zit het als je het in een beperkt gebied doet versus de hele stad. We zijn uiteindelijk tot de conclusie gekomen dat ook in een beperkt gebied zoiets invoeren, dat het dan leidt eigenlijk tot een waterbedeffect naar de andere gebieden toe en dat we ook mogelijk gaan zien dat er meer gehandeld gaat worden op straat.
Dat zijn aannames natuurlijk, maar we hebben wel gezegd dat gaan we nu dan niet invoeren om dat te voorkomen. (Het lid DIBI: Voorzitter, het lid Pels voert de grootste partij aan en ik zoek nog een beetje naar de opening van het extreem-linkse maar ook kapitalistische lid Pels richting de oppositie. En ik zie wel een kans bij het openbaar vervoer. We hebben een verhoging nu naar zestien jaar, waarvoor dank. Ik denk dat het heel veel jongeren gaat helpen bij gewoon het reizen door de stad, avonturen beleven maar ook minder kosten maken. De ouderen moeten het met minder doen. In Rotterdam zien we dat AOWgerechtigde senioren ook gratis met het openbaar vervoer mogen, dus zowel jongeren als die AOW-groep. Zouden we daarop een uitgestoken hand van het lid Pels kunnen krijgen?) Zoals ik net al zei zullen wij de komende jaren als PRO maar ook zeker vanuit het college altijd een open houding hebben naar de oppositie. Want ik vind het belangrijk dat een oppositie niet alleen komt om het eigen verhaal te houden, maar ook om invloed uit te oefenen. En ik hoop ook dat dat de herinnering is van de afgelopen periode aan mijn wethouderschap en dat dat een cultuur is die we ook de komende jaren weer opnieuw met elkaar neer kunnen zetten. Tegelijkertijd ben ik natuurlijk ook gebonden aan een financiële tabel die er nu is.
Dus er zijn nog wel meer wensen die ik niet in vervulling heb kunnen laten gaan omdat je uiteindelijk het moet doen met de financiën die je hebt. Dus ik herken het beeld wat het lid Dibi schetst, dat ook voor ouderen het af en toe echt lastig is om rond te komen en juist ook dan om te komen op de plekken waar je graag wil zijn. Maar op dit moment hebben we daar niet de financiën voor. Ik ben wel heel nieuwsgierig naar elk voorstel wat daarop komt wat ergens in te passen is of aan de stadspas te koppelen is. Maar tegelijkertijd, we hebben daar nu niet de financiële middelen voor. (Het lid DIBI: Voorzitter, ik zei niet voor niets het lid Pels voert de grootste partij aan. Ik ben niet benieuwd naar wat u de komende jaren gaat doen, maar wat u vandaag voor voorbeeld stelt. Bent u bereid om ook ruimte voor verbetering te zien in uw eigen plannen? Als ik mijn echte wens had gedeeld, had ik voor volledig gratis en toegankelijk openbaar vervoer gevraagd. Wij verlagen onze eisen juist omdat we zien dat u ook dealt met uw financiële onderbouwing. Is er vandaag helemaal niets mogelijk met de
32
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
oppositie omdat u alles al heeft dichtgetimmerd? Of is er een opening, bijvoorbeeld voor ouderen die ook met het openbaar vervoer reizen?) Ik ben blij dat ik even de telefoon heb meegenomen want ik word erop gewezen dat ons probleem is eigenlijk gewoon al opgelost. Want het is al zo dat het openbaar vervoer voor AOW-gerechtigden gratis is. Dus wij hebben dit probleem staande hier met elkaar opgelost. Ik hoor dat de eisen meteen omhooggaan. Zoals ik al zei, uiteindelijk hebben we een financiële tabel en ik hoop toch ook, natuurlijk zullen we elke keer, dat heb ik ook al aangegeven richting verschillende oppositiepartijen, bij de begrotingen straks elk voorstel wegen naar de inhoud en naar de kwaliteit en niet alleen naar de partij. Want ik weet dat dat de wens is vanuit de oppositie. Maar tegelijkertijd zou het niet zo mogen zijn dat de enige uitgestoken hand van een coalitie zich vertaalt in middelen. Dat is toch op heel veel verschillende manieren te vertalen. (Het lid DIBI: Voorzitter, schandalig dit antwoord. Ik neem alles terug wat ik heb gezegd. Volledig gratis openbaar vervoer is dan volgende discussie die we gaan krijgen.) Ja, genoteerd. (Het lid KHAN: Voorzitter, een verhelderende vraag. Want gratis openbaar vervoer voor kinderen tot zestien jaar, we konden in de stukken niet per se lezen of dat ook geldt voor weekenden en in de avond.
Kan het lid Pels dat verduidelijken?) Dat moeten we echt ook uitwerken nog, hoe ziet de regeling er precies uit. En in eerdere onderzoeken is wel naar voren gekomen dat als je het bijvoorbeeld in de avonduren doet, dat de kans op het verkeerd inzetten van de maatregel groter is. Maar dat moeten we echt zien denk ik bij de uitwerking van hoe het uiteindelijk landt. Dus laten we dat samen beschouwen van hoe we dat goed vorm kunnen geven. (Het lid KHAN: Dat zullen we heel graag doen, voorzitter, want wij staan natuurlijk achter dit streven. Maar ik ben dan wel benieuwd, wat is de intentie van het lid Pels. Is het om daadwerkelijk in te zetten om dus ook gratis openbaar vervoer voor kinderen te hebben in de avonden en in het weekend, of juist niet?) Voorzitter, ik ben bang dat ik het lid Khan moet teleurstellen. Ik vind echt dat we de uitwerking moeten afwachten. We hebben natuurlijk ook gericht een bedrag vrijgemaakt en dan moeten we eerst even zien wat geeft de eerste uitwerking voor? Het lijkt mij ook heel erg mooi als we kinderen zo ruim mogelijk de kans geven, maar het moet wel in balans zijn met wat het financieel vraagt en ook zorgen dat het goed wordt ingezet. (Het lid KHAN: Maar dan ben ik wel tot slot benieuwd naar de investeringen die nu zijn opgenomen in het coalitieakkoord.
Is het geld dat nu is vrijgemaakt bedoeld om het dus ook mogelijk te maken in de avond en het weekend, of niet?) Dat moet echt in de uitwerking blijken. Ook omdat natuurlijk de Vervoerregio hier een hele belangrijke taak in heeft en het GVB. Beide moeten we daarover spreken van hoe valt het uiteindelijk in de uitwerking. Dus daar is nu nog niets over te zeggen. (Het lid RIJPKEMA: Er staan een aantal dingen niet in het coalitieakkoord. Of wel een beetje, maar te weinig belicht. Dat wilde ik eerst aanstippen. We vinden het eigenlijk vrij weinig gaan over economie en over veiligheid. Dat baart ons in ieder geval ernstige zorgen. Maar mijn vraag aan Zita Pels is het volgende. Dit zou het duurzaamste en groenste college ooit zijn. Zo zou het 150 miljoen beschikbaar maken, daar is maar 40 miljoen van opgemaakt. Dat was allemaal beloftes, daar is weinig van waar gekomen.
33
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
Nu staat er in dit coalitieakkoord tot mijn schrik eigenlijk weer heel weinig over duurzaamheid. Niet dat het ons standpunt is, maar ik verbaas me er gewoon heel erg over dat PRO hier met een kneiterlinks coalitieakkoord heel weinig over duurzaamheid opschreef.) Dat beeld herken ik niet. Daar gaan we weer, even een rondje successen en zaken die zijn binnengehaald. Wat uniek is in Nederland, is bijvoorbeeld dat we een warmtebedrijf op gaan zetten in publieke handen. Daar ben ik ontzettend trots op. Dat we al het beleid wat we hebben ingezet op bijvoorbeeld duurzame energie, wind, zon, dat we dat allemaal voortzetten de komende jaren. En toen ik begon als wethouder zei ik al steeds, het gaat niet per se alleen maar om nieuwe plannen neerleggen maar juist om de uitvoering daarvan. En ik heb er alle vertrouwen in dat de komende wethouder op dit dossier, ik ga het dossier zeker heel erg missen want het gaat mij aan het hart, maar ook om de toekomst van alle kleine Amsterdammers, dat hij dat fantastisch gaat uitvoeren. (Het lid RIJPKEMA: Wij zijn gerustgesteld wat dat betreft. Want wij hebben uiteraard andere doelstellingen en wij zijn ook blij dat er dan een nieuwe wethouder op komt. Maar het volgende, dat warmtebedrijf is natuurlijk een marketingstunt.
De zoveelste marketingstunt die wij hier als college en als raad doen, daar heeft Kevin Kreuger het ook altijd over gehad, mijn voorganger. Die 9 miljard gaat er nooit komen. Er staat eigenlijk vrij weinig in, dus ik kan alleen maar concluderen hier dat PRO weinig aan duurzaamheid heeft bekokstoofd in dit coalitieakkoord.) Voorzitter, als we zo inzetten op een grote systeemverandering? Ik zou even met EBN of Firan of met de minister bellen. Want zij zijn allemaal voornemens om dit te doen. Ze zitten ook bij ons aan tafel. Ik denk het eerste wat de wethouder straks moet uitleggen bij hen aan tafel volgende week is dat de oprichting van het warmtebedrijf geen marketingstunt is omdat we er juist superserieus op inzetten omdat betaalbare en duurzame warmte in onze ogen hand in hand moeten gaan. En dit wordt een van de belangrijkste middelen om dat te realiseren. (Het lid RIJPKEMA: Dank u, voorzitter. Dit stelt mij nog meer gerust vanwege het feit dat dat duurzaamheidsfonds of dat warmtenet er in ieder geval nooit gaat komen.) (Het lid BAKKER: Om even door te pakken op het gebrek aan duurzaamheid en groen in het akkoord waar ik tot grote verbazing van JA21 net support voor kreeg.
Wie had dat ooit gedacht? Want wat gaan we nu doen om de stad echt rigoureus te vergroenen om ervoor te zorgen dat we klimaatadaptief zijn en voorbereid op de toekomst? Want ik zie in het akkoord geen keuzes over ruimtelijke ordening, dat probleem wordt doorgeschoven, geen keuzes over de groennorm, ook dat probleem wordt doorgeschoven. Het burgerberaad Groen wordt nota bene niet eens benoemd terwijl de coalitiepartners die ook in de vorige coalitie zaten daar toch wel echt vol lof over spraken hoe belangrijk die aanbevelingen waren. Dus dat wordt niet genoemd. En dan worden er maar kruimels aan investeringen voor groen en voor klimaatadaptatie nu vrijgemaakt als extra investeringen. Dus waarom ontbreekt dit allemaal? En hoe gaan we de stad echt groen en klimaatbestendig maken?) Voorzitter, volgens mij vindt de Partij voor de Dieren PRO natuurlijk aan jullie zijde als het gaat over het belang van groen. We hebben niet alles in het coalitieakkoord kunnen opnemen wat we wel blijven doen. Dus dat gaat zeker op voor het burgerberaad en de uitwerking daarvan. Daar heeft het college ook een uitgebreide notitie over geschreven
34
Jaar
2026
Vergaderdatum 10 juni 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad raadsnotulen
R
waarin per onderwerp staat wat we daaraan gaan doen en dat dat beleid zetten we gewoon voort. Dus ook in de redactieslag uiteindelijk kan niet alles erin landen omdat wij ook de opdracht kregen om er niet een boekwerk van te maken. Maar dat zetten we zeker gewoon door. En tegelijkertijd investeren we flink in groen. Het gaat over miljoenen die we extra doen en ook in de investeringen straks zal extra geld landen voor het rigoureus vergroenen, zoals ook aangekondigd in de brief eerder door wethouder Van der Horst. Dus daar zetten we vol op in, want we vinden het juist heel belangrijk dat de stad verder vergroent en dat we ook zorgen dat we op die manier ons voorbereiden op een veranderend klimaat. Dus ik denk juist dat we elkaar daar aan elkaars zijde vinden voor de komende jaren. (Het lid BAKKER: Het klinkt heel mooi en inderdaad, we delen dezelfde ambitie. Maar we weten alleen al dat het klimaatbestendig maken van de stad, dat we daar 1 miljard in zouden moeten investeren, willen we in de toekomst schade van 3,5 miljard voorkomen. Dat zijn echt serieuze bedragen en dan die paar miljoen die nu extra wordt geïnvesteerd, dat zijn dan toch kruimels?) Nee zeker niet, voorzitter. Want al het grote begint ooit bij het kleine. Dus je moet ook durven te beginnen met investeren.
Het lijkt me helder dat we op onze begroting niet morgen een miljard vrij kunnen maken en dat we stap voor stap moeten kijken naar waar ga je dat groen laten landen, waar is het het meest effectief. Dat vond ik zo schrikbarend ook uit de brieven rondom klimaatadaptatie, dat het vooral weer de wijken zijn waar mensen het sociaaleconomisch moeilijk hebben, dat ze daar ook het minst voorbereid zijn eigenlijk op een veranderend weer. Dus volgens mij moeten we daar ook als eerste beginnen. Dus ik zie het meer als de volgende stappen. Want ik zou ook niet willen dat we begroten op een politieke manier, dus dat we zeggen we gaan geld opvoeren waarvan we nog niet zeker weten of we het allemaal kunnen uitgeven, want bijvoorbeeld de plannen zijn nog niet zover, want dan klinkt het politiek beter. Dus dit is onze keuze, ook op basis van wat de ambtenaren hebben aangegeven, wat is haalbaar en hoe snel kunnen we gaan en een combinatie te doen aan de ene kant van de exploitatie, die flink verhogen, en aan de andere kant rigoureus vergroenen ook op te nemen in de investeringen. (Het lid BAKKER: Over groen, dan mijn laatste vraag nog. We zullen in ieder geval scherp blijven op deze bestedingen en hopelijk kunnen we er meer van maken de komende periode.
Maar we hebben in de campagne ook gezien als het over groen gaat, dat we veel overeenkomsten hadden als het gaat over beschermen van de rafelranden in de stad. Kijk bijvoorbeeld naar Het Groene Veld of NoordOogst. Maar nu lees ik in het akkoord dat er alleen staat, we blijven aandacht houden voor rafelranden. Maar dan kies je eigenlijk niet. Dus wat kunnen die rafelranden verwachten van de deze coalitie?) We hebben het juist expliciet benoemd, de rafelranden, vooral om ook te laten zien dat we hen zien en dat we ook het belang van de rafelranden zien. Dus ook daar zullen we zeker gaan kijken naar hoe kunnen we de optimale afweging maken om die rafelranden te faciliteren en tegelijkertijd natuurlijk niet het ingewikkelde gesprek te schuwen over als er bijvoorbeeld een tekort is aan sportruimte, want ook uiteindelijk moet dat ergens landen. Dus dat is echt iets voor de uitwerking in de komende jaren. (Het lid DELSEN: Ik wil nog even doorpakken op de vraag van de Partij voor de Dieren. Er wordt inderdaad gesteld eigenlijk door het lid Pels alsof de raad van u zou eisen om elke boom al op dit moment uitgetekend te hebben. Maar daar gaat natuurlijk helemaal niet om. U schrijft hele mooie dingen in uw coalitieakkoord, u wilt duizenden bomen planten, de