20260429 Raadsinformatiebrief dierenmishandeling.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 mei 2026 Openbare Orde en Veiligheid F. Halsema OOV, secretariaatoov@amsterdam.nl

Onderwerp

Duiding cijfers dierenmishandeling 2025

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 19 november 2025 heb ik uw raad per brief geïnformeerd met een jaarlijkse update over dierenmishandeling in Amsterdam. Deze brief is vervolgens op 15 januari 2026 besproken in de commissie Algemene Zaken (AZ). Tijdens dit debat heb ik aangegeven voortaan jaarlijks (eerstvolgende is Q1 2027) en uitgebreider te rapporteren, zodat een eventueel debat ook beter gevoerd kan worden. In relatie tot dat uitgebreider rapporteren heb ik voor wat betreft 2025 de (dieren)politie alsnog gevraagd om een nadere uitsplitsing en duiding van de cijfers, die ik in deze brief graag met u deel. Tevens nam ik in de commissie de suggestie over van het lid Bakker (PvdD) om in het college aandacht te vragen voor dierenmishandeling in de systeembenadering van huiselijk geweld. Ook hierover informeer ik u in deze brief. Uitsplitsing en duiding cijfers 2025 In de afgelopen jaren zag de Politie Eenheid Amsterdam een toename in het aantal meldingen. Zoals te zien in de tabel hieronder is in 2025 een daling waarneembaar ten opzichte van 2024. De toekomst zal moeten uitwijzen of hiermee een einde is gekomen aan de jarenlange stijging. Jaar 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

Eenheid Amsterdam 1103 1152 1391 1532 1950 2378 2123

Gemeente Amsterdam 843 901 1067 1243 1532 1849 1688

Op mijn verzoek heeft de politie deze cijfers uitgesplitst, waarbij gebruik is gemaakt van de codes uit het politiesysteem Basis Voorziening Handhaving1. Deze uitsplitsing vindt u in onderstaande tabel.

1

De Basisvoorziening Handhaving is de applicatie die de politie gebruikt voor de basispolitiezorg. Incidenten die op de politie

afkomen en de acties die daaruit volgen, leg je vast in de BVH.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 mei 2026 Pagina 2 van 4

Onder de tabel wordt een toelichting gegeven op de codes, in sommige gevallen voorzien van een voorbeeld. Vervolgens wordt op enkele onderwerpen een nadere duiding gegeven. 01-01-2025 / 31-12-2025

Eenheid Amsterdam

Gemeente Amsterdam

E80 aantreffen dood/ gewond dier E81 loslopend dier E82 gevaarlijke hond E83 overige meldingen betreffende dieren E84 bijtincident F5231 seksuele handelingen met dieren/dierenporno M051 gezondheid en welzijn dieren en dierenvervoer / wet dieren M102 CITES (uitheemse planten en dieren) A60 diefstal dier

33 140 31 1464 183 3 239

24 84 22 1187 145 1 196

17 13

17 12

Totaal

2123

1688

Toelichting en voorbeelden bij bovenstaande tabel en codes: • • •

•

•

• •

• •

E80: betreft doorgaans een aangereden dier (vaak een kat of vogel). E81: betreft nagenoeg altijd loslopende honden (zonder eigenaar ter plaatse). E82: betreft een politiemutatie die wordt gebruikt om een potentieel gevaarlijke hond te registreren waarbij nog geen sprake is geweest van een bijtincident. Hieronder worden ook de muilkorf en aanlijngeboden opgemaakt. E83: betreft de mutatie waarbij er wel sprake is van een melding met een dier, maar (nog) geen strafbaar feit. Voorbeeld: Een melding van een huiselijke twist wordt in het politiesysteem gezet. In de woning is ook een hond of een kat aanwezig, die er verder wel goed uitziet. E83 ter kennisname en eventuele opvolging door de dierenpolitie. E84: betreffen meldingen van bijtincidenten. Deze kunnen (ter kennisname) worden geregistreerd als eigenaren er onderling uitkomen en het geen heftig bijtincident betreft. Onder deze code worden ook processen-verbaal opgemaakt als er wel aangifte wordt gedaan. F5231: is de specifieke code die binnen politiesystemen wordt gebruikt voor zaken die betrekking hebben op seksuele handelingen met dieren. M051: betreft meldingen van strafbare gedragingen, zoals dierenmishandeling en (ernstige) verwaarlozing waarbij een onderzoek is gestart en (bij een verdachte) proces-verbaal wordt opgemaakt. Hieronder valt ook het dumpen van dieren met een onbekende dader.

Richting de zomer zien we vaak een stijging in verband met de vakantieperiode en een te kort aan (betaalbare) pensions. M102: betreft meldingen waarbij exotische dieren betrokken zijn of bijvoorbeeld handel in ivoor. Het betreft zowel mutaties als processen-verbaal A60: betreft meldingen van gestolen dieren zoals katten, konijnen, paarden en honden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 mei 2026 Pagina 3 van 4

Herstel of inbeslagname Bij incidenten met dieren kan worden gestuurd op ‘herstel’, maar de politie heeft ook de bevoegdheid om het dier in beslag te nemen. De stelregel van politie is dat herstel prefereert boven inbeslagname. Laatstgenoemde wordt alleen gedaan als het echt niet anders kan en mag (ernstig feit en geen herstel mogelijk). Voor wat betreft ‘herstel’ kan worden gedacht aan een melding van een hond die niet goed verzorgd wordt (E83), maar waarbij tijdens de controle blijkt dat het toch wel meevalt of hersteld kan worden. Bij herstel wordt de melding vervolgens doorgezet naar netwerkpartners, zoals de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID). Hercontroles worden doorgaans ook voorzien van code E83. Een voorbeeld van inbeslagname betreft een eigenaar die zijn hond mishandelt en/of ernstig verwaarloost (M051). De betreffende hond wordt in beslag genomen, de eigenaar krijgt een proces-verbaal en het Openbaar Ministerie (OM) of de rechter bepaalt of de hond herplaatst moet worden of terug mag naar de eigenaar. Duiding meest voorkomende meldingen (E83 en M051) De politie schetst een beeld van het soort meldingen dat het meest voor komt, namelijk E83 (melding, waar na inzet nog geen opvolging nodig is) en M051 (onderzoek/proces-verbaal). Een veel voorkomende melding betreft verwaarlozing van dieren.

Het gaat dan vaak om dieren die te weinig eten en drinken krijgen, waarbij sprake is van slechte huisvesting (vuile hokken, geen beschutting) en dieren die duidelijk ziek of vermagerd zijn. Ook komt het (zeker in de zomer) regelmatig voor dat dieren opgesloten zitten in afgesloten (hete) auto’s. Dit kan levensgevaarlijk zijn door de oplopende temperatuur. Dan zijn er nog meldingen van dieren die langdurig alleen zitten of die ergens achtergelaten worden (dumpingen). Tenslotte zijn er meldingen van het mishandelen van dieren, zoals slaan, schoppen of anderszins bewust pijn doen. Toe- en afname meldingen meldpunt In 2025 zien we, na jaren van toename, een daling van het aantal meldingen bij de politie. De oorzaak hiervan is (nog) niet goed verklaarbaar. Het is afwachten of de dalende trend zich zal voortzetten. De jarenlange toename werd onder meer verklaard door de Corona-periode. De politie herkent dit beeld en zag inderdaad veel dieren die in die periode zijn aangeschaft en nu niet meer goed verzorgd worden. Het betrof ook dieren (honden) die door Corona geen cursus hebben doorlopen, waardoor er vaker sprake was van bijtincidenten en/of gevaarlijk gedrag. Ook ziet de politie een verband met de steeds hoger wordende kosten voor dierenzorg. Soms willen eigenaren wel hulp bieden aan hun zieke huisdier, maar kunnen zij de kosten daarvan niet dragen.

In sommige gevallen doen dierenartsen melding bij instanties, bijvoorbeeld wanneer een dier dringend zorg nodig heeft, maar de eigenaar dat niet regelt. Tenslotte is de dierenpolitie zichtbaar actief op social media en geeft zij regelmatig lezingen aan netwerkpartners (bijvoorbeeld het Leger des Heils en dierenklinieken), waardoor de meldingsbereidheid wordt vergroot. Capaciteit politie en OM In totaal heeft de Politie Eenheid Amsterdam 32 opgeleide themahouders DCG2 (dierenpolitie) die naast hun reguliere werkzaamheden (bijvoorbeeld in de noodhulp), meldingen met betrekking tot dieren oppakken en afhandelen. Dit zijn agenten die zichzelf hebben aangemeld en die affiniteit hebben met DCG. Bij die agenten zit een groot gevoel van betrokkenheid, verantwoordelijkheid en 2

Dieren binnen Criminaliteit & Gebied Gebonden Politie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 mei 2026 Pagina 4 van 4

motivatie om dierencriminaliteit aan te pakken. Bij grotere zaken wordt de hulp ingeschakeld van rechercheteams. Via die teams worden zaken aangeleverd bij het OM. Binnen het OM zijn twee dierenofficieren van justitie en twee parketsecretarissen aangesteld die zich bezighouden met dierenzaken. Aandacht voor dieren in systeembenadering huiselijk geweld Zoals omschreven in de eerste alinea van deze brief nam ik in de commissie AZ de suggestie van lid Bakker (PvdD) over om in het college aandacht te vragen voor dierenmishandeling in de systeembenadering van huiselijk geweld. Dit signaal heb ik dan ook (ambtelijk) overgebracht aan wethouder Scholtes, die verantwoordelijk is voor Veilig Thuis en de aanpak Huiselijk Geweld, Kindermishandeling en Seksueel Geweld. In de commissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding (OZA) zijn eerder dit jaar ook enkele moties ingediend door lid Emmerik (PvdD) die hier ook betrekking op hebben. Strekking van de reactie van het college is dat herkend wordt dat de cijfers laten zien dat als er sprake is van dierenmishandeling, er ook vaak sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling. In de reguliere werkzaamheden heeft Veilig Thuis daar ook nadrukkelijk aandacht voor wanneer er sprake is van vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Naar aanleiding van de moties van de PvdD, heeft Veilig Thuis haar werkafspraken met de dierenpolitie opnieuw bekeken en aangehaald. Daarnaast wordt de Stichting Mendoo structureel gefinancierd. Als iemand een huiselijk geweld situatie ontvlucht en opgevangen wordt door de Blijf Groep, kunnen de huisdieren in principe mee naar de opvanglocatie. Anders zorgt Stichting Mendoo ervoor dat ze elders worden opgevangen en niet achterblijven bij de gewelddadige partner. Tenslotte heeft wethouder Scholtes (aan lid Emmerik) toegezegd bij de uitwerking van de lokale preventieplannen te bekijken wat er nog extra nodig is om de positie van huisdieren binnen het gezin te erkennen en dierenmishandeling te betrekken bij de aanpak van huiselijk geweld. Over deze toezegging wordt u separaat geïnformeerd. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl