20260402 RIB eindverantwoording Logistiek.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 april 2026 Verkeer, vervoer, luchtkwaliteit, openbare ruimte en groen Melanie van der Horst Verkeer & Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Rapportage Stedelijk Logistiek en afdoening toezegging

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de resultaten van het programma Stedelijke Logistiek en doe ik een toezegging af over het sturen op efficiënte en schone logistiek met ontheffingenbeleid. Resultaten Programma Stedelijke Logistiek Amsterdam groeit. De toenemende druk op de leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid vraagt om een andere manier van bevoorraden. Programma Stedelijke Logistiek is in 2018 gestart om samen met de logistieke sector kennis op te bouwen, samenwerking te versterken en een fundament te leggen voor een schonere, veiligere, lichtere en efficiëntere stedelijke logistiek. In de afgelopen jaren is veel bereikt: zo is door middel van diverse onderzoeken de basiskennis van de gemeente op orde gebracht. Door middel van pilots hebben we in samenwerking met de sector gekeken of er andere logistieke bevoorradingsvormen mogelijk en haalbaar zijn. Naast pilots en onderzoeken zijn er ook resultaten op straat behaald en wordt er intensief samengewerkt met marktpartijen. Maar het werk is nog niet klaar. De komende jaren worden deze ontwikkelingen doorgezet binnen de lijnorganisatie van Verkeer en Openbare Ruimte (V&OR). In deze brief vertel ik u graag meer over de behaalde resultaten en blik ik vooruit naar de volgende fase.

De bijgesloten rapportage (zie bijlage) geeft een uitgebreider overzicht van de resultaten van het programma. De resultaten van het programma Stedelijke Logistiek vallen uiteen in: 1. Samenwerking met de logistieke sector Er wordt intensief samengewerkt met de sector, op veel verschillende manieren. Zo is er vijf keer per jaar een bijeenkomst met de door het College ingestelde Commissie Bevoorrading Amsterdam (CBA), waarin diverse branches zijn vertegenwoordigd. Elk voornemen of plan van de gemeente dat gevolgen heeft voor de logistieke sector wordt in een zo vroeg mogelijk stadium in de CBA besproken en de verkregen bijdragen vanuit de sector worden zo goed mogelijk verwerkt in de voornemens. Zo heeft de CBA aangegeven dat zij graag verruiming van de venstertijden wenste als reactie op de vele werkzaamheden en activiteiten in de stad vorig jaar, waardoor de bereikbaarheid onder druk kwam te staan.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

9 april 2026 Pagina 2 van 6

Van 20 juni tot en met 6 oktober 2025 heeft een proef plaats gevonden door de venstertijden een uur te verlengen door deze om 06.00 uur in te laten gaan in plaats van 07.00 uur. Evaluatie van de proef heeft uitgewezen dat de tijdelijke verlenging van de venstertijden niet heeft geleid tot een waarneembaar ander bevoorradingspatroon. Desondanks kan het voor langdurige, impactvolle wegwerkzaamheden een werkbare maatregel zijn, mits tijdig voorbereid en gecommuniceerd. Speciale aandacht is nodig voor het monitoren van mogelijke overlast. Conform de afspraken die zijn gemaakt tijdens het periodiek overleg met het bedrijfsleven is besloten tot een structurele verruiming van de venstertijden. Deze maatregel dient ook om de logistieke sector ruimte te geven tijdens de sluiting van de IJtunnel. Een onderwerp als de uitstootvrije zone staat ook al vanaf de eerste plannen op de agenda; hierin is bijvoorbeeld de communicatie naar de sector gezamenlijk vormgegeven en uitgevoerd. Daarnaast is in 2021 het platform Logistiek020 opgericht: Een platform van een breed netwerk van logistieke bedrijven. Er zijn regelmatig bijeenkomsten georganiseerd (zowel fysiek als digitaal), bijvoorbeeld over bereikbaarheid, servicelogistiek of de uitstootvrije zone. Ook met individuele bedrijven wordt samengewerkt, soms locatie specifiek, soms voor de stad als geheel.

Op 25 november 2024 werd het Zero Emissie Regio Amsterdam-congres georganiseerd. Dit congres was gericht op ondernemers die zakelijk met vrachtwagen of bestelbus in Amsterdam reden en te maken kregen met de uitstootvrije zone. Ondernemers konden kennismaken met 40 verschillende uitstootvrije voertuigen en kregen advies over de zone, het ontheffingenbeleid, laadvermogen en financiering. Op 19 november 2025 werd een groot congres, genaamd Logistiek maakt ruimte, georganiseerd voor het Logistiek020-netwerk. Het doel was om de deelnemers te informeren over de resultaten van het programma Logistiek en gezamenlijk vooruit te blikken naar de toekomst. 2. Projecten en resultaat op straat Vanuit het programma is jarenlang structureel expertadvies verstrekt op logistieke vragen vanuit de stad; dit zijn zowel vragen van ondernemers als vragen van stadsdelen. Een voorbeeld van zo'n vraag is hoe om te gaan met een stremming wegens een lastbeperking op een kademuur van de Kloveniersburgwal en wegwerkzaamheden op de belangrijkste toegangsweg naar de Nieuwmarkt in 2022, waardoor dit gebied vijf weken lang voor zwaar verkeer onbereikbaar was. Er is toen gratis transport over water aangeboden aan de ondernemers rondom de Nieuwmarkt. Een ander voorbeeld was de verkeerssituatie in de Oude Pijp.

Dit gebied kenmerkt zich door veel lange smalle straten, waar veel stremmingen plaatsvinden door logistiek verkeer. Dit wordt door stadsdeel, bewoners en bezoekers als hinderlijk en verkeersonveilig ervaren. Na een onderzoek met behulp van ANPR-camera's en de inzet van studenten van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) kregen we in beeld wat de oorzaken van de verkeerssituatie waren en is een adviesrapport geschreven met concrete aanbevelingen. Stadsdeel Zuid is nu bezig om de aanbevelingen in praktijk te brengen. Een ander project is het werken aan een nieuw logistiek systeem voor het Wallen- en Lastagegebied (‘Lichter op de Wallen'). Hiervoor wordt samengewerkt met stadsdeel Centrum, Programma Bruggen en Kademuren, het opgaveteam Varen en de directie Afval en Grondstoffen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

9 april 2026 Pagina 3 van 6

Er zijn inmiddels verschillende bijeenkomsten georganiseerd met bewoners en ondernemers over de ervaren problemen en de mogelijke oplossingen. Dit project moet de leefbaarheid en de bereikbaarheid van het gebied verbeteren. Deze staat onder druk vanwege stremmingen en werkzaamheden. Tegelijkertijd is het de bedoeling om de vele kwetsbare bruggen en kademuren beter te beschermen. Andere voorbeelden van resultaten op straat zijn: •

•

•

•

•

In het voorjaar van 2025 lag er een bierboot in de grachten, waarmee Heineken heeft geëxperimenteerd: met een boot werd het bier de binnenstad in gevaren en met een slang werden de cafés bevoorraad. In februari werd de Park & Switch geopend in de Piet Hein-garage. Hier kunnen ondernemers hun bestelbus parkeren en overstappen op een (kleiner, lichter) uitstootvrij voertuig om makkelijk de binnenstad in te kunnen. Dit is niet een oplossing voor iedereen, maar voor een specifieke doelgroep, zoals de servicelogistiek, kan dit goed werken. Onlangs heeft bijvoorbeeld BAM Energie en Water hier met vijf monteurs gebruik van gemaakt. Zij moesten in het centrum energiemeters bij particulieren vervangen. Dit was een groot succes: omdat zij zich veel sneller door de stad konden bewegen, konden zij per dag tot tweemaal zoveel meters vervangen als normaalgesproken met hun bestelbus. Renewi haalt met een afvalboot bedrijfsafval op in het centrum. Ze hebben wisselperscontainers, die op de kade worden gezet, bijvoorbeeld bij klanten zoals het Circle Hotel aan de Prinsengracht. Vanuit het programma Stedelijke Logistiek hebben we hen geholpen met het vinden van de juiste afmeerlocaties. Hierdoor hoeft Renewi minder zware afvalinzamelwagens in te zetten. Er is gestimuleerd om bouwprojecten te bevoorraden over water.

De gebiedsontwikkeling van het Havenstraatterrein en de realisatie van het Universiteitskwartier Amsterdam zijn mooie voorbeelden waarbij het transport over water ook daadwerkelijk wordt toegepast. Overige activiteiten en projecten: de verruiming van de venstertijden (zie voor beschrijving de paragraaf Samenwerking met de logistieke sector), de gebundelde bevoorrading op de Rode Loper en de elektrische deelbus, die in de paragraaf Afdoening toezegging worden beschreven.

3. Kennis en onderzoek Vanuit het programma Stedelijke Logistiek zijn vele onderzoeken, klein en groot, gedaan. Een voorbeeld van zo'n kleiner onderzoek is bijvoorbeeld het door middel van camera's en tellingen in kaart brengen van de verschillende logistieke stromen: wat voor type voertuigen, hoeveel, welke routes worden gebruikt, op welke tijdstippen? Deze informatie is van belang voor het geven van goed logistiek advies voor een bepaalde plek of een specifiek probleem. Het valt op dat er soms wat anders wordt ervaren dan dat er feitelijk aan de hand is. Zo werd in de Oude Pijp een verkeersveiligheidsprobleem ervaren en was men overtuigd dat dat werd veroorzaakt door de vele vrachtwagens in het gebied. Door onderzoek werd duidelijk dat er helemaal niet zoveel vrachtverkeer door de smalle straten reed, maar dat het juist meer om bestel- en personenwagens ging.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

9 april 2026 Pagina 4 van 6

Er zijn ook twee onderzoeken door externe partijen gedaan waarvan het programma stedelijke logistiek de opdrachtgever was. Het eerste onderzoek is Stedelijke Ontwikkelingen 2030-2050, door bureau Districon. Centraal in dit onderzoek staat de groei van de stedelijke logistiek als gevolg van de toename van het aantal inwoners en bedrijven. Die toename is in te dammen door als gemeente restrictief beleid te voeren. Echter, alleen restrictief beleid (waarbij er vooral steeds meer geboden en verboden komen) kan ook leiden tot méér voertuigbewegingen, bijvoorbeeld als de voertuigen om moeten rijden. Daarom is het volgens Districon van belang om restrictief beleid altijd hand in hand te laten gaan met faciliterend beleid, waarmee de sector wordt geholpen in de logistieke transitie. Een tweede onderzoek dat door het programma extern is uitgezet is Grip op Logistiek (Rebel, 2024). De onderzoeksvraag was welke gemeentelijke instrumenten er zijn om de stedelijke logistiek te sturen. De analyse wees uit dat het gouden ei niet bestaat: er is niet één allerbeste manier. Er kwamen ook geen nieuwe, innovatieve instrumenten in beeld die nog niet bekend waren. Het onderzoek benadrukte daarmee ook de ervaringen vanuit het programma: de logistieke sector is complex en grotendeels een zaak van marktpartijen (ondernemers, consumenten en bedrijven).

De beperkingen die er zijn als het gaat om de maakbaarheid van de stedelijke logistiek gecombineerd met de ambities van de stad om de groei van het totale autoverkeer in de stad te begrenzen, biedt uitdagingen voor de toekomst. Duidelijk is dat samenwerking met de logistieke sector noodzakelijk is om die uitdagingen het hoofd te bieden. Tot slot heeft het programma de zogenaamde Logistieke voetafdruk ontwikkeld. Hierin staan de belangrijkste kengetallen over de stedelijke logistiek van Amsterdam: aantallen voertuigen, tijden, type voertuigen, naleving regels zone zwaar verkeer, ontwikkelingen richting uitstootvrij, et cetera. In 2024 is de Logistieke Voetafdruk naar de gemeenteraad gestuurd. Een volgende Logistieke voetafdruk is in de maak en zal in 2026 afgerond worden. Toekomst Stedelijke Logistiek gemeente Amsterdam Het programma stedelijke logistiek had als hoofddoel logistiek mogelijk te maken binnen passende ruimte en tijd, met een minimale voetafdruk. De basis voor huidig en toekomstig beleid is gelegd. Gebiedsgerichte adviezen, zoals voor de Oude Pijp en de Wallen, hebben laten zien dat gedragsverandering en samenwerking met ondernemers minstens zo belangrijk zijn als (fysieke) maatregelen. Het programma heeft daarnaast waardevolle stappen gezet in het stimuleren van transport over water en in het verduurzamen van bouwlogistiek.

Ook is een stevige kennisbasis gelegd met data en kengetallen over logistiek. Ik kijk met waardering terug op de resultaten die in samenwerking met vele partners zijn bereikt. De komende jaren worden de inzichten en de netwerken die zijn opgebouwd door de programmaorganisatie stedelijke logistiek opgenomen in het nieuwe team Zakelijk Verkeer binnen de lijnorganisatie van de directie Verkeer en Openbare Ruimte. In het team Zakelijk Verkeer wordt de bereikbaarheid van de stad voor gemotoriseerd verkeer voor personen en goederen in samenhang benaderd. Daarmee zetten we als organisatie de volgende stap naar een duurzame, slimme en toekomstbestendige stedelijke logistiek als onderdeel van een mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan een bereikbare, leefbare en ondernemende stad.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

9 april 2026 Pagina 5 van 6

Afdoening toezegging Tot slot doe ik met deze brief de toezegging af, gedaan in de commissie MOW over het Werkplan Stedelijke Logistiek (TA2024-001340). Tijdens de raadscommissievergadering van 11 januari 2024 heb ik u bij de behandeling van het werkplan Stedelijke Logistiek toegezegd om terug te komen op de vraag van raadslid Moeskops naar de mogelijkheid om met ontheffingen en vergunningen te sturen op schonere en efficiëntere logistiek. Schone logistiek Door de invoering van de milieuzones en de uitstootvrije zone wordt al gestuurd op schone logistiek. Specifieke ontheffingen en vergunningen om dit te versnellen zijn niet nodig. Wel belonen we bedrijven die vooroplopen door voor aanvragen van een RVV-ontheffing voor een uitstootvrij voertuig geen leges te vragen (de zogenaamde e-RVV). Voor een elektrische verhuiswagen is ook het reserveren van een parkeervak gratis (e-TVM). Niet alle ondernemers hebben de financiële mogelijkheden om een nieuw uitstootvrij voertuig aan te schaffen. Voor deze ondernemers kunnen alternatieve vormen van vervoer een uitkomst bieden, zoals elektrisch deelvervoer. Echter, niet alle ondernemers zijn bekend met een elektrische deelbus. Samen met de besturen van Bedrijven Investeringszones (Biz) ontdekken we in de praktijk of en hoe elektrisch deelvervoer bijdraagt aan een overstap naar uitstootvrije stadslogistiek.

Dit doen we door ondernemers binnen een Biz een elektrische deel- bestelauto aan te bieden en gratis te laten testen. Voorlopig nemen de volgende Bizzen deel aan het probeeraanbod, elk voor een duur van 3 à 4 maanden: Biz de Bree, Biz Frans Halsbuurt, Biz Eerste Oosterparkstraat en Biz Hoofddorppleinbuurt. Door middel van een enquête onder de deelnemende ondernemers wordt onderzocht hoe hun logistiek vóór het begin van het probeeraanbod was ingericht, of en hoe dat gedrag zich gedurende het probeeraanbod veranderde en in hoeverre en onder welke voorwaarden ondernemers bereid zijn om in de toekomst gebruik te (blijven) maken van zakelijke deelmobiliteit. Op basis van deze inzichten kunnen de deelnemende Bizzen zelf bepalen of zij na afloop van deze testperiode een eigen elektrische deelbus willen aanschaffen. Een ander aanbod is het overstappakket, waarmee we Amsterdamse MKB-ondernemers en nonprofit-instellingen helpen om hun bedrijfsvervoer uitstootvrij te maken. Zij kunnen hiertoe een subsidie van € 3.000, - aanvragen. Efficiënte logistiek Het is zeer lastig om een effectief, rechtvaardig en uitvoerbaar ontheffingen- of vergunningenbeleid voor efficiënte logistiek te ontwikkelen. Daarom hebben we gekeken naar andere manieren om goederen met minder voertuigen de stad in te laten brengen. Zo stimuleren we gebundelde bevoorrading van ondernemers aan de Rode Loper via een hub.

De op de Rode Loper gevestigde Bizzen: Dam, Damrak-Beursplein en Rokin, kunnen vanaf begin juli 2025 hun goederen op de Atoomweg in het westelijk havengebied bij City Hub afleveren in plaats van zelf de stad in te rijden. City Hub zorgt ervoor dat de goederen van verschillende leveranciers gebundeld en uitstootvrij naar de Rode Loper worden getransporteerd. Omdat het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

9 april 2026 Pagina 6 van 6

voor de leveranciers een kostenverhogende en nieuwe schakel in hun bedrijfsvoering is, krijgen ze als probeeraanbod de eerste 4 maanden vergoed (t/m 1 november 2025). De ondernemers hebben kunnen ervaren wat het hun bespaart en of de dienstverlening naar verwachting was. De deelnemers (15 leveranciers en 10 ontvangers/ondernemers) hebben bij aanvang van de proef schriftelijk de intentie uitgesproken om na 1 november tenminste nog eens 4 maanden met City Hub door te gaan en hiervoor zelf te betalen. Het leeuwendeel van de deelnemers heeft op 1 november aangegeven daadwerkelijk door te willen gaan. Samen met de HvA en TNO wordt het project gemonitord, zowel op de factoren waar leveringen en leveranciers aan moeten voldoen om een logistieke stadshub rendabel te laten zijn, als de vermeden vrachtwagenkilometers richting de Rode Loper tijdens de probeerperiode en daarna. Ook zal een inschatting worden gemaakt van wat een logistieke stadshub oplevert aan minder voertuigkilometers bij bredere inzet door meer leveranciers en voor een groter gebied. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, vervoer, luchtkwaliteit, openbare ruimte en groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl