20260219 Verslag Gemeenteraad avond
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad
R
Raadsnotulen
Jaar
2026
Vergaderdatum Publicatiedatum
19 februari 2026 24 maart 2026 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 19 FEBRUARI 2026
Avondzitting op donderdag 19 februari 2026 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitters: Suleyman Aslami en Kune Burgers Griffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: De raad heeft de evaluatie Amsterdam 750 voor kennisgeving aangenomen. Dat is door de organisatie beschouwd als een groot compliment en dat beantwoorden ze door de raadsleden een tas te geven die gemaakt is van de vlaggen van Amsterdam 750 gerecycled en een mooi bewaarexemplaar van het verslag van het afgelopen jaar. Weest u er zuinig op, uw kleinkinderen zullen dit nog heel erg leuk gaan vinden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een opmerking van de orde. Het lid HAVELAAR: Ik wil graag een motie intrekken, motie 052.26 Havelaar en Van Berkel inzake besluitvorming zeecruise. Ik dacht namelijk dat ik die niet ingediend had, maar dat bleek toch zo te zijn. En ik wil amendement 037 over de kwijtschelding intrekken omdat ik wat nieuwe informatie heb over financieringen, dus ik kom er later op terug. De motie-Havelaar en Van Berkel inzake besluitvorming zeecruise in samenhang met rijksinvesteringen, nr. 052.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Het amendement-Havelaar inzake kwijtschelding van de afvalstoffenheffing tot maximaal 80 procent, nr.
037.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Bij agendapunt 46, volkstuinders, motie 095.26 nutstuinen op het Gasunie terrein. Die wil ik intrekken graag. De motie-Emmerik inzake verken nutstuinen op het Gasunieterrein bij Wijkergouw, nr. 095.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging.
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 67. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief De Amsterdamse inzet voor vluchtelingen en ongedocumenteerden en van de raadsinformatiebrief voortgang programma ongedocumenteerden 2025 VN2026-000908 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Ahmadi, Belkasmi en Yemane inzake het inzetten voor kennisverbreding van zorgverleners met betrekking tot zorg voor ongedocumenteerden, nr. 061.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om zich in te zetten voor kennisverbreding van zorgverleners met betrekking tot de zorg voor ongedocumenteerden; - organisaties en belangenbehartigers te verzoeken zich in te blijven zetten voor de kennisverbreding van ongedocumenteerde mensen met betrekking tot hun recht op zorg; - voor bovenstaande samenwerking op te zoeken met zorgorganisaties, zoals Dokters van de Wereld; - uit te spreken dat iedereen recht heeft op medisch noodzakelijke zorg, ongeacht hun verblijfsstatus. Motie van de leden Yemane, Aslami, Belkasmi, Khan, Ahmadi, Broersen, Krom en Kabamba inzake uitspreken tegen strafbaarstelling illegaliteit, nr.
088.26 De raad spreekt uit dat: - tegen de inhumane strafbaarstelling van illegaal verblijf te zijn; - de gevolgen van strafbaarstelling van illegaal verblijf voor Amsterdamse ongedocumenteerden zoveel mogelijk beperkt moeten worden, in het geval dat deze wet wordt aangenomen. Motie van de leden Yemane, IJmker, Belkasmi, Khan, Broersen, Krom, Kabamba en Ahmadi inzake vouchingsysteem als registratie, nr. 089.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken op welke manier de mogelijkheden van community-vouching voor toegang tot bankdiensten kan worden ingezet en hierbij de ontwikkelde matrix in het onderzoek Trust-Based Banking als uitgangspunt te nemen; - dit te onderzoeken in samenwerking met relevante maatschappelijke organisaties (zoals Here to Support en De Waag), opvanglocaties en andere betrokken partners; - op basis van dit onderzoek te bepalen wat de rol en bijdrage van de gemeente hierin kan zijn en daarbij nadrukkelijk te onderzoeken welke rol dienstverlening hierin zou kunnen spelen; - hierover terug te rapporteren aan de raad. Motie van de leden Yemane, Bentoumya, Khan, Belkasmi, Aslami, Schmit, Broersen, Ahmadi, Krom en Kabamba inzake voortgang programma ongedocumenteerden, nr. 090.26
2
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken hoe de gemeente de vervangende vog en de bijbehorende verzekering kan inzetten bij hun uitvoeringsorganisaties, subsidiepartners en deze werkwijze meer bekend maken bij het werkgeverssamenwerkingsverband; - te onderzoeken of de gemeente meer stageplekken kan aanbieden voor ongedocumenteerde mbo-studenten; - binnen het bestaande aanbod van mentale en financiële ondersteuning aan mbo-studenten ook aandacht te hebben voor studenten zonder verblijfsstatus door onder andere de aanbieders/trainers te informeren over deze doelgroep. Motie van het lid Broersen, Yemane, Khan, Aslami, Krom en Belkasmi inzake nieuwkomers makkelijker naar vrijwilligerswerk, nr.
110.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in samenspraak met COA, de Vrijwilligerscentrale en relevante maatschappelijke organisaties in 2026 bij de Amsterdamse asielzoekerscentra een pilot op te zetten, waarbij bewoners die vrijwilligerswerk doen een gratis ov-kaartje kunnen krijgen voor de heen- en terugreis tussen het azc en hun vrijwilligerswerk; - deze pilot voor de duur van een half jaar uit te voeren, van begin kwartaal 3 tot en met eind kwartaal 4 van 2026; - voor deze pilot een bedrag van 20.000 euro beschikbaar te stellen; - deze uitgaven te dekken uit het programma Migratie, Asiel en Ongedocumenteerden; - de gemeenteraad na afloop van de pilot te informeren over de resultaten, inclusief bereik, ervaren effecten en een voorstel voor eventuele voortzetting of opschaling. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Ik wilde dit punt graag bespreken tijdens de raadsvergadering voor een initiatief wat wij hebben voor gratis ov-kaartjes voor mensen die woonachtig zijn in azc's als het gaat om vrijwilligerswerk.
Want wat wij merkten toen wij gesprekken voerden met onder andere Refugee Company en Vrijwilligers Centrale Amsterdam is dat heel veel bewoners van de azc's behoefte hebben om vrijwilligerswerk te doen, maar dat dat soms gewoon onmogelijk wordt gemaakt door de reis, door de kosten van het openbaar vervoer bijvoorbeeld, terwijl vrijwilligerswerk doen natuurlijk een hele mooie manier is om bij te dragen. En heel veel bewoners van azc's zouden graag meer aan het werk willen, die zoeken naar manieren om hun dag goed te besteden. Vrijwilligerswerk is er daar één van, dus het is ook een ontzettend mooie manier van bijdragen. Daarom hebben wij vandaag deze motie ingediend, om voor degenen die woonachtig zijn in een azc om de reiskosten te vergoeden als zij vrijwilligerswerk doen. We hopen daarop op steun. Ik ben ook heel erg blij met de samenwerking daarin met de wethouder en dat hier geld voor is gevonden om dit mogelijk te maken. Daarnaast doen wij met drie hele mooie moties mee van het lid Yemane. Ik ben er echt ontzettend blij mee dat zij het initiatief heeft genomen voor deze moties. Dus ook dank daarvoor, daar zijn we ook heel erg blij mee. En ik wil toch van dit moment gebruikmaken
3
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
om ook de wethouder te bedanken. Want het is zijn laatste agendapunt op deze raadsagenda en het gaat over een onderwerp waar hij hard aan heeft gewerkt, waar wij ook altijd heel erg de inzet van deze wethouder hebben gezien als het gaat om een humane stad te zijn voor vluchtelingen en voor ongedocumenteerden. Die inzet wordt gezien en daar willen wij hem vanaf deze plek heel hartelijk voor bedanken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Voorzitter, ik wil graag stilstaan bij het wetsvoorstel wat volgende week in de Eerste Kamer wordt behandeld. Het wetsvoorstel waarbij onze Amsterdammers zonder geldige papieren, de zogeheten ongedocumenteerden, strafbaar worden gesteld en hierbij ook waarschijnlijk de mensen en de organisaties die hen ondersteunen. In taal zit zoveel macht. We noemen deze mensen illegaal en strafbaar, zodat je dan de link kan maken met criminaliteit. En met deze woorden wordt geprobeerd te rechtvaardigen dat je een groep wegzet als crimineel. Niet de grote bedrijven die onze aarde vervuilen, die onze mensen ziek maken of die bijdragen aan conflict. Nee, mensen in hun zoektocht naar een veilig en beter bestaan en die nog geen geldige papieren hebben, die stellen we strafbaar. We noemen nog ongedocumenteerd maar een groot deel krijgt na de juiste begeleiding alsnog een geldige verblijfsvergunning.
Of denk aan de ongedocumenteerde Surinamers die als Nederlander zijn geboren maar na onafhankelijkheid hun Nederlanderschap zijn verloren. Nederland, schaam je. En zelfs als de Raad van State en de politie aangeeft deze wet niet uit te voeren, dan denk ik, Den Haag, waar ben je mee bezig? In Amsterdam staan wij voor alle Amsterdammers en daarom hebben wij onze eigen asielnoodmaatregelenpakket als verweer, als voorbeeld hoe je mensenrechten centraal stelt en hoe je de democratische rechtsstaat verdedigt. En daarom dien ik hierbij, gelukkig met vele anderen, de volgende drie moties in. Met de eerste motie vragen we eigenlijk of het college de beperkingen van de wet, mocht deze worden aangenomen, zo min mogelijk te handhaven. Want wat GroenLinks betreft wordt er niet gehandhaafd, zoals eerder ook niet is gedaan bij het boerkaverbod bijvoorbeeld. En de tweede motie gaat over het onderzoek wat Waag in samenwerking met Here to Support heeft uitgevoerd en waarbij ze hebben onderzocht hoe community vouching als registratiesysteem kan worden ingezet. Wij vragen het college te onderzoeken hoe dit ook wellicht hier ingezet kan worden. En bij de derde motie vraag ik met collega Bentoumya het college om het mbo toegankelijker te maken voor ongedocumenteerde studenten. Want veel jongeren en kinderen die hier geboren en geworteld zijn in Nederland, willen niets liever dan studeren.
Laten we zorgen dat we deze jongeren kunnen blijven laten leren en ook vooral kunnen blijven dromen. Ik roep iedereen in de Eerste Kamer op de avond voor het debat over dit onderwerp, voordat je gaat slapen, vraag jezelf dan eens af, in welk land wil je leven? Stem deze inhumane, mensonterende, afschuwelijke wetten weg. En lieve Amsterdammers, ik wil dat jullie weten dat als deze wetten in de Eerste Kamer worden aangenomen, dat wij hier voor jullie staan. Gisteren nog spraken we met nog heel veel anderen een stembusakkoord uit, geen mens is illegaal. Dank aan de organisaties die dit voor elkaar hebben gekregen. Dank dat jullie er dag en nacht voor deze mensen zijn. En organisaties en alle mensen, wij zijn er ook voor jullie. Dit raakt mij, maar dat wisten jullie natuurlijk. Ik sluit af met het bedanken van het college en in het bijzonder onze wethouder Rutger Groot Wassink voor al zijn onvermoeibare inzet deze afgelopen jaren. Want dat was niet makkelijk en vooral niet als we kijken hoe een bepaalde groep enorm wordt gedehumaniseerd. Maar onze wethouder hield zijn poot stijf en ging door, ook al wilde
4
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
landelijk dat totaal niet. En ik weet dat dat wordt gezien door mensen hier in de raad, maar zeker ook mensen in de stad. En om het op zijn Rutgers af te sluiten, injustice anywhere is a threat to justice everywhere. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Belkasmi. Het lid BELKASMI: Allereerst een dankwoord aan wethouder Groot Wassink. Het was de Tweede Kamerverkiezingen en de PVV werd de grootste en het was Rutger die naar me toe kwam en me een dikke knuffel gaf. Dat zal ik nooit meer vergeten en altijd waarderen. De 8 jaar dat je hier wethouder bent geweest, geweldig. En ook kijkend weer naar deze voortgangsrapportage, geweldig hoe deze wethouder keer op keer stond voor medemenselijkheid. Dat je daar keihard voor opkwam. En ik ben blij dat hij de afgelopen 8 jaar onze wethouder was. Dat heeft hij uitstekend gedaan. Via deze weg wil de Partij van de Arbeid hem ook echt bedanken voor de inzet die hij de afgelopen 8 jaar heeft gedaan op dit dossier en alle andere dossiers. Dan over dit agendapunt, ongedocumenteerden. Achter dat woord gaan schrijnende verhalen rond van mensen. Ik heb verhalen gehoord van mensen die al sinds hun zesde in Nederland zijn. Ze zijn hier opgegroeid, hebben hier hun vrienden, hun opleiding en hun leven opgebouwd. Inmiddels zijn ze al 26 jaar en nog altijd ongedocumenteerd.
Verhalen van een persoon die geen afscheid kon nemen van haar vader, simpelweg omdat zij geen paspoort heeft om naar hem toe te reizen. Ik sprak jongeren die als minderjarige begonnen aan een mbo-opleiding, maar meerderjarig werden en uiteindelijk dat niet eens konden afmaken terwijl het formeel gezien wel mocht. Maar dat ze dat accepteren uit angst dat ze misschien weg moeten. Het raakt me daarom extra diep dat er in Den Haag wordt gesproken om illegaliteit strafbaar te stellen. Deze mensen leven al voortdurend in onzekerheid en in angst. Sommige belanden op straat en velen van hen hebben geen enkel perspectief. Maar het zijn mensen zoals u en ik. En wij hebben hier met zijn allen zo ontzettend veel geluk gehad. En dat sommige politici soms zo egoïstisch zijn dat ze een beetje van dat geluk niet met elkaar willen delen, dat raakt me. Wat deze mensen verdienen is een menswaardige oplossing, is perspectief en dat zijn kansen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Geen documenten hebben, zou niet strafbaar moeten zijn. En het is een schande dat de nieuwe coalitie in Den Haag er niet voor heeft gekozen deze waanzin direct te stoppen maar toch in het akkoord heeft opgenomen dat de asielnoodmaatregelenwet onverkort moet worden uitgevoerd als die wordt aangenomen in de Eerste Kamer.
Het leidt ertoe dat mensen minder snel hulp zullen zoeken wanneer ze dat nodig hebben, niet wanneer ze ziek worden, niet wanneer ze in een onveilige situatie verkeren en niet wanneer ze onder erbarmelijke omstandigheden werken en onzichtbaar en onderbetaald de economie draaiende houden. We zijn dan ook heel blij met de brede steun voor het stembusakkoord en dank aan de organisaties die zich elke dag met hart en ziel inzetten voor al deze mensen. We steunen natuurlijk ook van harte de motie van het lid Yemane om ons uit te spreken. Menselijkheid boven alles en dat betekent ook dat je mensen mee laat doen, dat ze onderdeel zijn van onze samenleving, dat ze naar school kunnen, vrijwilligerswerk kunnen doen en we ze kunnen ondersteunen naar een volwaardig bestaan. Daarom ook volle steun voor de andere moties van GroenLinks.
5
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
En tot slot ook een klein woordje voor de wethouder. Ik kan het weinig mooier zeggen dan de woorden die al zijn uitgesproken, maar ook wij hebben het commitment gevoeld die hij had voor ongedocumenteerde mensen, vluchtelingen en ook de dakloze mensen. Dus dank je wel daarvoor en dank voor de fijne samenwerking. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Het beleidskader Vluchtelingen en Ongedocumenteerden is het punt waarop ik mijn allereerste bijdrage deed in deze raad en ook het punt waarop ik mijn laatste doe. In mijn maidenspeech heb ik destijds gerefereerd naar mijn moeder, mijn lichtend voorbeeld in het leven. Het was voor haar dat ik al heel vroeg in levenden lijve zag dat mensen die moeten vluchten en daarmee vaak in een periode van immense rouw, verlies en verdriet terechtkomen in een compleet nieuw land, niet tegengewerkt moeten worden maar vooruitgeholpen. Dat je mensen op een kwetsbaarst kan breken of opbouwen en dat dat een politieke keuze is. Een keuze waarvan ik vanaf het begin geloofde dat het binnen handbereik lag om die breed te veranderen door de menselijke waardigheid als absoluut te zien. Iets wat niet aangetast mocht worden.
Zoals Simone Weil de menselijke waardigheid zag als iets wat rechten en politiek overstijgt, voelde ik ook dat het schaden van mensen op hun kwetsbaarst tegen onze eigen menselijke natuur ingaat, dat mensen het recht niet hebben om in waardigheid te leven, maar dat het onze absolute plicht is om te garanderen dat dat kan voor zover we daar invloed op hebben. Ik droomde van vele vrouwen zoals mijn moeder die vaak alles hebben gegeven voor de kans op een veilig bestaan en daarin van tevoren niet wisten wat ze van zichzelf zouden verliezen om dat te vinden. En hoe hard ik hen allemaal een veilig onderkomen en een warm welkom had gegund, waar ze ook belanden in Nederland of daarbuiten. Helaas staan we nu 4 jaar later op het punt dat die droom verder lijkt dan ooit tevoren. De kernoorzaak van gedwongen migratie, namelijk militarisme, plundering en imperialisme is levendiger dan ooit. Er gaat veel meer geld naar wapens dan toen ik begon. En voorbij oorlog leven we inmiddels zelfs in een tijd dat genocide wordt gedoogd. Mensen op de vlucht zijn en een steeds abstracter begrip geworden en we lezen in het nieuws alleen over cijfers en termen, wachttijden en noodopvang, over stigma's en vooroordelen.
En in sommige plekken in Nederland krijgen mensen zelfs geld toe als er een azc voor minderjarigen en gezinnen in hun buurt wordt gevestigd, zogenaamd om hekken en camera’s te plaatsen, alsof deze mensen per definitie een dreiging zijn. In het Europees migratiepact komt alles waar ik ooit voor heb gevreesd voor mensen op de vlucht tot leven. Mensen worden niet langer opgevangen, maar het liefst in detentiecentra gevangengezet. Een asiellandschap dat steeds meer getekend wordt door repressie, psychologisch geweld, agressie en vaak ook fysiek geweld. En zoals mijn lieve vriendin Tina Farifteh in beeld bracht voor Document Nederland is ook het asiellandschap van vandaag getekend door haar afstand van de bewoonde wereld, afgelegen vaak vergeten blokken waar mensen geconfronteerd worden met gevangenschap die uit deze nieuwe regelgeving het uitgangspunt wordt voor jong en oud. Een asiellandschap die als het bijvoorbeeld aan Rob Jetten ligt steeds verder geëxternaliseerd wordt, waarin het bereiken van Nederland door mensen op de vlucht wordt gekarakteriseerd als het probleem. Fort Europa verwezenlijkt in 10 verordeningen en richtlijnen.
We kunnen ons eigenlijk nog niet helemaal voorstellen hoe dit zal uitpakken voor de mensen om wie het gaat, behalve dan dat hun realiteit er een gaat worden waarin zorg, veiligheid en menswaardigheid verder van hun leven af komt te liggen dan ooit tevoren. En wat we ook weten is dat de kans heel groot is dat de groep ongedocumenteerde mensen veel en veel
6
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
groter zal worden, onder andere door de omgekeerde bewijslast, de afschaling van juridische ondersteuning in de asielprocedure en het steeds strenger worden van de eisen die we stellen aan mensen op de vlucht. Voor deze mensen is het leven in Nederland nu al zwaar en is hulp vragen iets wat ze eigenlijk al amper durven en bestaanszekerheid vaak een droom die steeds verder af komt te liggen van hun realiteit. En daarmee komt na 4 jaar een bitter einde aan mijn termijn, met een wereld die niet dichterbij is gekomen bij de wereld die ik had willen zien, maar daar veel verder van af is komen te staan dan ik ooit voor mogelijk had gehouden. En dat maakt dat ik vandaag des te dankbaarder ben voor de bestuurders, politici en mensen die niet alleen hun tijd en liefde in deze strijd opwerpen, maar vaak ook hun lichaam en gezondheid. Voor Rosie die op vliegtuigen stapt om deportaties tegen te houden. Voor Tina die heeft afgedwongen dat het Rijksmuseum haar reflectie op het asiellandschap vereeuwigd in haar collectie zodat we als samenleving altijd geconfronteerd worden met wat we onze medemens aandoen. Voor alle mensen die zich inzetten vanuit de vele organisaties en uithoeken van de samenleving voor mensen op de vlucht. Voor de mensen die zeggen migration is not a crime, it is an inherent part of humanity, want dat is wat het is.
Dan een bijzonder dankwoord aan dit college en in het bijzonder wethouder Groot Wassink en Lot Feijen voor hun recalcitrante houding tegen een overheid die over lijken gaat, voor het realiseren van meer dan 2.500 kwalitatieve, langdurige opvangplekken in Amsterdam in deze schaarste en daarmee te bewegen richting het einde van crisisnoodopvang in onze stad, voor het vierkant gaan staan voor gemengde woonvormen, ook wanneer het lastig is, en voor de zachte hand waarmee het beleid hier wordt gemaakt in een keihard landschap. En natuurlijk ook aan het lid Yemane voor het indienen van deze belangrijke moties en zich altijd uitspreken voor deze groep. Nog altijd als ik onder het Rijksmuseum door fiets, sta ik stil bij het feit dat het voor heel veel mensen op de wereld het behoud van dit soort monumenten helemaal geen zekerheid is, dat oorlog betekent dat jaren aan opbouw en ontwikkeling in één klap tot stof kunnen vergaan en dat een warm bad en een warme ontvangst het minste is wat we zouden moeten bieden voor de mensen die dat moeten meemaken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Er is al heel veel gezegd door collega's, heel veel mooie woorden gesproken en ik sluit me daar uiteraard volledig bij aan. De woorden van het lid Yemane, maar ook het lid Belkasmi en het lid Ahmadi.
Wat heb ik daar nog aan toe te voegen? We steunen ook volledig de moties van mijn collega van GroenLinks. En laat ik ook nog een paar woorden wijden aan wethouder Groot Wassink, want we hebben vaak ook stevig gedebatteerd met elkaar. Maar als er één wethouder is die ik me had kunnen wensen hier in deze stad, dan bent u dat. Heel veel dank voor uw werk, voor uw strijd. U laat een stad achter op een manier waar we allemaal trots op kunnen zijn. Dank daarvoor. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: We leven een tijd waarin er serieus wordt nagedacht over het strafbaar stellen van ongedocumenteerd zijn. En dat zijn geen abstracte woorden. Dit gaat over mensen, dit gaat over kinderen, over volwassenen die hier soms jaren leven, over mensen die achteraf hun papieren nog hadden kunnen krijgen, over mensen die werken, zorgen en bijdragen, maar juridisch vastzitten. Iets wat eenieder kan overkomen. En in zo'n tijd wordt zichtbaar wie we willen zijn als stad. Ik ben dankbaar dat ik hier vier jaar een stem
7
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
heb mogen zijn en in de jaren heb gezien wat deze raad kan doen wanneer zij kiest voor menselijkheid. We hebben een programma voor ongedocumenteerden voortgezet, ondanks het wegvallen van de rijksfinanciering, we hebben vijfhonderd plekken behouden, we hebben perspectief gecreëerd, we hebben ons allemaal ingezet tegen de wetgeving die illegaliteit wil criminaliseren, ook op dit moment. Ik wil daarom ook wethouder Groot Wassink bedanken voor zijn vasthoudendheid, voor het feit dat hij keer op keer heeft laten zien wat je kunt doen voor vluchtelingen en ongedocumenteerden in deze positie en hoe je een weerwoord kunt geven aan een macht die groter en sterker lijkt. Politiek is soms compromissen sluiten, maar soms is politiek ook zeggen, dit is een grens. We gaan mensenrechten niet relativeren, we gaan geen systemen nadoen die mensen reduceren tot dossiers, we gaan de VS en ICE niet kopiëren. We blijven staan voor rechtsstatelijkheid en menselijke waardigheid. Ik ben trots op de moties waar ik bij heb gestaan als indiener, mede-indiener of steunend en ik heb alle steun voor de moties van lid Yemane en lid Ahmadi. Moties tegen de asielwet, maar ook moties voor de verbetering van de levens van vluchtelingen en ongedocumenteerden, geen kinderen meer in de noodopvang, perspectief, zorg, bestaanszekerheid.
Gewoon een mens een mens laten zijn en niet wegstrepen omdat zij iets hebben wat jij wel hebt maar waar je niet voor hebt moeten werken. Want als jij in privilege bent geboren, is dat iets wat je gegeven is. Ik heb mijn hard kunnen maken voor gratis openbaar vervoer voor kinderen, samen met lid Asruf. We hebben het vaak gehad over de zorg, we hebben het vaak gehad over de verschillende manieren waarop mensen onderdrukt worden. Maar ik denk om het terug te brengen naar dit, als kinderen van vluchtelingen, is de vraag nog steeds, durven wij rechtvaardig te blijven wanneer het politiek moeilijk wordt? Dit dossier gaat niet over papieren, maar over mensen. Ik hoop dat Amsterdam in de komende jaren ook wanneer het sentiment dat er nu is in het college, dat ik ontzettend dankbaar ben, verwatert, dat we nog steeds menselijkheid kiezen boven ideeën en angsten die er eigenlijk niet toe doen. Ik ben deze raad dankbaar, ik ben de griffie dankbaar, het college dankbaar. Ik weet niet zeker of dit de laatste keer is dat ik hier spreek, maar voor het geval dat het zo is, is het slechts een volgende stap naar wat anders. Dank je wel iedereen en dank je wel Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik ben eigenlijk een beetje geen standaardverhaal deze keer.
Dus het wat het lid Ahmadi naar voren brengt, dat vraagt eigenlijk om een ander en beter idee van moraliteit en menselijkheid in het vluchtelingendomein. Zij wijst erop dat het bereiken van het grondgebied van een Europees land, daar gaat het om. En dan betekent het toch voornamelijk dat het middenklassers zijn, middenklassers uit West-Afrika of doorreizend uit Turkije of waar dan ook vandaan, want die smokkelaar moet worden betaald. En dat leidt tot hele, ik zou zeggen niet-humane en ook heel gevaarlijke uitkomsten. Want de reis over de Atlantische Oceaan of de Middellandse Zee is gewoon hartstikke gevaarlijk. Beter is dus, en dat is niet echt zo heel nieuw, het Canadese model. Dus de echte asielgerechtigde wordt uitgenodigd door Nederland op voordracht van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen. Dat betekent dat het hele asielrecht en vreemdelingenrecht op de schop moet en dat zit er ook aan te komen. Er komt een protocol op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat is nu gaande, om ervoor te zorgen dat dus die hele jurisprudentie van Abdoelaziz midden jaren tachtig, daar kunnen we niet mee verder, dat is zo gevaarlijk. Dit wordt niet begrepen, nergens in de Europese bevolking.
8
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank aan alle leden van de raad voor hun bijdrage op dit voor het college ook belangrijke onderwerp. Want voor het college is het hebben van papieren nooit een uitsluitingsgrond geweest voor de overheid om een schild voor de zwakkeren te zijn. En we hebben de afgelopen jaren gemeend als college om ook zo te moeten handelen. Voorzitter ik hou het kort, ook omdat mij de woorden wat ontschieten. Ik wil iedereen danken voor de prettige samenwerking in de stad en in de gemeenteraad, omdat juist door de kritische volging van het beleid van dit college ik geloof dat wij beter beleid hebben kunnen voeren met elkaar. Dan ten aanzien van de moties. Het is niet vanwege uw woorden dat ik met uitzondering van motie 088 allemaal een positief preadvies geef. Motie 088 van het lid Yemane is een oproep aan de raad, daar kan ik officieel geen preadvies over geven. Maar ik zou mee willen geven, dit lijkt me nogal in overeenstemming met Amsterdam en de geest waarin wij altijd hebben menen te handelen. Dus zonder dat ik u een advies geef hoop ik dat u snapt hoe wij erin staan. (Het lid VAN SCHIJNDEL: De Telegraaf is kort en bondig. 53.000 nareizigers wachten in het buitenland, die komen hiernaartoe, want ze hebben rechten. En dan is er een overloop van azc's en zo.
Op hoeveel nareizigers rekent Amsterdam en wat betekent dat voor het beslag op hele grote woningen? We hebben het hier over nareisfamilies van 16 of 14 leden.) Wij zijn op dit moment in overleg met het COA over deze actie omdat wij zelf een bestuursovereenkomst hebben met het COA en volledig voldoen aan onze taakstelling, waardoor wij niet als eerste aan de beurt zouden zijn om deze nareizigers te huisvesten. Waar dat past bij een referent, zijn we daar natuurlijk toe bereid. Maar de huidige manier waarop dit ingestoken wordt lijkt wat gek te zijn. Maar we zijn hierover in gesprek. Sterker nog, ik heb gisteren om kwart voor zes met een bestuurslid van het COA na het debatje dat we hadden een overleg gehad. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Maar ik wilde nog even zeggen dat ik het aller plezierigst de zusammenarbeit, zeker met de wethouder.) Ik heb geen vraag gehoord, voorzitter. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 68. Kennisnemen van de Aanpak Antisemitisme VN2026-001468 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen:
9
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
Motie van de leden Garmy, Wijnants en Lust inzake Joods leven zichtbaar maken, nr. 083.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in gesprek te gaan met het Joods Cultureel Kwartier over mogelijke maatregelen om het publieksbereik te vergroten; - te bezien hoe dit kan aansluiten bij de ambitie van de gemeente om Joods leven zichtbaarder te maken; - de raad hierover te informeren vóór de evaluatie van de Aanpak Antisemitisme in 2026. Motie van de leden Garmy, Wijnants en Lust inzake publieksuitgave over Joods leven in Amsterdam, nr. 084.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken of het Amsterdam-Jiddisch woorden boek uitgebreid kan worden met historisch én hedendaags Joods leven in Amsterdam; - dit in samenwerking te doen met relevante partners, waaronder het Joods Cultureel Kwartier en andere Joodse organisaties; - te bezien hoe deze uitgave breed en kosteloos beschikbaar kan worden gesteld, bijvoorbeeld via bibliotheken, scholen en gemeentelijke informatiepunten; - de raad hierover vóór de evaluatie van de Aanpak Antisemitisme in 2026 te informeren. Motie van de leden Von Gerhardt, Garmy, Van Berkel, Lust, Havelaar en Emmerik inzake voorkom antisemitisme in de Amsterdamse klaslokalen, nr.
116.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - het door UNESCO ontwikkelde handboek over antisemitisme en de onlinecursus actief onder de aandacht te brengen van alle Amsterdamse basisen middelbare scholen, en scholen te stimuleren hiervan gebruik te maken, zodat leraren beschikken over concrete handvatten om antisemitisme en andere gevoelige maatschappelijke thema’s op een open, veilige en feitelijke manier bespreekbaar te maken. Motie van het lid Emmerik inzake historisch besef rond ontslagen Joodse gemeentelijke ambtenaren, nr. 117.26 Verzoekt het college: - in het kader van ambitie 4 van de Aanpak Antisemitisme te zorgen voor een passende (en zichtbare) vorm van erkenning van de circa 380 ontslagen Joodse gemeentelijke ambtenaren, gericht op kennisdeling en historisch bewustzijn binnen de gemeentelijke organisatie en in de stad. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Mijn eerste bijdrage in deze raad ging over antisemitisme en toen hield ik het niet droog, dat ben ik nu wel van plan. Ik zou graag willen zeggen dat met antisemitisme in de tussentijd beter is geworden en dat we een stap verder zijn. Maar helaas is dat niet zo. Er valt nog een wereld te winnen. In de commissie begon ik mijn betoog met
10
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
de volgende zin en die wil ik hier halen. Wat je ook van Israël vindt, Joden in Amsterdam zijn er niet verantwoordelijk voor en mogen daar nooit op worden aangekeken. En ik benadruk dat opnieuw, omdat sinds 7 oktober 2023 de sfeer merkbaar anders is. En dat zie je niet alleen door antisemitische incidenten wereldwijd, maar ook in terughoudendheid en afstand rond het Joods leven hier in deze stad. Ik vind het goed dat deze aanpak er ligt. Het geeft erkenning en richting, maar uiteindelijk gaat het erom of het in het dagelijks leven verschil gaat maken. Antisemitisme zie je namelijk niet alleen in wat escaleert, maar ook in wat langzaam minder vanzelfsprekend wordt, terughoudendheid om zichtbaar Joods te zijn, maar ook om Joodse plekken te bezoeken of onderwijs te volgen. En dat zegt iets over hoe normaal Joods leven nog voelt in deze stad. En daarom wil ik het college een paar dingen meegeven voor het vervolg. Blijf goed kijken naar wat er daadwerkelijk verandert, niet alleen naar wat er gemeld wordt. Blijf het gesprek voeren met alle delen van de Joodse gemeenschap en gebruik dat om bij sturen. Maak concreet waar we naartoe willen, zodat het duidelijk wordt wanneer het beter gaat en wanneer niet. En er is nog iets wat ik belangrijk vind om expliciet te benoemen.
Kritiek op Israël is niet antisemitisch, maar we zien wel dat het woord zionist regelmatig als aanduiding voor Joden wordt gebruikt. En als we die dynamiek niet onderkennen, blijft een deel van het probleem buiten beeld. Ik hoop dat het college dit ook meeneemt in de verdere uitwerking van de aanpak en ook in de gesprekken met de Joodse gemeenschap. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om het aantal incidenten, maar om de vraag of Joods leven hier weer gewoon onderdeel is van het openbare en normale leven. En vanuit die gedachte dien ik daarom ook twee moties in. De eerste gaat over het publieksbereik van Joodse culturele instellingen. We horen signalen dat mensen en scholen terughoudender zijn geworden om die te bezoeken. Dat raakt niet alleen die instellingen, maar de stad als geheel omdat ontmoeting en kennis verdwijnen. En daarom vraag ik het college om daar actief het gesprek over te voeren en te kijken hoe die drempel weer omlaag kan. De tweede motie gaat over het bredere beeld van Joods leven. In gesprekken gaat het al vaak snel over de Holocaust en over het MiddenOosten, terwijl Joods leven in Amsterdam ook gewoon hedendaags en alledaags is. Een toegankelijk boekje kan helpen dat beeld normaler te maken, juist voor scholen en inwoners die daar nu weinig mee in aanraking komen.
Voor mij is dit plan een begin en de waarde zal afhangen van hoe meebeweegt met wat mensen straks ervaren. En om af te ronden, ik wil wethouder Touria Meliani specifiek bedanken voor de fijne samenwerking de afgelopen jaren en ook de steun die ze vaak heeft gegeven, ook met ons initiatiefvoorstel Bekend maakt bemind en ook de persoonlijke steun die ik vaak heb ervaren, ook van de rest van het college. De afgelopen jaren waren soms best wel zwaar en dat heeft mij heel erg goed gedaan. Dus dank je wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Goed om dit belangrijke onderwerp vandaag te bespreken. Antisemitisme in Amsterdam is een onderwerp dat erg actueel is en helaas bij de geschiedenis van deze stad hoort, bij de donkere geschiedenis die deze stad ook kent. In voorbereiding op dit onderwerp moest ik daarom denken aan een passage uit het boek van Ben Sajet, een voorganger hier in deze raad. En hij beschreef in zijn memoires ook de tijd van de oorlog en de tijd dat Joden steeds meer werden uitgesloten van het openbare leven. En hij beschrijft dat hij met zijn dochtertje naar de speeltuin in het Vondelpark liep en dat ze daar op een bordje zagen, verboden voor Joden. En toen ze naar huis omdraaiden omdat
11
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
ze daar dus niet naar de speeltuin mochten, zei hij tegen zijn dochter, dat mag niet, want er staat dat je niet naar binnen mag met een paraplu. En ik vind dat zo'n verdrietige uitspraak omdat het laat zien hoe onrechtvaardig het is als je mensen uitsluit op basis van wie zij zijn en hoe ongelooflijk moeilijk dat uit te leggen is aan een kind. Het raakt me dat deze stad vandaag nog altijd te maken heeft met deze vorm van haat, met kinderen die worden uitgesloten op basis van wie zij zijn, mensen die worden uitgescholden op basis van wie zij zijn en alleen daarop worden beoordeeld. Dat antisemitisme gaat ook verder dan dat. Ik zie ook en ik spreek ook veel Joodse Amsterdammers die eigenlijk al uit voorzorg anders gaan handelen. Mijn eigen familie die de mezoeza van de deur heeft gehaald uit angst dat iemand iets bij ze naar binnen gooit of ziet dat ze Joods zijn. Dat zou nooit meer moeten mogen in deze stad. En ik ben daarom ook het college heel dankbaar dat zij zo pal staan voor de Joodse gemeenschap, zo pal staan tegen antisemitisme. En ook dankbaar voor deze aanpak, want daaruit spreekt daadkracht, daaruit spreekt dat we ons hier niet bij neerleggen en dat we in deze stad altijd zullen staan voor de vrijheid van iedereen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt.
Het lid VON GERHARDT: Docenten vertelden ons dat ze het moeilijk vonden om nu met een klas naar een Joodse plek te gaan. Sommige docenten zeiden dat ze even niets met Joden te maken wilden hebben, uit een vorm van persoonlijk activisme. Dit is geen quoot van mijzelf maar van een medewerker van het Nationale Holocaustmuseum. Joodse musea merken terughoudendheid bij bezoekers en scholen om langs te gaan. Musea geven aan dat de oorzaken liggen bij de geopolitieke context of de toegenomen pro-Palestijnse demonstraties en daar maken we ons als fractie grote zorgen over. Vooral omdat we weten dat de zichtbaarheid van het Joodse leven en de Joodse geschiedenis van onze stad ontzettend belangrijk is in de strijd tegen toegenomen antisemitisme. Daarom steunen we ook van harte de moties van Volt om het Joodse leven en het Joods Cultureel Kwartier zichtbaar te maken. Wij komen zelf ook met de motie. Uit een onderzoek van UNESCO blijkt dat 80 procent van de leerkrachten in Europa te maken heeft met antisemitisme in een klas, waaronder het ontkennen van de Holocaust, fysieke aanvallen op Joodse leerlingen, het maken van nazi-gebaren en het dragen of tekenen van nazisymbolen.
We moeten voorkomen dat het gif van antisemitisme onze Amsterdamse klaslokalen binnenkomt en daarom verzoeken wij het college om het door UNESCO ontwikkelde handboek over antisemitisme en de onlinecursus actief onder de aandacht te brengen van alle Amsterdamse basis- en middelbare scholen en scholen ook echt te stimuleren om hier gebruik van te maken. Dit voedt een behoefte vanuit leerkrachten, zoals ook bleek uit het onderzoek van O&S over maatschappelijke vraagstukken voor concrete handvaten om maatschappelijke thema's op een veilige en feitelijke manier bespreekbaar te maken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA: Net als het lid Garmy ging een van mijn eerste debatten in deze raad over antisemitisme. Na het prachtige persoonlijke betoog van het lid Garmy toen gehoord hebben, dat ik me nog heel goed kan herinneren, sprak ik uit dat ik hoopte dat deze raad zich de komende vier jaar, de afgelopen vier jaar, hard zou inzetten voor de bestrijding van antisemitisme. We hebben in onze stad inderdaad helaas gezien dat dit nog altijd keihard nodig is. Dus ik wil ook dank uitspreken aan de raadsleden die vandaag moties
12
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
in hebben gediend. Wij zullen die ook van harte steunen en GroenLinks zal zich hier natuurlijk voor blijven inzetten. Ik struikel even over mijn woorden omdat er veel emoties in de zaal hangen en ik wil die eigenlijk ook even richten naar wethouder Meliani. Want wij hebben hier raadsleden in de zaal die zich vol verve hebben ingezet om discriminatie aan te pakken in onze stad, maar zeker ook onze wethouder Meliani. Want als er iemand is die met zachtheid, die met nieuwsgierigheid en die met liefde kan kijken naar Amsterdammers en kan aanvoelen wat wij allemaal nodig hebben en wat wij ook allemaal van elkaar verschillen maar ook overeenkomen en daar gevoel voor te hebben, dan is zij het wel. En wat de wethouder teweeg heeft kunnen brengen in onze stad, dat vind ik echt applauswaardig. En uit de grond van mijn hart, en ik weet ook zeker uit de grond van de harten van veel Amsterdammers, dank ik u voor de inzet op het gebied van antisemitismebestrijding en alle andere terreinen die Amsterdammers raken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dit is mijn laatste bijdrage in deze raad en die wil ik afsluiten in dezelfde stijl waarin ik hier vaker heb gesproken, namelijk met een persoonlijke noot, maar ook als lid van deze gemeenteraad met een motie die veel voor mij betekent.
Vorig jaar tijdens een besloten vergadering hield ik een bijdrage over mijn Joodse familie. Zij werden zwaar getroffen in de oorlog. Volgende week herdenken we de Februaristaking. Bij de razzia die daaraan voorafging werden Levi Emmerik en Abraham Emmerik opgepakt en zij zijn niet teruggekeerd. In de Vrolikstraat in Oost woonde mijn opa Joseph Emmerik, ik heet zelf Marc Joseph Emmerik. Hij woonde daar met zijn ouders, met zijn broertjes en zusjes. Ze zijn uit hun huis gehaald en omgekomen in de kampen. Mijn opa ontsprong de dans omdat hij al uit huis woonde met zijn vrouw. Later belandde hij ook in een kamp waaruit hij als een van de weinigen wist te ontsnappen. Mijn oma zat in BergenBelsen. Zij sliep in dezelfde barak als Anne Frank. Bizar genoeg heeft zij het als een van de weinigen overleefd. Mijn vader als klein kind werd ondergebracht bij boeren en mijn grootouders en ook mijn vader waren zwaar getraumatiseerd. Toch moesten zij hun leven weer opbouwen en dat was heel moeilijk, ook omdat de terugkeer in Amsterdam niet heel hartelijk was. Ik ben blij dat er de afgelopen jaren steeds meer aandacht is gekomen voor de bewustwording van het leed van de Amsterdamse Joodse gemeenschap. Ik ben de burgemeester heel dankbaar voor de uitgesproken excuses en voor de herdenkingsinitiatieven.
Ik ben ook dankbaar voor collega's Garmy en Heinhuis die zich hebben ingezet voor de erkenning van verstoten Joodse en communistische raadsleden. Vandaag vraag ik specifiek aandacht voor een nog niet expliciet zichtbaar hoofdstuk. Want wij zitten hier in de raad met raadsleden, maar ook met allemaal ambtenaren, griffie, et cetera en in ‘40-‘41 werden circa 380 Joodse gemeentelijke ambtenaren van hoog tot laag uit hun functie gezet. Velen van hen zijn nooit teruggekeerd. Het gaat mij natuurlijk niet om een rangorde in het geleden leed, want dat leed is onmetelijk en ondeelbaar. Het gaat mij om het historisch besef rond het handelen van de gemeente als werkgever omdat de uitsluiting van de Joodse ambtenaren via gemeentelijke structuren ging. Deze motie beoogt geen nieuwe excuses. Zij vraagt om een concrete bijdrage aan kennisdeling en bewustzijn, passend binnen ambitie 4 van de Aanpak Antisemitisme. Ik ben trouwens ook blij om te zien dat er steeds meer erkenning komt voor de bijdragen die gastarbeiders aan onze stad hebben geleverd.
13
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
Dit was mijn laatste bijdrage in de raad. Ik dank ook specifiek wethouder Meliani, we waren het niet altijd eens, maar heel veel dank voor de inzet voor kunst en cultuur, diversiteit en inclusie in Amsterdam. Dank aan de burgemeester, alle wethouders, collegaraadsleden, griffie en journalisten. Dank iedereen voor het werken aan een beter Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Veel Joodse Amsterdammers hebben het gevoel dat ze zich moeten verbergen, hun mening voor zich te houden en zich koest te houden. Het Joods leven verschuilt zich sinds 7 oktober. Het enige Joodse weekblad wordt bezorgd in een neutrale witte envelop en Joodse evenementen moeten nog zwaarder beveiligd worden. Eigenlijk moeten we ons kapot schamen. Het is belangrijk dat wij ons blijvend publiek uitspreken tegen antisemitisme. Zeker nu het Joods leven zo onder druk staat, kan dat niet vaak genoeg. En net als het lid Garmy wil ik aandacht vragen voor de dunne lijn tussen antizionisme en antisemitisme. Amsterdam heeft dat scherp te zien en scherp te benoemen. Want onder de noemer van antizionisme worden toch veel Joden op basis van hun Joods-zijn aangesproken op daden van de regering van Israël. Amsterdam was ooit de Joodse stad van Europa en voor komend jaar worden plannen uitgewerkt voor de versterking van het Joods leven. En dat is goed.
Wij hebben de plicht het tij te keren. De Aanpak Antisemitisme is daarvoor een noodzakelijk begin, maar een begin is nog geen eindpunt, dus we zullen ons daar ook voor blijven inzetten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST: Dat deze Aanpak Antisemitisme geen dag te vroeg komt, blijkt uit zowel landelijke als Europese cijfers die tot geen anderen conclusie leiden dan dat antisemitisme in de samenleving toeneemt. Helaas geldt dat ook voor Amsterdam. We hebben insprekers gehoord bij de commissiebespreking van dit onderwerp die vertelden dat mensen terughoudend zijn om uit de kast te komen als Jood of op andere manieren ervoor kiezen hun Joodse identiteit te verbergen uit angst voor vijandigheden. Joodse jongeren overwegen om te vertrekken uit onze stad en uit Nederland omdat zij zich als kleine minderheid te vaak bedreigd voelen. Namens D66 spreek ik dan ook de nadrukkelijke wens uit dat deze Aanpak Antisemitisme zal bijdragen aan het keren van dit tij en ik voeg daar de oproep aan toe om onze Joodse Amsterdammers niet alleen in bescherming te nemen, maar ook te leren kennen, waar de moties van het lid Garmy ook toe oproepen. Want bekend maakt bemind. En dan richt ik me ook graag nog even tot wethouder Meliani. Het college heeft consequent en nadrukkelijk de norm herhaalt dat discriminatie in welke vorm dan ook onacceptabel is.
Wethouder Meliani belichaamt die norm. Dus dank voor uw authenticiteit, uw betrokkenheid en uw intrinsieke motivatie om een wethouder te willen zijn voor iedereen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani voor de beantwoording. Wethouder MELIANI: Ik wil ook mijn maatje Rutger bedanken. Later gaan we meer knuffelen, maar ik moet het toch even zeggen. Ik wil ten eerste even een ik denk meer een vraag die gesteld is beantwoorden van het lid Garmy en ik denk ook specifiek aandacht even aan het lid Garmy geven. Want hij was echt een licht in echt best wel hele zware jaren
14
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
voor deze stad en zeker iemand die letterlijk direct met bedreigingen te maken heeft gehad. Omdat je je juist inzet tegen antisemitisme en voor die verbinding denk ik, je bent echt het voorbeeld voor velen. Dus daar wil ik u speciaal voor danken. U bent in staat geweest echt, ondanks persoonlijke aanvallen, te inzetten voor iedereen, niet alleen maar voor antisemitisme, voor alle vormen en tegen discriminatie. Ik heb uw zorg gehoord. U vraagt eigenlijk, hoe kunnen we die routekaart nog meer onder de aandacht brengen. En dan bedoel ik hoe kunnen mensen, Joodse mensen die gediscrimineerd worden makkelijker de weg vinden naar het meldpunt. En die zullen we veel meer onder de aandacht brengen, dus dat gaan we zeker doen, naast alle andere dingen die we in het plan van aanpak hebben benoemd. Maar we blijven natuurlijk ook in gesprek met de Joodse gemeenschap en het CDA heeft daar ook een vraag over gesteld. In reactie daarop kan ik zeggen dat de huidige situatie, maar ook de zorgen rondom mogelijke overlap tussen antisemitisme en antizionisme echt onderdeel zal zijn van de gesprekken. Dus ik hoop dat met deze toezegging, u hiermee ook gerustgesteld bent. Dan wil ik ingaan op de moties en ik wil eigenlijk voorafgaand misschien nog even iets toevoegen. Dat is denk ik heel belangrijk en dat stond ook in het plan van aanpak, als het gaat over het Joods leven.
Daar zijn wel moties over ingediend, maar ik denk dat er voor het eerst in de geschiedenis excuses zijn aangeboden. En de burgemeester heeft natuurlijk een commissie samengesteld, de commissie Bussemaker en binnenkort komt daar een rapport met 25 miljoen en vervolgens wordt dat gepresenteerd en dat komt op later moment. Dus de motie die hier is ingediend, is een klein onderdeel van een grotere aanpak onder leiding van de burgemeester. Dus dat zal nog uw kant op komen. Dan wil ik toch even ingaan op de motie die ingediend is, dat is motie 083. Dat gaat over meer aandacht voor het Joods Cultureel Kwartier. Wat ik hier in ieder geval kan zeggen, dat ik ook mijn zorgen deel over het aantal bezoekersaantallen wat af is genomen bij veel Joodse musea. De Joodse musea worden gefinancierd door het Rijk en tijdens de behandeling van de cultuurbegroting voor 2026 in de Tweede Kamer hebben twee partijen, onder andere de VVD en de ChristenUnie, een amendement ingediend om het Joods Cultureel Kwartier een eenmalige financiële impuls te geven van 1 miljoen. Ik ga ervan uit dat de Kamer hiermee instemt. Dat is een manier om te zorgen dat er meer bezoekers daarnaartoe gaan. Tegelijkertijd zien we überhaupt een dalende trend breder in alle musea.
Daarom zijn we ook met amsterdam&partners begonnen met een campagne om meer mensen naar musea toe te trekken en een van de musea die daaraan meedoet is het Joods Historisch Museum. Dus daarin kan ik in ieder geval zeggen, geen bezwaar. Dus daarin kunnen we dat meer meenemen. Dan de motie 084, dat gaat over het Amsterdams Jiddisch woordenboek. Die zouden we sowieso maken en u vraagt eigenlijk kunnen we dat wat meer uitbreiden. Ik denk dat we dat gewoon positief kunnen beantwoorden. Dus het is een prachtig voorstel, dus dank daarvoor. Want we hebben onder andere ook de Gratie van migratie, het boekje gratis af te halen bij de OBA gedeeld. Dat geldt ook voor het boekje van Anton de Kom en dat gaan we ook doen met de stadsgids voor Amsterdamse moslims dat binnenkort naar buiten komt. Dus in die traditie past het zeker. Dan de motie ingediend door de VVD, dat gaat over het door UNESCO ontwikkelde handboek. Even kijken, dat lijkt me heel goed om dat te doen, dus positief. Dat is door Onderwijs beantwoord, dus daar gaan we mee instemmen. En dan de motie van lid Emmerik die gaat over de 380 ontslagen Joodse gemeentelijke ambtenaren. Ik heb dat ook besproken met mijn collega Van Buren en het is
15
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
belangrijk dat we ons daar rekenschap geven, van het verleden. Dus ook hierin zijn wij positief, dus dank. En ik wil ook alle raadsleden danken. Het waren altijd hele prettige bijeenkomsten en gesprekken en debatten, soms stevig, soms ingewikkeld. Maar ik heb er veel van geleerd, ook u zeer veel dank. Maar ik ben met mijn speech alvast bezig, dan ga ik uitgebreid op iedereen in. De discussie wordt gesloten. Kunst en Cultuur 69. Kennisnemen van raadsinformatiebrief Voortgang Uitvoeringsagenda Nachtcultuur 2023-2026 VN2026-001470 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Moeskops en Broersen inzake ruimte om te raven, ruimte om te leven, nr. 072.26 Verzoekt het college: - in de verdiepingsslag van het locatieonderzoek per kansrijk gebied vroegtijdig de relevante bevoegde gezagen en stakeholders te betrekken, zodat ruimtelijke, geluids- en veiligheidsrandvoorwaarden vooraf integraal in beeld worden gebracht; - per kansrijk gebied inzichtelijk te maken: - welke vergunningen en besluiten nodig zijn, - welke externe stakeholders daarbij betrokken zijn, - en welke randvoorwaarden initiatiefnemers vooraf moeten kennen om een locatie kansrijk te maken. - de raad hierover vóór het zomerreces van 2026 te informeren.
Motie van de leden Van der Veen, Taj, Veldhuyzen, Broersen, Minderhoud, Emmerik en Kabamba inzake de nacht van is ons: versterk het mandaat van de Amsterdamse nacht, nr. 092.26 Verzoekt het college: - te komen met een integraal voorstel waarin wordt uitgewerkt hoe het mandaat voor nachtcultuur versterkt kan worden; - daarbij expliciet in kaart te brengen hoe beleidsterreinen als economie, cultuur, openbare orde en veiligheid, ruimtelijke ordening en grond en ontwikkeling structureel worden verbonden rond de nacht; - te onderzoeken op welke wijze nachtcultuur een vroegtijdige en volwaardige positie kan krijgen bij stedelijke ontwikkelingen en besluitvorming die de nacht raken; - de raad hierover rond de zomer te informeren. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops.
16
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
Het lid MOESKOPS: Ga maar na twee van dit soort punten een agendapunt beginnen wat over feestjes gaat. Maar we gaan het toch doen, want dat is ook hoe het werkt. En misschien voor mij, voor D66, is de nacht ook wel van importantie van onze stad. Want in de nacht ontstaan nieuwe muziekstromingen, nieuwe kunst en nieuwe ontmoetingen tussen allerlei groepen Amsterdammers. Daar vinden mensen vrijheid, experiment, gemeenschap. En de nacht is economie, talentontwikkeling en tegencultuur. De nacht is uiteindelijk waar Amsterdam echt zijn branie laat zien. En wij hebben als stad iets heel bijzonders gedaan. Wij hebben als eerste stad in Nederland een Nachtvisie vastgesteld. We hebben gezegd dit is publieke waarde, dit hoort echt bij wie wij zijn. Een enorme mijlpaal, maar nog een hele lange weg te gaan. Het is simpelweg nog veels te moeilijk om een plek te vinden of om een vergunning te krijgen. Ik ben een heel ongeduldig type en ik heb er eerder naar gevraagd. In meerdere dossiers zien we dat partijen ons in de weg zitten. Of het nu de provincie is of de Omgevingsdienst, het Noordzijkanaalgebied, het Havenbedrijf, dat zij een bepalende rol spelen in de vergunningverlening of geluidsruimte die in dit voorliggende locatieonderzoek de kansen voor een nieuwe club verkleinen.
Wij horen uit de nacht dat de mogelijkheden beperkt zijn, dat de regelgeving knelt en dat geluidsruimte schaars is. Maar als dat zo is, waarom voeren we dan niet expliciet het gesprek over die ruimte? Niet alleen als individueel dossier, niet pas als een club dreigt te verdwijnen of zich niet kan vestigen, maar met een gezamenlijke langetermijnvisie als doel. Waarom spannen wij ons als stad niet in om ook andere partijen die de nacht mogelijk moeten maken aan onze zijde te krijgen dat de nacht een onderdeel is van de dag? En ik ben op nog een punt ongeduldig. Zelfs binnen de ruimte die er wel is, blijft het voor initiatiefnemers gewoon te ingewikkeld. We hebben nu dat locatieonderzoek en we zien kaarten en kansgebieden, maar geen concrete plekken, geen helderheid op buurt- of pandniveau, geen overzicht van welke stakeholders aan tafel moeten zitten en welke randvoorwaarden gelden. Dan hoor je als je pech hebt bij stap drie, dat je bij stap één iets anders had moeten doen. En we kennen het voorbeeld van de ondernemer die toen al twee ton aan advieskosten verder was omdat het gewoon te ingewikkeld was. En dan haken mensen af. Ik dien daarom een motie in die vraagt om een verdiepingsslag op het locatieonderzoek. Dus niet een analyse op stadsdeelniveau of buurtgebied, maar concrete duidelijkheid.
Wat kan hier echt, welke randvoorwaarden gelden, wie beslist mee en wat moet een initiatiefnemer van tevoren weten? Als wij willen dat de nacht blijft bruisen, dan moeten we zorgen dat de mensen die haar vormgeven niet vastlopen in ons systeem. Want ruimte om te raven, is ruimte om te leven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Laat ik vooropstellen dat ik heel erg enthousiast ben over de Nachtvisie en deels ook over de uitvoering. En tegelijkertijd ben ik ook wel een klein tikje kritisch. Zoals de raadsinformatiebrief Uitvoeringsagenda Nachtcultuur afsluit, de afgelopen 3 jaar zijn er belangrijke stappen gezet om de nachtcultuur in Amsterdam te versterken en toekomstbestendig te maken. De resultaten tot nu toe laten zien wat er mogelijk is met gerichte maatregelen en samenwerking. En ze leggen tegelijkertijd ook de uitdagingen bloot waar de gemeente voor staat. Vandaag bespreken we voornamelijk veel uitkomsten van de onderzoeken die de afgelopen 3 jaar zijn gedaan en als oud-clubeigenaar met een voormalige club in een woonwijk zat ik met smart te wachten op de uitkomst van het Agent-of-Change-principe, op het locatieonderzoek en sinds kort ook op het onderzoek naar de doelgroep tot 21 jaar. Het
17
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen
R
zijn interessante uitkomsten die heel waardevol zijn, maar nu wordt me niet helemaal duidelijk wat er nu precies met de uitkomst van deze onderzoeken wordt gedaan. Er staan in de onderzoeken allerlei aanbevelingen en conclusies, maar het vraagt allemaal wel behoorlijk wat lef van dit college en ook wel om best wel wat financiële middelen om hier daadwerkelijk iets mee te gaan doen. Dus ik ben benieuwd of de wethouder kan delen wat zij voor zich ziet wat er met de uitkomsten gedaan zou moeten worden. Het Agent-of-Change-principe bijvoorbeeld is heel helder als je kijkt naar het onderzoek maar de uitkomst lijkt me best ingewikkeld. Zegt de wethouder hier nu mee, ja dit gaan we absoluut doen en hier moeten we mee aan de slag? Of zegt ze eigenlijk, nee dit kan eigenlijk niet? En ik ben daar ook wel een beetje zoekende in het locatieonderzoek, want we hoopten dat hier meer uit zou komen. En we steunen daarom de motie van het lid Moeskops ook zeker. Een van de actiepunten in de visie is ook gericht op het uitbreiden van de taken van Stichting Nachtburgemeester met passende financiële ondersteuning. En ik heb me af en toe zorgen gemaakt over het feit dat we een nachtburgemeester aanstellen uit de creatieve industrie en die vervolgens soms in een keurslijf lijken te duwen van een ambtenaar.
En daarom is de vraag op wat voor manier er contact is tussen de wethouder en Stichting Nachtburgemeester en ook de raad van toezicht en op wat voor manier zij ondersteund worden vanuit de ambtelijke organisatie. Tot slot over het 21-min uitgaan. Vorig jaar rond deze tijd zat ik bij Pakhuis de Zwijger over de Next Generation Amsterdam Nightlife en hier kwam een zeer uitgebreid aan bod dat de leeftijdscategorie 18 tot 21 jaar totaal geen ruimte heeft om uit te gaan. En dat is ontzettend zonde, want deze plek moet er juist zijn voor jongeren om zichzelf te ontwikkelen. Hierin geeft de wethouder ook aan dat hier de samenwerking met JARA gezocht kan worden en dat lijkt me echt bijzonder waardevol. Want wat mij betreft moeten de adviezen van en door de doelgroep worden gegeven. Een van de redenen die hier ook benoemd werden, waren de betaalbaarheid van het nachtleven. En ik heb hier met veel nachtclubs ook over gesproken en zij betreuren dit ook. De nacht wordt duurder, de toegang wordt duurder en ook de consumpties worden duurder. Maar het nachtleven heeft het ook zwaar, zij hebben het ook moeilijk. Minder bezoekers betekent minder opbrengst en dat betekent helaas ook minder creativiteit. Het nachtleven heeft dus zwaar en ik denk dat wij dat ook als raad, dat we daar voldoende aandacht voor moeten hebben, ook de komende 4 jaar weer.
Tot slot, ik hekel het feit dat de reguliere horeca een uur eerder dicht moet, zeker gezien daar nu opeens wel een meerderheid voor lijkt in deze raad. Maar ik ben bijzonder trots dat wij hier een wethouder Kunst en Cultuur hebben die nachtcultuur nadrukkelijk ziet als cultuur. Dat hoor ik ook terug uit veel clubs in de nacht en dat heeft deze wethouder op de kaart gezet. Dat wil ik hier nadrukkelijk benoemen, zeker gezien het ook uw laatste raadsdebat is. Dus heel veel dank. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, dit is de laatste keer dat we in deze samenstelling over de nachten spreken en daarom wil ik graag iets markeren. We hebben in deze periode een Nachtvisie en een uitvoeringsprogramma vastgesteld, een locatieonderzoek gedaan, verschillende dossiers bij de kop gepakt. En dat is niet zomaar beleid, dat is het begin van een nieuwe nacht hier in Amsterdam. En laat ik maar gewoon zeggen, de dikke, vette handtekening van wethouder Meliani zit mij als een jas en daar dank ik haar voor.