2026 Memo commissie TAR gezonde leefomgeving.docx

Memo

Van Datum

Kinderraad Amsterdam 4 juni 2026

Inleiding De kinderraad heeft op verzoek van afdeling Gezond leven GGD Amsterdam zich gebogen over het thema ‘Gezonde leefomgeving’ De hoofdvraag: 1. Wat moet er veranderen in de supermarkten zodat kinderen makkelijker gezond (eten en drinken) kunnen kiezen? Wethouder Alexander Scholtes heeft op 3 juni het advies hierover tijdens een kinderraadsvergadering in ontvangst genomen. De kinderraad heeft zich tijdens verschillende vergaderingen verdiept in dit onderwerp. Ook ging de kinderraad op werkbezoek bij een supermarkt-keten. De kinderraad verdiepte zich in de vragen: • Wat zou er anders kunnen in de inrichting van de supermarkt en in de omgeving van de (middelbare) school? • Hoe kunnen supermarkten gezonde producten op een leuke manier promoten, via hun reclames, acties en prijzen van producten? De uitkomst van de kinderraadsvergaderingen van 1 april, 15 april, 20 mei 27 mei en 3 juni: 1. Ongezond eten en drinken en de gevolgen ervan Ongezond eten en drinken is vaak goedkoper, makkelijker en overal verkrijgbaar. Fastfood en snacks geven snel een beloningsgevoel maar zijn vaak vet en bevatten veel suiker en zout. Daardoor eten kinderen het eerder en vaker. Te veel ongezond eten kan zorgen voor overgewicht, gezondheidsproblemen en onzekerheid. Kinderen kunnen hierdoor gepest worden of zich minder fit voelen. 2.

De rol van reclames Kinderen zien overal reclames voor ongezond eten en drinken. Deze reclames zijn vaak kleurrijk en aantrekkelijk gemaakt, waardoor kinderen zo beïnvloed worden. Ook influencers en hypes op sociale media zorgen ervoor dat kinderen ongezonde producten willen proberen. Soms lijken 1

Gemeente Amsterdam

Datum 27 maart 2026

Memo

Pagina 2 van 3

producten gezonder dan ze echt zijn. In reclames voor hamburgers zie je bijvoorbeeld veel groente, terwijl dat in werkelijkheid vaak tegenvalt. 3. De rol van supermarkten In supermarkten liggen snoep, chips en frisdrank vaak op opvallende plekken, zoals bij de kassa. Ook zijn ongezonde producten vaak goedkoper en vaker in de aanbieding. Gezonde producten liggen juist minder zichtbaar in de winkel. Daardoor wordt het makkelijker om ongezonde keuzes te maken dan gezonde. 4. De link tussen ongezond eten en drinken en het klimaat Ongezond eten is niet alleen slecht voor je lichaam, maar ook voor het klimaat. Veel producten moeten van ver komen, wat zorgt voor extra vervuiling en CO₂-uitstoot. Ook veroorzaken verpakkingen van snacks veel plastic afval. Door klimaatverandering wordt het ook moeilijker om groente en fruit te verbouwen, waardoor gezond eten duurder kan worden. De kinderraad heeft de volgende aanbevelingen: 1. Bewustwording en educatie ● Geef voorlichtingen aan kinderen en ouders over gezonde voeding en hoe beïnvloeding door reclames in zijn werk gaat. ● Organiseer sponsorlopen om bewustzijn over overgewicht en obesitas te creëren en haal daarmee geld op voor onderzoek naar hart- en vaatziekten. ● Bedenk challenges en acties om gezond eten leuker te maken voor kinderen en jongeren. ● Stimuleer het maken van receptboeken met leuke en gezonde recepten. 2.

Reclames en promotie ● Zorg dat er minder reclame zichtbaar is voor ongezond eten en drinken, zoals in Engeland is gebeurd met een overdagverbod op fastfood-reclames. ● Zet duidelijke labels op ongezonde producten, zoals waarschuwingen voor suiker, vet en slechte gevolgen voor de gezondheid. ● Promoot gezond eten met behulp van mascottes, acties, spaarsystemen en sociale media. ● Zet influencers en campagnes in om gezond eten aantrekkelijker te maken. 3. Supermarkten en winkels ● Maak gezonde producten goedkoper en doe dit vaker in de aanbieding. ● Leg fruit en groente op opvallende plekken, zoals bij de ingang of kassa. ● Maak snoep, chips en frisdrank minder zichtbaar of plaats het in aparte ruimtes van de winkel. ● Maak een “gezonde route” door de supermarkt zodat gezonde keuzes makkelijker worden.

Gemeente Amsterdam

Datum 27 maart 2026

Memo

Pagina 3 van 3

1. Scholen en omgeving van scholen • • ● ● ● ● ●

De gemeente kan gesprekken houden met scholen om informatie-avonden te stimuleren en ook informatie (powerpoint-presentaties) aanleveren. De gemeente kan gezellige posters naar scholen sturen met boodschappen om gezond eten te stimuleren. Vervang ongezonde snackautomaten door gezondere opties. Stel gezonde regels in op school, bijvoorbeeld minder vaak ongezonde snacks meenemen. Zet goedkope of gratis fruitkramen bij scholen neer. Combineer sportactiviteiten met gezonde voeding, zoals gratis fruit bij schoolsport. Onderzoek of leeftijdsgrenzen voor ongezonde producten mogelijk zijn.

5. Klimaat en duurzaamheid • ● ● ●

Zorg dat gezond en lokaal voedsel goedkoper en makkelijker te verkrijgen is, om vervuiling door transport te verminderen. Gebruik minder plastic verpakkingen en geef meer aandacht voor statiegeld en compost. Koppel gezond eten aan klimaatcampagnes en bewustwording over duurzaamheid. Laat jongeren zien dat gezond eten beter is voor zowel hun lichaam als de aarde.

Reactie wethouder De wethouder heeft tijdens de kinderraadsvergadering van 3 juni mondeling aangegeven blij te zijn met de bijdrage van de kinderraad en heeft de kinderraad een compliment gegeven over het gedegen en uitgebreid advies. De wethouder is op verschillende punten ingegaan en gaf aan het overdagverbod op fastfood reclames in Engeland interessant te vinden en hier naar te kijken. De wethouder gaf aan in gesprek te zijn met supermarkten over wat zij zouden willen doen om de “gezonde” keuzes makkelijker te maken en het advies van de kinderraad hierbij te benutten. Hij heeft de kinderraad toegezegd inhoudelijk schriftelijk te reageren.