20251211 Verslag gemeenteraad middag.pdf

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar

2025

Vergaderdatum Publicatiedatum

11 december 2025 14 januari 2026 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 11 DECEMBER 2025 Aanwezig: de leden Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), De Jager (D66), Kabamba (Partij voor Morgen), Van der Kamp (VVD), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Moeskops (D66), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Taj (GroenLinks), Van Berkel (JA21) , Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (De Vonk), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks) Afwezig: het lid Kacha (PvdA) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven en Afval en Reiniging), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed,

Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel), Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed) en Van Weyenberg (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening) Afwezig bij de stemmingen aan het eind van de vergadering: het lid Kacha (PvdA)

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 11 december 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers, raadslid Griffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland De VOORZITTER heropent de vergadering. 1. Algemeen deel e. Afscheid Fatihya Abdi De VOORZITTER: Geachte leden van de raad, geachte mevrouw Abdi, lieve Fatihya, met uw vertrek naar Den Haag verliest de raad een collega die bijna vier jaar lang op allerlei manieren aan kansengelijkheid werkte. Neem de opvang van dakloze Amsterdammers of de veiligheid op scholen. Ook verving u enkele maanden Lian Heinhuis als fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid en twee jaar lang was u lid van het presidium van de raad. Maar, maar weinig thema's konden u zo raken als de toekomst van Amsterdamse jongeren. Dichteres Henriette Roland Holst schreef ooit, wie jong is woont als in een schemering, nog onbestraald door de zon van zekerheid wil het hart den weg naar de verhevenheid zoeken en ziet niet dat het vaak dalend ging. Die soms moeilijke overgang naar volwassenheid leek altijd op uw netvlies te staan als u hier op de barricades klom om jongeren in onze stad een stem te geven. Het is immers al lastig genoeg om op te groeien, laat staan als maatschappelijke problemen ook nog hun tol eisen. In uw maidenspeech vroeg u al aandacht voor kinderen en jongeren zonder dak boven hun hoofd.

Ook ging de jeugdzorg u aan het hart en maakte u zich grote zorgen om kinderen in de asielnoodopvang. Maar u zal wel wellicht hier het meest herinnerd worden om uw inspanningen voor de veiligheid van jongeren online. Na een eigen onderzoek waarin u tachtig kinderen van twaalf en dertien jaar interviewde over hun ervaringen in de onlineleefwereld kwam u met het initiatiefvoorstel Kinderen veilig online Amsterdam, gaat het doen. En daarin presenteerde u een pakket van maatregelen om hen te beschermen. Geachte mevrouw Abdi, lieve Fatihya, in de raad koppelde je intellectuele diepgang aan een strijdbare geest en dat betekent dat je ook snel actie onderneemt. Niet bang om de telefoon te pakken, maar wel heeft u er soms moeite mee om de telefoon weer neer te leggen. Want eenmaal aan de praat heeft u altijd de laatste nieuwtjes en het gesprek van de dag. En dan noem ik niet eens Café de Gaper, waar dat ook weleens plaatsvond, heb ik van horen zeggen. We hebben u leren kennen als iemand voor wie politiek geen bijbaan is maar een plek waar rechtvaardigheid bevochten wordt. Dat zal ook te maken hebben met uw eigen jeugd waarin u armoede kende en als tiener voelde u dat u niet als volwaardige Nederlander werd gezien. De zon van zekerheid waar Roland Holst over schreef stond in uw jeugd dus ook niet altijd strak aan de hemel.

Maar die brak wel door en uw loopbaan nam een vlucht en daarmee ook de betekenis die u voor allerlei Amsterdammers de afgelopen jaren heeft gehad. Namens de gemeenteraad en het college wil ik u daarvoor bedanken en wij wensen u heel veel succes in Den Haag. Het ga u goed.

2

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw ABDI: Lieve Femke, lieve collega 's, lieve Amsterdammers, ik moet zeggen dat het me een beetje al meer ontroerde dan ik had gedacht toen ik even hier fietste zo richting de Stopera terwijl het niet zo lang geleden is dat ik natuurlijk hier in de raad heb gezeten. En ik had me ook voorgenomen zoveel mogelijk uit mijn hoofd te spreken, maar ik merk dat ik dat toch lastig vind. Dus ik ga soms toch wel even kijken naar alles wat ik tegen jullie wilde zeggen. De afgelopen jaren heb ik me inderdaad ingezet voornamelijk voor vrouwen, maar kinderen, eigenlijk iedereen die in mijn ogen geen stem had of onvoldoende werd gehoord. En het kwam niet uit een soort naïef idealisme, dat kwam echt uit een doorleefd besef wat het betekent als de politiek niet voor je is, als de overheid er niet voor je is en wat het betekent als je zo bekneld wordt in je waardigheid, in je vrijheid. Maar ook een idee dat er een onderstroom gewoon is in een samenleving die we heel vaak over het hoofd zien. Er zijn zo vaak onderzoeken of hele heftige uitspraken van ‘zo zit het’ en daarom is het vertrouwen in de politiek weg. Maar ik denk dat heel vaak onderschat wordt de emotie die je voelt als je het gevoel hebt dat je vernederd wordt of als je niet voor volwaardig wordt gezien.

En ik denk dat dat iets is wat links en rechts overstijgt en als je dat niet in je achterhoofd houdt, dan onderschat je ook waarom mensen soms zo verdrietig, zo afgehaakt of zo boos zijn. En het komt misschien een beetje zo pessimistisch, maar dat was het allerminst. Want de reden waarom ik zelf ook politiek actief ben geworden, en ik denk veel van jullie met mij, is omdat ik wel degelijk geloof dat politiek een heel verschil kan maken. En eigenlijk dat geloof is met de jaren steeds sterker geworden. Want politiek gaat voor mij ook niet over pleisters plakken, of eindeloos debatteren of zeggen dat het heel erg ingewikkeld is. Politiek ging voor mij ook heel erg over je stempel drukken op de huidige tijdsgeest, echt strijden tegen bepaalde overtuigingen die weer terugkomen, zoals het vijanddenken of denk aan hoe gewoon en bon ton het geworden is om te doen alsof alles wat we hier hebben zo vanzelfsprekend is. Maar het ging ook om mensen uiteindelijk, om hun waardigheid, om het collectief dat wij samen samenleven waarin ik geloof. En dan wil ik toch, want ik zou niet de sociaaldemocraat zijn als ik niet citeer naar een of andere PvdA’er of oude liederen, dus ik dacht voor de fijnproevers, en dan kijk ik vooral naar mijn collega Kevin, laat ik even de Internationale er weer bijhalen. Want daar zit een zin in, namelijk uit de tweede couplet, de staat verdrukt, de wet is logen.

Eeuwenoud, maar nog altijd relevant. Want hebben wij werkelijk waar ook het tegendeel bewezen? Durven wij vol overtuiging te zeggen de staat maakt vrij, de wet is waarheid? Want worden alle Amsterdammers daadwerkelijk gelijkwaardig behandeld? In mijn ogen nog lange na niet en is dat ook mijn oproep aan jullie. Wees strijdbaar, wees moedig, maar durf ook echt te knokken voor iedereen, ook de mensen die niet op je gestemd hebben, ook voor de mensen die je misschien niet altijd begrijpt, ook de mensen die je soms helemaal tot razernij drijven. Want uiteindelijk, en dat is ook mijn overtuiging geweest, is er zoveel meer dat ons bindt dan dat wat van ons verschilt. En dan wil ik eigenlijk ook nog een paar woorden zeggen richting mijn eigen fractie. Mijn fractie, we begonnen allemaal als nieuwe mensen, nieuwelingen eigenlijk en ik moet eerlijk zeggen, we werden ook best wel onderschat. In de eerste plaats, ik heb jullie echt beschouwd als een familie en ik merk, nu als ik jullie hier zo zie zitten dat ik jullie enorm mis, in het bijzonder ook Lian met wie ik heel vaak samen ben opgetrokken. En het bureau, de griffie, de bodes, iedereen die eigenlijk ons werk makkelijker maakt. Ik heb zoveel gelachen en dat was niet alleen in de raadzaal, ook in de Gaper inderdaad en daarbuiten. Maar ik denk dat het heel belangrijk is omdat politiek ook best wel erg eenzaam kan zijn.

Er is best wel heel snel een oordeel over je. Het kan heel frustrerend zijn, ik heb heel vaak

3

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

heel veel gevloekt en me echt boos gemaakt. Maar ik heb altijd wel het gevoel gehad, ik zit hier wel in een ruimte waar heel veel mensen diezelfde frustratie en idealisme en overtuiging met me delen en daar ben ik heel dankbaar voor en dat is iets wat ik ook meeneem naar Den Haag. En aan alle Amsterdammers, jullie waren mijn moreel kompas. Heel veel Amsterdammers die me hebben gemaild, geapt, gebeld, gestalkt, jullie waren altijd mijn moreel kompas als het ging om de debatten die we hier voerden of de antwoorden die ik kreeg waar ik niet gelukkig mee was. En die blijven ook mijn moreel kompas als ik richting Den Haag ga, want daar schaam ik me zeker niet voor. Ik ben een hele trotse Amsterdammer en ik vond het raadslid zijn een van de mooiste ambten die je als Amsterdammer kunt vervullen en dat wens ik jullie ook toe. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Financiën 10. Vaststellen van de Najaarsnota 2025 VN2025-016270 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar in tweede termijn. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. We hebben vandaag kerstborrel, dus ik was bij de kapper vanochtend en daar ontdekte ik hier een hele grote pluk grijze haren.

Daar schrok ik van en toen zei de kapper, heb je stress? En toen zei ik eigenlijk niet, maar ik heb wel drie hele stressvolle momenten gehad dit jaar, de Voorjaarsnota, begroting en Najaarsnota, omdat het college iedere keer zegt dat de kosten uit de hand lopen en dat kan natuurlijk niet. Deze coalitie legt een rekening van 60 miljoen euro neer naar de volgende coalitie. En dat is problematisch, want daar hebben ze het mandaat niet voor, dat mandaat gaan we namelijk op 18 maart opnieuw vaststellen. En het is ook niet verstandig om zo'n grote rekening door te schuiven, plus nog even de algemene reserve en de frictiekosten die aangevuld moeten worden. En daarom hebben wij een hele simpele motie. Dat is namelijk dat elke euro die er nu nog vrijkomt bijvoorbeeld uit coalitiemiddelen of algemene reserves, dat die direct gealloceerd worden zodat ze bij het volgende integrale wegingsmoment, namelijk de Voorjaarsnota, allemaal gebruikt kunnen worden om de strop van deze coalitiepartijen die maar geen verantwoordelijkheid nemen om hun eigen kosten goed te maken, om die te dichten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan in tweede termijn. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Bij de behandeling van de begroting 2026 zei ik dat dit college de Klarna-begrotingsmethode had toegepast. We shoppen nu en betalen later af.

Nu gekeken naar de Najaarsnota moet ik denken dat het college haar slag heeft geslagen bij een black friday-deal, want zelfs de taakstellingen die al op tafel stonden zijn niet goed genoeg doorgevoerd en gisteren werd ook duidelijk dat het helemaal niet concreet is in welk P&C-cyclusdocument het dan vervolgens terugkomt. We weten dat voor de ambtelijke bezuiniging van 15 miljoen euro structureel van 2027, dat daar nog geen

4

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

uitgewerkt plan voor lag, in ieder geval voor de begroting, daar wordt nu aan gewerkt. Maar al deze ontwikkelingen bij elkaar roepen wel vragen op over hoe het nu verder gaat met die ambtelijke bezuiniging van 15 miljoen euro. Dat is op zich niet zo heel veel, maar als die huidige opgaven niet lukken dan roept dat wel vraagtekens op over hoe dat verder in zijn vervolg gaat met die aanstaande bezuiniging. Dus daarom een motie met veel van de oppositiepartijen om eigenlijk aan de wethouder te zeggen, dit plan zou dus komen voor 1 april 2026 en wij willen de wethouder daaraan houden. Maar ook als signaal aan de wethouder, dat we toch wensen voor meer grip en controle op dit proces. Nogmaals, als we nu al zien dat het een grote moeite is om uitvoeringskracht te laten zien binnen de afdeling Bestuur en Organisatie, dan vind ik dat wij als raad daar scherper op moeten zijn. En met mij ook een groot deel van de oppositie. Om mijn Klarna-analogie af te maken, als het nog niet lukt voor 1 april, dan trekken wij toch het uniform aan van een gerechtsdeurwaarder en dan gaan we aankloppen bij de kamer van de wethouder en de vraag stellen, mevrouw, hoe gaat u de rekeningen nu betalen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Heel kort, voorzitter. Ik wilde toch nog even reflecteren op het debat van gisteren over de leesbaarheid van de Najaarsnota.

We hebben twee debatten nodig gehad om een brief te ontvangen waarbij eigenlijk nu duidelijk is hoe die tegenvallers zijn opgebouwd. Het was niet duidelijk af te lezen aan de Najaarsnota, het stond verspreid over zes pagina's. We hebben de afgelopen vier jaar heel vaak discussies gehad over leesbaarheid en als het zoveel raadsleden van verschillende fracties, oppositie en coalitie, niet lukt om uit zo'n document goed in te zien wat zo'n tegenvaller is kunnen we ook niet verwachten dat de gewone Amsterdammer dat ook kan. Dus ik wil toch aan het college meegeven om wat scherper te zijn op die leesbaarheid en dat ook mee te nemen voor de volgende keer. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers in tweede termijn. Het lid BURGERS: Voorzitter, dank u wel. Het lid Havelaar gaf aan dit jaar drie stressvolle momenten te hebben gehad en dat daardoor zijn haar grijs werd. Ik heb ook drie stressvolle momenten gehad, helaas blijft het niet bij mij bij grijze haren, het is erger, maar bij de eindejaarsbijeenkomst vanavond wil ik wat meer vertellen over mijn drie stressvolle momenten die overigens niets te maken hebben met de financiën van de gemeente, want dan zou ik het hele jaar stress kunnen hebben. Eerder gaven we aan dat we bij het vaststellen van de Najaarsnota graag meer sturingsruimte zouden willen. De cijfers over de interne organisatie zijn alarmerend.

De wethouder beloofde in de begroting een hervorming naar een slagvaardiger en kleinere gemeente, maar in plaats daarvan zien we een structureel uit de hand lopende kostenpost op de bedrijfsvoering. Daarom ondersteunen wij beide moties, want wat we zien is schokkend. De kosten voor Bestuur en Organisatie zijn in 2025 drie keer achter elkaar tegengevallen, bij elkaar maar liefst een bedrag van 62, bijna 63 miljoen. Het is onacceptabel dat de gevolgen van het uit de hand lopen interne beheer worden doorgeschoven naar de toekomst, gelet op de omvang van het bedrag. En daarom verzoeken wij met deze motie het college om bij de Voorjaarsnota, het eerstvolgende moment, met een realistisch en onderbouwd voorstel te komen om deze tegenvaller van 63

5

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

miljoen te dekken. Hoe kijkt de wethouder nu terug op wat ze bij de begroting zei? Het is belangrijk dat een nieuw college een goede financiële start heeft. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel in tweede termijn. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Weet je wat dit college heel goed kan? Geld uitgeven. Als het niet opgaat gaat aan het loon van weggepeste ambtenaren, dan is het wel de voorbereiding van een megabordeel dat er nooit gaat komen of een zogenaamd gesponsord verjaardagsfeestje van de stad. Het gat in de hand is hier gigantisch en zelfs de hand ophouden bij het Rijk lukt niet, want schelden helpt nu eenmaal niet als je iets van iemand gedaan wilt hebben. Ondertussen is het college nauwelijks de baas in Amsterdam, want alles wat ze aanpakt lijkt alleen maar erger te worden. Racisme, armoede, verdeeldheid en zware criminaliteit gedijen prima waar steeds meer brave burgers deze bestuurlijke hel ontvluchten. Daarom steunen wij de motie van collega Havelaar van harte. Wat ons betreft mag het hele college onder de curatele van de VVD. Maar goed, laten we beginnen met deze motie en dan kijken we het even aan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording in tweede termijn. Wethouder VAN BUREN: Voorzitter, ik zal de moties ook officieel preadviseren, maar ik wil ze echt nog even goed lezen, ik heb ze nog niet gezien.

Ik wil wel even toch reageren op een aantal zaken. Ten eerste over de leesbaarheid, ik heb gisteren ook gezegd dat als door raadsleden niet goed gezien kan worden, als je de stukken helemaal goed doorleest, we konden gisteren ook copy-paste en hebben we het lijstje ook naar de raad gestuurd. Als dat zo blijkt dat het niet goed leesbaar is, dat heb ik ook gezegd, we gaan werken aan de leesbaarheid en dat hebben we natuurlijk ook gedaan bij de begroting. Maar nogmaals wil ik hier wel benadrukken dat alles wel in de Najaarsnota stond. Dus in de stukken heeft u alles kunnen lezen. We hebben het gisteren voor u samengevat in de brief. Dan over de grijze haren, die heb ik ook maar gelukkig bestaan er kappers dat ze geverfd kunnen worden. Want het lid Burgers heeft natuurlijk ook veel stress, maar u zult begrijpen dat ik ook best wel veel stress heb gehad de afgelopen jaren, juist om ook de problemen naar boven te krijgen en om ervoor te zorgen dat we het oplossen en dat we zo transparant als mogelijk zijn ook richting de raad en u daarover informeren. En voor alle afwijkingen binnen bedrijfsvoering en die onszelf als college ook zorgen baren worden maatregelen voorbereid om te zorgen dat de afwijkingen niet blijven bestaan. Dus we zijn hier druk mee bezig.

En daarvoor hebben we ook een traject ingezet, met onder andere de heer van Lieshout waar wij natuurlijk ook zeggen dat moet ook breder worden opgepakt. En die voorbereidingen zijn in volle gang en daar gaan we ook nog heel zorgvuldig en uitgebreid met de raad over in gesprek. Dan nog de deurwaarder die bij mij aan de deur zal aankloppen, hoop ik dat dat niet gebeurt want dan hebben we alleen maar extra incassokosten en die proberen we als gemeente natuurlijk ook zoveel mogelijk te vermijden, ook richting onze inwoners. (Het lid KHAN: Voorzitter, nog even terug naar het punt over leesbaarheid, want ik ben het eens met het lid Garmy. Als je leest in de brief die is gestuurd gisteren, dan zijn al die individuele punten verspreid over vijf pagina's. Ik snap dat de wethouder zegt het staat er gewoon in, het is er allemaal in opgenomen, dat klopt ook. Maar je moet echt wel met een

6

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vergrootglas eroverheen om dat allemaal bij elkaar te krijgen. En als het belangrijkste punt is dat er zo'n grote overschrijding is, dan lijkt het toch wel heel erg eenvoudig om dat in één tabel te laten zien. Ik weet niet waarom het dan op een gegeven moment, in het kader van de vergrotende leesbaarheid van de begroting, daarin niet wordt opgenomen. Het lijkt me juist evident om dat gewoon heel duidelijk te laten zien, toch?) Voorzitter nogmaals, vijf pagina's is ook niet heel veel. Ik denk dat er wel heel veel stukken zijn die uit meerdere pagina's bestaan. Want dit gaat over een Najaarsnota, het is een tussentijdse prognose, we komen straks ook nog met de jaarrekening. Het stond wel in één tabel. Ik wil hier ook niet over in discussie gaan en ik zeg, als het de raad moeite kost om deze stukken te lezen dan zal ik ervoor zorgen dat het leesbaarder wordt. Maar ik wil toch met stelligheid ontkennen dat in vijf pagina's waar het staat, het staat wel in de Najaarsnota. Dus nogmaals, ik heb gezegd we gaan werken aan de leesbaarheid en het is jammer dat het toch zo onduidelijk is geweest. (Het lid KHAN: Maar voorzitter, het antwoord had dan ook veel makkelijk kunnen zijn. Namelijk als meerdere partijen dit aangeven dat het makkelijker voor ons is als dat gewoon in één overzichtelijke tabel wordt geproduceerd, dan hoeven wij deze discussie ook niet te hebben.

En als dat het verzoek is vanuit de raad, dan verwacht ik wel dat de wethouder daaraan tegemoetkomt.) Voorzitter, ik heb dat volgens mij al vier keer gezegd. En het staat ook in één tabel in de stukken en de toelichtingen staan er nu achter, dat staat in vijf pagina's. En ik heb nu al drie keer toegezegd dat we het overzichtelijker zullen maken als dat zo ingewikkeld is om te lezen. Maar het staat gewoon in een tabel in de Najaarsnota. (Het lid KHAN: Ik hecht er toch nogal om dit te onderstrepen, want ik zie ook de wethouder verzuchtend reageren. Het is niet alleen maar de fractie van DENK die dit zegt, er zijn meerdere fracties die dit aangeven, dat het voor ons gewoon makkelijker is om hiermee aan de slag te gaan. En ik snap niet waarom dat moet leiden tot verzuchtingen. De wethouder had gewoon kunnen aangeven, dat hadden we gewoon beter moeten doen en that’s it. Dan kunnen we ook doorgaan.) Voorzitter, sorry hoor. Ik verzucht alleen maar omdat ik dat al vier keer heb gezegd. Ik blijf mezelf herhalen. Ik heb het gisteren al gezegd dat als het zo is dat de leesbaarheid niet goed is dat we daaraan gaan werken. Dat heb ik al vier keer gezegd. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen voor een punt van orde. Het lid VAN PIJPEN: Er zijn nog geen preadviezen gegeven op de moties omdat de wethouder die nog niet heeft kunnen lezen.

Dus dat is logisch, maar wanneer komen die dan? De VOORZITTER: Dat betekent dat we dit punt nog niet afronden, dat de wethouder in staat is om even goed de moties te lezen en dan laat zij ons weten wanneer ze haar preadvies geeft. Dan moet in ieder geval ruimschoots voor de stemmingen. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 25.

7

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Beschikbaar stellen van gelden uit het Klimaatfonds ten behoeve van een subsidieregeling Duurzame Amsterdamse Gebouwen VN2025-013934 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER: Dank, voorzitter. Mijn fractie wil eigenlijk vooral graag de loftrompet over dit voorstel steken. Want wat we hier eigenlijk doen, Den Haag laat de bal vallen en wij rapen hem op. En we hadden bij de commissie de voorzitter van de VvE-bond, er zijn heel veel Amsterdammers en heel veel VvE's die heel graag willen verduurzamen. Het is ongelooflijk belangrijk dat ook die Amsterdammers, dat het van onderop komt en dat wij daar als gemeente een rol in spelen en dat we ze blijven ondersteunen. Dus alle lof voor dit voorstel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager. Het lid DE JAGER: Ik wilde graag even van de gelegenheid gebruikmaken om te zeggen dat D66 heel graag wil dat deze subsidie er komt. Het is voor VvE’s helemaal niet makkelijk om te verduurzamen en ik dacht ik kan hier toch even dat voorbeeld noemen uit het Parool van Groenhoven. Dat was een mooi artikel en het is hen wel gelukt en het gaat om veel woningen die met elkaar toch dat hele besluitvormingsproces door zijn om dat hele gebouw te gaan verduurzamen en over te gaan op een warmtenet. En deze subsidie gaat dit soort VvE's helpen om dat vaker te kunnen doen. De discussie wordt gesloten. 26.

Beschikbaar stellen van gelden uit het Klimaatfonds voor het oprichten van een Energie Diensten Organisatie VN2025-014371 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. En bedankt voor de aanvullende brief. Met de hakken over de sloot ga ik de gok aan dat het toch voldoende CO 2-besparing oplevert voor normale bedragen en zal ik voor het voorstel stemmen. En ik dank de wethouder nog voor de toelichting die we per post gekregen hebben. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Je hebt hele onwaarheden, halve onwaarheden en linkse frames. En die linkse frames bewegen een beetje tussen de eerste twee in. Het is niet zo dat het altijd helemaal onwaar is, maar het is in veel gevallen toch misleidend wat er bijvoorbeeld in de tekst in de brief allemaal wordt geuit door het college. Ik heb een motie ingediend, die is net ingediend dus die komt er nog aan, maar die gaat over welke woorden er zoal worden gebruikt in de brief en dan zijn er een aantal waarvan ik zou zeggen, gebruik het gewoon niet. Bijvoorbeeld als we het hebben over energiegemeenschappen, ik zal niet zeggen dat er helemaal geen energiegemeenschappen zijn, maar als je gewoon dat heel generalistisch gebruikt dan ga je er eigenlijk van uit dat het allemaal echt gemeenschappen zijn en dat zijn het natuurlijk

8

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gewoon niet. Dus ik zou zeggen, schrap dat woord en spreek gewoon over eigenaren of aandeelhouders in het vervolg. Verder de lokaal-eigendom-terminologie, gewoon helemaal niet gebruiken want er zit niet eens een definitie aan vast. Dus waarom zouden we de indruk wekken dat het lokaal eigendom is? Dan rechtvaardige en inclusieve energietransitie, niet meer gebruiken, gewoon alleen maar energietransitie, dat dekt altijd de lading. En dan in de laatste plaats de term democratisering van het energiesysteem, ik begrijp eigenlijk helemaal niet wat dit toevoegt aan de hele discussie. Mensen willen gewoon dat het licht aangaat en dat het een beetje betaalbaar is. En of het democratisch is of niet, dat zal denk ik de meeste mensen een worst zijn. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Kreuger inzake geen misleidende termen over de energietransitie, nr.

567.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in relatie tot de Energie Diensten Organisatie spreekt het college voortaan niet meer over energiegemeenschappen, maar gebruikt de term aandeelhouders of eigenaren; de term lokaal eigendom wordt niet meer gebruikt; rechtvaardige en inclusieve energietransitie wordt voortaan gewoon energietransitie; de term democratisering van het energiesysteem wordt niet meer gebruikt; verzoekt het college en betrokken partijen deze terminologie consequent toe te passen in alle communicatie, beleidsdocumenten en uitingen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS: Dank, voorzitter. En dank ook aan het CDA voor het akkoord, zullen we maar zeggen. En ook blij dat de brief daaraan heeft kunnen bijdragen. En natuurlijk jammer dat de brief over lokaal eigendom niet heeft kunnen bijdragen aan een akkoord van JA21 terwijl we zo ons best hebben gedaan, vond ik. We hebben helemaal opgeschreven welke partijen dan allemaal in Amsterdam Wind zitten, wie er allemaal betrokken zijn bij NDSM Energie, bijvoorbeeld het bedrijf Damen, de NDSM zelf, de Febo, allemaal partijen die lokale wortels hebben en volgens mij ook JA21 gewoon heel erg waardeert. Dus jammer dat we daar niet uit zijn gekomen.

Dan kom ik bij de motie en het gaat eenieder misschien verbazen, maar ik moet die toch helaas ontraden. En dat komt door een aantal zaken. Eén bijvoorbeeld, energiegemeenschappen is een term die ook gewoon in de wet wordt gebruikt en ook in de Warmtewet wordt gebruikt. Diezelfde terminologie hanteren wij ook. Het is volgens mij ook een goed idee als de wethouder dezelfde termen gebruikt als de rijksoverheid daarin. Ik ga heel erg voor een rechtvaardige en inclusieve energietransitie, niet alleen maar voor een energietransitie die gaat van de ene bron, fossiel, naar een duurzame bron, maar ook een energietransitie waar mensen juist wat aan hebben. En daarbij is democratisering van het systeem ontzettend belangrijk. Want het college vindt het belangrijk dat mensen veel meer invloed hebben op de bronnen van energie, de betaalbaarheid van energie en de duurzaamheid van energie. Dus helaas moet ik de motie ontraden.

9

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid KREUGER: Voorzitter, de reden dat ik dit zo opschrijf, ik had ook in de commissie natuurlijk het voorbeeld van de Noorder IJplas erbij gehaald en deze mensen kunnen helemaal niets met deze terminologie. Die denken gewoon alleen maar, ik ben geen lokale eigenaar. Dat zijn die bedrijven waarvan de wethouder zegt dat zijn geen bedrijven. Dat zijn gewoon bedrijven die daarachter zitten. En ook als het gaat om bijvoorbeeld vrijwilligers, het klopt, het zijn inderdaad vrijwilligers, maar het zijn niet de lokale Rob en Joke die ook de voetbalkantine draaiende houden. Dit is gewoon de piekelite van Amsterdam die allemaal in de duurzaamheidsindustrie zitten en die inderdaad vrijwillig hun steentje bijdragen. Maar doe nu niet alsof het allemaal zo maar burgers zijn die in één keer dachten ik wil van het gas af of ik wil een windturbine in de tuin, want het is gewoon niet zo.) Voorzitter, ik hoor vooral volgens mij een mening die me toch ook wel verbaasd. Daarom noem ik de bedrijven nog even, zoals Damen, Febo, allemaal geworteld daar in Noord en volgens mij vindt JA21 die ook gewoon hartstikke belangrijk. Die zijn een onderdeel van NDSM Energie en dat zijn de mensen die heel hard werken aan de windmolens bij de Noorder IJplas. Het is zeker lokaal geworteld.

Betekent dat dat iedereen dan enthousiast is als er een windmolen wordt gerealiseerd in de buurt van jouw woning? Nee, dat is natuurlijk niet zo. En dat hebben we ook nooit gesteld dat dat zo zou zijn. We hebben in de brief ook een definitie opgenomen van lokaal eigendom voor wie hem nog na wil lezen zodat het ook helder is in onze verordening wat wij vragen. De discussie wordt gesloten. 27. Beschikbaar stellen van gelden uit het Klimaatfonds ten behoeve van de voortzetting van het Isolatieoffensief in 2027 VN2025-015706 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP: Voorzitter, de VVD staat voor effectief, doelgericht en kostenbewust beleid en isolatie is daar een schoolvoorbeeld van. Alles wat je niet hoeft te verstoken hoef je niet te betalen. Het verlaagt de energierekening, verhoogt het wooncomfort en dringt ook nog eens de CO2-uitstoot terug, goed voor het klimaat en goed voor de portemonnee van de Amsterdammers. Ik wil graag even dit debat afwachten om te kijken waar we uitkomen, maar ik overweeg een motie in te dienen om de 4,5 miljoen, die oorspronkelijk bedoeld was voor verduurzaming, te investeren in isolatiefonds zodat we dat terecht kunnen laten komen bij woningen met lage energielabels en ook de middeninkomens. Want daar is de nood ook hoog en middelen beperkt. Ik hoor graag wat de wethouder hiervan vindt en ga graag het debat aan.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager. Het lid DE JAGER: Het lastige van coalitieperiodes van vier jaar is dat je ambtelijk een heel mooi programma kunt opzetten, maar zeker als dat incidenteel gefinancierd is vanuit coalitiemiddelen, dan moet je maar afwachten of na die vier jaar jouw baan nog steeds blijft bestaan en of je door kan met zo'n programma. Dus wat de wethouder hier doet

10

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

is zekerstellen dat we ook na volgend jaar door kunnen gaan met het Isolatieoffensief. En ik hoor net de VVD spreken over het Isolatieoffensief. Ik denk dat dit nou echt een maatregel is op het gebied van duurzaamheid waar van links tot rechts iedereen achter staat. Nu heb ik ook de motie van de VVD gelezen en ik moet zeggen ik vind het eigenlijk wel een heel mooi teken dat de VVD hier een motie indient om te zeggen laten we dat Isolatieoffensief niet alleen bestendigen na deze coalitieperiode, maar ook ervoor zorgen dat we de buurten waar we dat doen uitbreiden. Want het is niet alleen de buurten waar we nu bezig zijn met dat Isolatieoffensief waar het nodig is, dat is ook op andere plekken in de stad hard nodig. (Het lid VAN DER KAMP: Voorzitter, ik ben blij met het betoog van D66 hier. En mag ik dan ook constateren dat als zelfs de VVD zegt dat die middelen moeten naar isoleren dat D66 dan zegt, dat kunnen we toch eigenlijk niet laten liggen. Daar gaat uw fractie voor stemmen.) Ik zou denken als wij extra middelen voor duurzaamheid kunnen behouden, zou ik eigenlijk willen zeggen, want die 4,5 miljoen die anders verdwijnt in de algemene middelen blijft niet per se behouden voor duurzaamheid, dat zou wel iets zijn waar ik het glas op wil heffen vanmiddag als we dat kunnen doen. (Het lid VAN DER KAMP: Voorzitter, dat is bijna een toezegging.

Maar ik ben nieuwsgierig wat de wethouder daarvan vindt.) Wethouder PELS: Voorzitter, dank en fijn ook alle steun voor het Isolatieoffensief. Een goed moment misschien ook om alle ambtenaren die hier keihard aan hebben gewerkt om dit programma op te bouwen, helemaal vanaf het begin af aan hebben zij hier heel hard aan getrokken om zover te komen zoals we nu zijn. Er ligt ook nog heel veel werk voor ons, maar heel veel complimenten voor iedereen die zich daarmee bezighoudt. Want ik weet dat ze er alles aan hebben gedaan om dit vooruit te krijgen. En we staan ook nu al veel verder dan de startblokken en daarom hebben we dit ook gedaan. We zeggen we moeten ervoor zorgen dat dit plan wat geboren is in deze periode sowieso door kan gaan in een volgende periode, dat het niet stil komt te liggen. En daarom hebben we alvast voor 2027 dit geld gereserveerd. En er is natuurlijk geen wethouder te vinden die niet meer geld uit wil geven aan haar plannen als daar ruimte voor is, bijvoorbeeld door het ook uit te breiden. Ik denk wel dat dit iets is wat we in een nieuwe periode zouden moeten doen, want dat vraagt ook onderzoek. We hebben ook het kaartje nog toegestuurd van welke buurten helpen we nu. Dat zijn de buurten waar mensen het minste geld hebben en tegelijkertijd het meeste geld uitgeven aan energiekosten. En we zouden moeten onderzoeken welke buurten wil je dan vervolgens doen.

Want het is niet per se gezegd dat mensen met een hoog inkomen en hoge energielasten, dat wij die moeten gaan helpen met subsidies. Vaak kunnen zij dat zelf wel betalen. Dus dat vraagt onderzoek. Dus dat kan ik sowieso toezeggen om dat voor de volgende periode voor de onderhandelingen klaar te hebben liggen voor een eerste verkenning van hoe zou je zo'n Isolatieoffensief verder uit kunnen breiden ook naar andere buurten dan de 144 die wij hebben aangewezen. Maar helaas, vanwege de dekking moet ik nu negatief adviseren om de 4,5 miljoen hiervoor vrij te maken. En dat komt eigenlijk vooral omdat we gewoon als college afspraken hebben gemaakt eerder. We hebben bij een van de begrotingsbehandelingen alle reserves eigenlijk bevroren en gezegd alles wat er nu in zit wat niet een heel concreet bestedingsplan heeft, dat laten we vrijvallen naar de algemene reserve. Ook met het oog op dat de algemene reserve, zoals het lid Havelaar al zei, ook wel wat hulp kan gebruiken. Dus dat is volgens

11

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

mij meer in discussie die u met de collega van Financiën moet voeren. Maar dit is de afspraak die wij hebben gemaakt in het college. De algemene reserve heeft dit geld ook nodig. Dus als het anders bestemd wordt, dan moet de raad zich daar wel van bewust zijn dat dat een effect heeft op het weerstandsvermogen. (Het lid DE JAGER: Ik begrijp heel goed wat de wethouder zegt ten aanzien van de vrijval naar de algemene reserve. Daar willen we dan volgens mij ook niet aankomen, want dat is belangrijk dat dat behouden blijft. Tegelijkertijd staat er in de toelichting dat een deel vrijvalt naar de algemene middelen omdat die niet nodig was voor de algemene reserve, omdat daar geen beslag op was. Dus hoe zit dat dan?) Zo heb ik het niet van Financiën begrepen, dat dat niet nodig zou zijn. Dat kunnen we natuurlijk wel nog even laten uitzoeken zodat u dat weet en mee kunt nemen in de beoordeling of we meer geld inzetten of niet. De motie is natuurlijk nog niet ingediend. Op het moment dat die wordt ingediend wil ik wel graag meegeven aan de indiener en de raad dat we het geld nu alleen wel in kunnen zetten als we het plan om ongewijzigd laten. Dus dan kunnen we het extra inzetten ook voor het jaar daarna en dan kunnen we wel onderzoeken richting een nieuwe coalitieonderhandeling hoe zouden we het kunnen gaan verbreden. Maar dat kunnen we niet nu al doen.

En ik vind dat we ook niet in de laatste drie maanden van deze raad 4,5 miljoen voor een nieuw plan kunnen bestemmen. Dan weten we eigenlijk het is sowieso pas uitgewerkt na de zomer. Dus ik kan het wel voorbereiden hoe dat eruitziet maar niet nu al meenemen in de uitvoering. (Het lid DE JAGER: Nee, het is niet nodig om dat nader toe te lichten want ik kan dit gewoon lezen in den Najaarsnota. Dus een deel valt vrij aan de algemene reserve en een deel aan de algemene middelen. Zo staat het gewoon omschreven, dus dat vind ik heel helder en er is geen nadere toelichting op nodig. Tegelijkertijd is dat het niet erg is dat het plan nog even duurt om uit te werken, want dit gaat nou juist over de voortzetting in 2027, dat is het agendapunt wat voorligt. Dus volgens mij is die tijd er ook en ik durf er toch wel van uit te gaan dat er meer buurten zijn in Amsterdam dan nu logischerwijs die we ook zouden willen bedienen met het Isolatieoffensief.) Die zijn er zeker maar dat zou ik wel integraal willen afwegen. Dus daarom is mijn voorstel om het in tweeën te knippen. Dus dat kan denk ik nog verwerkt worden in de motie, want de motie is toch nog niet ingediend. Dat we aan de ene kant onderzoeken welke buurten zijn de eerste buurten waar je wil gaan beginnen en op welke voorwaarden geven we dat vorm.

Bijvoorbeeld het lijkt mij belangrijk, en vanuit dit college wat we hebben vormgegeven, ook om dan goed naar inkomen te kijken en wat zijn dan de volgende buurten waar je wil beginnen en wat betekent dat dan. Want onder het Isolatieoffensief ligt ontzettend veel onderzoekswerk, zijn er veel VvE’s, zijn het corporaties, zitten er veel eigenaar-bewoners met een laag inkomen. En dat vind ik moeten we eerst wel goed uitzoeken en in een breder verhaal zetten. Want ik denk ook, we hebben aan 4,5 miljoen in een volgende periode niet genoeg als we willen uitbreiden. 4,5 miljoen is een derde van wat we nu in Noord neer hebben gezet wat veel te weinig is, wat echt veel te weinig is. Dus dan hebben we 4,5 miljoen voor buurten die misschien veel groter zijn. Vandaar dat ik zeg volgens mij is het veel effectiever om het uit te werken richting een nieuw collegeprogramma om een veel groter plan neer te leggen van welke buurten wil je aangaan en wat voor geld is daar dan bij nodig. En dan kan een nieuwe coalitie in overweging nemen, welke middelen gebruik ik daarvoor als dekking.

12

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN DER KAMP: Maar eigenlijk als ik het betoog van de wethouder volg stelt ze toch ook als je dit inzet, er is nog meer nodig. En waarom zou je dit nu dan niet alvast toch alloceren? Want het was hier al voor voorbestemd, hier was al over nagedacht. Specifiek, maak het voor middeninkomens en doe het voor slechte energielabels. Hoeveel meer criteria heeft deze wethouder nodig? Wat zou er dan nodig zijn?) Dat is natuurlijk nog steeds heel grof. Want waar wonen die middeninkomens? Wonen die in huurhuizen? Want dit college ziet geen meerwaarde in het subsidiëren van private verhuurders die op dit moment al genoeg winst draaien. Dus we moeten dit echt heel erg goed onderzoeken voordat we een plan neerleggen. En daarin is ook de eerlijkheid, 4,5 miljoen is niet genoeg. En dan is het ook nog zo dat een fractie daarvan misschien beschikbaar zou zijn. De lezing vanuit Financiën is anders, dus ik vind het nog steeds wel belangrijk dat we die informatie beschikbaar stellen en dat iedereen bij de weging van de motie daar rekening mee kan houden, zoals het lid Havelaar ook al zei.

Vandaar mijn voorstel, pas de motie aan, vraag om het in kaart brengen van welke buurten volgens dit college als eerste in aanmerking zouden komen om het uit te breiden en wat daarvoor nodig is aan financiële middelen om een nieuwe 2.0-versie te maken van het Isolatieoffensief die de hele periode meegaat. En dan kan ik u verzekeren, dat gaat dan om een heel veel groter bedrag. (Het lid VAN DER KAMP: Wat vindt de wethouder van het idee om het dan naar middeninkomens te doen? Daar zegt ze van, dat vind ik überhaupt een slecht idee.) Nee voorzitter, dat vind ik zeker niet überhaupt een slecht idee. Maar ik wil wel graag daarmee kijken naar wie is de eigenaar van de woning. Want bijvoorbeeld als dat middeninkomen woont in een woning van een particuliere verhuurder, dan is het zo op het moment dat wij die particuliere verhuurders subsidie geven dat hij los van die subsidie alsnog de huur kan verhogen. En wie hebben dan geholpen? En dan kan hij zelfs afdwingen, omdat de woning namelijk is verbeterd. Dus dat kan hij aantonen dat dat zo is en dan mag je de huur verhogen. Dat vind ik een fout in het systeem, maar daar gaan wij als gemeente niet over, dat moet de rijksoverheid oplossen.

En daarom denk ik, laat ons daar even goed naar kijken, vraag ons in een motie om onderzoek te doen welke inkomens in welke gebieden en met welke energielabels als eerste geholpen zouden kunnen worden in de uitbreiding van het Isolatieoffensief. Dat hebben we ook al aangekondigd dat we dat graag zouden willen in een volgende periode, maar die opdracht moet dan wel ook van een nieuwe coalitie komen. (Het lid VAN DER KAMP: We zouden een tweede termijn kunnen doen. Ik denk dat ik daar, op zich, wel wat voor voel. Ik wil er even over nadenken, maar ik moet nu wel met die motie komen natuurlijk. Dus dat maakt het een beetje lastig.) De VOORZITTER: We houden hem nog even open en dan zoekt u het samen maar even een beetje uit. Volkshuisvesting 28. Vaststellen van de stukken ter wijziging van de Huisvestingsverordening, de Legesverordening en Leegstandverordening per 1 januari 2026 VN2025-011930

13

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende amendementen en moties zijn ingekomen: Amendement van de leden Havelaar en Von Gerhardt inzake het schrappen van de vergunningplicht voor tweede woningen, nr. 549.25 Besluit: Artikel I, onder Q: artikel 3.3.5a, te schrappen uit de verordening; en de toelichting overeenkomstig aan te passen. Amendement van de leden Von Gerhardt en Broersen inzake optimaal gebruikmaken van de ruimte in de stad, nr. 556.25 Besluit: in de Wijziging Huisvestingsverordening Amsterdam 2026, onder Artikel I, bepaling O, een nieuwe bepaling O.a toe te voegen, luidende: O.a Artikel 3.1.4 wordt als volgt gewijzigd: Het eerste lid komt als volgt te luiden: Voor het omzetten van een zelfstandige woonruimte in onzelfstandige woonruimten is geen omzettingsvergunning als bedoeld in artikel 3.1.1, tweede lid, onderdeel c, noodzakelijk mits en zolang de woonruimte door ten hoogste drie volwassenen wordt bewoond. Amendement van de leden Von Gerhardt en Broersen inzake geef corporaties de mogelijkheid tot friendscontracten, nr. 557.25 Besluit: in de Wijziging Huisvestingsverordening Amsterdam 2026, onder Artikel I, bepaling R, een nieuwe bepaling R.a toe te voegen, luidende: R.a Artikel 3.3.9 wordt als volgt gewijzigd: 1. aan het tweede lid wordt, onder verlettering van onderdelen b tot en met g naar onderdelen c tot en met h, een nieuw onderdeel b toegevoegd, luidende: b.

Partijen waar afspraken mee zijn gemaakt in de samenwerkingsafspraken hebben naast de mogelijkheid voor een individueel schriftelijke huurcontract ook de mogelijkheid om met gezamenlijke friendscontracten te werken. Motie van de leden Havelaar, Von Gerhardt, Van Schijndel en Van Berkel inzake overgangsregeling tweede woningen bij verhuizing binnen Nederland, nr. 565.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: het overgangsjaar 2026 te gebruiken om de regeling zodanig aan te passen dat vanaf 2027 ook mensen die binnen Nederland verhuizen onder dezelfde voorwaarden hun Amsterdamse woning als tweede woning kunnen behouden als mensen die naar het buitenland verhuizen; de raad voor 1 oktober 2026 te informeren over de uitwerking van deze aanpassing. Motie van de leden Aslami, Von Gerhardt en Broersen inzake een tijdige evaluatie van de maatregel tweede woningen, nr. 566.25

14

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: na één jaar na inwerkingtreding van het vergunningstelsel een evaluatie aan de raad te sturen, waarin ten minste wordt onderzocht: de effectiviteit, proportionaliteit en doelmatigheid van de maatregel; de werking van de huidige uitzonderingscategorieën; de toepassing en noodzaak van de hardheidsclausule; de praktische gevolgen van het overgangsrecht voor bestaande situaties. De amendementen en moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Als je van de generatie bent waarbij vrienden om je heen een woning delen of eigenlijk constant op zoek zijn naar een kamer of een woning, dan krijg je vrij regelmatig de meest bizarre verhalen mee. Huizen met vijf slaapkamers op een vierde verdieping waar geen gezin in wil en waar twee studenten of starters samen een onbetaalbaar huis delen omdat er geen vergunning is voor die andere drie slaapkamers. Groningers die studeren in Amsterdam maar een dagje terug naar Groningen moeten voor de huisarts omdat ze hier niet staan ingeschreven en in een kamer wonen zonder contract. De woningdeelregels knellen en schieten soms vooral in het voorbeeld van net volledig het doel voorbij. En in zulke gevallen heeft geen enkele Amsterdammer hier wat aan.

Daarom dienen we vandaag samen met het lid Von Gerhardt een amendement in om de regels voor woningdelen te versoepelen en het delen met drie personen mogelijk te maken. Deze regeling is in onze ogen onnodig en heeft bovendien nog het negatieve gevolg dat er onveilige situaties ontstaan omdat huurders niet durven aan te kloppen bij een huisbaas als er iets kapot is. Het argument van mogelijke overlast begin ik nogal vervelend te vinden. Uit onderzoeken van onder andere Platform31 blijkt dat er te veel wordt gedacht vanuit de angst van zittende bewoners en te weinig vanuit de realiteit van jonge woningzoekenden. Het is tijd dat we die horrorverhalen van woningdelers loslaten en ruimte creëren voor een groep die we als stad heel hard nodig hebben. Het college heeft in het coalitieakkoord zelf de ambitie vastgelegd dat de woningnood onder studenten, jongeren en starters moet worden verlicht, onder andere door knellende voorwaarden te schappen en vandaag vragen wij simpelweg om die eigen belofte waar te maken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj. Het lid TAJ: Dank voorzitter, ik zal het kort houden. We hebben dit uitvoerig besproken tijdens de commissie twee weken geleden maar als GroenLinks noemde ik daar ook al dat ons mantra tegenwoordig is woningen zijn bedoeld om erin te wonen en niet om geld eraan te verdienen.

En dat is precies wat we beogen met alle wijzigingen die nu worden doorgevoerd in de Huisvestingsverordening, waaronder natuurlijk de escalatieladder vakantieverhuur die nu eindelijk wordt doorgevoerd. Daar staan we vierkant achter, juist om ook de overlast te beperken in wijken waar dat al best wel hoog is. En verder natuurlijk nieuw is de vergunningsplicht, het aanvragen daarvan voor een tweede woning. Daar hebben we ook uitvoerig over gedebatteerd maar als GroenLinks staan we daar natuurlijk

15

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ook vierkant achter. Want laat het duidelijk zijn, woningen zijn bedoeld om erin te wonen en niet om geld te verdienen. (Het lid HAVELAAR: Hoeveel woningen levert die pied-à-terre-vergunning op denkt u?) Dat gaan we nog zien. Volgens mij ligt er ook een motie voor ons van D66 om dit goed te evalueren. En natuurlijk kent u mij niet anders dan dat ik altijd voor goede evaluaties sta. (Het lid HAVELAAR: Maar u staat ook voor minder beleid volgens de begroting. Ik heb het even uitgerekend, het levert waarschijnlijk tussen de 35 en de 70 woningen per jaar op. Het kost ongeveer 3 ton, namelijk 3 fte, dat is 8.571 euro per woning voor die 35 tot 70 woningen. Vindt u dat een terecht bedrag om hieraan uit te geven?) Ik heb geen idee waar deze berekeningen van het CDA op berusten. Dus dit moeten we dan nog maar even zien. Maar het gaat ook om het signaal dat we hiermee natuurlijk zenden naar de stad en naar anderen, dat woningen juist bedoeld zijn voor mensen om in te wonen en niet om een woning leeg te laten staan hier in onze stad terwijl we al echt zo'n schreeuwend tekort hebben aan allerlei woningcategorieën. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik schrik ervan dat GroenLinks zo ongericht in ieder geval drie ton alleen al aan handhaving uitgeeft en geen idee heeft waar het over gaat.

Terwijl als je even kijkt hoeveel woningtransacties er geweest zijn, even een rondje belt in de stad en een nota van beantwoording op de inspraak leest, dan zie je die getallen. En dan doet GroenLinks hier alsof, net als gisteren eigenlijk, ik zomaar getallen die gewoon in de stukken staan uit mijn mouw schud. Ik schrik daarvan, ook omdat we al 60 miljoen een tegenvaller op de interne organisatie hebben. Dus mijn vraag aan GroenLinks is, waarom vindt GroenLinks dit dan passen bij dat beleid wordt een schaars goed in de stad, als we zelfs voor deze 35 woningen al beleid gaan maken?) Ik denk dat de grijze haren van het lid Havelaar waar hij het eerder over had precies van dit komt, u schrikt te veel. Misschien moet u gewoon de stukken goed doornemen, want ik weet niet precies waar u die cijfers vandaan haalt. En nogmaals, we doen gericht beleid juist op tweede woningen. Het is eigenlijk niets anders dan wat er al stond in de Huisvestingsverordening, alleen wordt het nu verplicht om daar een vergunning voor aan te vragen in plaats van dat je dat moest laten weten destijds. Dus ik denk dat het een goed gericht beleid is en ik zal de stukken opnieuw lezen. (Het lid VON GERHARDT: Ik vroeg me af of het lid Taj weet wat er ongeveer in 2010 uit mijn hoofd is gebeurd en voorgesteld is door zowel GroenLinks als PvdA toen.) Geen idee waar het lid Von Gerhardt op doelt.

(Het lid VON GERHARDT: Dan kan ik het lid Taj even helpen. Toen hebben GroenLinks en PvdA deze regeling namelijk afgeschaft om de precieze reden dat het om een ontzettend klein aantal woningen ging, eigenlijk niet effectief was, een ontzettende aanslag was op het ambtelijk apparaat, meer kosten met zich meebracht dan dingen oplevert. Dus eigenlijk allemaal goede argumenten om dit niet te doen. Dat is toen in 2010 door uw eigen partij afgeschaft. Wat is er sindsdien veranderd dat het nu opeens wel een goed idee is?)

16

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Bijvoorbeeld de economische situatie. Destijds hadden we een huizencrisis waarin de prijzen ook daalden van woningen, waarin het niet goed ging met de huizen en bezetting in Amsterdam. Dus volgens mij leven we in een hele andere realiteit waarin we ook zien dat het huizentekort enorm is gestegen sindsdien. Het zijn naoorlogse proporties die we nu hebben en dat vergt ook naoorlogse maatregelen die we destijds ook hebben genomen en die veel harder waren. En dan kunt u terug naar 1950 en 1960, misschien dat geschiedenisboeken daar ook iets over vertellen. (Het lid VON GERHARDT: De huizencrisis begon in 2013, daar was in 2010 nog geen sprake van. Dus in 2013 gingen de huizenprijzen pas naar beneden, dus goed om te weten. Maar wat er veranderd is, er is eigenlijk helemaal niets veranderd. Er zijn nog steeds evenveel pied-à-terres ongeveer als in die tijd, er is eigenlijk helemaal geen verschil. Dus we zijn gewoon weer een heel spektakel aan het oprichten waarvan eigenlijk uzelf, uw eigen partij, in 2010 zei doe dat niet. Ik zou zeggen, bel terug naar de partij van 2010, luister naar hen en doe het niet.) Ik kijk naar de maatregelen en ik zie gewoon wat de realiteit nu is anno 2025, 2026 waarin we leven en dit is een maatregel die past bij deze tijd.

In 2010 leefden we een andere realiteit, wel degelijk in een huizencrisis, want die begon ook al eerder in Amerika en daarna is het overgewaaid naar Nederland en Europa. Dus ken uw geschiedenis, zou ik zeggen tegen het lid Von Gerhardt, en wij blijven vierkant achter deze maatregel staan. (Het lid VON GERHARDT: Het lid Taj zegt steeds huizen zijn om in te wonen. Nu heeft voor mij net het lid Broersen ontzettend duidelijk laten zien dat er nu heel veel kamers leegstaan waar niet in gewoond kan worden vanwege het woningdealbeleid van GroenLinks. Dus ik vraag me af, als u echt staat achter huizen zijn om in te wonen, vindt u dan ook kamers zijn om in te wonen?) Jazeker, daarom hebben ook agendapunt 46 staan deze raadsvergadering wat juist over hospitaverhuur gaat. (Het lid VON GERHARDT: Nee, hospitaverhuur is echt iets anders. Dus hospitaverhuur is, daar wonen mensen en die nemen iemand in huis. Woningdelen is met een groep en met zijn drieën samenwonen en een huis delen. Nu is het gewoon zo dat door die strenge regels je nu gewoon ziet dat er ontzettend veel kamers leegstaan, omdat daar geen vergunning voor is, dat mensen illegaal in de stad soms wonen en er gevaarlijke situaties komen. Dus als we dat kunnen versoepelen, het staat ook in uw eigen coalitieakkoord, kunnen we GroenLinks dan aan onze zijde vinden?) Volgens mij hebben we dat al eerder toegestaan.

We hebben natuurlijk dat plusquotum wat we eerder ook hebben gezien. Dus we hebben daar al de nodige maatregelen voor genomen. En natuurlijk moeten we de leefbaarheid van onze stad ook scherp in de gaten houden. Dus ik denk dat we daar gewoon goede paden bewandelen met elkaar. (Het lid VON GERHARDT: Dit is interessant, want het wordt er altijd op leefbaarheid gegooid. Maar zegt u daarmee dat drie mensen die samenwonen altijd zorgen voor minder leefbare situaties dan twee mensen die samenwonen? Of twee mensen die samenwonen met drie kinderen? Want dat mag wel allemaal. Dus in welke zin is het dan dat mensen die met zijn drieën wonen het opeens slecht is voor de leefbaarheid?)

17

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dat heeft u mij niet horen zeggen, dus ik weet niet waar u dit vandaan haalt. Maar dat heeft u mij niet horen zeggen. Ik zeg alleen maar leefbaarheid, als we de dus hele straten hebben waarin woningdelen plaatsvindt, dan leidt dat soms tot hele grote druk op allerlei voorzieningen zoals de afvalinzameling, zoals de fietsparkeerplekken, et cetera. De verhalen zijn alom bekend en daar hebben we hele heldere afspraken met elkaar over gemaakt en daar houden wij ons gewoon aan. (Het lid BROERSEN: Ik wil even opvolgen eigenlijk aan het punt wat het lid Von Gerhardt maakte. Want als we kijken naar die leefbaarheid, dan zijn er nu wel meerdere onderzoeken die eigenlijk laten merken dat die leefbaarheid, dat daar constant vanuit gedacht wordt. Dat er constant gedacht wordt vanuit de klagers en dat er eigenlijk te weinig in ons beleid wordt gedacht vanuit de mensen die een kamer zoeken. Hoe reflecteert het lid Taj daarop?) Zo zie ik niet, want ik zie talloze maatregelen om juist hospitaverhuur, zoals ik al net aanhaalde bijvoorbeeld meer mogelijk te maken. Dus ik zie juist dat we daar als stad met elkaar stappen in zetten.

(Het lid BROERSEN: Maar goed, als er in het voorbeeld van wat ik net gaf een woning met vijf slaapkamers waarvan er drie leegstaan omdat er geen vergunning te krijgen is maar dat het een appartement is waar ook geen gezin in wil, dan is dat toch zonde van die ruimte? En dan hoor ik het lid Taj zeggen, woningen zijn er om in te wonen en nu staan ze door ons eigen beleid eigenlijk leeg.) Nee, die woningen staan niet leeg. In uw eigen voorbeeld zijn die andere twee kamers gewoon bezet, dus daar worden ze gewoon gebruikt om in te wonen. Dus volgens mij is dat helemaal prima. Dat is waar woningen voor bedoeld zijn, om in te wonen. En we hebben gewoon hele harde afspraken met wat toelaatbaar is in een wijk, in een straat en op pandniveau en daar houden we ons gewoon aan met zijn allen. (Het lid BROERSEN: Maar u zegt dus het is prima dat die andere drie slaapkamers dan leegstaan want dat zijn de regels, in een stad als Amsterdam waar zo'n hoge woningnood is.) Wat u mij continu hoort herhalen is dat woningen bedoeld zijn om in te wonen, waarbij we ook nog rekening moeten houden met de leefbaarheid. En daar kijken we gewoon op wijkniveau naar, op straatniveau naar, op pandniveau. En daar hebben we gewoon hele harde quota voor en ik kan het niet anders maken dan dat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar.

Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dit college wil de groei van het aantal tweede woningen beperken. De feiten, er zijn nu zo ongeveer 2.500 tweede woningen en daar verandert dit beleid in principe niets aan. Van de 14.000 verkochte woningen per jaar is ongeveer een half procent, dus 70 per jaar, een tweede woning. Naar schatting mag ongeveer de helft daarvan in het nieuwe beleid nog steeds als tweede woning gekocht worden. Dit beleid remt dus die groei waar wethouder Pels het over heeft met 35 woningen per jaar. En dan corrigeer ik nog niet voor mensen die straks in de box 3 fictief rendement moeten gaan betalen en hun tweede woning daarom misschien verkopen. Dus we hebben het over 35 woningen per jaar groei. De wethouder is bereid om daar een hele kerstboom aan maatregelen voor te nemen, waaronder ook 3 fte handhaving. Laten we even zeggen

18

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 dec. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dat dat 300.000 euro per jaar kost voor 35 woningen. Dat is dus 8.571 euro per woning. Dat vindt het CDA niet doelmatig. En bovendien, het college zegt zelf in de begroting dat we beleid zien als een schaars goed en minder beleid maken en met minder ambtenaren werken. En mijn eerste vraag aan de wethouder is, kan ze even uitleggen hoe dat gesprek gegaan is? Want als dit al schaars beleid is, dan vrees ik dat die 60 miljoen enorm gaat oplopen. Het plan van wethouder Pels is onzinnig. Het is een kanon op een mug en nutteloze symboolpolitiek. Bovendien had ik nog voorgesteld, als je echt een maatregel wil nemen doe het dan voor alle woningen onder de zelfwoonplicht, namelijk tot een WOZ van 623.000 euro generiek, want dat levert misschien nog iets op. En toen was het preadvies, nee want dan zouden alleen rijke mensen nog een tweede woning kunnen kopen. Maar als je een woning van 550.000 euro als tweede woning hebt omdat je mantelzorger bent, dan moet je alleen aan fictief rendement al meer betalen dan wat een hotelovernachting eens per week in Amsterdam kost. Ten slotte over die kerstboom aan maatregelen, eentje daarvan is dat mensen die mantelzorg geven elke drie jaar een brief moeten schrijven met een onderbouwing hoe de mantelzorg eruitziet en dan gaan we uit van de goede wil van mensen.