20251113 Verslag gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar

2025

Vergaderdatum Publicatiedatum

13 november 2025 3 december 2025 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 13 NOVEMBER 2025 Aanwezig: de leden Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), De Jager (D66), Kabamba (Partij voor Morgen), Kacha (PvdA), Van der Kamp (VVD), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Moeskops (D66), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Taj (GroenLinks), Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (De Vonk), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks) Afwezig: Van Berkel (JA21) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven en Afval en Reiniging), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed,

Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel), Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed) en Van Weyenberg (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening) Afwezig bij de stemmingen aan het eind van de vergadering donderdagmiddag: de leden Van Berkel (JA21) en Krom (Partij voor de Dieren)

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 13 november 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitters: Kune Burgers, Suleyman Aslami en Carla Kabamba Griffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. 29a. Instemmen met het initiatiefvoorstel van de leden Garmy en Heinhuis getiteld Verstoten uit de raad vergeten door de stad en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2025-015826 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank je wel, voorzitter. Ik ga het kort houden, want we hebben het vorige week ook in de commissie besproken en binnenkort komt er ook een herdenking voor de dertien verstoten raadsleden die in 1940 uit de raad werden gezet om hun identiteit en hun politieke idealen. Ik wil bij deze ook iedereen oproepen om daarbij aanwezig te zijn. Binnenkort ontvangen jullie een uitnodiging via de mail. En ik wil de raad ook bedanken voor de brede steun die vorige week werd uitgesproken en ook bedankt de burgemeester voor de steun en ook de ambtenaren die met ons meewerken om de herdenking te organiseren. En ook aan Lian bedankt voor de fijne samenwerking. Dus hopelijk tot zondag 30 november. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dank u wel voor het woord.

Toen 85 jaar geleden raadsleden uit deze gemeenteraad uit hun functie werden gezet om wie zij waren, of om bij welke politieke partij zij lid waren, bleef het stil. Het bleef stil in deze gemeenteraad. Vandaag 85 jaar later is dat anders, want deze gemeenteraad spreekt zich wel uit over het onrecht wat onze voorgangers toen is aangedaan. Het heeft ons namelijk geraakt, die stilte, dat er geen ophef was, geen protest, niemand die zich uitsprak. Gelukkig is dat vandaag anders en we zijn dan ook dankbaar, net als het lid Garmy net al aangaf, voor de brede steun die er is voor dit voorstel om iets van het onrecht te herstellen. Dankbaar voor de collega's in de raad en met name het lid Garmy, maar ook dankbaar voor de steun van de burgemeester en de ambtenaren die ons helpen. En ook de medewerkers die hard aan dit voorstel hebben gewerkt wil ik hierbij van harte danken. En ik hoop velen van jullie te zien op 30 november. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter het leek mij toch gepast, de vorige keer had ik gebrek aan spreektijd, om dat nu hier wel te doen, iets te zeggen. Er staat op steenworp afstand van het Spinoza-monument hier aan de westelijke ingang de granieten zuil waarop staat in herinnering aan het verzet van de Joodse burgers in 1940-1945 gevallen. En het was heel mooi, er was ook groot Joods verzet, dat was er.

Ik denk dat het heel belangrijk is

2

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

te zien dat toch de bestuurlijke elite van Amsterdam in kilte omgaat met de collega's. Dat je ziet dat in de Hoge Raad der Nederlanden meester Visser, wordt als voorzitter door de Duitsers uit zijn ambt gezet, gewoon blijft zitten. Je ziet een patroon van toch gebrek aan noblesse oblige, zelfs niet kijken naar de mogelijkheid om toch iets te doen. En dat is erg treurig. Dus ik ga zeker naar de bijeenkomst. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. En voorzitter, via u wil ik graag met name de leden Garmy en Heinhuis bedanken voor hun prachtige voorstel en ik hoop ook inderdaad dat het op brede steun van de raad kan rekenen. Ik kan me eigenlijk niet anders voorstellen. Het completeert eigenlijk dit jaar waarin de gemeente ook officieel excuses heeft gemaakt aan de Joodse Amsterdammers voor het gedrag dat de gemeente in de Tweede Wereldoorlog heeft vertoond. Wij hebben daar natuurlijk ook een bedrag van 25 miljoen bijgelegd waarbij nu de commissie Bussemaker aan het nagaan is hoe dat besteed zou kunnen worden aan de toekomst van Joods leven. De herinnering aan Joodse raadsleden en communistische raadsleden was inderdaad een omissie in het herdenken. En het is ontzettend goed dat dat wordt gerepareerd en dat daar aandacht voor komt.

Ik zei het al in de commissie AZ, het meest pijnlijk was eigenlijk het zwijgen van de raad toen mensen niet meer verschenen bij de raadsvergadering. En dat maakt de raad nu met een paukenslag goed en dat is goed, dat we laten merken dat we hen niet vergeten zijn en dat we hen zullen herdenken op 30 november. De discussie wordt gesloten. Voorzitter: burgemeester Halsema Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening 40. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de Subsidieregeling Steungroepen Toeslagenschandaal VN2025-014010 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Yemane, Koyuncu, Kabamba en Bouhassani inzake bijeenkomst organiseren om de samenwerking met toeslagenouders, steungroepen en gemeente te verbeteren in kader van de hersteloperatie, 543.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een bijeenkomst of congres te organiseren met verschillende gedupeerde KOTouders, steungroepen, ambtenaren en andere relevante partners; - de invulling en uitvoering van deze bijeenkomst gezamenlijk vast te stellen door een onafhankelijke voorzitter vooraf signalen te laten ophalen; - hiervan zo spoedig mogelijk een terugkoppeling te geven aan de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu.

3

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid KOYUNCU: Voorzitter, we hebben steeds benadrukt dat herstel niet alleen een financiële operatie is, maar een menselijke. Daarom hebben wij eerder samen met collega Yemane het Herstelhuis geïnitieerd, een veilige plek voor en door gedupeerden waar men eindelijk gehoord wordt, waar herstel niet een formulier is maar een gesprek. En vandaag dienen we een motie in die daar precies bij aansluit, want wat we van steungroepen en van ouders horen is steeds hetzelfde. De samenwerking met de gemeente voelt niet gelijkwaardig. Signalen verdwijnen soms in het systeem waardoor onbegrip groeit. Ouders zien wijzigingen in regelingen zonder dat zij vooraf zijn meegenomen. Dat helpt het vertrouwen niet en dat is jammer. Het is pijnlijk hoe herkenbaar dat voor velen is. Kijk naar het verhaal van Michantely die in het Parool aangeeft dat haar studieschuld die ze heeft opgebouwd toen ze de keiharde klappen opving van de toeslagenmisdaad haar nog steeds achtervolgt. Zij stond als gedupeerde in het systeem maar kreeg geen hulp omdat het administratief nog niet in orde was. Door haar status als toeslagenpartner werd Michantely gedwongen om uit huis te gaan om te voorkomen dat haar aanwezigheid financiële gevolgen zou hebben voor haar moeder. Ze omschrijft die periode met de volgende woorden. Je zit vast in het systeem, maar je krijgt geen toegang tot de hulp die er zou moeten zijn.

En ze voegt toe, op social media leek alles perfect maar achter de schermen vocht ze om overeind te blijven. Dit is precies waarom bijeenkomsten waar steungroepen, ouders en gemeente elkaar in gelijkwaardigheid ontmoeten zo belangrijk zijn. Ruimte om signalen op te op te halen, om frustraties te delen en om samen de uitvoering te verbeteren. Die bijeenkomsten zijn gestopt. En het gevolg is zichtbaar, meer onvrede en minder vertrouwen. Daarom is deze motie nodig, een nieuwe bijeenkomst of een congres met een onafhankelijke voorzitter die voorafgaand signalen ophaalt en een terugkoppeling aan de raad, zodat we niet opnieuw afhankelijk zijn van toevallige gesprekken of losse escalaties. Dit is het begin van iets wat broodnodig is, dit is herstel, dit is luisteren en dit is precies wat nu ontbreekt. En ik wil als laatste nogmaals aangeven dat wij het enorm waarderen dat wethouder Moorman in de afgelopen jaren zich hard heeft gemaakt voor deze groep. We erkennen wat zij heeft betekend en we zijn ervan overtuigd dat ook wethouder Mbarki daar de komende tijd de schouders onder zal zetten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Voorzitter dank, ook aan mijn collega Koyuncu die eigenlijk al goed heeft uitgelegd waarom wij dit ontzettend belangrijk vinden.

Waarom we het belangrijk vinden om op gelijkwaardige manier in gesprek te zijn en te blijven met toeslagenouders, gedupeerden van het toeslagenschandaal, met de gemeente, met de uitvoerende organisaties om zo tot goed beleid te komen waarbij we echt gezamenlijk werken aan herstel op een gelijkwaardige manier. En het is van een lange adem en dat is niet gek. Er is ontzettend veel gebeurd. Er heersen verschillende gevoelens en we zijn ook natuurlijk met elkaar aan het uitzoeken wat de beste manier is. Dus ook dank inderdaad aan wethouder Moorman sowieso voor al haar inzet op dit dossier, maar zeker ook aan de ambtenaren die echt proberen dit zo goed mogelijk te faciliteren. En tegelijkertijd willen wij de signalen die wij ook vanuit het veld horen serieus nemen en willen we daarom deze bijeenkomst organiseren zodat die signalen duidelijk zijn, zodat er weer opnieuw gekeken kan worden wat een goede samenwerking is om dit herstel van deze Amsterdammers in goede banen te leiden, zodat ze weer met vertrouwen ook

4

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

met de gemeente kunnen werken. Daar zijn al heel veel mooie stappen op gezet en laten we dat blijven volgen en blijven doorzetten. De VOORZITTER het woord aan de wethouder Mbarki. Wethouder MBARKI: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de leden Koyuncu en Yemane voor hun woorden die ook illustreren dat we hier te maken hebben met een pijnlijke geschiedenis die misschien nog wel voortduurt in het heden. Want wij voelen natuurlijk allemaal dat de pijn, de schade en het leed dat het toeslagenschandaal heeft veroorzaakt in het leven van vele Amsterdammers. Die zijn groot geweest en die kunnen wij onmogelijk heel snel wegnemen. Dus ik ben het helemaal eens met het lid Yemane, dit is lange adem. Het leed is daardoor ook voor sommigen niet alleen heel erg groot, maar de schade is vaak nog groter. En we proberen natuurlijk als gemeente onze rol te pakken om te kijken wat we kunnen doen om de gedupeerden te ondersteunen. En dat doen we, zoals het lid Yemane ook al aangaf, met een bevlogen team ambtenaren en ik zal de woorden aan voormalig collega Moorman overbrengen. Maar ik denk wel dat we daarin ook een goede steunpilaar hebben in het Haagse. Want dit dossier vraagt ook de komende jaren vanuit Den Haag nog de nodige aandacht. En tegelijkertijd voel ik ook de verantwoordelijkheid om hier samen met u ook de komende tijd gezamenlijk mee door te gaan. Dus die toezegging die heeft u.

Als het gaat om de motie die is ingediend, dan gaat het onder andere ook over hoe zorgen we ervoor dat die gelijkwaardigheid, maar ook hoe zorgen we ervoor dat die signalen die er komen ook op een goede manier landen. Zoals u weet heeft het college sinds de start van de steungroep in 2023 signaalbijeenkomsten georganiseerd tussen toeslagengedeputeerden, ambtenaren en ombudspersonen. Deze werden op inhoud in cocreatie georganiseerd en hebben ook plaatsgevonden in mei en juli jongstleden. En deze bijeenkomsten werden ook geleid door een onafhankelijk voorzitter. Dus de motie die hier nu voorligt beantwoordt eigenlijk aan datgene wat we natuurlijk eerder al hebben geconstateerd. Dit moeten we ook gewoon regelmatig blijven doen. Dus ik kan toezeggen dat we dit ook gaan doen. En verder werd er ook gezegd dat er sprake is van wellicht hier en daar ook onvoldoende optimale samenwerking. Wij herkennen dat. En die samenwerking is niet optimaal tussen de gemeente en de steungroepen en dat is jammer, want we kunnen dat nog beter benutten. Dus ik denk dat het goed is als we daar de komende tijd gewoon mee verdergaan, zowel ambtelijk, want daar geloof ik ook echt in, maar ik zal zelf ook op bezoek gaan om ervoor te zorgen dat die contacten goed zijn. En wat dat betreft denk ik dat een signaalbijeenkomst met een onafhankelijk voorzitter daar echt aan gaat bijdragen.

En ik denk dat deze motie daartoe een goede ondersteuning is. Dus het college heeft geen bezwaar tegen aanneming. De discussie wordt gesloten. Economische Zaken 42. Kennisnemen van de voortgangsrapportage Innovatie en Impact ecosystemen en de voortgangsrapportage Ondernemerschap VN2025-013820 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

5

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van het lid IJmker inzake ruimte voor coöperatieve ondernemingen, nr. 545.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in het vervolg van de Agenda Ondernemerschap en de opgaveagenda Impact Ecosystemen ook nadrukkelijk aandacht te besteden aan coöperatieve ondernemingen; - in kaart te brengen hoe de verschillende programma’s en activiteiten gericht op de sociale en coöperatieve economie (inclusief community wealth building en AmsterDOEN) zich tot elkaar verhouden; - dit op korte termijn terug te koppelen aan de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Dank u, voorzitter. We bespraken dit agendapunt een aantal weken geleden in de commissie SED en daar ontstond rond vijf voor half elf ‘s avonds een soort debatje tussen mij en de wethouder en een beetje spraakverwarring over een eerdere motie die wij hierover hebben ingediend. Die heb ik ingediend toen met het lid Schmit en die motie vroeg twee jaar geleden de ene ondernemer is de andere niet, om eigenlijk in deze agenda en de activiteiten die we daaronder doen extra aan aandacht te geven aan zowel sociale impactondernemers als aan coöperatieve ondernemingen. En toen kregen we de voortgangsrapportage en dat eerste zag er goed uit, dat zag ik veel terugkomen, en dat tweede niet echt.

Dus vandaar deze motie die eigenlijk zegt, voer die eerdere motie uit. Maar goed, laten we dat nog maar een keer benadrukken op deze manier. En in dat debat was er ook een beetje verwarring, wat zijn nu alle verschillende programma's die nu lopen, zowel vanuit Economische Zaken maar ook Democratisering om die nieuwe economie, democratische economie, vorm te geven. Dus vandaar ook het tweede dictum die vraagt aan het college en deze wethouder, maar misschien ook andere, om daar meer duidelijkheid over te geven hoe die verschillende programma's zich tot elkaar verhouden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. Er ontstaat een nieuwe generatie impactondernemers in Amsterdam en dat is hartstikke mooi. Ik zie Oma’s Soep, misschien ziet u dat wel bij de Albert Heijn liggen. Volgens mij is de burgemeester ook nog een keer bij Oma's Soep op bezoek geweest, een sociale impactonderneming die met eenzame bejaarden soep maakt, Plastic Whale, allemaal mooie voorbeelden. En dat zijn ondernemingen die niet alleen de financiële winst nastreven maar ook een sociaal en duurzaam doel nastreven En dat past nu zo mooi bij die nieuwe economie waar D66 voor staat. Maar wat we ook zien is dat de regelgeving voor die impactondernemers niet altijd aangepast is aan die doelstellingen.

En daarom ben ik zo blij dat de wethouder met het team werkt aan de impacthubs en mijn vraag is, die impacthub is juist een plek waar ondernemers, kennisinstellingen en gemeente samenwerken aan het ecosysteem voor impactondernemers. En mijn vraag aan de wethouder is, ik zie de impacthub in NieuwWest, in Noord, hij komt nu ook in Zuidoost en ik zie eigenlijk nog wel een kans om ook nog meer samen te werken met de impacthubs bijvoorbeeld op de Zuidas en in Sloterdijk. Dus

6

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vraag aan de wethouder, ziet hij ook mogelijkheden dat die impacthubs onderling nog meer gaan samenwerken? En dan steward ownership, dat is een nieuwe vorm van aandeelhouderschap waar de missie van een onderneming is geborgd. Een mooi voorbeeld in Amsterdam, van de Camping Zeeburg tot en met Patagonia. En het lijkt mij mooi dat we die vorm van ondernemen nog meer gaan promoten als rolmodellen in onze nieuwe economie in Amsterdam. En de vraag aan de wethouder is, ziet hij ook kansen om die rolmodellen te promoten? En ziet hij kansen om bijvoorbeeld in samenwerking met de Kamer van Koophandel startende ondernemers extra te attenderen op deze mooie vorm van ondernemen? En daarmee hoop ik dat we samen kunnen werken aan een nog beter ecosysteem voor impactondernemers. De VOORZITTER geeft het woord aan de wethouder Mbarki. Wethouder MBARKI: Voorzitter, om te beginnen een motie van het lid IJmker. Die motie roept namelijk op om in het vervolg van de Agenda Ondernemerschap en de Opgaveagenda Impact Ecosystemen ook natuurlijk aandacht te besteden aan de coöperatieve ondernemingen. Daar hebben we het heel vaak over gehad en ik kan hier kort over zijn, dat ben ik in de commissie ook geweest.

Dit is precies wat we doen en dit is precies ook wat we willen gaan doen en samen met collega Groot Wassink kom ik deze maand nog met een brief over wat wij de sociale economie noemen, wat onze inspanningen zijn en wat onze resultaten zijn. En onder die sociale economie bundelen we voortaan onze inzet op onder meer maatschappelijk ondernemen, community wealth building, AmsterdamDOEN en maatschappelijke initiatieven omdat we denken dat we door deze aanpak nog beter op elkaar af te stemmen nog meer resultaten kunnen boeken voor de stad. Dus ik ben het eens met het lid IJmker. Ik zou zeggen deze motie is daarmee een beetje overbodig, maar u krijgt waar u eigenlijk al langer ook om vraagt. (Het lid IJMKER: Voorzitter, ik hoor de wethouder zeggen dat hij met een brief komt. Ik hoor hem ook zeggen dat doen we eigenlijk al, daar ben ik het denk ik niet helemaal mee eens, want anders had ik het niet opgeschreven. Want het eerste punt is natuurlijk wel cruciaal, dat we nu in deze voortgangsrapportage, dat is het agendapunt, zagen dat er niet echt voortgang was op die coöperatieve ondernemingen en er alleen maar werd verwezen naar die andere programma's. Terwijl de motie van twee jaar geleden zei, nee dat hoort ook thuis binnen dit programma. Dus dat graag nog een keer een vraag aan de wethouder.) Met het risico dat we weer het debatje in de commissie opnieuw gaan doen.

Dat gaan we niet doen. Ook binnen dit programma is er ruimte voor coöperatieve ondernemingen. Dat is zo, dat blijft zo. Met de brief sociale economie gaan we ook alles bij elkaar brengen. Want ik heb ook het idee dat we volgens mij soms ook niet van elkaar goed kunnen zien waar het allemaal landt. En volgens mij gaat deze brief daar ook echt een mooie invulling voor zijn. (Het lid IJMKER: Dan heb ik de goede hoop dat die brief ook ons meer duidelijkheid daarover gaat geven. Ik denk dat ook definities daarbij belangrijk zijn. Aangezien de brief er nu aankomt lijkt me het dan niet handig om nu deze motie in te dienen en dan trek ik hem graag terug.) De motie-IJmker inzake ruimte voor coöperatieve ondernemingen, nr. 545.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging.

7

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Wethouder MBARKI: Dank aan het lid IJmker, want de brief komt dan heel snel ook naar u toe. Dan de vraag van het lid Schmit. Die ging onder andere over de hubs die we in de verschillende stadsdelen hebben en hoe we die nog beter kunnen ontsluiten met de andere hubs. Dat is ook precies wat we doen. Dus ook daar eens, kan ik zeggen. In dit programma investeren we waar het niet vanzelf gaat, dus in Noord, Zuidoost en in NieuwWest. En omdat we ook zien dat in andere stadsdelen echt al veel gebeurt, bijvoorbeeld de Social Impact Factory in de Kauwgomballenfabriek in Oost, maar ook op het Marineterrein in Centrum. En het doel is ook dat we die samenwerking ook veel meer laten uitrollen en ook van elkaar leren. Dus dat is ook echt onderdeel van datgene wat we nu ook aan het doen zijn. Want anders heeft het denk ik ook niet zo heel erg veel zin. Want die kennis in de stad is aanwezig, dus die impacthubs in die stadsdelen waar we graag willen dat ze gaan slagen, kan alleen maar met de kennis van de plekken in de stad waar het al wel geslaagd is. Dan de vragen die gaan over het steward ownership.

Met het programma steward ownership Amsterdam heeft het college in 2025 een eerste aanzet gedaan voor het stimuleren en ondersteunen van ondernemers om het steward ownership-model concreet te implementeren waarbij rolmodellen, dat ben ik wel met het lid Schmit eens, belangrijk zijn en die moeten ook ingezet worden. Dus ook hier weer kan ik het lid Schmit geruststellen. Uw aanscherping is in deze niet nodig, maar ik zie uw enthousiasme als een aanmoediging van datgene wat we aan het doen zijn. De discussie wordt gesloten. Grond en Ontwikkeling 44. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het voorkeursscenario voor stadslandbouw in de Lutkemeerpolder VN2025-014339 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Van Munster, Emmerik, Minderhoud, Aslami, Alberts, Ahmadi, Havelaar, Koyuncu, Kabamba en Broersen inzake 14 hectare meer stadslandbouw in de Lutkemeer, nr. 541.25 De raad spreekt uit: - de lijn van het college te ondersteunen om tot een overeenkomst te komen met de huidige pachter van N6.

Verzoekt het college: - wanneer dit traject succesvol is verlopen de raad zo spoedig mogelijk te informeren hoe het vervolg eruit gaat zien (waaronder hoe een tender zal worden ingericht en hoe we deze 14 hectare zo snel mogelijk beschikbaar kunnen maken voor stadslandbouw/voedselbos); - de bestaande gebruikers van N5 en N6 te verzoeken om het gebruik van pesticiden maximaal terug te dringen; - de raad te informeren hoe we ervoor kunnen zorgen dat in de partiële herziening een eventuele voedselhub ruimtelijk niet wordt uitgesloten.

8

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van het lid Emmerik inzake transparantie en herwaardering van de Lutkemeerpolder, nr. 546.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - voor besluitvorming over de herziening van het bestemmingsplan de raad te informeren over leegstandscijfers en marktvraag; - een herwaardering op basis van een Brede Welvaart Scan uit te voeren, inclusief regeneratieve landbouw, klimaat, waterveiligheid en biodiversiteit. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. De vorige keer heb ik hier in de raad en in de commissie een emotioneel betoog gehouden over de waarde van de Lutkemeer. Ik heb toen een appel gedaan op iedereen hier in de zaal om niet alleen te kijken naar oude afspraken, naar financiële tabellen, naar spreadsheets, maar ook gewoon met je hart. Om flexibel te durven denken, om politieke besluiten die eind jaren negentig begin jaren tweeduizend, die toen misschien heel logisch leken, om die opnieuw te bezien in het licht van wat we nu weten over klimaatverandering, voedselzekerheid, waterveiligheid en de waarde van vruchtbare grond. Kortgeleden waren er landelijke verkiezingen, iedereen weet het. In die campagne hoorde ik bij meerdere partijen gewoon positieve hoopgevende geluiden over stadslandbouw en de toekomstbestendige inrichting van ons land en ook van onze stad.

En als je alvast in de conceptverkiezingsprogramma's kijkt richting de komende gemeenteraadsverkiezingen, dan zie je daar ook toch wel beweging richting stadslandbouw. Lokale productie wordt steeds belangrijker gevonden. Wij zijn hier heel blij mee, want de Lutkemeer is niet zomaar een stuk grond. Het laatste echt vruchtbare stuk landbouwgrond dat Amsterdam nog heeft, een plek waar biodiversiteit, ecologie, voedselproductie en waterberging elkaar versterken. Wat we met de Lutkemeer doen zegt iets over wie we zijn als stad, over welke keuzes we durven maken voor de generaties die na ons komen. De komende tijd is het moment om te laten zien waar we staan. En dit is het moment om te kiezen voor een toekomstbestendig beleid in plaats van achterhaalde afspraken. Voorzitter, ik zeg dit met een knipoog, hopelijk zonder Ajax-supporters te beledigen, want ik ben er zelf een, maar geen woorden maar daden geldt hier gewoon echt wel degelijk. Het is fijn dat partijen zeggen dat ze stadslandbouw belangrijk vinden en dat ze de keuze voor lokale voedselproductie erkennen en dat ze zich zorgen maken over de toekomst. Maar het gaat er ook om echt te laten zien waar je nu staat, niet alleen in persberichten, niet alleen in verkiezingsprogramma's en mooie woorden. De Lutkemeer verdient gewoon echte bescherming, een echte toekomstvisie en echte politieke daadkracht.

Daarom komen wij met een motie vandaag. Wij vragen hierin om nog een keer een Brede Welvaart Scan toe te passen. Want de vorige scan die is gebruikt, die was niet volledig. De sessie werd vanwege tijdgebrek al na stap 4 afgebroken en eigenlijk de belangrijkste stap, het gezamenlijke gesprek over de argumenten, de waarden en de tegenstellingen, heeft niet plaatsgevonden. En ook is de aanwezige expertise van het Voedselpark nauwelijks benut. Precies daarom vragen wij om een zorgvuldige volledige herwaardering met alle stappen, alle expertise, inzicht in leegstand, de marktvraag, voordat er onomkeerbare keuzes worden gemaakt. En natuurlijk staan wij ook onder de motie van GroenLinks met betrekking tot kavel N6.

9

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, de Lutkemeerpolder is een bijzonder gebied en een waardevol stuk grond met een hoge ecologische waarde vlakbij de stad. Het college kiest voor scenario 3, verdere verbouwing, en er blijft dan maar 14 hectare over. Andere scenario's lukten helaas niet vanwege de financiën. Maar die financiële onderbouwing is niet volledig openbaar. Mijn eerste vraag is of dat wel zou kunnen, want u weet de CDA rekent het graag na. Ook steunen wij de motie van de Partij voor de Dieren over de Brede Welvaart Scan. Want Voedselpark Amsterdam laat zien wat er mogelijk is in dit gebied en wij vinden het belangrijk dat bij de partiële herziening gekeken wordt naar de mogelijkheden voor een voedselhub. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER: Voorzitter, collega Emmerik zei het al, geen woorden maar daden. En dat klinkt toch wel als het lid Veenhoff die dit jarenlange hoofdpijndossier eindelijk heeft vlotgetrokken. We zijn heel blij dat het gaat lukken met dat extra perceel van 14 hectare en samen met het perceel van 9 hectare van het Voedselpark, want ze hebben de tender gewonnen, krijgen we nu echt een groot voedselpark in de Lutkemeerpolder.

Wie had dat gedacht een paar jaar geleden? We dienen alsnog een motie in om duidelijk te maken dat de raad het college ondersteunt om werk te maken van het extra perceel en om de wethouder te vragen te zorgen dat er snel wordt gestopt met de bestrijdingsmiddelen op die percelen zodat het bodemleven daar de kans heeft om te herstellen. Dat is namelijk goed voor wat daar later moet gaan groeien. Het moge duidelijk zijn dat wij de extra percelen willen veiligstellen van de geplande bebouwing. We zagen daar mogelijkheden toe omdat de grondwaarde fors was gestegen en die financiële ruimte leek er te zijn. Helaas is de stand van het VEF, blijf zitten Myron, dermate laag geworden dat we nu de geplande woningen en voorzieningen kunnen betalen. Dus we kunnen dat nu niet uitnemen en dat blijkt dus helaas niet haalbaar te zijn. Je kunt niet alles hebben in het leven. Het Voedselpark heeft aangegeven zelf op zoek te gaan naar externe financiering. Een geweldig plan hebben ze gelanceerd voor een voedselhub en ze zijn ook in gesprek met de ontwikkelaar. Het zou geweldig zijn als dat lukt. Daarom ook in deze motie aandacht voor de ruimte voor de voedselhub.

En tot slot willen wij de wethouder vragen in de uitwerking van de motie rekening te houden met de mogelijkheid dat daar een geschikte locatie is voor een bos ter heling voor de inheemse gemeenschap in de vorm van een voedselbos, juist omdat het Inheems Kennis Centrum Internationaal ook al meedoet in de tender N5 en omdat er in het naastgelegen Westgaarde een inheems grafveld is, de enige in Nederland. Op dit moment lopen daar gesprekken over in het kader van de Route naar Herstel, maar het is belangrijk dat deze mogelijkheid openblijft en we horen graag van de wethouder of dat mogelijk is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel. Als je terug gaat kijken in de geschiedenis, en dat is voor mij in deze setting al best wel een poosje, als je dan de naam van De Boterbloem noemde, dan kwam er eigenlijk vanuit alle gelederen en uit alle lagen van het hele

10

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gemeentelijk apparaat het overduidelijke woord, njet. Daar gaat niks mee gebeuren, want dat kan allemaal niet want het is een ontwikkelterrein voor Schiphol, enzovoort. In de loop van de tijd zijn daar toch wel veranderingen in gekomen en dat is heel positief. En dat betekent dat als we nu deze brief lezen het voor mij nog steeds niet af is. Ik ben nog steeds net zo hoopvol op verdere verandering de goede kant op, namelijk het behoud van de Lutkemeerpolder om al zijn kwaliteiten die het heeft, de vruchtbare grond en noem maar op allemaal, de mogelijkheden voor stadslandbouw. Ik denk dat het hiermee niet klaar is ik. Wij zullen van harte de moties ondersteunen. De wethouder gaat daar straks een ontzettend positief antwoord op geven, ga ik vanuit, doodeenvoudig omdat ik gemerkt heb dat ook de wethouder een positieve insteek heeft over de ontwikkelingen rond de Lutkemeer de goede kant op. En goed betekent dus nu in dit geval, weg van de economische druk die vanuit het SDAC op het gebied was gelegd. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Weyenberg. Wethouder VAN WEYENBERG: Dank, voorzitter. Dank ook aan de leden, we hebben hier uitgebreid in de commissie over gepraat, en terecht. Zoals u weet ben ik ook zelf op bezoek geweest bij het Voedselpark, dat vond ik ook belangrijk en ik vond het heel erg leuk.

En ik zal u het verhaal over de perenboom, die mij aan de perenboom van mijn ouders deed denken, niet nogmaals vertellen, maar ik vond het een bijzonder bezoek. Nogmaals dank daarvoor, zeg ik ook tegen de mensen die dat allemaal georganiseerd hebben en daar tijd voor hadden vrijgemaakt om met mij te praten. Dan misschien vooraf, ik hoor soms praten over 14 hectare stadslandbouw, het worden er echt 26. Dat vind ik wel goed om dat even scherp te benadrukken. De 14 hectare voegen we toe als kavel N6 waar hard aan wordt gewerkt als daar ook stadslandbouw mogelijk is. Maar wat we nu voornemens zijn is dat er straks bij De Boterbloem 3 hectare beschikbaar is. Daarvoor moeten we nog wel de partiële herziening behandelen hier, dus die zal ik u ergens in de komende maanden ook toesturen. Dan gaan we die bespreken. Het kavel N5 wat al is uitgegeven, dat is 8 hectare en wordt met die herziening bijna 9 hectare, en dus het kavel N6 van 14 hectare. Dan heb je in totaal 26 hectare stadslandbouw. Dat is een groot gebied, een grote opgave, en ik heb ook kunnen zien al bij N5 ook al grootse plannen. En ik hoop van harte dat die allemaal heel mooi gaan uitpakken als die er straks zijn. Rondom kavel N6 was nog de specifieke vraag rondom het inheemse grafveld, het bos. Laat ik dat meenemen als wij het vervolg van kavel N6 bespreken.

We moeten kijken natuurlijk naar veel meer mogelijke dingen die je op dat kavel kunt doen en deze hoort dan ook onderdeel van de afweging te zijn. Dat is het verzoek zoals ik dat van het lid Van Munster heb geïnterpreteerd. En ik zie hem knikken en ik zal dat dan meenemen in de brieven waarin hij in de motie mij ook toe oproept rondom het vervolgproces. Dan is het denk ik ook nog wel goed om over de moties te zeggen, we hebben die Brede Welvaart Scan wel gewoon al gedaan. Dus voor mij is de nadruk nu, en daar ging volgens mij ook het debat in de commissie over, wat gaan we nu vanaf nu doen en wie doet wat. En ik heb natuurlijk daar ook nog gezorgd voor wat contact met SDAC vanuit het Voedselpark, die lijntjes lopen ook volgens mij nu. En daar is men zelf aan het kijken of men zich wil melden met financiering die wordt gezocht voor het gebruik van de kavel voor bijvoorbeeld een voedselhub. De motie van het lid Van Munster, en ik mompel dan het lid Veenhoff, vraagt mij eigenlijk een paar dingen. De eerste is, en dat vind ik goed, om de raad te informeren als het gesprek rond kavel N6 is afgelopen, succesvol is afgerond, wat ik van harte hoop, hoe

11

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dan vervolg krijgt. En dat vind ik heel verstandig, dus dat dat past ook bij iets waar volgens mij echt de rol ook bij de gemeente ligt. Dus een prima idee. Kijken hoe we pesticiden op N5 en N6 maximaal kunnen terugdringen. Daar wil ik mijn best voor doen. Ik zeg er wel bij dat ik geen financiële middelen heb voor compensatie of zo en ook niet het gesprek over de N6-kavel sec hiermee in ingewikkelder vaarwater wil brengen. Maar dat begrip is er denk ik. En dan is het natuurlijk de vraag, bij de partiële herziening is een van mijn insteken om daar heel streng te worden op logistiek. Want dat wilden we ook met elkaar. En dan is het natuurlijk wel de vraag dat je dan met zo'n eventuele voedselhub niet in de weg wil zitten. En ik zal ook, als ik de herziening naar de raad stuur, ook aangeven hoe ik beoog daar ruimte voor te bieden indien het Voedselpark zo'n kavel zou verwerven bij SDAC en daar en met een voedselhub wil werken. Dus ik heb geen bezwaar tegen die motie. Dan de andere motie, opnieuw die Brede Welvaart Scan. Ik wil echt de blik naar voren richten. We hebben hem gedaan, hij zat bij de stukken die ik u heb gestuurd. Het lid Emmerik heeft ook gewoon een nog wat andere opvatting dan het college, dat respecteer ik vanzelfsprekend.

Maar ik wil mij graag nu echt richten op de dingen waar ik naar de toekomst toe in actie moet komen, daarom de motie van het lid Van Munster en collega's. En dit deel lijkt me echt niet dienstig om die stap terug te zetten. Het andere verzoek wat daarbij staat is, als u die herziening doet kunt u ons dan iets van een update geven over de benutting van de kavels, et cetera, de marktomstandigheden. Daar heb ik de motie niet voor nodig, dat zeg ik u ook los van wat u met de motie doet überhaupt gewoon toe. Want dat vind ik een vraag om feitelijke informatie. (Het lid EMMERIK: Dank aan de wethouder voor deze toezegging wat betreft leegstandcijfers. Ik zie ook net als het lid Albert toch een positieve beweging ook bij de wethouder. Daar ben ik ook heel blij mee. Maar wat betreft die Brede Welvaart Scan, ik heb het net al in mijn bijdrage gezegd. Ik wil benadrukken dat die Brede Welvaart Scan niet volledig heeft plaatsgevonden en stap 5 is een hele belangrijke stap om die scan uit te voeren. Dus kunt u daarop reageren waarom we die niet alsnog kunnen uitvoeren?) Ik heb u alle stukken gestuurd die we hadden en ook gezegd welke weg vooruit ik nu zie. Dat zit in de partiële herziening, dat zit in kavel N6. We hebben ook in de commissie een discussie gehad over wie is nu waar aan zet. Het Voedselpark is bezig, die is op zoek naar financiering, een mogelijke voedselhub. Dat ligt bij hen.

Wij gaan zorgen dat N6 hopelijk beschikbaar komt en de partiële herziening doen en zorgen dat als er een voedselhub zou kunnen, dat het ook ruimtelijk inpasbaar blijft. Dus ik wil echt nu de blik naar voren richten. Het Voedselpark en de gemeente doen beide op een eigen route de dingen die nu verstandig zijn om dit dossier verder te brengen. Want we zijn wel van ver gekomen en daar hebben velen in de raad overigens een belangrijke bijdrage aan geleverd. Want 26 hectare stadslandbouw is echt een heel grote hoeveelheid. En dan heb ik het dus nog niet over het eventuele initiatief van de voedselhub waaraan gewerkt wordt. Het lid Havelaar vroeg naar geld. Volgens mij heb ik heel transparant in de brieven opgeschreven wat de hectareprijs is. Het lid Van Munster heeft een vlammend betoog gehouden over de financiële situatie van het VEF en dat dat is denk ik een terecht punt. Dus volgens mij zijn wij al heel transparant geweest over wat het zou kosten als je met publiek gemeentelijk geld dat zou gaan doen, waarom dat niet kon met de met de afspraken. Het Voedselpark is nu zelf aan het kijken of zij met crowdfunding daar een actie wil ondernemen. Dus ik heb niet scherp dat er nu geen informatie beschikbaar is. Anders moeten we buiten er nog maar even over praten wat dat dan zou zijn. Maar volgens mij heb

12

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ik heel inzichtelijk juist gemaakt wat de hectareprijs is, want die is daar heel hoog. Ik heb in de commissie verteld dat Land van Ons een gebied van ik geloof 23 hectare in Friesland aan het verwerven is voor een bedrag wat veel lager is dan wat 1 hectare op zo'n businesspark zou kosten. Dus volgens mij zijn we heel transparant ook over de financiële afwegingen geweest. (Het lid EMMERIK: Dank aan de wethouder, nogmaals. Ik wil toch nog even terugkomen op die niet afgemaakte Brede Welvaart Scan. De wethouder zegt ik wil me richten op de toekomst. Juist om ons te kunnen richten op de toekomst moeten we die welvaartsscan afmaken en stap 5 toch nog voortzetten en kijken wat daaruit komt. Dus ik zou toch nog graag een antwoord willen van de wethouder waarom dat niet kan.) Theoretisch kan er altijd heel veel. Maar ik vind niet dat dat genoeg toevoegt. En dan gaan we volgens mij twee stappen terugzetten in de discussie en ik wil er graag twee vooruitzetten omdat ik denk dat we alles nu ook op tafel hebben waarbij iedereen vanuit zijn verantwoordelijkheid vooruit kan. Dus daar maak ik dan ook gewoon een andere afweging in dan het lid Emmerik. De discussie wordt gesloten. Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling 45.

Kennisnemen van de bestuursrapportage Uitvoeringsagenda Ouderenhuisvesting VN2025-013737 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Von Gerhardt inzake versterk de doorstroming: bouw koopwoningen voor ouderen, nr. 544.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een project te starten met het bouwen van koopwoningen geschikt voor ouderen; - deze koopwoningen met voorrang te laten gaan naar ouderen met binding met de stad Amsterdam ter bevordering van de doorstroming. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Nog vijftien minuten, dan kunnen we mooi vijftien minuten over ouderenhuisvesting praten. Daar hebben we ontzettend veel zin in. Nee, de bestuursrapportage Uitvoeringsagenda Ouderenhuisvesting, een hele mond vol, maar wel ontzettend belangrijk. Want we zien in de stad dat eigenlijk dat we aan het vergrijzen zijn, dat er ontzettend veel meer ouderen in de toekomst bij komen in de stad, maar dat onze huisvesting juist specifiek voor ouderen die ook geschikt zijn voor ouderen nog niet toereikend is. En als VVD vinden we het ook belangrijk dat we dat juist gaat doen omdat ook de doorstroming, we hebben het volgens mij allemaal gezien, in de stad echt vastloopt.

Dus we zien dat er heel veel ouderen in woningen blijven wonen die ook geschikt zouden kunnen zijn voor gezinnen, ouderen die graag ook willen verhuizen, juist omdat zij niet meer

13

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de trap op willen, omdat ze wat kleiner willen wonen, of andere voorzieningen willen. En daarom is het juist zo belangrijk dat we ook de juiste geschikte woningen gaan bouwen. In de commissie hebben we het er al heel lang over gehad, ook over de doelstellingen die we wel of niet zouden moeten hebben. Want wat we zien is eigenlijk dat we het aantal ouderenwoningen die we moeten gaan bouwen de komende jaren niet gaan halen, helaas. Dat vraagt om keuzes. Ik denk dat die keuzes uiteindelijk ook gemaakt moeten worden met wethouder Van Weyenberg, die net is weggelopen helaas. Maar ik denk dat we dat op een ander moment nog wel gaan doen. Maar wat we nu vooral zien is dat deze gemeente heel erg focust op het bouwen van ouderenwoningen in de sociale huursector en ook wel in het middeldure huursegment. Maar één ding wordt daarbij vergeten, en dat is dat er ook heel veel ouderen op dit moment in een koopwoning wonen. En die wonen dan nu in grote gezinswoningen en die zouden wel willen verhuizen, maar die maken vaak geen aanspraak juist op die sociale huurwoningen. Dus de VVD dient daarom een motie in om te kijken bij één project, kunnen we niet een project bouwen met koopwoningen voor ouderen die dan ook alleen gaan naar ouderen met binding met de stad.

Juist om ervoor te zorgen dat als zij willen verhuizen die grote gezinswoningen weer vrijkomen voor gezinnen met kinderen en er op die manier een hele verhuisketen komt. Het lijkt me mooi om te onderzoeken of dit kan en of hier behoefte aan is. En op zo'n manier ervoor zorgen dat ook die grote gezinskoopwoningen weer vrijkomen voor de mensen die ze het hardst nodig hebben. (Het lid VAN PIJPEN: Ik wil aan het lid Von Gerhardt vragen, en hij zei daar wel wat over maar ik zou daar toch nog graag wat meer over willen horen. Over welke doelgroep denkt heeft hij het dan als hij het heeft over ouderen die een koopwoning willen kopen. Dus welke doelgroep is dat?) Je hebt nu best wel wat ouderen met een koopwoning in Amsterdam. Die wonen nu vaak een grote gezinswoningen en die willen wel verhuizen maar die zeggen ze hebben te veel geld of te veel vermogen voor een sociale huurwoning. Daar komen ze niet in aanmerking voor. Ze zouden naar een vrijesectorhuurwoning kunnen gaan voor ouderen, maar wat het ingewikkelde daarvan is als je een koopwoning hebt dan heb je de zekerheid dat je daar kunt blijven wonen. En heel veel ouderen zeggen als ik nu mijn huis ga verkopen en ik ga daarvoor in de plaats een woning huren weet ik niet hoelang ik nog moet blijven huren.

Dus die zeggen ik zou het liefst gewoon willen verhuizen naar een andere koopwoning omdat mij dat de zekerheid geeft dat ik niet daarna nog jarenlang huur aan het betalen ben. Dus juist voor deze groep denk ik dat het mooi kan zijn om te zeggen dan bouwen we speciaal koopwoningen voor deze groep, zodat zij grote gezinswoningen achterlaten en daarmee gezinnen die juist weer op zoek zijn naar een koopwoning weer een kans hebben in deze markt die toch wel erg op slot zit. (Het lid VAN PIJPEN: Het lid Von Gerhardt gaat ook nog een andere kant op dan ik denk. Mensen willen niet gaan huren omdat ze dan eigenlijk hun vermogen dus niet willen gaan gebruiken om te huren of omdat dat geen zekerheid geeft. Dat is een kant op die mij al helemaal een beetje verwondert. Maar het lid Von Gerhardt zegt het goed, want ouderen die een koopwoning hebben, die hebben al een koopwoning. Die zitten vaak ook op een gigantische overwaarde van die koopwoning. Dus zij kunnen gewoon al op de huidige Amsterdamse woningmarkt uitstekend terecht, misschien wel de groep die het makkelijkste een woning kan kopen in de Amsterdamse woningmarkt. Dus waarom zou het dan nodig zijn om daar nog weer aparte projecten voor te ontwikkelen als we tegelijkertijd zien dat er juist ook ontzettend veel behoefte is aan andere typen woningen?)

14

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dit is een hele fijne vraag van het lid Van Pijpen, want dan kan ik het even uitleggen. Wat je ziet is dat deze groep wil een ouderenwoning, dus deze groep wil ook een woning die geschikt is om fijn oud te kunnen worden. Deze groep heeft net als andere ouderen gewoon de problemen waar ze tegenaan lopen, dat ze een woning nodig hebben die gelijkvloers is, waar ze misschien later ook met een rolstoel of iets anders in kunnen en waar ze ook de juiste zorg kunnen krijgen. En die woningen zijn er gewoon weinig in de stad. En heel eerlijk, als we die juist gaan bouwen dan zorgen we ervoor, het lid Van Pijpen zegt het terecht, er zijn een heleboel andere woningen die wij nodig hebben maar die kunnen we moeilijk bouwen. En wat kunnen we wel doen? We kunnen wel die doorstroming op gang helpen. Dus wat gebeurt er? Je hebt een oudere in een grote gezinswoning, die verhuist naar een geschikte ouderenwoning en daardoor komt die gezinswoning vrij. Daar kunnen twee starters gaan samenwonen, die gaan in een gezinswoning wonen, die starterswoningen, dat zijn er twee, komen weer vrij en dan kan iemand vanuit een studentenwoning naar die starterswoning gaan en iemand die vanaf zijn ouders thuis komt kan in de studentenwoning gaan wonen. Uiteindelijk heb je dus met het bouwen van één woning uiteindelijk zeven mensen geholpen.

Dat klinkt als een deal, een hele goede deal, en dan zou je gewoon eigenlijk kunnen zeggen dat moeten we constant doen. Want met één woning bouwen helpen we zeven mensen en volgens mij is dat iets wat we als raad met zijn allen moeten willen. (Het lid VAN PIJPEN: Ik had deze uitleg natuurlijk totaal niet nodig en dat weet het lid Von Gerhardt ook wel. Maar het punt is natuurlijk, we hebben hier te maken met redelijk vermogende ouderen. Er staan ongelooflijk veel huizen te koop in Amsterdam en het zou fantastisch zijn als mensen dat vermogen gaan inzetten om die huizen geschikt te maken voor zichzelf in eerste instantie en mogelijk ook op termijn voor anderen. En dat is de kant die we op moeten en niet de kant op moeten dat we in plaats van sociale en middenhuur nu koopwoningen voor ouderen gaan bouwen. En ik vind dat echt eigenlijk ook onvoorstelbaar van de VVD dat ze nu verwachten dat de overheid dit oplost terwijl ze altijd hun mond vol hebben van de markt.) Het lid Van Pijpen zegt nu dat het een of-of-situatie is, maar wat mij betreft is het een en-en-situatie. Dus we zorgen en voor die ouderenwoning in de sociale huursector en in de middeldure huursector, maar ook die koopwoningen.

En wat mij betreft gaan we dan namelijk ook in de gehele bouwopgave meer focussen op ouderenwoningen omdat je daarmee niet in de bestaande voorraad van alles moet aanpassen, juist omdat dat niet nodig is en juist met specifieke ouderenwoningen, een groep waar we echt een tekort aan hebben juist de hele doorstroming krijgen. Het lid Aslami staat al klaar, die gaat waarschijnlijk zeggen een goed idee, want ik ben ook voor doorstroming. Maar dat gaan we op dit moment horen. (Het lid ASLAMI: Het lid Aslami is zeker voor doorstroming en dat weet het lid Von Gerhardt hartstikke goed. Maar waar het lid Von Gerhardt denk ik de plank misslaat is de aanname dat wanneer een oudere verhuist van een koopwoning naar een andere koopwoning, dat de vrijkomende koopwoning dan naar een gezin gaat. Dat is natuurlijk volkomen ridicuul, want dat is een woning die komt gewoon op de koopmarkt en het is maar de vraag wie daar vervolgens in terechtkomt. Dus kan het lid Von Gerhardt dan hardmaken dat zo'n woning dan ook daadwerkelijk bij een gezin terecht komt of bij een starter?)

15

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Nee voorzitter, dat kan ik niet hardmaken. Maar ik kan wel één ander ding wel hardmaken en dat is namelijk als die oudere in die gezinswoning blijft wonen dat die sowieso niet naar een starter of een gezin gaat. Dus je kunt twee dingen doen, je kunt die oudere in de gezinswoning blijven laten wonen en hem niet laten doorstromen. Dan weet je één zeker, een starter of een gezin maakt er nooit kans op. Of je zorgt dat die woning vrijkomt en dan hebben starters en gezinnen wel kans op die woning. (Het lid ASLAMI: Dus volgens mij is het nu heel duidelijk dat we eigenlijk hier niet echt iets mee oplossen. Wat je natuurlijk wel kunt doen, en ik hoop dat ik daar het lid Von Gerhardt wel aan mijn zijde vind, is dat je de ouderen die nu in een koopwoning zitten, dat je die helpt bijvoorbeeld door middel van een splitsingscoach als daar bijvoorbeeld animo voor is. En laten we de middelen die we hebben vooral inzetten bij die 50.000 grote gezinswoningen in de sociale sector die we kunnen vrijspelen voor gezinnen en starters om de doorstroming op gang te helpen.) Hier gaan twee dingen mis. Want één, gaat het dan weer alleen maar over de sociale huursector en we hebben net al geconcludeerd dat die ouderen in een koopwoning geen aanspraak maken op sociale huurwoningen.

En het tweede wat misgaat is dat we juist een groot tekort hebben aan grote woningen in deze stad waar gezinnen aanspraak op hebben. En door dan die grote woningen te gaan splitsen zorgen we ervoor dat we nog meer kleine woningen krijgen. En we hebben in het rekenkamerrapport twee, drie maanden geleden nog gelezen, deze stad bouwt al heel veel kleine woningen. Dus volgens mij moeten we er juist voor zorgen dat we die grote woningen behouden, dat die grote woningen waar al die ouderen nu in hun eentje wonen vrijkomen. En dan inderdaad kan ik geen garantie geven dat daar een gezin met twee kinderen gaat wonen. Maar ik kan wel één garantie geven en dat is als die ouderen erin blijven wonen, dan zorgen we er in ieder geval voor dat die woning nooit bij een gezin terechtkomt. (Het lid MINDERHOUD: Ik schrik een beetje van de VVD op dit moment. We hebben het iedere commissie over voldoende betaalbare woningen voor ouderen om naartoe door te stromen en ik denk dat de VVD het eens is met de stelling dat we iedere kavel in de stad moeten gebruiken om zoveel mogelijk ouderenwoningen te bouwen. Er ligt een hele mooie kavel vrij aan het Raamplein, waar we ook een hele hoop ouderenwoningen kunnen bouwen. Vindt de VVD niet dat we dat moeten doen in plaats van bijvoorbeeld tien hele dure penthouses?) Ik ga niet over kavels specifiek.

Maar om wat breder te trekken, als de heer Oerlemans daar heel graag ouderenwoningen wil bouwen, dan zou ik tegen de heer Oerlemans zeggen laten we daar ouderenwoningen bouwen. Maar iets anders, volgens mij is het voornamelijk de manier hoe we kijken naar dit vraagstuk. En het vraagstuk is, willen we alleen maar focussen op ouderenwoningen in de sociale huursector of willen we ook het hele probleem aanpakken? En dat is namelijk ook na die koopsector kijken, want juist daar liggen de kansen, dat blijft onderbelicht. En ik hoop gewoon dat we met zijn allen dat onderbelichte stukje ook toe gaan voegen aan deze agenda. Want uiteindelijk zorgt dat voor de meeste doorstroming en dat zorgt er uiteindelijk voor dat iedereen de meeste kans maakt op deze woningmarkt. De motie-Ahmadi inzake zet alles op alles om dakloze kinderen en hun gezinnen nu te helpen, nr. 396.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging.

16

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel, voorzitter. En ik ga een ander onderbelicht punt bij ouderenhuisvesting aankaarten. De voorzitter zei terecht er is natuurlijk al een commissiedebat gevoerd, maar eigenlijk sinds dat commissiedebat zijn er ook best een aantal nieuwe ontwikkelingen, niet alleen in de stad maar ook landelijk. En dat gaat ook over het aantal verpleeghuisplaatsen wat er nodig is voor de toekomst. Nu hadden wij in de eerste aanpak ouderenhuisvesting al geconstateerd dat we er eigenlijk te weinig zouden gaan bouwen in Amsterdam. Misschien is dat nu niet eens erg, want het blijkt dat het aantal verpleeghuisplekken op dit moment soms leegstaat, er is ook leegstand in de ouderenzorg. Het betekent wel dat we daar heel erg alert op zullen moeten zijn.

En eigenlijk is mijn vraag, want ik heb ook goed gelezen, er is natuurlijk die interactieve kaart waar goed gekeken wordt van waar zijn mogelijkheden voor ook intramurale zorgplekken voor ouderen te creëren, of ook eventueel extramurale zorgplekken, om eigenlijk op dit punt nog eens wat in te zoomen en ook in de volgende rapportage ouderenhuisvesting daar eens ook wat specifieker op in te gaan zodat we ook weten, wordt daarop gestuurd, wat zijn de gevolgen daarvan en hoe wordt daar mee omgegaan? Zowel door de partners in de woningbouwsector, maar zeker ook bij de zorgpartners. Dus dat is eigenlijk mijn vraag aan de wethouder. En verder denk ik, laten we vooral voortgaan want het is keihard nodig. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Dank u, dank voorzitter. Amsterdam vergrijst snel en dat laten de cijfers zien. We hebben nu zo'n 125.000 Amsterdammers van 65 jaar en ouder en dat wordt richting 2050 50 procent meer. En dat is denk ik niet alleen een uitdaging, maar ook een opdracht. Een opdracht om ervoor te zorgen dat de stad toekomstbestendig blijft. En wat D66 betreft zetten we daar dan ook vol op in. De bestuursrapportage is volgens mij heel helder. We gaan extra geclusterde woningen aanbouwen, extra aanpasbare woningen, Lang Leven Thuisflats. Allemaal goede zaken, dus heel veel steun daarvoor.

Maar een ander punt, en daar hebben we natuurlijk net een klein interruptiedebatje met de VVD over gevoerd, gaat over doorstroom. En dat is echt wel een belangrijk punt. Gelukkig hebben we daar in de commissie WV uitgebreid over gesproken en komen we daar ook te spreken middels het doorstroomoffensief. Dus ik zou ook aan de collega's die daar graag over willen door debatteren, doe dat vooral ook in de commissie WV want daar staan een heleboel goede plannen in die we de komende commissie ook gaan bespreken. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Voorzitter, ik ga het lid Von Gerhardt bedanken voor het feit dat hij het debat dat ik normaal gesproken in de commissie WV hoor heeft gebracht naar de commissie OZA, tot mijn grote genoegen. En dat we het nu in de gemeenteraad breed hebben over het belang van ouderenhuisvesting, dat doet mij natuurlijk grote deugd. Ten eerste richting GroenLinks die verpleeghuisplekken, we kijken natuurlijk vanuit het zicht op zorghuisvesting, dus die routekaart, kijken we daar goed naar. Ook naar kansen om daar bijvoorbeeld ouderenwoningen toe te voegen als er verpleeghuizen worden getransformeerd en als er sloop-nieuwbouw is. En dat gebeurt ook. Ik zei in de commissie al bijvoorbeeld in het Amsteldorp, ZGAO is daar goed bezig.

Dus ik kan toezeggen dat we daar de volgende rapportage wat uitgebreider op terug zullen komen.

17

Jaar

2025

Vergaderdatum 13 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik kan me vinden in wat er is gezegd over doorstroom. Dan richting de VVD misschien een paar dingen. De focus van het college ligt echt op huurwoningen, sociale huurwoningen en middenhuur. Omdat ook gewoon verreweg het grootste deel van de ouderen op dit moment al woont in huurwoningen en dus ook zoekt naar andere huurwoningen om daarnaartoe te kunnen verhuizen. Ter illustratie, van de ouderen tussen de 65 en 74 woont 71 procent in een huurwoning en 29 procent in een koopwoning. Dus die focus ligt echt op huur, sociale huur middeldure huur. Dat neem niet weg dat we natuurlijk altijd kunnen kijken naar een goede mix. Dus ik wil ook wel met collega Van Weyenberg op termijn terugkomen op de ambities die we hebben in nieuwbouwprojecten en gebiedsontwikkeling, hoe we daar gaan zorgen de komende jaren dat er ook wordt gestuurd op ouderenhuisvesting en daar kunnen ook best koopwoningen in de mix komen. Ik kan nog niet zeggen waar precies en hoeveel, maar ik kan me goed voorstellen dat dat wel onderdeel daarvan is en we zullen u daar op termijn ook nader over informeren. Dan de motie van de VVD, op zich vind ik het een sympathieke motie. Alleen we denken dat deze motie niet effectief is. Want de motie vraagt om voorrang te geven. Alleen toewijzingsregels voor koopwoningen gelden alleen voor betaalbare koop, dus dat zijn koopwoningen onder de 405.000 euro.

Dat leidt in de praktijk tot vrij kleine woningen en dat zijn ook woningen die in de praktijk relatief weinig interesse hebben van senioren, is de ervaring, en ook lastig passend te maken zijn voor behoeften van senioren. Dus wij denken dat dit een niet-effectieve maatregel is. Het andere deel van het dictum, ga ergens aan de slag met koopwoningen. Ik denk dat in de nieuwbouwprojecten en de gebiedsontwikkeling dat we best ook wat koopwoningen daar in de mix kunnen gooien. We zijn echt aan het kijken naar een aantal locaties, twee keer in Zuidoost, ook weer een keer in het Amstelkwartier. Dus daar zal ik u graag op termijn nader over informeren. Maar met deze insteek moet ik de motie ontraden. (Het lid VON GERHARDT: Ik wil de wethouder bedanken voor het feit dat hij ook wel het belang ziet van die koopwoningen voor ouderen en dat dat een bijdrage kan doen aan het oplossen van dit hele vraagstuk. De wethouder gaf aan dat er geen behoefte is aan deze woningen. Is daar een onderzoek naar geweest, of is dat meer uit ervaring? Kan de wethouder daar iets meer over vertellen?) Dat is de ervaring die wij hebben gezien het verleden en wat ik ook zelf hoor van ouderen. Mijn ervaring is dat veel ouderen inderdaad op zoek zijn naar een woning waar ze ook bijvoorbeeld de kleinkinderen of een kind kunnen laten logeren.

De ervaring is ook van experts, zo'n kleine woning om die nog passend te maken. Dus dat is de ervaring inderdaad. En overigens wil ik u nog corrigeren, als het gaat over ouderen die een koopwoning hadden en die verkocht hebben, bij sociale huur wordt er niet getoetst op vermogen, er wordt getoetst op inkomens. Ik ken ook ouderen die een koopwoning hadden, die verkocht hadden en die nu in de sociale huurwoning in een Lang Leven Thuisflat zitten. (Het lid VON GERHARDT: De vraag is dan of je dat moet willen. Want die ouderen kunnen ook prima een huis kopen waardoor iemand die dat vermogen niet heeft uiteindelijk wel die sociale huurwoning in kan. Maar dan mijn vraag, want er zijn natuurlijk gebieden in de stad waar de vierkantemeterprijzen een stuk lager liggen en daar zou je wel wat grotere woning kunnen bouwen voor die 405.000. Dus ziet de wethouder daar mogelijkheden om wel te kijken wat daar mogelijk is qua grootte en of daar die behoefte dan wel is?)