20251112 Verslag gemeenteraad middag

505.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in de jaarrekening en begroting voortaan expliciet te rapporteren hoeveel van de rijksmiddelen voor de Wmo daadwerkelijk is besteed aan zorgdoelen (zoals huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en woningaanpassingen); - indien sprake is van verschuiving naar andere programma’s, dat toe te lichten met motivering.

43

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van het lid Koyuncu inzake Amsterdam voor mensenrechten, nr. 507.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de VNG-mensenrechtenbepaling voortaan standaard op te nemen in álle gemeentelijke aanbestedingen, ongeacht risicocategorie; - dit aan te vullen met een expliciete verklaring van de leverancier waarin wordt uitgesloten dat in de gehele toeleveringsketen sprake is van dwangarbeid of structurele mensenrechtenschendingen; - bij kleinere opdrachten proportioneel te handelen via een eenvoudige nalevingsverklaring. Motie van de leden Havelaar, Van Berkel en Burgers inzake geen extra subsidie H'ART Museum, nr. 508.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de extra subsidie voor de exploitatie van H'ART Museum te beëindigen; - het vrijgevallen budget terug te laten vloeien naar de algemene reserve. Motie van de leden Van Pijpen, Bakker en De Jager inzake versnel de bomenplant in lege boomspiegels!, nr. 512.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een planning te maken voor het herplanten van de lege boomspiegels met als doel dat dit binnen de, wat betreft uitvoering en beschikbaarheid van bomen, kortst mogelijke termijn wordt gerealiseerd. Daarbij inzicht te geven in de kosten die dat met zich meebrengt en welke investering daarvoor nodig is.

Deze uiterlijk april 2026 af te ronden en aan de raad voor te leggen; - bij de planning en uitvoering van de beplanting van lege boomspiegels rekening te houden met de noodzaak om in wijken waar de klimaat-knelpunten het grootste zijn in Nieuw-West, Zuidoost en Noord (ver)snel(d) zo snel mogelijk te vergroenen, ook door het planten van bomen; - de planning van de herplant per stadsdeel, voorafgaand aan het plantseizoen, te delen met de stadsdeelcommissies. Motie van de leden Van Pijpen, Bakker en De Jager inzake meer bomen met een bomenfonds, nr. 513.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in te zetten op de oprichting van een Amsterdams bomenfonds waarin particuliere Amsterdammers (waaronder bedrijven) bij kunnen dragen aan het planten van nieuwe bomen; - hierbij de volgende uitgangspunten te hanteren: - het beheer en besteding van de middelen in gemeentelijke handen houden, en daarmee de besluitvorming over de plaatsing van de bomen; - elke bijdrage welkom is; of het nou om 5 of 5 miljoen euro gaat; - op of rond de boom geen reclame-uitingen worden toegestaan; - er geen noemenswaardige tegenprestatie tegenover wordt gezet anders dan de gevers te bedanken met een attentie zoals een certificaat of een zaailing van een Amsterdamse monumentale boom. - de raad een verkenning hiervan voor te leggen in de loop van 2026.

44

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Van Pijpen en Bakker inzake maak groene investeringen zichtbaar!, nr. 514.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in het investeringsportfolio duidelijk zichtbaar te maken welke investeringen en voor welk bedragen vergroening van de stad worden ingezet; - hiervoor een nieuwe opzet te maken van de informatie zoals die naar de raad gaat in de begroting, jaarverslag en eventuele andere beleidsstukken ter zake; - dit zo snel mogelijk, doch uiterlijk in de begroting 2027, uit te voeren. Motie van de leden Veldhuyzen, Khan en Kabamba inzake onderzoek juridische mogelijkheden om ICL te dwingen uit de stad te vertrekken, nr. 515.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken welke juridische middelen er zijn die de gemeente Amsterdam kan aanwenden om ICL te dwingen om te verhuizen of de productie stil te leggen totdat zij de zoutzuur norm niet meer overschrijden, om zo de volksgezondheid en het milieu van onze stad te beschermen; - om in overleg te treden met de Omgevingsdienst om te bespreken welke mogelijkheden zij hebben om ICL eventueel te dwingen om te verhuizen of de productie stil te leggen en daarover de raad te informeren. Motie van het lid Ahmadi inzake implementeer menstruatieverlof/hormonaal verlof in Amsterdam, nr.

518.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - binnen de gemeente Amsterdam maatwerkafspraken over hormoonklachten en het inrichten van werkdagen hieromtrent een onderdeel te laten worden van het arbeidsvoorwaardengesprek, dit tijdens periodieke functioneringsgesprekken terug te laten komen en dit bij huidige werknemers tijdens deze gesprekken te implementeren; - hierbij de opties mee te nemen om werknemers tijdens zware dagen een dag uit te wisselen of in te laten halen, thuis te laten werken, of verlof op te laten nemen indien nodig; - informatie te verstrekken over menstruatie- en menopauze gerelateerde klachten zodat het stigma dat eromheen hangt wordt verminderd en er kennis en begrip ontstaat over het probleem; - hierbij een bredere campagne te voeren over het belang van het bespreekbaar maken van dit onderwerp en hierbij mee te nemen wat de gemeente hierop doet. Motie van het lid Ahmadi inzake geen buitenlandse beïnvloeding in Gemeente Amsterdam, nr.

519.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken op welke wijze buitenlandse organisaties, belangenvertegenwoordigers of lobbystructuren momenteel betrokken zijn bij gemeentelijke beleidsvorming of uitvoering; - een beleidskader voor buitenlandse beïnvloeding op te stellen waarin wordt vastgelegd dat: - de gemeente alleen samenwerkt, informatie uitwisselt en regelmatig contact onderhoudt met organisaties die onafhankelijk opereren van

45

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

buitenlandse overheden die mensenrechtenschendingen plegen, en ook hun belangen niet dienen; - voor organisaties die belangen dienen van buitenlandse overheden geldt dat dit enkel kan als het land in kwestie zich niet schuldig maakt aan ernstige mensenrechtenschendingen; - gesubsidieerde instellingen verplicht worden om samenwerking met buitenlandse lobbyorganisaties te melden en te verantwoorden; de gemeenteraad jaarlijks te informeren over de risico’s en bevindingen inzake buitenlandse beïnvloeding binnen gemeentelijke beleidsterreinen.

Motie van het lid Ahmadi inzake toestemming burgemeester een voorwaarde maken voor politie-inzet voor uitzetting AZC naar de straat, nr. 520.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken of deze werkwijze ook binnen gemeente Amsterdam ingevoerd zou kunnen worden en de raad over dat proces te informeren. Motie van het lid Haijen inzake laat wervingscampagne Zorg voor Amsterdam doorlopen in 2026, nr. 521.25 Spreekt uit dat: - zolang er sprake is van onderbestedingen, en het niet lukt geld uit te geven aan personeel, het goed is om de Wervingscampagne Zorg voor Amsterdam ook in 2026 te laten doorlopen. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de onderbesteding aan te wenden om de wervingscampagne ook in 2026 te laten doorlopen. Motie van de leden Bakker en Van Pijpen inzake voorbereid zijn op de bui van de toekomst, nr. 522.25 Spreekt uit: - de wens om de waterbergingsnorm van 60 mm per m2 te heroverwegen op noodzaak van verhoging tot 70-80-90 mm per m2. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om de laatste inzichten in neerslagrisico’s en bijbehorende financiële risico’s en benodigde kosten voor verschillende verhogingsscenario’s te verzamelen en voor de gemeenteraad inzichtelijk te maken uiterlijk maart 2026. Motie van de leden Wehkamp en Yemane inzake lezen voor je leven, nr.

523.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken hoe we de Amsterdamse Verhalenprijs een blijvend onderdeel kunnen maken van het Amsterdamse lees-offensief. Motie van lid Ahmadi inzake stoppen met dehumaniserende, abstracte terminologie wanneer het over mensen gaat, nr. 524.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te stoppen met het gebruiken van dehumaniserende, abstracte terminologie waar het mensen betreft. Dit in ieder geval moet inhouden dat termen als amv’er, asielzoeker en veiligelander worden vervangen door humaniserende termen;

46

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

zoveel mogelijk abstracte termen te humaniseren door te duiden dat het om mensen gaat, hierbij kan gedacht worden aan: asielzoekende mensen, mensen op de vlucht, alleenreizende gevluchte kinderen enzovoorts.

Motie van het lid Emmerik inzake subsidie H'ART Museum van 3,2 miljoen euro evenwichtig verdelen over culturele instellingen, nr. 526.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - toekenning van de volledige 3,2 miljoen euro aan H’ART Museum te herzien; - de raad een alternatief plan voor te leggen waarin deze middelen op een evenwichtige en transparante wijze worden verdeeld over meerdere Amsterdamse kunst- en presentatie-instellingen die aantoonbaar financiële steun nodig hebben; - bij toekomstige incidentele steun aan culturele instellingen een gelijkheids- en transpariteitstoets te hanteren, zodat cultuurgeld eerlijk en evenwichtig wordt besteed. Motie van het lid Ahmadi inzake behoud grote sociale huurwoningen in de hele stad, nr.

529.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in de volgende ronde van prestatieafspraken (die lopen vanaf 2028) met woningcorporaties expliciete afspraken op te nemen over het behoud en de terugbouw van voldoende grote sociale huurwoningen (minimaal 3 of 4 kamers); - in de tussentijd al in gesprek te gaan met woningbouwcorporaties om te lobbyen voor het behoud en de terugbouw van grote sociale huurwoningen; - daarbij te zorgen voor een evenwichtige spreiding van grote sociale huurwoningen over alle stadsdelen, inclusief binnen de ring; - de raad jaarlijks te rapporteren over de ontwikkeling van de woningvoorraad naar grootte, locatie en prijssegment, zodat de effecten van deze afspraken inzichtelijk en toetsbaar zijn. Motie van het lid Ahmadi inzake gemeente moet grond terugpakken voor betaalbare huizen, nr. 530.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - systematisch te onderzoeken op welke locaties de Omgevingswet kan worden ingezet; - de Omgevingswet zo ruim mogelijk toe te passen om strategische grondposities voor woningbouw te verwerven. Motie van het lid Ahmadi inzake houd sociale én middenhuur permanent betaalbaar, nr.

531.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij alle woningbouwprojecten waarbij gemeentelijke of rijksgelden, vergunningen of gronden betrokken zijn, contractueel vast te leggen dat de sociale en/of middeninkomen bestemming permanent is. Motie van het lid Ahmadi inzake laat non-profit partijen lege panden ombouwen tot betaalbare woningen, nr. 532.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

47

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

bij herontwikkelingsprojecten corporaties en andere non-profit partijen zo vaak als mogelijk een voorkeurspositie te geven, waar mogelijk door middel van selectie- en gunningscriteria.

Motie van het lid Ahmadi inzake meer nieuwbouw door non-profit partijen, minder macht voor beleggers, nr. 533.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij nieuwbouw- en transformatieprojecten in de stad corporaties en andere nonprofit partijen structureel een zo groot als mogelijk aandeel toe te wijzen; - in aanbestedingen en selectieprocedures, corporaties en andere non-profit partijen waar mogelijk een voorkeurspositie te geven. Motie van het lid Staartjes inzake groen licht voor groen, nr. 536.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de halvering van het aantal riviercruises terug te draaien; - vanaf 2028 de inkomsten vanuit de riviercruises structureel te investeren in het aanplanten van 420 bomen per jaar op de lege boompunten. Motie van het lid Veldhuyzen inzake onderzoek mogelijkheden voor een Amsterdams woonbedrijf, nr. 537.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - opvolging te geven aan de uitkomsten van eerder onderzoek naar de oprichting van een gemeentelijk woonbedrijf en te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn, en wat er nodig is, om: - een door de gemeente beheerd woonbedrijf op te richten; - dat op grote schaal betaalbare sociale en middenhuurwoningen zou gaan bouwen en renoveren; - dat inspraak van bewoners, werknemers en de gekozen gemeenteraad zou faciliteren binnen het woonbedrijf.

Motie van het lid Ahmadi inzake handhaaf het huurplafond – stop woekerhuren, nr. 538accent.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - start een lobby in G4- en VNG-verband richting de Europese Unie om de verhuurplatforms aansprakelijk te stellen voor overtredingen bij aangeboden woningen op hun websites zodat zij ook zelf verantwoordelijkheid nemen voor controle. De amendementen en moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers in tweede termijn. Het lid BURGERS: Voorzitter, waar het college een solide begroting claimt zien wij een begroting die tekortschiet op de kerntaken die Amsterdammers het meest bezighouden, een schone en veilige stad. Het college verwaarloost de basis en schuift de financiële rekening door naar de toekomst. Onze tegenbegroting kiest voor een directe correctie en investeert structureel in de basis, veiligheid, structureel miljoenen extra voor de aanpak van jeugdcriminaliteit en honderd extra handhavers. Een schone stad, structureel 25 miljoen euro extra voor meer reinigers, intensievere schoonmaak en streng

48

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

optreden tegen vervuilers. Wij financieren dit door verstandige keuzes, niet door de schuld te laten exploderen naar 10 miljard. We stellen bijvoorbeeld een taakstelling van 5 procent bezuiniging op het ambtelijk apparaat voor zonder te snijden in uitvoerend personeel. Er is een structurele onbalans in de huidige organisatie die wij moeten aanpakken. De taakstelling voor een slanker ambtelijk apparaat is pas ingeboekt vanaf 2027. Wat zijn de concrete stappen in 2026 om deze koerswijziging echt in gang te zetten? De externe inhuur is structureel te hoog, 15 procent in plaats van 10 procent, en direct gerelateerd aan het torenhoge ziekteverzuim van 9,6 procent. De gemeente betaalt nu dubbel en dat is jammer. Wij geloven dat Amsterdam beter verdient, een vrije, veilige en schone stad met een gezond financieel beleid, en daarom dienen wij ons ze tegenbegroting in als amendement. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik heb nog een vraag over de motie van de VVD over het Erotisch Centrum. Want tot nu toe had ik steeds begrepen dat de VVD wel voor een erotisch centrum was, maar niet in Zuid. Maar de motie lijkt op te roepen om helemaal te stoppen met de voorbereiding van een erotisch centrum. Kan het lid Burgers toelichten?) Volgens mij heeft de VVD altijd gezegd het Erotisch Centrum moet in Haven-Stad. (Het lid HAVELAAR: Dat dacht ik ook.

Maar uw motie zegt de plannen voor de realisatie van een erotisch centrum per direct te staken. Dus is dat dan ook in Haven-Stad? Of hoe moet ik de motie lezen?) Ik lees hem zo dat inderdaad het gaat om de voorbereidingen in Zuid. (Het lid HAVELAAR: Dat staat inderdaad in de motie die ik ingediend had, want ik dacht dan kan de VVD voorstemmen, stoppen met het Erotisch Centrum in Zuid. Maar nu heeft de VVD een motie ingediend waarin staat de plannen voor de realisatie van een erotisch centrum te stoppen. Dat juich ik van harte toe, want zoals u weet zijn wij ertegen. Maar dan lijkt het me toch logischer dat u anders een accentmotie indient, want hier staat niet in Zuid.) Dank voor de tip. (Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, dank aan het lid Burgers voor zijn bijdrage. En wat ik merk, en dat was ook al een beetje in de commissie, dat de VVD af en toe investering en exploitatie een beetje door elkaar gooit. Want u heeft het over dat u in uw tegenbegroting wil investeren, maar tegelijkertijd heeft u het over een exploderende schuld en het moet allemaal minder. Ik hoop toch dat de VVD zich ervan bewust is dat we hier in Amsterdam lenen om te kunnen investeren.

En ik heb de vraag al eerder gesteld aan het lid Burgers, waar wil het lid Burgers niet meer in investeren?) Volgens mij hebben we deze discussie inderdaad al eerder gevoerd en geven wij in onze tegenbegroting uitgebreid aan hoe wij denken te kunnen bezuinigen op de gemeentelijke begroting. (Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, weer heb ik het idee dat het lid Burgers het niet begrijpt. Want wij financieren niet onze begroting met schuld, wij financieren onze investeringen met schuld. Dus ik vraag nog een keer, want de vorige keer kreeg ik daar ook geen antwoord op, welke investeringen wil de VVD niet doen om dan die schuld niet verder op te laten lopen?) Bijvoorbeeld minder geld aan ambtenaren uitgeven. We hebben een taakstelling van 5 procent voorgesteld en daarmee kun je de schuld aflossen.

49

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, ik hou op met het te vragen. Ik constateer inderdaad dat het lid Burgers of de VVD niet begrijpt dat we hier schulden maken om te investeren en dat vind ik zeer spijtig en ook wel bijzonder.) Ik denk dat GroenLinks en de VVD een andere definitie hebben van investeren. (Het lid SCHMIT: Voorzitter, ik hoor het lid Burgers en de VVD zeggen de schulden lopen uit de hand. En dan vraag ik me af, in hoeverre heeft de VVD dan vertrouwen in de instituties. Want Provinciale Staten, onze toezichthouder, we vallen prima binnen de norm.) We vallen in binnen de normen omdat we de erfpacht eruit hebben gehaald, de erfpachtschuld. Anders zouden we buiten de normen vallen. (Het lid SCHMIT: Maar dat is iets wat de provincie erkent en ook goedkeurt. Dus dan is toch mijn vraag aan de VVD, als de Provinciale Staten deze begroting goedkeuren, waarom volgt de VVD niet? En u zit zelf in de Staten, notabene zit u in de coalitie met GroenLinks, dus dat is wel een mooi voorbeeld. Dus waarom volgt u dan dit voorbeeld niet van uw collega's in de Provinciale Staten?) De VVD zit in de Staten, want ik heb het druk genoeg met de gemeenteraad van Amsterdam. En ook in de Provinciale Staten heeft de VVD geen meerderheid. (Het lid KROM: Ik zou het toch ook nog met de VVD willen hebben over de besparing die ze willen doen op de opvang voor ongedocumenteerde mensen.

Dat is nogal een fiks bedrag. En ik begrijp wel dat het lid Burgers er zelf niet over begint, want het is natuurlijk een verschrikkelijk iets om op te moeten schrijven, lijkt mij. Maar weet het lid Burgers eigenlijk welke groep mensen er in deze opvang verkeren?) Volgens mij gaat het over de ongedocumenteerden. (Het lid KROM: Dat vind ik dus weer zo typisch, want inderdaad dat gaat over een groep ongedocumenteerden die je dus niet zomaar kunt wegzetten als één groep mensen. We hebben het over mensen die hier vaak al tientallen jaren zijn, die keihard voor ons gewerkt hebben. En de VVD zegt dat maakt allemaal niet uit, we gooien ze gewoon op straat. Zelf wanneer ze in veel gevallen, als het lid Burgers een keer mee was geweest had hij dat geweten, bijvoorbeeld een lichamelijke beperking hebben of zorg nodig hebben. Dus hoe kan het dat de VVD eigenlijk niet weet over welke groep mensen het gaat, maar wel gewoon besluit om daar ontzettend veel geld weg te halen?) Ik deel niet de conclusie van het lid Krom dat ik niet weet over welke groep mensen het gaat. En volgens mij, de VVD wil deze groep mensen geen hoop bieden om in Nederland te kunnen blijven en dat is een fractiestandpunt. (Het lid KROM: Maar daar zou ik dan toch nog aan willen toevoegen dat met terugwerkende kracht toen deze mensen hulp en zorg kregen 80 procent alsnog een verblijfsvergunning heeft gekregen.

Dus dit is een groep die gewoon in Nederland mag verblijven, die alleen niet aan het begin de juiste hulp krijgt. Dus hoe kan de VVD dat nu roepen dat deze mensen hier niet mogen zijn?) Volgens mij hebben we in Nederland een humaan rechtssysteem en kunnen deze mensen ook naar de rechter. (Het lid HAVELAAR: Nog even op de 3 miljoen van de motie van de VVD onder andere. Hoe vindt het lid Burgers het, ik vind het vrij ironisch namelijk,

50

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dat het college waarvan wij samen altijd gezegd hebben dat het financieel niet superprudent is, nu tegen de VVD zegt dat uw motie niet prudent is?) Volgens mij hebben wij in onze motie waar wij onderstaan, hebben wij aangegeven dat, en ik quoot, gegeven dat de algemene reserve boven de normhoogte ligt, dat een voorwaarde is voor deze motie om in te gaan. (Het lid HAVELAAR: Maar wat natuurlijk zo jammer is, is dat ook het college zegt maar die reserve is bedoeld om tegenvallers op te vangen, niet om nieuwe hobbyprojecten mee te financieren, hoe goed ze ook zijn. Heeft de VVD dan D66, de indiener van die motie, nergens kunnen overtuigen om in die 7,7 miljard 3 miljoen te vinden die technisch gewoon correct gedekt is?) Zoals u weet ga ik ervan uit dat onze tegenbegroting wordt aangenomen en ik ben daar nog druk over in onderhandeling met D66 onder andere. (Het lid HAVELAAR: Ja oké voorzitter, maar stelt het lid Burgers dan het aannemen van zijn eigen amendement met de tegenbegroting als randvoorwaarde voor deze motie?) Het lid Havelaar en ik hebben deze discussie nu al drie keer gevoerd, dus voor aanhoudendheid krijgt het lid Havelaar en 10. Daar wilde ik het bij laten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf in tweede termijn. Het lid ASRUF: Voorzitter, dank u wel. Dit is de laatste begroting van dit college en daarmee dus ook van deze gemeenteraad.

Het is dus ook een moment om terug te blikken. We hebben de afgelopen jaren vol geïnvesteerd in de stad, woningbouw, mobiliteit, een brug over het IJ, specials van de Meervaart tot aan de Jaap Edenbaan en natuurlijk de OBA Next in de K-buurt. Ongelijk investeren in gelijke kansen, was het adagium. Maar we zijn er ook nog lang niet. Er ligt een belangrijke taak voor het volgende college en ook de gemeenteraad om hier verder handen en voeten aan te geven, dat we doordrongen zijn van de noodzaak van investeren in buurten die dat extra zetje nodig hebben, en dan met name in Nieuw-West, Zuidoost en Noord. We zullen dat echt consistent en consequent moeten doen met de intrinsieke motivatie. Aan de basis daarvan staan de financiën van de stad en die staan als een huis en het fundament is er ook. We leveren een solide begroting af, we laten de stad financieel netjes achter, we doen wat noodzakelijk is, maar de stad is nooit af. En dat zien we ook bij de voorstellen voor deze begroting. We steunen amendementen van GroenLinks en andere partijen over de Stadspas voor ongedocumenteerde kinderen, activiteiten in het kader van de Route naar Herstel, eerste hulp bij digitale vragen. En datzelfde geldt ook voor ruimte maken voor tweedehands in leven, het amendement van de Partij voor de Dieren voor meer steun aan dierenopvangcentra en een veiliger thuis met doorvalbeveiliging van Volt.

Daarnaast hadden we ook nog een amendement, die dienen we nu niet in maar willen we graag wel een reflectie van de wethouder op, en het gaat over minder rokers in de stad. In de begroting staat dat we een stijging zullen zien van het aantal rokers. Dat vinden wij als partij onwenselijk. We moeten echt er alles aan doen dat we ervoor zorgen dat Amsterdam nicotinevrij is in 2040. Dus mijn vraag aan de wethouder is, blijft dat streven overeind en zorgen we er ook voor dat we ook op termijn een daling gaan zien? Tot slot had ik nog een vraag als het gaat om de Stadspas voor ongedocumenteerden. Wij vinden dat echt een heel belangrijk onderwerp en we zijn ook blij met het amendement, maar we hebben wel een vraag bij de uitvoering. Want het is natuurlijk belangrijk dat we ervoor zorgen dat we die kinderen ook gaan bereiken, dat we

51

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

die mensen gaan bereiken en dat we ervoor zorgen dat die uitvoerbaarheid ook goed geregeld is. Dus ook daar ontvang ik graag een reflectie op. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom in tweede termijn. Het lid KROM: Voorzitter, toen mij gisteren meerdere moties werden toegeschoven vanuit de coalitie, eentje van een ton, eentje van negen ton, werd ik blij. Want als ze vanuit de coalitie komen, dan weet je dat er ergens geld is gevonden wat uitgegeven kan worden. En we kunnen ons vinden in deze dekking en we steunen dan ook van harte de moties om de Stadspas beschikbaar te maken voor ongedocumenteerde kinderen en het in stand houden van de IDO’s om mensen te helpen die moeite hebben met de weg vinden in de onlinedienstverlening van de overheid. En met hulp en steun van GroenLinks hebben we op deze manier ook een amendement kunnen maken om zo extra geld vrij te maken voor dierenwelzijnsorganisaties. En hier zijn we echt dolgelukkig mee. Bij meerdere organisaties staat het water tot aan de lippen. Mensen werken kei- en keihard om de vele dieren in de stad op te vangen maar kampen met een ernstig tekort aan personeel en vrijwilligers. En met deze extra middelen hopen we zo voor de korte termijn verlichting te bieden. En uiteraard zullen we ons bij een eventuele volgende coalitie ontzettend hard maken voor structureel meer geld.

Wel zou wat ons betreft de ADAM-regeling, net als alle andere armoederegelingen, ondergebracht moeten worden bij armoedebestrijding. En hier dienen we dan ook opnieuw een amendement voor in omdat we ook op die manier extra middelen kunnen creëren voor dieren in nood. En dan heb ik een motie ingediend voor pods in de opvang voor dakloze mensen. Dit zijn een soort cabines waardoor het overnachten in een opvang veel veiliger wordt. En mensen hebben ook meer privacy. Ook hier is geld voor nodig en ik vraag om te onderzoeken hoe we meer pods mogelijk kunnen maken, want dit zou er namelijk voor zorgen dat de meest kwetsbare groepen binnen de dakloze mensen, vrouwen, jongvolwassenen en de lhbtiq+-gemeenschap meer veiligheid bieden om 's nachts binnen te verblijven. De opvang is voor hun vaak een heel onveilige plek en zo kunnen we ze en beter in beeld krijgen en betere zorg bieden. Tot slot de toeristenbelasting. We hebben een amendement ingediend voor een verhoging van 6,5 procent. Dit biedt ons de kans om de binnenstad echt te helpen om om te gaan met de druk van het overtoerisme. De extra inkomsten kunnen we besteden aan gerichte maatregelen die bijdragen aan het tegengaan van de overlast voor de mensen die dag in, dag uit met de gevolgen van de drukte te maken hebben. Een bijkomend voordeel kan zijn dat het bijdraagt aan het verminderen van de aantallen bezoekers.

En we steunen hiermee ook de motie van het CDA om alle belasting die binnenkomt boven die 18 miljoen overnachtingen in een fonds te stoppen en volledig ten goede te laten komen aan de mensen die de meeste overlast ervaren. We moeten echt meer doen om de leefbaarheid in de binnenstad op peil te brengen. Bovendien zouden we niet financieel moeten begroten met inkomsten die, als we voldoen aan die 18 miljoen overnachtingen, we eigenlijk niet hebben. Tot zover van mijn kant. En dank aan de griffie, want ik heb enorm veel moties en amendementen gewijzigd op het laatste moment. Dus dat mag ook weleens gezegd worden. (Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, ik hoor het lid Krom steun uitspreken aan het voorstel van het CDA om het bedrag boven de 18 miljoen overnachtingen van de toeristenbelasting apart te zetten. Dat heeft nogal

52

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gevolgen voor de algemene middelen en dus ook voor de begroting waar we het over hebben, dus ook voor een aantal voorstellen. Dus vindt de Partij voor de Dieren dan dat we dat soort middelen, al die dingen die daarmee gedaan worden dan allemaal ook incidenteel moeten maken en eigenlijk het voorstel wat het CDA in de begroting doet volgen? Zoals bijvoorbeeld een bezuiniging op de sociale basis, om maar wat te noemen.) Ik denk dat we dat goed moeten bekijken. Maar waar het mij om gaat, we willen terug naar die signaalwaarde van 18 miljoen overnachtingen. En als we alle maatregelen die we genomen hebben gaan halen, dan is dat geld er ook niet. Dus ik denk dat het heel verstandig is dat we met elkaar gaan nadenken over, totdat het geld er komt dat we wel dat kunnen inzetten om de overlast tegen te gaan. En dat als we wel met alle maatregelen die we nemen onder die 20 miljoen of 18 miljoen komen, dat we daarop voorsorteren door na te denken over hoe we de gelden anders gaan inzetten. (Het lid VAN PIJPEN: Daarover nadenken is prima, maar het heeft gevolgen voor nu, voor deze begroting. Want dat betekent dat een aantal dingen gewoon niet kunnen gebeuren. En dat is een vrij heftige conclusie die ik dan trek uit de bijdrage van de Partij voor de Dieren.) Nee, dat is een motie dus die moet gewoon uitgewerkt worden. Dat heeft geen gevolgen voor volgend jaar.

(Het lid VAN PIJPEN: Volgens mij was het ook een amendement van het CDA. Maar ik begrijp dus dat de Partij voor de Dieren dat niet steunt. Dat zit in de tegenbegroting en dat is volgens mij ook een amendement. Maar ik begrijp dus dat de Partij voor de Dieren dat niet steunt.) Ik steun het stukje waarin we zeggen, we stoppen de middelen van boven de 18 miljoen overnachtingen in het toeristenfonds. Dat deel steunen wij. Als het CDA zijn tegenbegroting daar al allerhande plannen voor heeft gemaakt wat we dan moeten doen met het verschuiven van de middelen, dan steunen we dat uiteraard niet. Maar de motie steunen wij wel. (Het lid HAVELAAR: Ik vind dat de Partij voor de Dieren daar wel heel gauw uiteraard aan toevoegt, we zijn nog in onderhandeling. Maar het is een motie inderdaad en ik vind dat de paniekzaaierij van GroenLinks precies laat zien waar deze motie om gaat. Want GroenLinks is bang dat allemaal coalitieprojecten niet meer kunnen omdat ze die inderdaad financieren vanuit het teveel wat deze stad aan toeristenbelasting heeft. Dus ik wil het lid Van Pijpen en het lid Krom bedanken voor deze illustratie. En ik wil het lid Krom ook bedanken voor de moed die ze hiermee toont om te laten zien dat het ons echt genegen is om de overlast van toerisme terug te brengen.

En ik wil het lid Krom nog vragen om misschien iets meer toe te lichten, want ze zei dat net buiten de microfoon om toen we het erover hadden ook, over de afhankelijkheid van de begroting van overtoerisme die je hiermee tegengaat.) Waar het de Partij voor de Dieren om gaat is dat we teruggaan naar die 20 miljoen overnachtingen. En als we dat behalen door alle maatregelen die we met elkaar nemen, dan betekent dat ook een terugval in de inkomsten van de toeristenbelasting. En ik denk dat het verstandig is als we serieus met elkaar zijn om de signaalwaarde te halen, dat je daar ook op zou moeten begroten. (Het lid SCHMIT: Voorzitter, ik ben het helemaal eens met het lid Krom dat we terug moeten naar die signalen van onder de 20 miljoen, dat we ook opbrengsten teruggeven aan de binnenstad voor een leefbare binnenstad.

53

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Maar dat kost wel geld en dat kost 50 miljoen euro. De CDA zegt in zijn begroting dat ze 25 miljoen euro uit het Klimaatfonds hiervoor halen. Volgt de Partij voor de Dieren dit idee?) Nee. (Het lid SCHMIT: Gelukkig maar, maar wat gaat u dan niet doen?) Dat moet dus volgen bij de uitwerking van die motie. Maar we moeten daar wel over na gaan denken met elkaar in de raad. (Het lid SCHMIT: Maar we gaan vandaag de begroting vaststellen. Dus als u hier de ene keuze maakt, moet u ook zeggen waar u het vanuit financiert.) Als mijnheer Schmit gewoon meteen goed luistert, dan had hij net gehoord dat het niet gaat over de aankomende begroting. Het gaat erom dat we structureel anders gaan nadenken over hoe we onze toeristenbelasting inzetten. En ik begrijp eerlijk gezegd niet dat D66 daar niet ook gewoon voorstander van is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een punt van orde. Het lid HAVELAAR: Kan de burgemeester aangeven, zit er nog ergens een pauze in het programma? Want ik wil die coalitiemotie, en met name de dekking, goed bestuderen. Ze zijn net met refresh binnengekomen. Daar hoeft u voor mij niet per se een schorsing voor te maken, maar ik wil wel voor mijn bijdrage goed kunnen lezen waar die dekking vandaan komt. De VOORZITTER: Het is vijf voor halfvier, ik wil wel even meters maken, als ik eerlijk ben. Want anders dan wordt het een beetje een probleem.

Ik denk misschien zo meteen nog vijf minuten met een uurtje, maar ik wil eigenlijk gewoon door tot de avondpauze. En ik denk dat wij niet de hele begroting afgerond krijgen voor de avondpauze, dus dan kunt u de avondpauze ook gebruiken. Is dat oké? Maar dan bent u waarschijnlijk al wel aan het woord geweest. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik wil voor mijn bijdrage die moties kunnen bekijken, vooral even op die dekking. Ik zag iets van 9 ton snel langskomen. De VOORZITTER: Ik wil u toch vragen om dat zelf even te regelen. Ik ga kijken of er nog een korte pauze kan zijn en anders is het de avondpauze. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker in tweede termijn. Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Niet zoveel mensen weten het van mij, maar ik ben gek op beachvolleybal en ik zit bij de Beachclub bij het Science Park in Oost. En dat is natuurlijk eigenlijk vooral een zomersport, met je blote voeten in het zand en lekker de zon op je hoofd. En dan de echte fanatiekelingen, die blijven dan nog zo lang mogelijk buiten spelen met zandsokjes aan en eigenlijk normaal gesproken, in november nu begint het al wel behoorlijk oncomfortabel te worden. Maar afgelopen weekend was het eigenlijk heerlijk, echt heerlijk zacht, en vooral voor de gasten die op het veld naast mij speelden, want die hadden echt de zon. Dus dat voelde echt absoluut niet als een november, met het milde weer.

En dan is het natuurlijk de vraag waarom ik dit vertel, helemaal omdat ik normaalgesproken ook niet zo de neiging heb om mijn privé in de politiek te betrekken. Maar ik vond het wel heel tekenend, want het is natuurlijk heel erg lekker, het weer. Ik zag ook veel mensen op het terras zitten dit weekend. Maar deze verandering is eigenlijk

54

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

helemaal niet positief. Dat milde weer wordt steeds vaker normaal in de herfst. En het KNMI geeft ook aan dat de gemiddelde temperatuur sinds begin twintigste eeuw met circa 1,7 graden Celsius is gestegen. En we krijgen dus ook echt steeds vaker milde herfstdagen en de verwachting is dat het ook blijft toenemen. In de laatste KNMI-klimaatscenario's wordt ook aangegeven dat het alle seizoenen warmer gaat worden in Nederland. En dat is zorgwekkend, want het gaat gepaard met problemen met landbouwopbrengsten, biodiversiteitsrisico's, de ijskappen gaan smelten, de zeespiegel stijgt en het zorgt ook voor meer pieken in regenwater. We krijgen gewoon echt veel meer onvoorspelbare hoosbuien en extremere omstandigheden. Normaalgesproken zou je nu zeggen, één keer in de honderd jaar heb je dan het risico dat er een echt heftig bui kan komen. Maar hoe meer we nu in de tijd gaan, helaas door klimaatverandering, wordt dat risico steeds groter en kan het zijn dat dat zelfs één keer in de vijftig jaar gaat gebeuren. En wij hebben vorige week een heel inspirerend symposium gehad van wethouder Melanie van der Horst, georganiseerd over klimaatadaptatie, een heel doordringbare bijeenkomst met allerlei experts die aangaven waar we staan en waar we naartoe moeten voor de veiligheid van bewoners en voor het voortbestaan van de stad en Amsterdam eigenlijk.

En een van de hoofdboodschappen van eigenlijk werkelijk alle sprekers was, we moeten voorbereid zijn. En een van de experts op het podium gaf Amsterdam dan wel de credits dat we tenminste goed bewust onbekwaam zijn, dat we de risico's in kaart brengen, dat we nu weten wat we zouden moeten doen om onszelf te beschermen en dat we wel zijn begonnen met wat projecten en wat koppelkansen zijn gaan doen, maar dat het nog lang niet genoeg is. Dus de boodschap was eigenlijk de credits ervoor dat we weten dat we onvoldoende zijn voorbereid. En ik vind dat eigenlijk in principe niet zo hoopvol. Ik vind het eigenlijk ook wel een verdrietig lage verwachting als je daar hoopvol op over kunt zijn. Wat ik hoopvol zou vinden is als we alles op alles zetten om wel degelijk voorbereid te zijn op deze extreme buien. Het is ook niet iets nieuws wat we van de week of zo pas hebben ontdekt. Al decennialang wordt er door experts gewaarschuwd en aan de bel getrokken dat er meer ruimte voor water moet komen, dat we toe moeten naar minder steen, meer groen en dat we beter voorbereid moeten zijn om die risico's en de schade systematisch te beperken. Er is ook al eerder een analyse gemaakt van wat voor schade we kunnen verwachten als er dus echt een heftige bui van 70 millimeter per uur komt. Die schade wordt geschat op meer dan 600 miljoen euro.

En dan ontbreken er eigenlijk nog een heleboel indirecte schadekosten, zoals het toenemen van verkeersongevallen op de lange termijn, meer kans op schimmels in woningen, het uitvallen van vitale en kwetsbare infrastructuur zoals elektriciteitsvoorzieningen en de gevolgen daarvan, een transportbeperking van de binnenvaart of een mogelijke afname van woningwaarden. Die schadeposten zijn nog niet eens doorberekend en het is allemaal een grove schatting. Op het moment dat er een bui van 90 millimeter per uur komt, dan moeten we zelfs rekening houden, in een grove schatting, van meer dan 900 miljoen euro aan schade. Dus op dit moment hebben wij verschillende regelingen in de stad dat we water gaan opvangen. En als het gaat over de Hemelwaterverordening houden we dus nog maar rekening met 60 millimeter per uur dat je dan moet verwerken. En zelfs het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie zegt ook expliciet, reken bij stedelijke inrichting met piekbuien van meer dan 70 millimeter per uur. En dat doen wij dus niet. En dat betekent dat het dan afgewend gaat worden op de openbare ruimte als we het niet in de Hemelwaterverordening doen. Dus daarom heb ik nu een motie waarin wij uitspreken dat we het wenselijk vinden om dit te herzien en dat het college ons een goed overzicht geeft van de voors en tegens en waar we dan mee te maken zouden moeten hebben, ook qua kosten, aan de voorkant

55

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zodat dat mee kan worden genomen straks bij een nieuwe gemeenteraad. Dat is motie 522, samen met het lid Van Pijpen ingediend. En dat brengt me bij het volgende punt, namelijk prettig wonen. Want ook met het oog op het veranderende klimaat, we krijgen te maken met steeds vaker hitte, we willen ook stoppen met energieverspilling, niet stoken voor de mussen, we willen ook aardgas besparen als woningen nog niet aardgasvrij zijn. En daarom heb ik hier ook al vaak gepleit om wat structureler en meer ingrijpend te isoleren. Dus echt van het enkelglas af, spouwmuurisolatie, grote werkzaamheden. En het liefst voor de woningbouwcorporaties, want die hebben het zwaar en die hebben een enorme opgave om woningen te isoleren, maar ze hebben wel een opdracht om dat snel te doen. Maar een motie van mij om te komen tot een gemeentelijke subsidieregeling waar zij wat aan gaan hebben. Dit duurt wat mij betreft echt veel te lang. In de status wordt er nu alleen verwezen naar een technische sessie, er is nog steeds geen afdoening. Ik vind dat eigenlijk niet oké. Ik wil het college echt oproepen om hier vaart mee te gaan maken zodat we de volgende periode echt een flinke slag kunnen gaan slaan met grondige isolatie van corporatiewoningen. Voorzitter: het lid Aslami De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik in tweede termijn. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter.

Ik doe nog niet aan beachvolleybal, maar ik hou wel erg van sport en ik hou ook heel erg van kunst. En wat zagen we? Het H'art Museum, het voormalige Hermitage, krijgt een gemeentelijke bijdrage van 3,2 miljoen. De Partij voor de Dieren vindt dat cultuurgeld eerlijk, transparant en evenwichtig moet worden besteed. Wij vragen ons af, waarom krijgt juist deze ene instelling miljoenen steun terwijl andere kleinere organisaties met structurele tekorten juist niet geholpen worden. De wethouder zei in de commissie dat men wil voorkomen dat het pand aan de Amstel naar de markt verdwijnt. Het is mooi dat we dit gebouw willen behouden maar dat mag geen reden zijn om één instelling te redden met miljoenen terwijl veertien kleinere kunstinstellingen, verenigd in MOKER, zich afvragen waarom zij structureel te kort blijven komen. Het zijn juist deze kleine instellingen, de makers, de kunstenaars, die de ziel van de stad vormen en niet zo'n groot pand aan de Amstel. Buurtbewoners bezoeken juist de kleine lokale instellingen, niet de grote internationaal georiënteerde musea. Die kleinere plekken zijn ook dichtbij, toegankelijk en herkenbaar en onderdeel van het dagelijks leven in onze stad. Dit terwijl het H'art Museum zich juist profileert met een internationaal en toeristisch georiënteerd programma, terwijl wij hebben ons juist uitgesproken voor het indammen van toerisme.

Daarom, niet alleen H'art heeft steun nodig, maar juist ook die kleine instellingen hebben steun hard nodig. En daarom dienen wij een motie in die vraagt om dit te herzien en gelijke behandeling, transparantie en een eerlijke verdeling van cultuurgeld. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen in tweede termijn. Het lid VAN PIJPEN: Dank u, voorzitter. Vandaag de laatste stap voor een financieel, sociaal en groene gezonde stad, de Begroting 2026. Tijdens de algemene beschouwingen in oktober heeft onze fractievoorzitter Imane Nadif benadrukt hoeveel onrecht in deze wereld schreeuwt om rechtvaardigheid, om inzet voor wat kwetsbaar is, om verzet tegen onmenselijkheid en tegen onze planeetverwoesters. En dat Amsterdam daarin ook hoop kan bieden, omdat wij met onze middelen en onze inzet voor die groene en sociale

56

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wereld gaan. En dat is ook waar GroenLinks voor staat. En om die reden heb ik ook een aantal voorstellen om daar verder invulling aan te geven. Deze stad kent vele kinderen die opgroeien in onzekerheid, in armoede, stress en uitsluiting omdat ze geen papieren hebben. Maar kinderen hebben recht om zo zorgeloos mogelijk op te groeien en mogen niet omdat ze ongedocumenteerd zijn uitgesloten worden van voorzieningen. Dat willen en kunnen we niet accepteren. En daarom doen wij een voorstel om ongedocumenteerde kinderen te voorzien van een Stadspas, zodat ze wel mee kunnen doen, wel gerust op kunnen groeien, dat ze kunnen sporten met klasgenoten, museumbezoek kunnen hebben en ook middels het Kindtegoed kleding of een schooltas kunnen kopen. En daarom hebben we een amendement van negen ton om dat te kunnen regelen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, het is weer traditiegetrouw dat het allemaal wat vlug moet op zo'n laatste dag na wekenlang begrotingsbespreking. Maar goed, kennelijk wil de coalitie graag geld uitgeven en lukte dat niet in die 7,7 miljard. Het preadvies op uw motie is negatief omdat die financieel niet ordentelijk gedekt is. Kan GroenLinks daar een toelichting op geven?) Ja, dat kan ik zeker en ik kom daar natuurlijk later ook nog op terug, want wij hebben daar inderdaad een dekking voor gevonden.

En ik kan daar nu op ingaan, maar u kunt mij misschien anders ook mijn verhaal even af laten maken, want we hebben nog een aantal meer voorstellen, zodat ik aan het eind ook terug zal komen op die dekking. Het is een beetje wat u zelf wilt. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, als de GroenLinks-fractie dan ook even het totaalsommetje kan geven, dat we een beetje weten wat er weer uitgegeven wordt.) Wilt u dat ik dat nu doe dan? Ik stel voor dat ik even dan mijn verhaal afmaak en op het eind kom ik op de dekking terug namelijk, dus dan kunt u dat ook op die manier doen. Onrecht moet recht worden gezet om recht te doen aan het verleden en om de doorwerking van onrecht een plek te geven. En dat is precies waar Route naar Herstel om draait. Hiermee doet de gemeente recht aan de nazaten van de tot slaaf gemaakten en GroenLinks vindt dat zo urgent dat we hier voortvarend mee aan de slag willen en ook al tijdens deze begroting anderhalve ton uit willen trekken om dat te doen. Om de mensen en organisaties die al decennialang onvermoeid bezig zijn hiermee, om dat op de agenda te zetten van dit onderwerp ook beter te faciliteren. Tegengaan van uitsluiting, dat zijn onze morele en politieke opdrachten en de digitale wereld sluit als we niet uitkijken steeds meer mensen uit. En dat willen en kunnen we niet accepteren. En daarom is de steun die mensen ontvangen bij digitale zaken zo belangrijk.

Het Rijk heeft besloten daarop te bezuinigen. Een idiote en desastreuze bezuiniging op iets wat juist alleen maar belangrijker wordt en wat steeds meer mensen ook weten te vinden, gelukkig. En daarom een voorstel om ruimte te creëren in 2026 om het Informatiepunt Digitale Overheid bij de OBA ook voort te zetten. En ik zeg even voor de rekensom van het lid Havelaar, dat gaat om 1 ton. Ons volgende voorstel gaat om een leefbare planeet, het onrecht wat we veroorzaken voor bijvoorbeeld het mondiale Zuiden waar ons afval wordt gedumpt, het onrecht wat we voor toekomstige generaties veroorzaken. En dat vraagt om een andere economie, een economie waarin we anders met onze spullen omgaan. En we hebben al heel mooi beleid ook als Amsterdam. We zetten in op die circulariteit, maar we maken het Amsterdammers zelf nog veel te moeilijk. En daarom een voorstel om voortvarend aan de gang te gaan om een stadsbrede infrastructuur op te zetten voor circulair gebruik van spullen en daarbij te starten in Zuidoost en Nieuw-West, juist omdat daar nu geen

57

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kringloopwinkels zijn, en ook daarvoor middelen uit te trekken. En ik geef er even bij voor de administratie, dat betekent we hebben een amendement nu ingediend en we trekken daarmee motie 488 in. Tot slot een aantal moties over bomen. Wie mij kent en wie mij meemaakt weet dat dat een van mijn favoriete onderwerpen is. Ook daarover hebben we uitvoerig gesproken in commissies en het is duidelijk dat we een inhaalslag nodig hebben bij de herplant van bomen in de lege boomspiegels. Een drietal moties daarvoor, een belangrijke ook vanuit financieel opzicht om veel meer inzicht te krijgen in groene investeringen, want die hebben we niet. En ik ben echt door die begroting heengegaan, het is gewoon niet zichtbaar. En ik vind dat eigenlijk niet kunnen als we wel van onze raad vragen om inderdaad ook voor die terechte vergroening van de stad te gaan. Een aantal van deze voorstellen kosten geld en de terechte vraag is, en het lid Havelaar vroeg dat ook al, hoe gaat u dat betalen. Dat doen we door een beperkt bedrag van de toevoeging aan de reserve frictiekosten af te halen, een toevoeging aan de reserve die is ingesteld voor een reorganisatie in 2013 en waar in 2026 weer 20 miljoen toevoeging aan wordt gedaan om dan vervolgens uit te komen in 2026 op 61 miljoen en in 2029 op 77,5 miljoen, voor een reorganisatie uit 2013.

Het is belangrijk dat die reserve frictiekosten er is, laat daar geen misverstand over bestaan. Maar gezien deze stand vinden wij het zeer verantwoord om daar een beperkt bedrag uit te halen. Wij zien met deze begroting en met deze aanpassingen die wij voorstellen een goed vooruitzicht voor onze stad in 2026 en zullen met deze wijzigingen dan ook voor de begroting stemmen. (Het lid BURGERS: Voorzitter mijn vraag aan het lid Van Pijpen zou zijn, hoeveel wordt er nu in totaal uit die reserve frictiekosten gehaald?) Zoals u heeft kunnen horen zijn onze voorstellen, alles bij elkaar, ook als je kijkt naar de amendementen die door andere partijen worden ingediend, het amendement wat ook door de Partij voor de Dieren wordt ingediend en ook het amendement waar Volt zelf zo nog het een en ander over zal zeggen, gaat het om een 1,8 miljoen. (Het lid BURGERS: Die frictiekosten zijn er natuurlijk niet voor niks. De fractie van GroenLinks weet waarvoor die frictiekosten zijn, om mogelijk de bezem door de gemeente te halen. Hoe gaat de fractie van GroenLinks die dan dekken?) Ten eerste, wij willen niet de bezem door de organisatie halen. Maar goed, dat is een beetje taal. Nogmaals, die reserve is nu bedoeld, en zo staat het ook in de begroting, voor die reorganisatie uit 2013. De reorganisatie die nu voorzien is gaat over 15 miljoen in 2027.

In de reserve zit uiteindelijk in 2029 70 miljoen. En ik denk dat dat een goed antwoord is. (Het lid BURGERS: Of dat een goed antwoord is, daar gaat de gemeenteraad eigenlijk over. Maar volgens mij heeft de heer Van Lieshout duidelijk aangegeven dat de bezem door de reorganisatie gaat, dat hij daar met een plan bezig is. Staat de fractie van GroenLinks daar dan niet achter?) Ja, daar staan wij wel achter. Maar wij behandelen nu de begroting van 2026, daar wordt een toevoeging gedaan aan een reserve. Even voor de goede orde, wij komen niet aan de reserve zelf. Wij zeggen dat de toevoeging een beetje minder kan, ook waarvan een onttrekking in 2025 niet heeft plaatsgevonden. Dus wij vinden dat verantwoord. De motie-Van Munster en IJmker inzake een eersteklas stad maakt ruimte voor tweedehands en lenen, nr. 488.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging.

58

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een punt van orde. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik wil toch graag even schorsen. Ik wil gewoon die voorstellen rustig kunnen lezen, even kijken wie staan er allemaal onder, ik wil snappen wat er in die frictiekosten zit. Ik ben niet degene die ze nu vanochtend ingediend heeft. We hebben allemaal twee termijnen gehad, hele dagen. Ik wil hier gewoon een goed debat over kunnen voeren. De VOORZITTER: Ik begrijp uw wens. Maar volgens mij is net afgesproken dat we doorgaan. Dus ik vind dat wel heel ongemakkelijk. Hoelang heeft u nodig? Het lid HAVELAAR: Minimaal een kwartier. Ik hoor net dat Volt ook onder een van die voorstellen staat, het gaat om 1,8 miljoen. Ik wil het gewoon even goed lezen, even bellen hoe dat zit met die frictiekosten en het gewoon snappen. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen in tweede termijn. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Ik zal vandaag voornamelijk mijn voorstellen bij de begroting toelichten. We hebben al twee eerdere moties bij de algemene beschouwingen toegelicht en nu gaat het over een amendement wat wij vandaag indienen met wat andere partijen. En het is in deze begroting veel over studentenhuisvesting gegaan en daar ben ik heel erg blij mee.

We hebben een ontzettend groot tekort aan studentenhuisvesting en daarnaast zien we dat er veel meer jongeren onze stad verlaten of hier niet eens naartoe komen. Een flinke investering voor nieuwe huisvesting voor studenten en jongeren is daarom erg positief. Maar naast de opdracht voor genoeg huisvesting hebben we ook een verantwoordelijkheid om de huizen die er zijn veilig te houden. De afgelopen jaren waren meerdere verschrikkelijke verhalen van jonge mensen die uit hun woning vallen, waardoor families en vrienden hun dierbaren moesten missen. Het is iets wat vaak makkelijk voorkomen had kunnen worden door iets simpels als een stang voor het raam, namelijk doorvalbeveiliging. Kort nadat ik hier begon als raadslid overleed iemand, die heel dierbaar voor mij was, veel te jong na een val uit een woning. En elk verhaal over veel te jonge mensen die om het leven komen door een val raakt me sindsdien nog veel harder. Het doet voornamelijk pijn omdat ik weet dat het in veel gevallen voorkomen had kunnen worden. En dat is ook de reden waarom ik al zo lang aandacht vraag voor het belang voor veilig wonen. En gelukkig doen mijn medewerker Daan en ik dat niet alleen, ook de campagne hashtag hoe veilig woon jij eigenlijk strijdt succesvol voor een veilig huis voor iedereen.

En in de raad hebben we gezocht naar manieren voor meer en strengere handhaving op de wettelijke verplichting van doorvalbeveiliging. En met de hulp van wethouder Pels hebben we gelukkig al een mooi succesje gevierd door doorvalbeveiliging te verplichten bij een omzetvergunning. Maar toch lukte het niet om het gebrek aan doorvalbeveiliging op grotere schaal te veranderen. Bij ons rees de vraag, moeten we harder en scherper handhaven op iets wat gewoon verplicht is, of moeten we dit op een positieve manier onder de aandacht brengen? Een duivels dilemma als je einddoel veilige woningen is. Want ja, maakt de route

59

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dan eigenlijk nog uit? Gezien de grote druk op onze handhavingscapaciteit die ook gebruikt wordt voor schimmel of andere onveilige situaties kwamen we uit op een regeling om dit zelf aan te vragen. Want elk val in onze stad is er namelijk een te veel. En daarom dienen we dit amendement in. Want veilig wonen in onze stad is dat dubbel en dwars waard. En ik wil in het bijzonder het lid Taj en het lid Nadif bedanken voor de hulp bij dit amendement. En dan kan ik nu in ieder geval zeggen dat mijn fractie na bijna een eerste termijn in de gemeenteraad van Amsterdam toch wel echt alles uit de kast heeft getrokken voor jongeren en het recht op een veilige woning. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit in tweede termijn. Het lid SCHMIT: Voorzitter vandaag is een bijzonder moment, want we bespreken de laatste begroting van deze coalitieperiode. Nog één keer kijken we met een financiële bril naar de toekomst van Amsterdam. En voor ons ligt een gebalanceerde begroting, maar waarin we ook scherpe keuzes maken. Want dat was nodig. Er is onrust, dat hebben we de afgelopen jaren zeker gezien. De prijzen van bijna alles is gestegen, mede door politieke en geopolitieke spanningen. En dat terwijl het kabinet Schoof vrolijk gaten bleef schieten in de financiën van Amsterdam. Ook dit jaar weer, het Rijk kort 47 miljoen euro op de bijdrage aan Amsterdam.

En tegen deze achtergrond ben ik er trots op dat we in deze begroting blijven investeren in de toekomst van Amsterdam, zonder dat de lasten voor Amsterdammers stijgen. Geen hogere ozb en geen hogere afvalstoffenheffing. D66 staat voor een zorgvuldig financieel beleid waarbij er ruimte blijft voor investeringen in de toekomst. Zo investeren we 55 miljoen voor de Oostburg over het IJ zodat Amsterdam beter verbonden blijft. We investeren 13,5 miljoen in het verduurzamen van woningen zodat de energierekening voor Amsterdammers omlaaggaat. En ook investeren we in de aanpak van seksueel geweld om de veiligheid en de vrijheid in onze stad te beschermen. Maar je kunt niet elke dag taart eten. We moeten ook harde en scherpe keuzes maken zodat de rekening niet bij de toekomstige generaties terechtkomt. En zo komt er een reorganisatie van de gemeente en besparen we structureel 15 miljoen euro. En dat is een belangrijke stap naar een kleinere, slagvaardige en eenvoudige gemeente die klaar is voor de toekomst. D66 laat zien dat financiële verantwoordelijkheid en vooruitgang hand in hand kunnen gaan en dat we ook in tijden van krapte blijven bouwen aan vertrouwen. En daarom doet D66 bij de begroting twee voorstellen die deze toekomst tastbaar maken. 3 miljoen euro voor nieuwe studentenwoningen omdat jonge Amsterdammers een plek verdienen om te wonen, te groeien en hun toekomst te bouwen.

En een verkenning naar het behouden van het Diemerbos, zodat dit groene hart behouden blijft voor de Amsterdammers die er wandelen, fietsen en tot rust komen. De keuzes die we vandaag maken laten zien waar we in geloven, in een stad die eerlijk is, die duurzaam is en die verbonden is. En D66 gelooft in een politiek die doet wat werkt, niet wat scoort. Dus we blijven investeren in Amsterdam, in de toekomst van onze stad, een stad waar we de verschillen overbruggen en scherpe keuzes durven maken. En zo laten we zien dat het wel kan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen in tweede termijn. Het lid HAIJEN: Voorzitter, in de eerste termijn bij de algemene beschouwingen heb ik het gehad over de staat van de stad en de ongelijkheid die wij als SP altijd zullen

60

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 november 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

bestrijden, 11.000 daklozen tegenover 30.000 nieuwe miljonairs. Amsterdam is steeds meer die wereldstad van twee gezichten. Of je slaapt met je kinderen in een auto, of je koopt zonder blikken of blozen een appartement van meer dan een miljoen euro. Deze ongelijkheid is maatschappij-ontwrichtend en moet daarom altijd worden bestreden. Dat gezegd hebbende, maak ik van deze tweede termijn iets meer een puntsgewijze bijdrage. Ik begin bij de huishoudelijke zorg. Overal in het land zijn tekorten en wachtlijsten als het om de huishoudelijke zorg gaat. Dat is in Amsterdam niet anders. Er staan in Amsterdam nog altijd zo'n 1.200 Amsterdammers op een wachtlijst die wachten op huishoudelijke zorg. De bevolking van de stad vergrijst en de wachtlijst zal dan ook eerder toenemen dan afnemen. Nu doet zich iets geks voor als het om die huishoudelijke zorg gaat. We hebben daar namelijk te maken met wat dan in beleidstaal een onderbesteding wordt genoemd. In gewoon Nederlands betekent dit, we krijgen het geld wat we ervoor hebben bestemd niet volledig uitgegeven. Hoe komt dat, vraagt u zich misschien af. Dat komt omdat zorgpersoneel schaars is en wij er niet voldoende in slagen om personeel aan te trekken. Nu zijn er gelukkig ook lichtpuntjes en bij die lichtpuntjes wil ik nu even stilstaan. Want een van die lichtpuntjes is de wervingscampagne Zorg voor Amsterdam.

En met deze campagne lukt het toch om personeel te werven en dat gaat dan om tientallen mensen extra die geworven worden, waar weer honderden Amsterdammers geholpen zijn en van de wachtlijst af kunnen. En dat is toch, ik wil het hier wel gemarkeerd hebben, ook al is het vechten tegen de bierkaai, een goed begin. En nu hebben we dat debat ook in de commissie gevoerd met de wethouder en ik heb begrepen dat deze wervingscampagne in ieder geval in 2025 nog doorloopt. Maar eigenlijk zouden we als raad toch met zijn allen moeten afspreken, zolang er sprake is van een onderbesteding, zolang we het geld niet volledig uitgegeven krijgen aan personeel, want het aannemen van zorgpersoneel gaat voor alles, maar zolang dat niet lukt zouden we toch ook moeten zeggen dan laten we in ieder geval deze wervingscampagne om personeel te werven doorlopen. Nu komen er natuurlijk straks verkiezingen aan, maar ik zou eigenlijk deze raad willen oproepen om ook in 2026 ervoor te zorgen dat deze wervingscampagne, zeker zolang er een onderbesteding is en we het geld dus niet volledig uitgegeven krijgen, om in ieder geval de campagne om personeel te werven ook in 2026 te laten doorlopen. Daarom ook een motie en dat is motie 521 geworden.

Want we kunnen als stadsbestuur en als gemeentebestuur niet achteroverleunen en ja, ik weet ook dat Amsterdam niet in zijn eentje alle problemen in de Wmo-zorg kan oplossen. Want het is ook, en dat moet ook gezegd worden, het Rijk dat er een financieel potje van maakt. Maar we kunnen op zijn minst hier in Amsterdam alle zeilen bijzetten en dus in ieder geval het werven van personeel zo lang mogelijk laten doorlopen. Dan ga ik naar het blokje woningbouw. In eerste termijn heb ik een oproep gedaan om het convenant studentenhuisvesting weer te laten terugkeren. Bij eerdere raadsvergaderingen hebben we als SP samen met een partij als Volt hier ook voorstellen voor ingediend. Samen met onderwijsinstellingen in de stad afspraken maken over het aantal te bouwen studentenwoningen, niet wachten op het Rijk maar als Amsterdam gewoon zelf de schouders eronder zetten. Dat deden we in het verleden namelijk ook en dat moet nog steeds. Nu zie ik dat het college drukdoende is met plannen voor meer studentenwoningen en daar ook serieus geld voor vrijmaakt. Dus dat is goed en dat verdient steun, ook van de SP. Maar op de een of andere manier is nog niet iedereen zo ver om die stap te zetten naar een nieuw convenant studentenhuisvesting.