20251008 verslag gemeenteraad middag

(Het lid WIJNANTS: Voorzitter, u zult mij niet euvel nemen dat ik toch wel enige overeenkomsten zie tussen het betoog van het lid Kreuger en dat van mij. Dat vind ik dan licht verontrustend. Maar laat ik het dan ook wel helemaal afmaken. Ik heb in ieder geval in mijn verhaal nog drie dingen genoemd waarvan ik vind dat het college dat echt goed heeft gedaan. Heeft het lid Kreuger die ook?) Het is natuurlijk zo dat als we het hebben over deze begroting, ongeveer 8 miljard, dat we het niet hebben over een totale besteding van 8 miljard, er zit natuurlijk maar een beperkte vrije ruimte in. Dus eigenlijk praten wij hier over maar een heel klein gedeelte van de begroting. En het zou wat zijn inderdaad dat de bijstand niet op een goede manier wordt uitbetaald, of dat de zorg niet op orde is. Ook al het extra geld dat naar zorg gaat, dat kan zeker op onze steun rekenen. Niet alleen hier, maar ook als daar in Den Haag vraag naar is dan kunnen ze daar op steun rekenen. Dus als het gaat om het grootste gedeelte van de begroting, maar dat is een beetje eigen aan de begroting, er zitten heel veel uitvoering in en daarin zijn ook zeker dingen goed gegaan. (Het lid WIJNANTS: Ja oké, dus de bijstandsuitkeringen zijn goed betaald en de zorg is op orde. Wat ik nogal een uitspraak vind overigens, ik weet niet of ik het daarmee eens ben. En het derde ding? Want ik heb er nu twee.

Dus dingen die echt het college voor elkaar heeft gekregen.) De brug, daar zijn wij uiteraard erg blij mee. En we komen zo meteen nog met aanvullende voorstellen om het nog beter te maken. Dit college heeft van zelfoverschatting en morele borstklopperij een bestuursstijl gemaakt. Terwijl de schulden zich opstapelen richting de 10 miljard euro, het vuilnis overal op de straten ligt, homo's, Joden en vrouwen soms beter een stukje kunnen omlopen, terwijl dat allemaal gebeurt werpt dit college zich niet alleen op als het geweten van Nederland maar het geweten van de hele wereld. En of dat morele vingertje nu effect heeft of niet, dat is ook eigenlijk helemaal niet zo belangrijk. Geen daden maar woorden is immers het credo van het met belastinggeld gesubsidieerde marketingbureau Halsema en partners aan de Amstel 1. En voorzitter laat duidelijk zijn, dit is niet het Amsterdam waar wij als JA21 ons in herkennen. Wij willen een stad die niet draait om deugdpronken, maar om doen. Niet om symboolpolitiek, maar om gezond verstand. Het is tijd voor een bestuur dat weer luistert naar de gewone Amsterdammer, een bestuur dat niet predikt maar presteert. Dat niet wegkijkt en als narcistisch gedreven activist het gezag uitdagen, maar de wet handhaaft, lik

71

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen

R

op stuk geeft, altijd en voor iedereen. Amsterdam verdient beter. En daarom zegt JA21 terug naar de basis, minder ideologie, meer realisme, minder woorden, meer daden, geen bijzaken maar hoofdzaken. En dat brengt ons bij de volgende voorstellen. Het eerste voorstel dat wij hebben gaat over het ambtenarenapparaat en we hebben een motie gedefinieerd die, hoe zeg ik dat netjes, die ervoor zorgt dat iedereen erbij kan. We hebben namelijk goed naar de begroting gekeken en we hebben gezien dat er te veel ambtenaren rondlopen voor de formatieruimte die er op dit moment is. Ongeveer duizend fte. Dus wat wij hebben gezegd, we komen niet met een gigantische kaasschaaf maar laten we in ieder geval proberen om die duizend fte's gewoon binnen afzienbare tijd weg te bezuinigen. Dus dat is het eerste voorstel. Verder hebben wij speciaal voor D66 een voorstel gedaan om de woningbouw vlot te trekken. Uiteraard niet speciaal voor D66, dat zeg ik verkeerd. Maar we hebben ze wel nodig om hier tot een meerderheid te komen op de een of andere manier. Dus we hopen toch dat hij zich bedenkt, want het is gewoon broodnodig om de woningbouw vlot te trekken en de bouwverhoudingen 40-40-20 los te laten. Dan het derde voorstel en dat gaat over een pilot met lokagenten.

Dat hebben we al een keer eerder hier besproken en wij denken nog steeds dat het heel belangrijk is voor de pakkans en het vergroten van de veiligheid op straat, dat we daar gewoon een keer mee aan de slag gaan. En dat we daarbij ook vertrouwen op de expertise van de politie, zonder dat we de politie daarbij wantrouwen ik weet dat de burgemeester zo meteen komt van ja, nee, de politie wil het zelf ook niet. Ik heb best wat politieagenten in mijn netwerk zitten en die zeggen ik denk dat dit nuttig is om dit te proberen. Dus wie zou het weten? En dan de vierde, en dat is toch wel de uitsmijter. Want we hebben het hier, D66 had het daar toevallig over maar ook de VVD, over hoe gaan wij ons geld verdienen hier in Amsterdam. Wij moeten Amsterdam klaarmaken voor 2050 en dat gaan wij doen als JA21 met het opstarten en het inrichten van een groeifonds van 1 miljard euro. Een fonds dat ervoor gaat zorgen dat alles in deze stad, of in ieder geval heel veel in deze stad, op orde is, dat we de infrastructuur op orde brengen. We gaan niet één brug bouwen, we gaan twee bruggen bouwen. We gaan de metroring sluiten, we gaan netcongestie aanpakken. We gaan alles doen om ervoor te zorgen dat wij klaar zijn voor de toekomst. En dan is de vraag, waar gaat JA21 dat allemaal van betalen.

Wij hebben besloten, en ik hoop dat u dat besluit met ons deelt, wij denken dat het verstandig is om de aandelen Schiphol, de 20 procent waarvan wij eigenaar zijn, al dan niet in fases te verkopen. Een voorzichtige schatting zegt dat wij daar, het is natuurlijk een beetje afhankelijk van wat er op dat moment voor betaald wordt, want het is niet helemaal beursgenoteerd, maar ongeveer 700 miljoen tot ongeveer 1 miljard. En dat is een mooi bedrag waarmee wij onze stad klaar kunnen maken voor de toekomst. En wij hopen echt op brede steun voor dit voorstel. Het is hard nodig. We hadden vroeger hier in deze stad, het klinkt nu bijna als een oude man, maar we hadden vroeger het Stedelijk Mobiliteitsfonds. Dat is opgeheven door dit college omdat ze ruimte nodig hadden voor leuke dingen voor linkse mensen, maar dat werd allemaal geïnvesteerd in de openbare ruimte. We bouwen nieuwe wijken, daar moeten ook wegen naartoe, daar moeten lantarenpalen staan. En dit bedrag, die 1 miljard euro biedt kansen om een stukje van wat we daar deden weer op te pakken en ervoor te zorgen dat we een mooie stad hebben, een toekomstbestendige stad en een stad die weer economisch kan groeien. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Afgelopen zondag liep ik mee met de Rode Lijn. We wisten dat het druk zou worden maar een kwart miljoen mensen, in lange tijd heb ik me

72

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen

R

niet zo hoopvol gevoeld. Ik zag tijdens de demonstratie kleuters die meeliepen met kleine Palestina-vlaggetjes, onderwijl werd er geapplaudisseerd door Amsterdammers vanaf hun balkons op de Overtoom en op de achtergrond hoorden we trompettisten Bella ciao spelen. Die dag was Amsterdam op haar mooist. En dat was ook een les voor mij persoonlijk. Ik zag namelijk een paar jonge mannen lopen met een spandoek waarop stond: VVD'ers tegen genocide. Eerst dacht ik eerlijk gezegd dit is vast een geniale anti-campagne uitgevoerd door een partij als JA21. Totdat ik beter keek en dacht dat had ik wel moeten weten, herkennend aan de blauwe polojassen van Ralph Lauren, het VVD-huismerk, dat zijn VVD'ers. Maar dit was geen wereldmuziekfestival. De boodschap van het grootste protest in decennia was heel serieus, stop de genocide. Dit is de onvoorstelbare realiteit waarin we terecht zijn gekomen. Dat we onze eigen regering moeten oproepen om niet mee te doen aan volkerenmoord. Laat dat even bezinken. We zijn allemaal opgegroeid met de lessen van nooit meer. Omdat de Holocaust het absolute kwaad vertegenwoordigde zeiden wij nooit meer en nooit meer voor iedereen. Toch moeten we concluderen dat onze eigen regering met haar daden zegt, wel dit keer. Dit is wat vele Nederlanders niet accepteren, die geloven in nooit meer voor iedereen, getuige de vele spandoeken waar het op stond.

Hoewel het prijzenswaardig is dat burgers die lessen in leven houden is het een ongekende crisis dat de Nederlandse regering er niet meer in gelooft. De antropoloog Sinan Çankaya probeert het te verklaren. Hij heeft het in zijn recente boek Galmende geschiedenissen over de pikorde van lijden, oftewel een hiërarchie van slachtofferschap. Je hebt slachtoffers die we herdenken en slachtoffers die we verzwijgen. Çankaya schrijft, de bezetting van ons geheugen door de Tweede Wereldoorlog onderdrukt andere trauma's, ander lijden. Natuurlijk is de Holocaust uniek, zegt Çankaya. Maar ieder lijden is uniek. De trans-Atlantische slavernij, Rwanda, Srebrenica, allemaal uniek. En juist daarom kan iemands lijden niet universeel zijn. Hoe zien wij deze pikorde in lijden dan terugkomen? Het is bijvoorbeeld bekend dat de Holocaust een belangrijke factor was in de stichting van de staat Israël. Minder bekend is dat die stichting gepaard ging met de Nakba, oftewel de etnische zuivering van honderdduizenden Palestijnen. Dat roept weer de vraag op waarom wij de Nakba dan niet herdenken als onderdeel van ons Tweede Wereldoorlog-verleden. Het is belangrijk om te benadrukken dat het niet alleen gaat om eerlijk zijn naar ons verleden, het gaat ook over de doorwerking naar het heden. Het bepaalt wie onvoorwaardelijke steun krijgt om te bombarderen.

Het bepaalt wie bombardementen op scholen, ziekenhuizen en woningen moet accepteren. Het bepaalt dat soldaten die in Gaza hebben gevochten hier gewoon vakantie kunnen vieren terwijl hun slachtoffers, de ernstig zieke Palestijnse kinderen, pas hulp krijgen na een nationale rel. Het probleem is de pikorde van lijden, zegt Çankaya. Dat is het geweld. Daarom is het van levensbelang om andere verhalen zichtbaar te maken. Niet in plaats van bestaande herdenkingen, maar ernaast. Zo voorkomen we competitie tussen leed, respecteren we elkaars verleden en staan we samen op tegen elke vorm van onderdrukking en ontmenselijking. Dit alles zal het lijden in Gaza helaas niet snel veranderen. Maar Gaza is wel een kantelpunt in onze geschiedenis en dat kantelpunt dwingt ons om onszelf te definiëren. Dat is waar het om gaat, om Amsterdam te positioneren als beschermer van universele mensenrechten. Of zelfs dat iets verandert, ook dat weet ik niet. Maar wat ik wel weet is dat onze acties in Amsterdam, zoals het Rode Lijn-protest velen hoop hebben gegeven en zelfs dat deze zijn gezien door de mensen in Gaza en hen op dat moment liet weten en liet voelen dat niet iedereen hen vergeten is. Daarom, uiteraard steunen wij het PvdA-voorstel om meer te doen ter voorbereiding op de opvang van zieke kinderen uit Gaza. Ik wil het lid Heinhuis daarvoor ook bedanken.

Binnenkort komt mijn fractie zelf met voorstellen hoe wij de

73

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen

R

doorwerking van ons Tweede Wereldoorlog-verleden als het gaat om de Nakba en de huidige situatie in Gaza kunnen toevoegen aan onze herinneringscultuur. Dan over het financieel-technisch deel. Het is eigenlijk best knap dat deze begroting sluitend wordt gepresenteerd. Teruglopende rijkstekorten en oplopende kosten zoals de rentelasten drukken zwaar en tegelijk wilde elke coalitiepartij zijn eigen stokpaardje in vervulling laten gaan. Die zijn het overigens wel stuk voor stuk waard, zoals investeringen in ongedocumenteerden en armoederegelingen, en daarom is het ook een prestatie dat het is gelukt. Maar als je de cijfers beter bekijkt bekruipt je toch het gevoel dat Amsterdam de Klarna-begrotingsmethode heeft omarmd. We investeren vandaag in wat goed voelt maar rekenen morgen af. Zo weten wij dat er vanaf 2027 fors minder binnenkomt via diverse rijksgelden en dat kan grote gevolgen hebben als het gaat over armoedevoorzieningen en jeugdhulp. Daar is echter nu niks voor vastgelegd. Er komt bijvoorbeeld geen stijging van de toeristenbelasting. Of kijk naar de afvalstoffenheffing, die blijft gelukkig laag, want Amsterdammers hebben het al zwaar. Maar laten we eerlijk zijn, die rekening gaat volgend jaar gepresenteerd worden. Dat is een doorlopend gegeven in de begroting.

Het is schuiven met reserves, gaten opvullen met incidentele middelen en rekenen alvast op overschotten die nog niet zijn gerealiseerd. Of misschien in begrijpelijke taal, buy now and pay later. Voor dit debat wil ik eigenlijk nog een vraag stellen. Want de kans is groot dat de investeringen niet doorgaan en ik ben daarom benieuwd, is er nu al nagedacht over wat de gevolgen daarvan zijn voor huidige investeringen? Is er nu al een plan van welke prioritering we gaan aanbrengen in alle investeringen die er nu zijn? Want ik ben met name benieuwd hoe de gevolgen daarvan verdeeld zijn voor de stad. De VOORZITTER schorst de vergadering.

Index 384.25 Amendement-Bakker, Krom en Emmerik inzake het verhogen van de toeristenbelasting ten behoeve van een leefbare stad ...................................................31 386.25 Motie-Hofland, Aslami, De Jager, Heinhuis, Bakker, Alberts en Havelaar inzake behoud Diemerbos ..........................................................................................................31 394.25 Amendement-Hofland, Heinhuis, Aslami, Taj, Broersen, Von Gerhardt, Alberts en Kabamba inzake meer studentenhuizen ........................................................................31 395.25 Motie-Koyuncu, Bakker, Kabamba en Ahmadi inzake herstel van vertrouwen en bestuurlijke verantwoording bij GVB…………………………………………………………………..…………………………22 396.25 Motie-Ahmadi inzake zet alles op alles om dakloze kinderen en hun gezinnen nu te helpen .........................................................................................................................32 399.25 Motie-Broersen inzake themastemmen voor jongeren ...........................................32 401.25 Amendement-Broersen en Garmy inzake verhoog toeristenbelasting aankomende vijf jaar .............................................................................................................................48 402.25 Motie-Heinhuis, Nadif, Hofland, Ahmadi, Khan, Broersen, Bakker, Alberts en Kabamba inzake tref

voorbereidingen voor komst kinderen uit Gaza ............................49 403.25 Motie-Heinhuis en Taj inzake inzicht in woninggrootte en kamerindeling per wooncategorie .................................................................................................................49 VN2025-010387 Vaststellen van het bestemmingsplan De Ruijterkade 5 ...........................2

74

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen

R

VN2025-011212 Verlenen van eervol ontslag van een lid van de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur ............................................................................5 VN2025-011219 Benoemen voor eerste termijn van lid Technische Advies Commissie Hoofdgroenstructuur .........................................................................................................4 VN2025-011656 Gewijzigd vaststellen van het bestemmingsplan Westerpark Zuid ...........2 VN2025-011830 Benoemen van een lid in de Raad van Toezicht van Stichting Orion .......4 VN2025-011951 Vaststellen van de wijziging van de verordening op de Adviesraad Participatiewet Amsterdam ...............................................................................................2 VN2025-012497 Vaststellen van de wijzigingsverordening Verordening vergoeding externe commissieleden ...............................................................................................2, 3 VN2025-012559 Kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres over mogelijke fouten in het plan-MER Programma Wind Amsterdam ....................................................3 VN2025-012610 Benoemen van een lid in de Raad van Toezicht van Stichting VierTaal .4, 5 VN2025-012703 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Laatste stand van zaken AFIS

..........................................................................................................................................3 VN2025-012816 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezegging en motie van het lid Van Pijpen inzake bescherm de Hoofdgroenstructuur bij Kadoelersportpark .............................................................................................................4 VN2025-012853 Vaststellen van de wijzigingsverordening van de Referendumverordening Amsterdam ........................................................................................................................3 VN2025-013038 Algemene Beschouwingen over de Begroting 2026 ...............................30 VN2025-013215 Gedeeltelijk opheffen van geheimhouding op verslagen van commissieen raadsvergaderingen en andere documenten ...............................................................3 VN2025-013297 Kennisnemen van de aanpak illegale prostitutie in woningen en de verwerkingstijd van meldingen ..........................................................................................4 VN2025-013298 Kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres inzake brandstofverspilling door de GVB-veerponten ..................................................................3 VN2025-013299 Kennisnemen van het artikel van Follow the Money over de Weekend

Academie ..........................................................................................................................3 VN2025-013465 Benoemen van een lid in een raadscommissie.........................................4 VN2025-013712 Niet ontvankelijk verklaren van een bezwaarschrift met betrekking tot een investeringsnota Nieuwe Entree A2 ...........................................................................3

75