20251008 verslag gemeenteraad avond
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad
R
Raadsnotulen
Jaar
2025
Vergaderdatum Publicatiedatum
8 oktober 2025 5 november 2025 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 8 OKTOBER 2025
Avondzitting op woensdag 8 oktober 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Griffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland De VOORZITTER heropent de vergadering. Financiën 3. Algemene Beschouwingen over de Begroting 2026 VN2025-013038 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Kreuger inzake zet eindelijk lokagenten in, nr. 417.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om in de driehoek in te zetten op een pilot voor het actief inzetten van lokagenten, waarbij gestuurd wordt op inzichten en expertise vanuit de politie. Motie van het lid Kreuger inzake verbied demonstreren met gezichtsbedekking, nr. 418.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om een verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties in te voeren waarop de burgemeester desgevraagd uitzonderingen kan toestaan indien zij daar van tevoren met goede reden toe verzocht is. Motie van het lid Kreuger inzake het herzien van de huidige bouwverhouding voor nieuwe woningen, waarbij 40 procent sociale huur, 40 procent middeldure huur en 20 procent vrije sector het uitgangspunt is, nr.
419.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de bouwverhouding van 40 procent sociale huur, 40 procent middeldure huur en 20 procent vrije sector voor minstens drie jaar op te schorten, en voor toekomstige projecten een meer flexibele verhouding toe te passen die rekening houdt met de specifieke woonbehoeften in de betreffende wijken.
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
Motie van het lid Kreuger inzake verkoop van het gemeentelijk aandeel in Schiphol, nr. 420.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - het gemeentelijk aandeel in Schiphol te verkopen, waarbij de vrijgekomen middelen in een Amsterdams groeifonds worden gestoken van waaruit projecten die de economische groei van de stad Amsterdam stimuleren, worden gefinancierd. Motie van het lid Kreuger inzake aantal ambtenaren niet hoger dan het aantal formatieplaatsen, nr. 421.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - binnen twaalf maanden het aantal ambtenaren terug te brengen tot het aantal arbeidsplaatsen dat er volgens de begroting is. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u wel, voorzitter. We bespreken vandaag de Begroting 2026, een document dat zegt waar wij als stad voor staan. Maar als ik de begroting lees voel ik iets wringen. Want achter al die tabellen en beleidsparagrafen schuilt een hele harde realiteit. De realiteit van een stad die het steeds minder voor elkaar krijgt om de meest kwetsbare mensen niet te laten vallen en te blijven prioriteren in wat acuut van belang is. Die keuzes maken we namelijk niet in een vacuüm, we doen dat in de context van een land dat zodanig verrechtst is dat veel grote opgaven volledig uitgekleed worden.
En daarvoor in de plaats als een gebroken cassettebandje maar blijft herhalen dat alle problemen in het land aan asielzoekers liggen. Landelijk is de realiteit steeds minder relevant voor de politiek. En daar lijdt heel Nederland onder, inclusief Amsterdam. Dat roept op tot een sterk tegengeluid en nog veel belangrijker, een voorbeeld van hoe het wel kan. Een voorbeeld van hoe humane opvang, menswaardig beleid en investeringen in dat wat leeft in plaats van kapitaal van onbetaalbare waarde zijn. In Amsterdam voelen vluchtelingen meer dan waar dan ook dat ze omringd worden door alle culturen van de wereld. In Amsterdam kwamen afgelopen weekend 250.000 mensen bij elkaar om te laten zien dat ze ergens voor staan en in Amsterdam staan fietsen te pronken vol bloemen, ontstaan doordat een man zijn zieke vrouw wilde opvrolijken maar ze daarna bleef versieren om zijn stadgenoten in dat geluk mee te nemen. In Amsterdam zien we dat het investeren in mensen loont in de tientallen gaarkeukens waar mensen voor een tientje kunnen eten en de vele initiatieven die opgetuigd worden om de wereld een stukje beter te maken en in de vele mensen die hun eigen welvaart gebruiken om het voor anderen leefbaarder te maken.
Maar in de onlangs uitgevoerde ETHOS-telling in Amsterdam zien we ook dat meer dan 11.000 mensen en kinderen in Amsterdam dakloos zijn, 11.000 mensen van vlees en bloed die in deze stad in absolute wanhoop leven. En dat naast vele mensen die in onze azc's lijden onder de erbarmelijke omstandigheden waar ze in leven. In azc Hogehilweg gaat het om 850 mensen, in de MS Galaxy om 1.500 mensen, ver verwijderd van het leven in de stad alsof ze hier niet bij horen. Dat soort leed kan alleen bestaan in een land waarin winst boven menswaardigheid wordt gesteld, waar oorlogsvoering hoger op de prioriteitenlijst komt te staan dan het welzijn van de eigen mensen.
2
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
De toename van schaarste moet voor Amsterdam reden zijn voor radicale koerswijzigingen, voor noodplannen die ingericht zijn op alles uit de kast trekken om ervoor te zorgen dat in deze schaarste geen cent meer verloren gaat aan minder dan de hoogste nood onder de inwoners en de toekomst van deze stad. Maar ook aan het voorbeeld geven van hoe het wel kan en hoe het moet. In een land waar het veroorzaken van leed en het ontnemen van basale voorzieningen voor de meest kwetsbare mensen wordt gepresenteerd en gevierd als een oplossing, in een land waar dehumanisering wordt genormaliseerd moet getoond worden dat menselijkheid als basis het enige is dat werkt. Maar ook dat oplossingen structureel groot en integraal moeten zijn. We vonden onlangs namelijk nog een miljoen euro voor slooppremies om mensen te belonen als ze hun auto's inleveren. Dat waren vaak auto's die al richting de sloop moesten gaan. Wat wij willen zien zijn minder van dit soort acties en meer inzet op structurele oplossingen, zoals het gratis maken van het openbaar vervoer waar we al zo lang voor pleiten, zodat mensen zonder geld voor een auto of tram überhaupt ergens kunnen komen. We hebben mensen in een stad die met twee banen hun steeds hoger wordende huur niet meer kunnen betalen.
En we hebben gezinnen die decennialang in vochtige beschimmelde huizen wonen of economisch dakloos zijn en van bank naar schuur, naar kelder of auto verplaatsen. Maar we blijven afhankelijk van projectontwikkelaars en hun visie op de woningmarkt in plaats van dat we de volledige regie hebben op waar we bouwen en voor wie. De azc's in Amsterdam verdienen geen schoonheidsprijs. De zorgen over het welzijn van de mensen die zich op de MS Galaxy of op de Hogehilweg bevinden zijn niet mals en het leed onder de mensen die opgevangen worden in Amsterdam is enorm hoog. In plaats van kiezen voor kleinschalige, kwalitatieve en menswaardige opvang waar zelfstandigheid behouden wordt, zijn onze locaties nog steeds massaal en onveilig. (Het lid KREUGER: Voorzitter, ik hoorde wat over gratis openbaar vervoer. Hoe moet ik dat zien?) Zoals ik net zeg, wij zien gratis openbaar vervoer als enige manier om mensen weg te krijgen bij de auto. Want als je geen realistische oplossingen biedt of alternatieven, dan blijft iedereen toch gebruikmaken van de auto en dan haal je allerlei parkeerplaatsen weg en dan krijg je eigenlijk een cyclus die niet ophoudt. (Het lid KREUGER: Weet het lid Ahmadi wat gratis openbaar vervoer zou kosten?) Ja, want we hebben er een initiatiefvoorstel voor ingediend in de vorige termijn van de raad.
(Het lid KREUGER: Hoe gaat ze dat dan betalen? Hoe ga je gratis openbaar vervoer realiseren met de gemeentebegroting? Ik zie het niet.) Misschien door de aandelen in Schiphol te verkopen. Consultancykantoren die worden ingevlogen om voor miljoenen te ondersteunen in het maken van beleid tonen dat we nog niet de nodige omslag hebben gemaakt die nodig is om met minder budget meer impact te maken. Maar we geloven wel dat dat kan en dat het moet en dat we nu gedwongen worden om dat wel te gaan doen. Beleid wordt namelijk te vaak ingericht op symptoombestrijding in plaats van duurzame oplossingen. En die duurzame oplossingen komen voor ons uit systeemverandering, we durven alleen nog niet helemaal te breken met het marktdenken dat deze stad wurgt. Zolang we woningbouw blijven uitbesteden aan projectontwikkelaars in plaats van woningen zelf op te kopen of waar nodig te onteigenen zal betaalbaar wonen voor de meest kwetsbaren nog heel lang een illusie blijven. En zolang we het beleid blijven richten op autobezit en laadpalen in plaats van gratis openbaar vervoer waar iedereen gebruik van kan en wil maken, zullen
3
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
mobiliteitsarmoede en autobezit blijven bestaan door een gebrek aan realistische alternatieven. Maar misschien zijn het dan net wat vaker Tesla's. En zolang we dakloosheid blijven bestrijden met tijdelijke opvang in plaats van permanente woningen, blijft armoede een cyclus waar we niet uit kunnen breken. Dus wij zeggen, de stad is geen bedrijf en een begroting is geen balans van winst en verlies, het is een moreel kompas. En we zien dat dat kompas landelijk volledig uit balans is geraakt en dat dat voor Amsterdam meer reden is om te blijven investeren daar waar het geld hard nodig is. En we weten dat er veel wordt uitgetrokken om de stad leefbaar te houden en dat er ongelijk wordt geïnvesteerd in gelijke kansen. Maar wij roepen het college op om lef te tonen om radicaal anders te kijken naar de keuzes die gemaakt moeten worden. Omdat voor tenminste de 11.000 mensen die dakloos zijn, maar nog veel meer mensen in Amsterdam, voor hun telt elke cent. Ten slotte is het voor ons het belangrijkste onderdeel van dat morele kompas dat we sturen op mensenrechten. We kunnen namelijk pas echt ergens voor staan als we ervoor kiezen om te boycotten, desinvesteren en te sanctioneren. Die trein staat namelijk op het punt om te vertrekken met kunstinstellingen, pensioenfondsen, festivalorganisatoren, clubs, universiteiten en het gros van de samenleving aan boord.
En het is aan de gemeente of zij daarin een voorloper wil zijn of wil afwachten tot die keuze voor haar gemaakt wordt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, gisteren was het twee jaar geleden dat de laffe terreurdaad van Hamas een voortdurende en onacceptabele keten van geweld op gang bracht. En het geweld in het Midden-Oosten raakt ons allemaal, juist ook in ons Mokum, dat verbonden is met de Joodse gemeenschap en zich het lot van Palestijnen aantrekt. En ik wil de burgemeester complimenteren voor de kalme een rechtstatelijke toon die zij de afgelopen twee jaar in die gespannen situatie gekozen heeft. En ik vind het ook goed dat deze begroting 25 miljoen euro vrijmaakt voor de versterking en erkenning van Joods leven in Amsterdam, waar dat Joodse leven al jaren onder druk staat. Vandaag bespreken we de Algemene Beschouwingen van Amsterdam, politiek in de jarige wereldstad. En graag neem ik u vanavond mee naar het Amsterdam van het jaar 1853. De stad was toen 578 jaar oud en in dat jaar, de burgemeester weet dat, die weet alles, werd CDA'er avant-la-lettre Jan Messchert van Vollenhoven burgemeester van Amsterdam. En de stad lag er toen beroerd bij.
Want door enorme leningen die de stad was aangegaan voor stadsuitbreiding, moest de gemeente torenhoge rentelasten betalen en daardoor was er geen geld voor armoede, zorg, geen geld voor reiniging en onderhoud en tierde cholera welig. Burgemeester Messchert van Vollenhoven was een bekend gezicht van het Réveil en het Réveil was een christelijke beweging die zich verzette tegen het rationele denken van de Verlichting. De beweging noemde zichzelf antirevolutionair omdat het de persoonlijke geloofsbeleving en gemeenschapszin boven het rationele en individualistische van de Verlichting stelde. Het Réveil vroeg daarom aandacht voor morele bezieling, sociale betrokkenheid en hulp aan kwetsbare stadsgenoten. En een jaar geleden sprak ik bij deze Algemene Beschouwingen over het schip de Pamir dat ten onder ging omdat de gerst los in het ruim gestort was. Misschien weet u het nog. Want gerst moet je in zakken vervoeren en nooit los in een schip gooien. Dat weet nu de hele gemeenteraad van Amsterdam, want toen vergeleek ik die zakken met maatschappelijke verbanden. Mensen die in onze samenleving bij elkaar gehouden worden door die maatschappelijke verbanden. En tijdens mijn logeerpartij in Amsterdam Osdorp een paar weken terug zag ik die zakken in de praktijk bij buurtdiners bij de moskee en bij de kerk, die we overigens niet
4
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
moeten vergeten in de ruimtevraag in onze stad. En ik zag het ook bij taallessen en buddyprojecten. En die mensen deden dat niet vanuit een bureaucratische plicht, maar vanuit morele bezieling en sociale betrokkenheid. En burgemeester Van Vollenhoven was destijds tegen armoedezorg vanuit de overheid, omdat die volgens hem de persoonlijke verantwoordelijkheid verlamde en afhankelijkheid in de hand werkte. Armenzorg moest van hem christelijk, vrijwillig en liefdevol, zei hij, en gepaard gaan met onderwijs en zedelijkheid. Want, en dat was interessant, hij zag armoede niet alleen als materieeltekort maar ook als een gevolg van zedelijk en geestelijk verval. En terwijl ik dat allemaal zat te lezen dacht ik, hoe kan het eigenlijk dat onze samenleving zoveel kwetsbaarheid en zoveel afhankelijkheid voortbrengt? Hoe kan het dat in onze samenleving en in onze begroting bijna 4 miljard moet gaan naar de zorg voor kwetsbaren? Wat voor samenleving is dat eigenlijk? En dat onderwerp mis ik in onze debatten. De zorgkosten verlammen de stad. Zou dat niet het gevolg zijn van een samenleving die het individualisme verheft en collectieve verantwoordelijkheden verwaarloosd? Kan het een gevolg zijn van dat losse gerst in het ruim dat we zoveel overheid nodig hebben om voor elkaar te zorgen? En wat dat betreft leven we nu in een omgekeerde tijd ten opzichte van Messchert van Vollenhoven.
Toendertijd kon Amsterdam niet voor de armen zorgen en niet schoonmaken omdat er te veel was geïnvesteerd in stadsuitbreiding. Maar tegenwoordig worden we financieel beperkt omdat er zoveel geld naar zorg en armoedebeleid gaat met als gevolg dat in 2029 het jaarlijks budget voor stadsverbetering gehalveerd is ten opzichte van 2025. En dat baart me grote zorgen. En dat brengt me bij het volgende punt. Destijds stuurde Messchert van Vollenhoven een brief naar rijke Amsterdammers met de vraag om geld te investeren in woningen waar wel waterleiding in zat. En zo geschiedde, de eerste woningbouwcorporatie en vakbond ontstond rondom dit initiatief. En vandaag presenteren wij onze tegenbegroting en die bevat ook in deze geest voorstellen om bijvoorbeeld een herstelfonds bomen aan te vullen met particuliere middelen, uit liefde en niet uit bureaucratie. En uit pragmatisme ziet het CDA dan net als vele andere partijen in de bezoekers van Amsterdam welkome geldschieters voor dat geldtekort. Want als er 20 miljoen bezoekers naar Amsterdam zouden komen, dan zou Amsterdam dit jaar 50 miljoen minder toeristenbelasting ontvangen dan er in de begroting staat.
En daarom stel ik vandaag voor om alles wat de stad meer krijgt dan die 20 miljoen bezoekers, dus in dit geval 50 miljoen per jaar, in een apart fonds te stoppen en dat te gebruiken voor reiniging, handhaving, het planten van bomen, cultuur en buurtinitiatieven. En om overlast van toerisme tegen te gaan voeren we het ingezetenencriterium in, sluiten we ramen op de Wallen 's avonds na negen uur, zien we af van het Erotisch Centrum, kopen we toeristische winkels op en intensiveren we de aanpak van ondermijning in toeristenwinkels. Voorzitter, er is ook iets wat ik u nog niet verteld heb over Messchert van Vollenhoven en dat is dat hij eerlijk gezegd niet de allerbeste bestuurder was. Hij diende in 1866 zijn ontslag in en dat vond niemand erg. En het zou natuurlijk heel flauw zijn om daar nu een parallel te trekken met dit college. Maar het zou wel realistisch zijn. Daar kom ik straks nog even op terug. Gelukkig was er namelijk één succes wat blijvend aan Messchert van Vollenhoven bleef plakken. Hij besloot om vanwege slechte hygiëne de Goudsbloemgracht te dempen en daarna om te vormen tot de Willemsstraat. En het gaf hem een ongekende populariteit in de Jordaan. En laten we zeggen dat Messchert van Vollenhoven het recht op een fout had en dat zo kon herstellen.
Dit college voerde het recht op een fout in en gebruikte het daarna zelf meermaals, denk aan AFIS, denk aan het teruggefloten worden door de Raad van State, denk aan de organisatiecultuur en het hoge ziekteverzuim. En eerlijk gezegd vind ik dat een beetje de olifant in de ruimte van vandaag
5
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
waar we allerlei plannen indienen. Ik vond dat wij vanochtend een heel goed debat hadden over het GVB waar een verkapte motie van wantrouwen ingediend werd, maar waar het toch heel inhoudelijk was. En ik dacht bij mezelf, wat had ik zo'n debat graag op AFIS gevoerd. Ik had die houding ook wel richting het college willen zien. Want soms bekruipt mij in Amsterdam het gevoel dat de politiek erbij staat, ernaar kijkt en weer doorloopt. En ik wens Amsterdam een stadsbestuur dat de Goudsbloemgracht spreekwoordelijk dempt. Breng de basis op orde, maak de stad schoon, onderhoud schoolgebouwen en openbaar groen, zorg voor een goed werkklimaat, een laag ziekteverzuim en uiteraard voor consumentenbescherming bij erfpachters. (Het lid KHAN: Voorzitter, ten eerste een compliment, echt een bijdrage waarvan ik heb genoten. En ik heb ook met veel interesse de tegenbegroting van het CDA gelezen en ook daarover moet ik zeggen ik zie veel erin terugkomen die wij als fractie steunen. En even terug naar uw logeerpartij in de Wildemanbuurt, ik lees in de tegenbegroting van het CDA dat jullie van plan zijn om de Nieuwe Meervaart, om daar een streep door te trekken. Ik denk juist dat zo’n investering, zo'n nieuw gebouw dat voldoet aan de toekomstige uitdagingen, juist iets is waar een tekort aan is in de buurt.
Wat het lid Havelaar zelf ook heeft kunnen zien, dat investeringen in die buurt nodig zijn. Maar daarvan zegt de CDA nu gewoon dat dat willen we niet in die buurt. We willen geen Nieuwe Meervaart. Waarom is dat zo?) Dank voor de complimenten. Het klopt, we hebben dat destijds ook al gezegd, dus het is geen nieuws dat we daartegen zijn. Wij vinden dat het daar op de verkeerde plek staat. En zoals u in de tegenbegroting ook gelezen heeft erken ik wel het probleem wat u schetst en maak ik daar ook geld voor vrij om een alternatief te zoeken. Maar de Nieuwe Meervaart waren we tegen en zijn we nog steeds. (Het lid KHAN: Maar dan gaat het om de locatie, niet per se om het feit dat er een Nieuwe Meervaart komt. Maar dan wil ik even een ander punt aansnijden, ook uit de tegenbegroting van het CDA, namelijk de bezuiniging op de afdeling Diversiteit en Inclusie. Volgens mij wil het CDA teruggaan van 17 nog iets fte naar maximaal 5 fte. Maar ik herinner me nog dat net voor de zomer het CDA voorstelde om meer te investeren in diversiteit als het gaat om discriminatiebestrijding, als het gaat om het koloniale verleden, et cetera. Wie moet al die plannen gaan uitvoeren als het CDA wil bezuinigen op diezelfde afdeling?) Dat vind ik een uitstekende vraag en daar heb ik natuurlijk over nagedacht, anders had ik het niet voorgesteld.
Er zit daar nu 17,34 fte's en er zijn eigenlijk twee antwoorden die ik daarop wil geven. Het eerste antwoord wat ik wil geven is dat ik vind dat het veel meer in alle functies verweven moet zijn. En gelukkig is het bijvoorbeeld in de managementprogramma's van de gemeente Amsterdam ook echt onderdeel daarvan. En het tweede wat ik wil zeggen is dat ik ook wel van focus hou. Want op het moment dat je op heel veel verschillende plekken over de hele breedte doet, versnippert het. En ik denk dat je dat met een wat kleiner team beter kunt doen dan met 17,34 fte. (Het lid KHAN: Voorzitter, dan wil ik het lid Havelaar op dit punt nog wel verder uitdagen. Want de diversiteitsafdeling is bezig met onder andere de bestrijding van antisemitisme, dus de strijd die steun krijgt van de CDAfractie, moslimhaatbestrijding, lhbti-discriminatie, Oost-Aziatische discriminatiebestrijding, anti-zwartracisme, als het gaat om validisme, dat tegengaan. En dat allemaal en inclusief het plan van het CDA moet de afdeling Diversiteit gaan doen met 5 fte. Is dat realistisch?)
6
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
Het voordeel is wel dat de notitie die ik voor de zomer gemaakt had met name ook wel was voor mijn collega CDA-vrienden in de rest van Nederland. Dus daar komt denk ik geen extra werk uit voor ambtenaren en de gemeente Amsterdam. Als dat wel zo zou zijn, dan zeg ik bij dezen dat hoeft dus niet want dat was niet de doelgroep. De basis in de tegenbegroting die wij wel neerleggen, en die ik vandaag ook wel probeer neer te leggen, is dat er op dit moment weinig keuzes gemaakt worden in Amsterdam. Ik herinner me een vorig debat rondom de Voorjaarsnota waar sommige mensen van de coalitie een beetje, ik parafraseer een beetje hoor, met grote oog stonden te kijken, maar dan moeten we bezuinigen. En dat gebeurt nog steeds niet. Dus de boodschap van mijn tegenbegroting is wel, niet alles kan. En dat betekent ook dat ik keuzes maak. Die heeft u gezien door deze afdeling van 17,3 naar 5 fte terug te brengen. En ik denk dat dat kan omdat ik vind dat veel van de elementen die u noemt ook wel in andere beleidsprogramma's zichtbaar zouden moeten zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, dank u wel. Ik moet bekennen dat ik tijdens mijn verblijf op Sicilië twee weken lang de begroting niet tot me heb genomen. Maar ik kan toch wel wat algemene punten aan proberen te stippen.
Dat betreft afval en reiniging, verkeer, de onveiligheid en ook de woningnood. We hebben inmiddels is er losgebarsten een soort pre-campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dus er worden hele leuke cartoons gemaakt van de burgemeester eigenlijk en we zijn nu bij cartoon nummer 3 en er wordt geplakt alsof het een lieve lust is, vooral in Zuidoost en Nieuw-West. Dus de stadsdelen waar wij ons op willen richten vooral, anyway. Dus over afval is duidelijk. Dit is gerommel in de marge, wat de wethouder en het college voorstaan. Er valt gewoon niet tegen al het statiegeld op te reinigen. Dus die statiegeldverplichting die Nederland heeft ingevoerd twee jaar geleden moet weer van tafel. Dat wordt een heel belangrijk issue in de onderhandelingen met het Rijk, wat ons betreft. Dan hebben we verkeer, de knips en autoluw, dat vinden we heel vervelend. Het is vooral erg slecht voor de tuinsteden, dus Nieuw-West en Noord en ook Zuidoost wel. En daar moet denken wij harder worden aan getrokken dat die zaken worden teruggedraaid. Het is heel belangrijk dat dat die tuinsteden, dus dat is de Partij van de Arbeid, Joop den Uyl, dus het autootje voor de deur, daar zijn die tuinsteden op gebouwd en dat moet je dan eerbiedigen. Mensen die moeten ook reizen voor hun werk, vaak naar Schiphol of elders en dan heb je zo'n auto gewoon nodig. Dan over onveiligheid.
Dat zit hem mede in dat de politie waarschijnlijk eigenlijk te veel bezig is met dak- en thuislozen, verwarde personen. Dus dat moet een beetje ontzorgd worden, of weggehaald bij de politie zou ik menen. En verder zijn we ook van mening dat die hele grote massale azc's criminaliteit in de hand werken. Dus de kleinschalige aanpak bepleit door, wat was het ook alweer? BIJ1, nee De Vonk. Dat kunnen we eigenlijk wel billijken. Dus dan krijgt Zuid ook een portie voor de kiezen. Nu zijn er eigenlijk 40 geloof ik in heel dat stadsdeel. Dan over de woningbouw, een bescheiden ambitie van 7.500 woningen per jaar, heel bescheiden. Maar die streefcijfers worden bij lange niet gehaald. Wat is de belangrijkste knop waar je aan kunt draaien? Dat zijn de grondprijzen, want de projectontwikkelaars kunnen het allemaal moeilijk rondrekenen en ook de corporaties soms ook niet. Maar dat wat de gemeente doet, of wat het grondbedrijf doet natuurlijk is, want dat is ambtenarenbestuur, typisch grondzaken. Anyway, dat is heel belangrijk dat er veel te
7
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
hoge prijzen worden gerekend waardoor er inderdaad heel weinig binnenkomt. Dat is aan het instorten. Daar moet de wethouder eens grondig naar kijken. Al met al is de stad de afgelopen twee linkse colleges achteruitgegaan, is toch wel verloederd. Ik zie steeds meer reminiscenties van de jaren tachtig. Ik merk dat de raad zelf met de hoos van projecten of plannen van het college weinig weerwerk biedt. Dat is niet aardig om te zeggen, maar misschien zal het in de volgende raad beter gaan. (Het lid KREUGER: Ik weet niet of dit een poging is om in het college te komen als Forum voor Democratie, maar heb ik nu goed gehoord dat Forum voor Democratie eigenlijk pleit voor meer azc's en een soort Amsterdamse spreidingswet?) Dat is nog eens een goede vraag van het lid Kreuger. Wij zijn voor in absolute aantallen heel sterk voor een beperking van de huisvesting van asielzoekers. Eigenlijk willen we helemaal van dat systeem af, van de asielzoekerij, en net zoals D66 inmiddels overstappen op uitnodiging hiernaartoe brengen op voordracht van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van echte politieke vluchtelingen. Dat is eigenlijk ons streven. Dus de raad levert weinig weerwerk. Het komt eigenlijk neer op wat er in Amsterdam is, dus ambtenarenbestuur en als je hele goede ambtenaren hebt, dan is dat helemaal niet zo erg.
Dan kan de raad gewoon een stempelmachine zijn, maar dan is het allemaal goed doordacht. Dat is nu juist niet het geval. En dan wijs ik even op drie onderwerpen, dat hebben we gehad met AFIS, we hebben ook autoluw waar dus die verkeerskundigen van het stadsbestuur hele dwaze beslissingen nemen met knips en autoluw in de tuinsteden. En het ceduvre vind ik eigenlijk toch de dienst Openbare Orde en Veiligheid. Hoeveel mensen werken daar nou? Dat zijn de 150, jazeker. Dus het is een waterhoofd. Dus zoveel koks in de keuken, dat daarom gaat het ook telkens mis, snap je, met die openbareordehandhaving. Dus daar moet de bezem door. Dat steunen we van harte. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, deze begroting sluit op papier maar niet in de levens van mensen. De grootste onzekerheden liggen nog steeds waar de nood het hoogst is, jeugd, zorg en bestaanszekerheid. En achter de cijfers schuilen gezinnen die wachten op hulp, jongeren die hun toekomst niet zeker zijn en ouderen die in stilte vereenzamen. Het college kiest terecht voor geen lastenverhogingen maar terwijl de rijkskortingen wel oplopen en er wel wordt geïnvesteerd in grote projecten die begrijpelijk zijn. Maar de financiële ruimte moet niet alleen in beton zitten, maar ook voelbaar zijn in mensenlevens, in zorg, in bestaanszekerheid, in menselijke waardigheid.
Daarvoor hebben we een overheid nodig die sterk genoeg is om sociaal beleid uit te voeren. En daar sta ik voor. De verlenging van de egalisatiereserve Jeugd is verstandig, maar het mag geen papieren constructie worden. Het moet voelbaar zijn in de mentale gezondheid, in de opvoedondersteuning en de traumaverwerking vooral van meisjes en moeders in kwetsbare wijken waar we het eerder over hebben gehad. Die dragen vaak zorg voor andere personen terwijl ze zelf niet het meest gesteund zijn. En dat is het in de praktijk, het samen kunnen zien van hoe armoede, gender, afkomst en gezondheid samen kunnen komen in een term die we eerder hebben gebruik, intersectionaliteit. Daarnaast moeten we waakzaam zijn, want het geld dat bedoeld is voor armoedebestrijding en re-integratie hoort bij de mensen te komen die het nodig hebben. De wereld kijkt toe en in de wereld zien wij ook hetzelfde patroon, een verschuiving van mensen die veel krijgen en veel mensen die met heel weinig overblijven. Kijk maar naar het mondiale
8
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
Zuiden dat onze Tesla’s, onze telefoons en kapitalisme voedt. Laten we werken aan onze sociale buffers, laten werken aan de Amsterdammer die echt hard moet werken om te bestaan. En daardoor kom ik ook bij de woningcrisis. Want natuurlijk is meer bouwen hartstikke nodig. We hebben constant een tekort, al hebben we ook een daling gezien van het tekort. We hebben nog steeds een tekort. Er worden te veel woningen nog steeds verkocht, sociale huurwoningen verkocht door woningcorporatie en ik pleit ervoor om een manier te vinden om dat tegen te houden, al is het maar tijdelijk. Ik heb me hier ingezet voor gratis openbaar vervoer voor kids, ik heb geprobeerd om hetzelfde te regelen voor tieners, maar het gaat eigenlijk om een groter verhaal, vrijheid van bewegen. Vrijheid begint voor ons in deze taal, leren lopen, leren ademen, maar ook het leren vrij zijn in hoe je bestaat. Een sluitende begroting is mooi, maar ze moet sluitend zijn in alle levens van Amsterdammers, van Noord tot Zuid met een kloppend hart voor al onze wortels van Osdorp tot Khartoum, van de Bims tot Goma, van de Stopera tot Gaza, free Congo, free Sudan, free Palestine. Laat 2026 het jaar zijn waarin we niet alleen rekenen met geld maar ook rekenen met menselijkheid, rechtvaardigheid en solidariteit. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering.
De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Ik heb hier vanmiddag en vanavond met veel belangstelling het debat gevolgd hier in de raad. Het was vooral een heel erg onderling debat, ik heb nog niet heel veel vragen gehoord. Ik vond ook een goed debat, ik heb veel interessante opmerkingen gehoord. En we komen er nog veel over te spreken natuurlijk, want we hebben volgende week een brede commissie FKD waar we veel standpunten waarschijnlijk nog zullen gaan uitwisselen en dan volgende maand november in de raad. Maar ik wil toch even een toch een korte reflectie hierop geven als wethouder Financiën natuurlijk. Want het is wel een bijzonder moment, want dit is de vierde en de laatste begroting van dit college. Dat zei ik ook al bij de presentatie, het maakt me ook een beetje melancholisch, het is toch wel bijzonder. En ik wil ook zeggen dat het niet altijd even makkelijk ging, want we hebben de afgelopen jaren best veel voor onze kiezen gehad als stad, maar ook als land. We hadden natuurlijk ook de coronajaren achter de rug toen wij startten. De algemene reserve was uitgeput, daar moesten we aan doen. Zo was er ook twee jaar geleden 7 oktober en de gevolgen daarvan heeft ook veel verdriet opgeleverd in de stad. Dus dat waren natuurlijk ook wel zaken wat gewoon er ook toe deed.
En daarnaast krijgen we natuurlijk ook nog te maken met de bezuinigingen op het gemeentefonds, de tekorten in de jeugdzorg en daar kwamen ook de uitdagingen van een groeiende stad bij. En dat vroeg ook altijd aan dit college wel om moeilijke keuzes en altijd hebben we het oog voor de mensen, de stad Amsterdam, de Amsterdammers, in het achterhoofd gehad. En ik wil toch even refereren naar de moeilijke keuzes die we afgelopen jaar echt wel hebben gemaakt. We hebben een benchmark gedaan met de andere steden van Cebeon en toen hebben we ook naar aanleiding van die benchmark besloten bezuinigingen door te voeren in twee programma, dus Openbare Ruimte en Werk en Inkomen. We hebben al veel bezuinigingen opgelegd aan de organisatie. We hebben ook in het begin moeilijke keuzes gemaakt voor grote beeldbepalende investeringen, de zogenaamde specials, die
9
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
we wel doorzetten of welke niet en welke met minder budget. En het doel van al deze keuzes was om echt ook te blijven en te kunnen investeren in Amsterdam en de Amsterdammers. En dan wil ik toch nog wel een beetje opnoemen wat we hebben gedaan. We hebben extra investeringen, want er werd gezegd dat we dat niet hebben gedaan, maar extra investeringen in een schone stad. We hebben voor schoon deze collegeperiode ruim 33 miljoen extra besteed en daarnaast ook nog een heel flink bedrag uitgetrokken om de afvalstoffenheffing niet te verhogen. En we hebben vier keer 10 miljoen structureel plus nog een keer 22 miljoen extra. Dus in totaal hebben we 62 miljoen extra uitgetrokken voor een schone stad. Daarnaast hebben we ook geld, dat werd vanavond ook al genoemd, de brug over het IJ en ook het Slavernijmuseum mogelijk te maken. Dus voor deze investeringen hebben we ook geld uitgetrokken. Daarnaast ook het isolatieoffensief, we hebben ook het terugdraaien van de afdracht van het Vereveningsfonds aan de algemene middelen, zodat er ook meer gebouwd kan worden. Dus we hebben wel al dat soort maatregelen genomen. En net als vorig jaar is het dit jaar toch weer gelukt om de begroting rond te krijgen.
En wat ik echt toch wil benadrukken dat we de lasten dit jaar voor Amsterdammers niet verhogen, ondanks het feit dat we te maken kregen met een forse tegenvaller vanuit het Rijk en een daling van de inkomsten van het gemeentefonds met maar liefst 140 miljoen structureel. We hebben het ravijn ook opgelost. En volgend jaar dragen we het stokje over aan een nieuw college en we vinden het belangrijk de stad, de organisatie en de financiën goed en verantwoord achter te laten. En dat doen we ook door noodzakelijk budgetten met een aflopende financiering de komende jaren zo veel mogelijk door te laten gaan. Het gaat dus ook om budgetten in lijn met het Amsterdams Akkoord en dat gaat over Amsterdammers die het hardst kunnen gebruiken. En hierdoor heeft het volgende college een solide start en kunnen ze natuurlijk zelf weer keuzes gaan maken in samenspraak met de raad. Maar het is niet zo dat er direct weer geld moet worden gezocht voor programma's die we heel erg belangrijk vinden. En ook de organisatie willen we goed achterlaten. Er is al veel over gesproken, de stad en de opgave groeien en de organisatie groeit mee. Maar we zien ook, veel over gesproken, dat de sturing in de organisatie te complex is geworden. En we gaan de besturing versimpelen en daarmee ook de kosten van de ambtelijke organisatie verlagen.
(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dat stond ook in de Voorjaarsnota en ik had verwacht dat er wat meer zou gebeuren nu. Maar wat ik zie is dat er 15 miljoen vanaf 2027 bezuinigd gaat worden. Nu leek het toen de wethouder de begroting presenteerde als je de kranten las dat dat op personeel zou zijn. Maar ik heb gekeken naar de verwachte personele lasten en dat grafiekje daalt niet. Dus wordt er nu wel of niet bezuinigd op personeel, die 15 miljoen na 2027?) Dan verwijs ik toch even naar de brief die u vorige week volgens mij van de burgemeester en mij ook heeft gekregen waarin we ook een aanpak hebben aangekondigd met de heer Van Lieshout en de gemeentesecretaris. We gaan kijken naar de gehele organisatie, we gaan kijken naar een versimpeling en we kijken ook in de breedste zin van het woord ook om processen simpeler te maken. (Het lid HAVELAAR: Die 15 miljoen, ik zal eerlijk zijn, ik vond dat best wel weinig omdat in de begroting ook stond dat 2025, dus afgelopen jaar of dit jaar eigenlijk, 15,9 miljoen meer lasten had. Maar die 15 miljoen is dus wel uit personele lasten wat bespaard gaat worden?) 15 miljoen, dat gaat aan de organisatiekant. Dat kan zowel ambtelijke huisvesting zijn als personele lasten. Maar ik wil hierbij ook zeggen dat we niet uitsluiten dat dat nog meer gaat worden. Maar wij vinden dat dat op een zorgvuldige manier, we hebben ook
10
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
aangekondigd we gaan een plan van aanpak maken. Er komt meer, daar komen we ook op terug. Maar we hebben wel een realistische begroting. Want ik wil geen al bij voorbaat onhaalbare doelstellingen neerleggen. (Het lid HAVELAAR: Maar voorzitter, begrijpt de wethouder mijn teleurstelling en verwondering dat er in de Voorjaarsnota, dat is een half jaar geleden, aangekondigd werd we gaan ernaar kijken, komen er bij de begroting op terug. En nu zegt de wethouder eigenlijk we hebben een half jaar zitten zoeken en het enige wat wij gevonden hebben op een begroting van 7,7 miljard met 600 miljoen overhead is vanaf 2027, de volgende collegeperiode, 15 miljoen bezuinigen. Of heeft u ergens nog meer in petto?) Volgens mij heb ik net al gezegd dat we dit hebben begroot en we begroten ook realistisch, want we willen geen onhaalbare doelstellingen. En zoals iedereen weet kost het ook tijd en kun je niet zeggen dat het gelijk het volgend jaar al ingaat. Als je je organisatie wil veranderen kost dat tijd. En misschien kan het zo zijn dat je misschien eerst nog meer moet investeren. Maar ik zeg ook, ik sluit niet uit dat de bezuinigingsopgave hoger wordt. En we hebben ook heel veel discussie gehad over het ziekteverzuimpercentage, dat is ook een post die we natuurlijk naar beneden willen krijgen.
(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, hoorde ik de wethouder niet uitsluiten dat we om die 15 miljoen vanaf 2027 op een overhead van 600 miljoen te gaan halen, dat we dan misschien in eerstkomend jaar nog meer moeten investeren?) Misschien om uit te leggen dat als je bijvoorbeeld gaat reorganiseren dat je altijd frictiekosten hebt ook om te zorgen dat je met mensen in gesprek gaat om afscheid te nemen. Dus dat is heel normaal in een organisatie. Maar nogmaals, we gaan er nog uitgebreid over in gesprek, over het plan van aanpak, over de brief die ik samen met de burgemeester heb gestuurd. Volgens mij is die geagendeerd voor de volgende AZcommissie dus dan kunnen we daar nog uitgebreid over in gesprek gaan. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter. Dat betreft het departement van de burgemeester, dat wil zeggen Openbare Orde en Veiligheid. Ik heb even een sommetje gemaakt, het zijn allemaal tamelijk hoge ambtenaren, zeg 100.000 per jaar dat de kosten zijn, de personeelskosten. Dan kom ik op 150 miljoen. Zie ik dat goed? Nee, 15 miljoen. Dus als daar wordt gesneden, dan heb je zo 5 miljoen wat weg kan, denk ik, omdat het apparaat gewoon zo log is, zo groot, dat de openbare orde en handhaving daardoor juist achteruit gekacheld is.) Het is een van de kleinere directies. We hebben echt een grote organisatie, we kijken naar de gehele organisatie.
Er zijn ook onderzoeken geweest dat het nodig is om te versimpelen, maar we kijken niet naar specifiek één directie. We kijken naar de gehele organisatie. (Het lid VAN SCHIJNDEL: De hele organisatie, dat klinkt een beetje alsof we passen de kaasschaaf toe. Daar hou ik dus helemaal niet van, want er is een ander departement, dat van het lid Van Weyenberg dus de gronduitgifte en de bestemmingsplannen en zo. Daar hebben we een tekort. Dus voor de woningbouw is het essentieel dat dat deel van de gemeentelijke organisatie eigenlijk vooruitgaat en niet wordt teruggeschroefd met de kaasschaaf.) Volgens mij heb ik het woord kaasschaaf absoluut niet in mijn mond genomen, want daar ben ik ook helemaal geen voorstander van en het hele college ook niet. We moeten
11
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
ook gericht bezuinigen en ik kan hierbij zeggen dat ik in ieder geval absoluut geen voorstander ben om te bezuinigen op de uitvoering. Want de Amsterdammer moet er niets van merken, we gaan juist niet inzetten op bezuiniging in de uitvoering. En als u het heeft over de afdeling van mijn collega Van Weyenberg, daar zit natuurlijk ook veel uitvoering omdat we projecten ook snel rond moeten krijgen. Dus de kaasschaaf, daar hebben we het niet over. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, het is zo dat de uitvoering natuurlijk moet worden ontzien, denk bijvoorbeeld aan de reinigingsdienst, maar ook andere diensten. Maar het zit in die overhead, dus dat er heel veel hoge ambtenaren zijn, of middelhoge ambtenaren, waarop bezuinigd zou kunnen worden. Ziet de wethouder dat ook?) Voorzitter nogmaals, we hebben niet voor niets een opdracht uitgegeven. Dus daar komen we zeker nog op terug bij de raad. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik wil even doorvragen op de vragen van het lid Havelaar. Namelijk dat riep bij mij ook vraagtekens op. Want de wethouder zegt er komt nog een uitgewerkt plan als het gaat om die ambtelijke taakstelling van 15 miljoen euro. Maar dat betekent dat wij nu gaan stemmen over een begroting waarover dus blijkbaar nog niet een onderliggende analyse ligt, een tijdspad, iets van een concreet idee waar die 15 miljoen bezuiniging in de begroting op gebaseerd is.
Klopt dat?) We hebben niet een heel uitgewerkt plan. We hebben wel natuurlijk nagedacht en we hebben natuurlijk ook advies gekregen van de ambtenaren wat haalbaar is. En vandaar, die 15 miljoen is structureel, het gaat om structureel geld. En we zeggen, nogmaals, we hebben ook een opdracht uitgezet. We gaan kijken waar er bezuinigd moet worden, welke keuzes er gemaakt kunnen worden en dat kost wel even tijd. Dat kost sowieso ook tijd om dat gewoon echt zorgvuldig uit te werken. (Het lid KHAN: Nee, dat begrijp ik zeker. Maar dan zou ik dan wel graag die onderliggende analyse willen zien voor de volgende behandeling.) Er ligt niet een hele analyse onder. We hebben gewoon gekeken wat is haalbaar, wat zijn onze kosten, wat zijn de uitvoeringskosten. We hebben gekeken, wat is reëel terwijl we natuurlijk ook al veel bezuiniging in gang hebben gezet en de organisatie heeft daar ook wel ervaring mee. (Het lid KHAN: Maar dan zou ik dat dan willen zien. Want ik denk dat het lid Havelaar gewoon een terecht punt maakte dat we al hier een halfjaar op wachten. Dan ben ik wel benieuwd, waar staan we nu. En datgene wat beschikbaar is zou ik graag willen ontvangen. En ik vermoed zo meerdere raadsleden.) Voorzitter, dat kan ik natuurlijk toezeggen. Wat beschikbaar is, dat kan ik delen.
(Het lid HAVELAAR: En ik ben blij met de toezegging die de wethouder deed, dat we het denkwerk van tussen de Voorjaarsnota en vandaag eigenlijk te zien krijgen. Mijn vraag is, ik heb vandaag ook wel wat laaghangend fruit, zoals je dat noemt, gehoord. JA21 had het over duizend vacatures. Nu ik heb zelf wat opgeschreven en al eerder gezegd over tijdelijke contracten verlengen. Klopt het dat de wethouder. In heel 2026 dan ook geen laaghangend fruit ziet waardoor die besparingen pas in 2027 ingaan?) Voorzitter, dat ging ook over dat het CDA vindt dat we een vacaturestop zouden moeten inzetten. Ik ben daar zelf geen voorstander van, want het werk gaat gewoon door, net zoals de dienstverlening. Wat ik net al zeg, we gaan niet met de kaasschaaf eroverheen,
12
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
we gaan geen algemene vacaturestop doen. Wij doen dit liever gewoon echt gericht. Dus we vinden wel dat we een echt goede analyse moeten maken, waar kunnen we gericht bezuinigen en hoe kunnen we de organisatie versimpelen. (Het lid HAVELAAR: Ja maar voorzitter, in de Voorjaarsnota schreef de wethouder we gaan daarover nadenken, dus ik had eigenlijk verwacht dat ze dat afgelopen halfjaar gedaan zou hebben en dat we nu plannen krijgen. En nu krijgen we eigenlijk dezelfde tekst als die in de Voorjaarsnota stond. Dat stelt teleur. En mijn vraag aan de wethouder is, is er dan afgelopen halfjaar nergens laaghangend fruit te zien? Het hoeft niet mijn oplossing te zijn, maar de wethouder heeft toch gezocht?) Wij hebben deze zomer natuurlijk alle voorbereidingen gedaan, ook sinds de Voorjaarsnota en daar zijn we ook met een brief gekomen samen met de burgemeester dat we zeggen het moet echt gewoon op een goede manier aangepakt worden en niet alleen maar wat laaghangend fruit wat we realiseren. Dit moet structureel anders en daar zetten we op deze manier op in en dat moet je ook zorgvuldig doen. En we hebben ook nog dat we medezeggenschap hebben binnen de organisatie. We willen dat gewoon zorgvuldig doen, daar zullen we de raad ook van op de hoogte houden.
(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, wat bedoelde de wethouder dan toen ze in de Voorjaarsnota schreef dat, ik zeg even mijn eigen woorden, men wel gezien had dat er kosten uit de organisatie moesten en dat er een voorstel voor zou komen. Had de wethouder toen al het idee ik kom met, wat is het, 2 procent op de overhead vanaf 2027?) Ik kan het nogmaals herhalen. We hebben een brief gestuurd over hoe we dat gaan aanpakken en dat betekent niet dat we gestopt zijn met denken. Het is natuurlijk een proces geweest en daar komen we ook op terug. We willen dat zorgvuldig aanpakken. (Het lid KREUGER: Voorzitter. Het is toch wel een beetje raar hoe dit nu gaat, want de wethouder zegt het werk gaat allemaal gewoon door. Maar ik heb gelezen wat er staat en er staat gewoon dat er op dit moment duizend fte te veel rondloopt wat gewoon niet in de formatie past. Dan kun je toch gewoon zeggen daar gaan we dus duizend man snoeien want er is geen werk voor, want er is ook geen formatie? Dat kan dan toch?) Voorzitter, was het maar zo dat er geen werk voor is. Het is niet zo dat duizend man niks zit te doen natuurlijk. Wat we net ook zeiden, we hebben te kampen ook met de opgave die is gegroeid, de stad is gegroeid, de organisatie is ingewikkeld geworden. Nogmaals verwijs ik naar de brief die we hebben gestuurd en dat we dus zorgvuldig gaan kijken waar het minder kan.
(Het lid KREUGER: Maar dan blijft de vraag waarom de wethouder nu weer moet zeggen dat ze dat allemaal uit gaat zoeken. Want bij de Voorjaarsnota kwam dit verhaal ook al, zijn we nu een half jaar verder en dan is er nog steeds geen verhaal. En we moeten ook niet doen alsof dit nou een hele grote operatie is op alles wat we hebben. We hebben geloof ik een loonsom van bijna tegen de 2 miljard en dan hebben we het hier over 15 miljoen en is het allemaal ingewikkeld. Ik begrijp het niet.) Voorzitter, nogmaals, de heer Van Lieshout is gewoon aan het werk, die is deze zomer al gestart. Het is niet dat we stilzitten. En ik wil er ook nog op wijzen dat we ook nog een aantal bezuinigingsopgaves en ombuigingen al in de organisatie aan het realiseren zijn. Dus die zijn al ingezet. Dus niet dat we stilzitten. En dan wil ik toch even wijzen dat ik het heel belangrijk vind natuurlijk als wethouder Financiën, en daar ben ik ook echt wel trots op, dat onze financiële positie echt gezond is.
13
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
En dat was bij de start van deze periode echt compleet anders. De algemene reserve lag door de corona ver onder de normhoogte en de meerjarenbegroting liet als gevolg van het ravijn gewoon echt een tekort zien van 90 miljoen. Dus dat was onze startpositie. En dat wil ik toch even memoreren. En nu is weer de meerjarenbegroting sluitend, het meerjarenbeeld van de algemene reserve is positief, de algemene reserve ligt zelfs iets boven de normhoogte, 3 miljoen. En de schuld is wel gestegen maar ligt met de schuldquote van 89 procent in 2029 op een verantwoord niveau. Ondanks dus fors minder geld uit Den Haag zijn we blijven investeren. We blijven investeren in die solidaire en duurzame stad, met kansen voor iedereen. En dat wil ik toch hier even memoreren en er is wederom heel hard gewerkt om deze begroting voor elkaar te krijgen. En ik wil alle collega's ook bij Financiën, maar ook de collega-wethouders toch nog even zeggen, en de burgemeester ook, ik wil jullie ook allemaal heel hartelijk bedanken. Want het was heel prettig om wederom in een hele goede samenwerking deze begroting voor elkaar te krijgen met de ambtenaren en de collega's.
En dat we hier nu een begroting op hebben gesteld waar het hele college zich achter kan scharen en eigenlijk waren we er ook best heel snel uit omdat we allemaal hetzelfde doel hebben dat we willen blijven investeren in de stad, dat we de gaten dichtlopen die vanuit Den Haag komen. Dus ik vind eigenlijk dat we kunnen zeggen dat we daar ook best wel een beetje trots op mogen zijn. Ik wil overigens ook de VVD en het CDA bedanken voor het opstellen van een tegenbegroting. Voor het CDA is dat denk ik de eerste keer, tenminste in mijn periode, voor de VVD als soort van traditie. Ik vind het wel leuk, ik heb vanochtend de tegenbegroting weer in een mooi koffertje mogen ontvangen. Het valt me een beetje tegen van het CDA dat ik het gewoon via de mail krijg en niet in een mooi koffertje. Dus misschien een tip voor de volgende keer. Maar ik vind het wel bijzonder dat er ook tegenbegrotingen worden opgesteld. Dat dat scherpt ook de discussie, dus mijn bewondering daarvoor. Ik heb het natuurlijk allebei nog niet goed kunnen bestuderen in detail, maar ik wil er wel ietsje over kwijt. Ik zag in beide tegenbegrotingen zaken en onderwerpen die ook mij maar ook het college aanspreken. Dus laten we het positief, ik ben ook een positief mens, zoals bij de VVD het motto minder praten en meer doen, daar zijn wij ook helemaal voor.
En inzetten op een schone en veilige leefbare stad, daar kunnen wij ons echt in vinden. En tegenover deze extra uitgaven staan bezuinigingsmaatregelen waarin ik en het college ons niet zo in kunnen vinden, zoals een taakstelling op subsidies. Bij het CDA zie ik ook veel onderwerpen terugkomen die wij als college ook heel belangrijk vinden. Maar nogmaals, er is niet per se een fonds nodig uit de toeristenbelasting om geld ten gunste van Amsterdam en de Amsterdammer te laten komen. Want wij hebben die toeristenbelasting ook verhoogd, juist om heel veel goede dingen te doen. Het komt in de algemene middelen waar wij juist weer heel veel doen, zoals de extra middelen voor schoonmaken en de extra middelen voor de Aanpak Binnenstad, komen allemaal uit de toeristenbelasting. Dus het zou wel een beetje weer ingewikkeld worden en extra werk opleveren om dat weer apart in een fonds te stoppen. En wij staan echt voor een solidaire stad, dus wij zijn absoluut geen voorstander voor de versobering van de kwijtscheldingsregeling en armoedebestrijding, zoals in de tegenbegroting van het CDA voorgesteld lijkt te worden. Maar nogmaals, toch bedankt voor de tegenbegrotingen. Ik ga ze goed bestuderen en het kan zijn dat ik nog op de lijn kom met wat technische vragen richting de VVD en het CDA. Dus let op uw antwoordtermijn. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, van de orde.
Namens de fracties van de VVD en het CDA bied ik graag een technische sessie aan.) (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik heb toch wat moeite met inderdaad de aankondiging in de Voorjaarsnota en nu eigenlijk geen echte uitgewerkte plannen. Dit komt met heel veel complimenten aan de ambtenaren en goed
14
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
overleg, ook in het college, het gaat maar door. Maar er is dus heel weinig uitgekomen. Dus er is weinig uitgekomen dit afgelopen halfjaar uit deze exercitie van we gaan wat bezuinigen. En dat komt omdat het ambtenarenbestuur is. Dus al die ambtenaren gaan zich een beetje verdedigen. Waarom niet een extern bureau de gemeenteorganisatie laten doorlichten?) Voorzitter, we zijn bezig. We doen het ook op een pragmatische manier zonder allemaal externe bureaus. We hebben iemand gevraagd om ons daarbij te helpen. We pakken het aan, we zijn bezig. Nogmaals, we komen erop terug. We zijn gewoon ermee aan het werk en we pakken het heel pragmatisch op zonder allemaal dure externe bureaus in te huren. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik ben dan wel benieuwd naar wie die iemand is die u influistert.) Volgens mij hebben we daar een brief over gestuurd. En als u de kranten leest, volgens mij heeft er ook een aantal keer een profiel in de krant gestaan. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik zat op Sicilië, sorry.) Voorzitter ik was eigenlijk klaar, want volgens mij gaan we nog veel met elkaar in gesprek. Ik heb verder geen vragen gehoord dus volgens mij kan ik afronden. (Het lid KHAN: Volgens mij staat er nog een vraag van mij open. Die ging over investeringen om daar een beeld in te krijgen wat het nu doet als er bijvoorbeeld oplopende kosten zijn, of minder geld vanuit het Rijk.
Ik vroeg kunnen we daar wat meer inzicht over ontvangen.) Dat proberen we ook steeds beter in beeld te brengen. Wij hebben natuurlijk aan het begin van deze collegeperiode ook de investeringen tegen het licht gehouden en sommige investeringen ook uitgesteld of soberder gemaakt en we hebben daar ook keuzes in gemaakt. Dus we proberen ook zo veel mogelijk de raad daarin mee te nemen. Ik vind het kan ook beter, maar wij maken die afwegingen wel. En dit is ook nog even. De begroting van ons is ook zo dat we ook wendbaar zijn. Want dat we goed letten op de schuldontwikkeling, dat gaat ook over investeringen, het gaat over alles wat er om ons heen gebeurt als er bezuinigingen nog zijn vanuit het Rijk. Dus daar hebben we ook heel goed op gelet als college, dat we wendbaar zijn. Dus dat we tijdig kunnen bijsturen. De discussie wordt gesloten. Evenementen 4. Vaststellen van het nieuwe evenementenbeleid 2026 VN2025-012992 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende amendementen en moties zijn ingekomen: Motie van de leden Moeskops, Von Gerhardt, Garmy, Kabamba en Ahmadi inzake tijdelijk dansen op ADM, nr. 385.25 Verzoekt het college: - het Havenbedrijf Amsterdam te verzoeken te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om, in de aanloop naar het volledig in erfpacht uitgeven van het ADMterrein aan definitieve klanten, het terrein tijdelijk beschikbaar te maken voor
15
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
-
-
R
festivals en evenementen, met inachtneming van de toekomstige plannen voor woningbouw en havenactiviteiten; het Havenbedrijf te verzoeken hierbij actief samen te werken met organisatoren, culturele instellingen en het Stedelijk Evenementen Bureau, om in kaart te brengen wat er nodig is om dit gebruik verantwoord en praktisch snel van de grond te krijgen; de gemeenteraad voor de zomer van 2026 te informeren over de eerste mogelijkheden en vervolgstappen.
Motie van de leden Garmy, Minderhoud, Van der Veen, Von Gerhardt en Moeskops inzake weeg prestaties uit het verleden mee, nr. 387.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in de nadere regels van de evenementenkalender duidelijkheid te scheppen in artikel 3.5, punt 2a, waarbij het criterium ‘uniciteit’ wordt vervangen door ‘onderscheidend vermogen’ en bij de beschrijving van de puntenverdeling de term ‘vernieuwend’ te vervangen door ‘onderscheidend’. Motie van de leden Garmy, Minderhoud, Van der Veen en Moeskops inzake neem evaluaties mee, nr. 388.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de adviescommissie kennis te laten nemen van evaluaties van eerdere evenementen van organisatoren om zo de haalbaarheid van de plannen beter te kunnen beoordelen. Motie van de leden Minderhoud en Van der Veen inzake voorkom sluiting Flevopark op- en afbouw, nr. 389.25 Roept het college op: - te waarborgen dat ook tijdens op- en afbouw van festivals in het Flevopark nooit méér dan 25 procent van het park wordt afgesloten; - hierover duidelijke afspraken vast te leggen in de vergunningverlening en communicatie met organisatoren. Motie van de leden Minderhoud, Van der Veen en Garmy inzake belang van binding met de buurt, nr.
390.25 Roept het college op: - in de toelichting van artikel 3.6 van de Nadere regels op te nemen dat: - bij samenwerking met lokale partijen rekening wordt gehouden met de mate waarin lokale ondernemers, culturele instellingen en Amsterdamse opleidingen structureel en op gelijkwaardige basis worden betrokken; - bij communicatie en dialoog met bewoners rekening wordt gehouden met de gradatie van informeren tot actief betrekken bij de voorbereiding en uitvoering van het evenement; - bij relatie met buurtverenigingen en bewonersorganisaties rekening wordt gehouden met intensiteit en duurzaamheid van samenwerking met bestaande buurtstructuren, gericht op wederkerigheid en draagvlak; - bij innovatieve of aanvullende vormen van binding rekening te houden met andere aantoonbare manieren waarop het evenement bijdraagt aan buurtbinding, zoals vrijwilligersbetrokkenheid, educatieve projecten, nalatenschap of het versterken van sociale cohesie.
16
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
R
Motie van de leden Minderhoud en Van der Veen inzake beperk administratieve rompslomp voor (gratis) buurtfestivals, nr. 391.25 Roept het college op: - bij de verdere uitwerking van het evenementenbeleid, in nauwe samenwerking met organisatoren van gratis (buurt)festivals, te onderzoeken hoe de administratieve rompslomp en stijgende kosten voor terugkerende festivals zoveel mogelijk kan worden beperkt; - daarbij te kijken naar mogelijkheden voor meerjarige (financiële) afspraken, vereenvoudigde procedures of lichtere toetsing voor festivals met een bewezen staat van dienst. Motie van de leden Minderhoud en Van der Veen inzake toegankelijkheid Museumplein sportfaciliteiten, nr. 392.25 Verzoek het college: - het locatieprofiel Museumplein zo aan te passen dat de strook aan de Noordoostzijde, waarbinnen de nieuwe speelplaats, skatebaan en het basketbalveld vallen, worden gemarkeerd opdat deze in beginsel bruikbaar blijven tijdens een evenementen voor sport en enkel in bijzondere gevallen, bijvoorbeeld bij een grootschalige huldiging met aanzienlijke openbare orderisico's, een deel van het terrein (met name het basketbalveld) kortdurend wel kan worden gebruikt voor een evenement of voorzieningen die noodzakelijk zijn voor een ordelijk en veilig verloop. Motie van het lid Havelaar inzake bescherming van parken in de zomermaanden, nr.
405.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - geen vergunningen te verlenen in de maanden juni, juli en augustus voor evenementen in parken waarbij het park geheel of gedeeltelijk wordt afgesloten voor betalende bezoekers of om op- en afbouwredenen; - dit uitgangspunt verwerkt in de nadere regels bij de evenementenkalender en de vergunningverlening. Motie van het lid Havelaar inzake meenemen festivaldruk in Toerisme in Balans, nr. 406.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in kaart te brengen of het mogelijk is om data over festivalbezoek en herkomst van festivalbezoekers op te nemen in de jaarlijkse rapportage Toerisme in Balans; - de raad te informeren hoe festivalbezoek structureel kan worden betrokken bij de beoordeling of de stad over de grenzen van leefbaarheid heen gaat. Motie van het lid Havelaar inzake aanscherpen beleidskader dance events, nr. 407.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in overleg met de driehoek (burgemeester, politie en OM) beleidskaderdance events zodanig aan te scherpen dat: - er meer controles plaatsvinden op drugsbezit bij dance events;
het
17
Jaar
2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 8 oktober 2025 Raadsnotulen
-
R
festivals kunnen worden uitgesloten voor het volgende jaar wanneer zij structureel onvoldoende maatregelen treffen tegen drugsgebruik.
Motie van de leden Van der Veen, Minderhoud, Garmy, Khan en Kabamba inzake veranker duurzaamheid in de evenementenbeoordeling, nr. 408.25 Verzoekt het college: - de externe adviescommissie mee te geven dat duurzaamheid bij evenementen een belangrijk uitgangspunt is voor Amsterdam, en dat voorstellen van organisatoren om hun evenement duurzamer te maken goed moeten worden meegewogen in de beoordeling van de kwaliteit van het plan; - dit te verwerken in de nadere regels. Motie van de leden Van der Veen, Minderhoud, Garmy, Khan en Kabamba inzake een stad die viert en vergroent: naar een duurzaam en klimaatbestendig evenementenbeleid, nr. 409.25 Verzoekt het college: - organisatoren van evenementen te stimuleren hun evenement duurzamer te maken door goed gedrag te belonen en duurzaamheid laagdrempelig en toegankelijk te maken, inclusief aandacht voor vergroening en klimaatadaptatie; - te onderzoeken of het mogelijk is daarbij te werken met een systematiek waarbij de organisator zelf documenteert en rapporteert over de effecten van de getroffen duurzaamheidsmaatregelen; - de best practices en nieuwe ideeën die hieruit voortvloeien te delen met andere organisatoren; - te onderzoeken of het mogelijk is om goed gedrag te belonen door jaarlijks de organisator met het meest creatieve of vernieuwende idee voor verduurzaming in het zonnetje te zetten of een prijs toe te kennen.