20250924 WV schriftelijke bijdrage van FNV-lokaal inzake agp. 4

Amsterdam, 20 september 2025 Schriftelijke reactie op agendapunt 4: Bespreken van nieuw beleid voor realisatie van middenhuurwoningen (VN2025-012151 geagendeerd voor de vergadering van de commissie Woningbouw en Volkshuisvesting op woensdag 24 september 2025. Geachte leden van de commissie In de raadsinformatiebrief wordt middenhuur gepresenteerd als oplossing voor de woningnood. Maar voor veel Amsterdammers is middenhuur in de praktijk helemaal niet betaalbaar. Volgens de Amsterdamse inkomenseisen (2025) moet je als alleenstaande een jaarinkomen hebben van minimaal € 49.670, of samen met een partner minimaal € 54.848 (en niet meer dan € 89.821.) In werkelijkheid komt slechts 25 tot 30 procent van de huishoudens in Amsterdam in dit inkomenssegment terecht, terwijl het beleid inzet op 40 procent middenhuur. Voor sociale huur ligt dat aandeel juist hoger, rond de 40 tot 50 procent van de huishoudens. (dit komt uit factsheet woningmarkt gemeente Amsterdam. Daar komt bij dat middenhuur in dit beleid slechts tijdelijk is gegarandeerd. Na 25 jaar stijgen de huren alsnog door naar het dure segment (want de huren worden maar 25 jaar gereguleerd). Wat gebeurt er daarna? Het voorbeeld van Java-eiland laat zien hoe dit misgaat: eind jaren ’90 werden daar zo’n 500 middenhuurwoningen gerealiseerd met huren rond de € 600 (1450 gulden).

De regulering van de huur liep af en de huren stegen naar gemiddeld € 1.467, een stijging van 140 procent! Honderden huishoudens zijn gedwongen te verhuizen, hun buurt is niet meer betaalbaar. Omdat zij in middenhuur woonden, stonden veel bewoners bovendien niet ingeschreven bij WoningNet, waardoor doorstroming naar een andere betaalbare woning in de stad vrijwel onmogelijk is. En wie daar inmiddels ruim dertig jaar woont, is vaak te oud om nog een hypotheek te krijgen. Laten we deze fout niet herhalen. Als we al inzetten op middenhuur, dan moet dit structureel betaalbaar zijn. Het kan niet zo zijn dat we over 25 jaar opnieuw een groep huurders in de steek laten. Dat betekent: geen tijdelijke betaalbaarheid, maar eeuwigdurende betaalbaarheid. Daarom pleiten wij voor versterkte inzet van oprichting van wooncoöperaties. Bij wooncoöperaties is het eigendom collectief. Er hoeft geen winst gemaakt te worden, waardoor huren veel stabieler blijven. De huur wordt enkel gebruikt om de kosten van het wonen te dekken: het aflossen van de lening en het onderhoud. Waar projectontwikkelaars huurprijzen vaak na 25 jaar laten stijgen om hun rendement te halen, kunnen wooncoöperaties juist garanderen dat huren ook op de lange termijn betaalbaar blijven. Onze oproep aan de gemeenteraad is om goed na te denken over aan wie wij onze grond en woningen toevertrouwen.

Laten we investeren in langdurige oplossingen, gemeenschappen in wijken en in de bewoners van Amsterdam. Laten we kiezen voor wooncoöperaties. Natuurlijk heeft dat ook beleid nodig, want het is moeilijk om betaalbare grote middenhuurwoningen te realiseren. Gelukkig is de raad met Beleid voor de realisatie van middenhuur 2025 bezig hierover na te denken. Laten we inzetten op wooncooperaties die zelf ook solidariteitssystemen hebben en de professionele partijen die bereid zijn om wooncooperaties in de komende jaren op te schalen. Stel dat van die 40 procent nieuwbouw in de middenhuur minstens de helft voor wooncoöperaties wordt gereserveerd dan zijn we over 25 jaar een groep huurders met betaalbare woonlasten, sterke gemeenschappen en een duurzaam perspectief in Amsterdam rijker. Dit in plaats van de situatie dat

een groep huurders, na 25 jaar, noodgedwongen op zoek moeten naar een nieuw doekje tegen het bloeden in het woonbeleid. Met vriendelijke groeten,

De Werkgroep Wonen van de FNV-lokaal Amsterdam Freddie Aldershof Fred Gersteling