20250917 verslag gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2025 17 september 2025 1 oktober 2025 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 17 SEPTEMBER 2025

Avondzitting op woensdag 17 september 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Griffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. Jeugd (Zorg) 9. Instemmen met de uit de Jeugdvisie voortvloeiende richtinggevende uitspraken in het hoofdlijnenbesluit Aanvullende Jeugdhulp 2028-2038 VN2025-011575 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Van der Veen, Runderkamp, Wehkamp en Haijen inzake kinderen eerst: van aanpak wachtenden naar toekomstbestendig jeugdbeleid, nr. 333.25 Verzoekt het college: - te borgen dat lopende transformatie opdrachten zoals het Gebiedsgericht Werken, Kansrijk Vervolg en ander programma's worden meegenomen in de uitwerking van het hoofdlijnenbesluit en de aanbesteding voor de aanvullende jeugdhulp; - bij de uitvoering van zowel het hoofdlijnenbesluit als de bestuursopdracht jeugd structureel gebruik te maken van casuïstiek, ervaringsverhalen en de inzet van ervaringsdeskundigen, zodat het perspectief van kinderen, jongeren en gezinnen leidend blijft; - de raad periodiek te informeren over hoe deze kennis en programma’s verankerd blijven in de uitvoering van de jeugdvisie en bijdragen aan het terugdringen van wachtlijsten en het voorkomen van zwaardere problematiek.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen voor zijn maidenspeech.

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid HAIJEN: Voorzitter, in 2015 is onder het kabinet-Rutte II de Jeugdwet ingevoerd en deze wet maakt de gemeente verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Nu was dat op zichzelf best een goed idee om de jeugdzorg bij de gemeente te organiseren, want dan organiseer je de zorg dichtbij mensen. Maar we weten allemaal wat er gebeurd is. Het was een bezuinigingsoperatie van jewelste. Tientallen miljoenen werd er bezuinigd op zeer kwetsbare kinderen. Gemeenten moeten steeds meer taken verrichten met steeds minder geld. En naast de rigoureuze bezuinigingsoperatie gebeurde er nog iets in 2015, er werd namelijk met volle kracht marktwerking geïntroduceerd in de jeugdzorg. En u raadt het al, over die marktwerking moeten we het vanavond hebben. Want zo'n tien jaar later in 2025 zijn de gevolgen van deze marktwerking nog steeds merkbaar. Een van de effecten is namelijk dat het aantal aanbieders van jeugdzorg explosief is gestegen. En ik ben eens in de boeken gedoken en onderzoekscollectief Follow the Money heeft het een en ander qua cijfers op een rijtje gezet. En voor gemeenten de verantwoordelijkheid kregen voor de jeugdzorg, dus in 2014 nog, waren er in heel Nederland, ik rond even af naar boven, zo'n 400 aanbieders van jeugdzorg.

Na de komst van de Jeugdwet, dus met de komst van de marktwerking en als de taak bij de gemeente ligt een x-aantal jaar later in 2021 is dat aantal gestegen naar bijna 2.800 aanbieders. Dus we kunnen zonder overdrijven stellen dat de sprake is van een wildgroei van aanbieders als gevolg van de marktwerking. Maar er is nog iets wat die marktwerking met zich meebrengt en dat is dat de markt zich vooral concentreert op kinderen en jongvolwassenen met een lichte zorgvraag. Want kinderen met een complexe zorgvraag die een intensieve behandeling nodig hebben, die zijn duur en daarom minder in trek bij de markt om te behandelen. En deze twee landelijke ontwikkelingen, namelijk de wildgroei en het zich richten op de kinderen met een lichte zorgvraag, zien we ook terug in Amsterdam. Want in 2023 telt Amsterdam 208, laat dat even op u inwerken, 208 zorgaanbieders als het gaat om de enkelvoudige jeugdhulp. En dat zijn dus de kinderen met een minder complexe zorgprobleem. Voorzitter, u kent het verhaal van de SP. Als het aan de SP ligt stoppen we vandaag nog met deze marktwerking, want de zorg is geen markt en kwetsbare kinderen en kwetsbare jongvolwassenen zijn al helemaal geen product. Op geen enkele manier heeft de markt ook haar belofte waargemaakt.

De zorg is niet goedkoper geworden, de zorg is ook niet efficiënter geworden, kijk maar naar de eindeloze wachtlijsten waar we nu mee te maken hebben. En menig zorgprofessional is de zorg uitgejaagd omdat ze gek worden van de bureaucratie en de 700 verschillende productcodes en de verschillende handelswijzen tussen gemeenten. Dat het Amsterdamse stadsbestuur, want dat ligt vanavond voor, nu de beweging maakt om het aantal aanbieders te gaan terugdringen en zo de wildgroei te stoppen, dat juichen wij als SP van harte toe. Ook zullen we ervoor moeten zorgen dat kinderen die opgroeien in buurten waar je het allemaal niet cadeau hebt gekregen in het leven, ik denk dan aan een buurt als Zuidoost of Nieuw-West, ook de jeugdhulp weten te vinden. Want het geeft toch te denken dat het gebruik van jeugdhulp in Amsterdam Zuid vele malen hoger ligt dan in een buurt als Zuidoost. En dit kan natuurlijk nooit in overeenstemming zijn met de daadwerkelijke hulpvraag, die moet toch echt hoger zijn in Zuidoost. Het is daarom goed dat dit stadsbestuur daar oog voor heeft en nu meer de zorg gaat spreiden over de stad zodat de jeugdhulp niet alleen blijft voorbehouden aan kinderen uit Amsterdam Zuid. Maar met alleen een ander systeem zijn we er niet.

We zullen ook als samenleving aan de bak moeten en moeten accepteren dat niet elke hobbel in het leven of elk opvoedkundig vraagstuk thuishoort bij de jeugdzorg. Maar ik blijf toch even bij dat nieuwe systeem want ik heb straks een vraag aan de wethouder. Er zijn natuurlijk jongeren die nu

2

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zorg krijgen van een vrijgevestigde arts of een psychiater die als we straks het aantal aanbieders gaan terugdringen misschien geen contract meer hebben met de gemeente. En we willen natuurlijk wel dat deze kinderen of jongvolwassenen hun behandeling kunnen afmaken zodat ze wel geholpen zijn. En de vraag aan de wethouder is, zijn deze kinderen in beeld en kunnen deze kinderen hun behandeling netjes afmaken? Dan het gevoegde agendapunt wat er ook bij zit vanavond voorzitter, de aanpak wachtlijsten. Het is goed om te zien dat we daar serieus werk van maken als Amsterdam en het gaat ook om een serieus geldbedrag wat ermee gemoeid is. Het is meer dan 6 miljoen, als ik het goed zeg, dus het is geen kinderachtig bedrag. Het is serieus geld, dus we gaan echt daar serieus mee aan de slag. En wat de SP vooral aanspreekt is dat we inzetten op collectieve oplossingen. Ik denk daarbij aan de voorschool of de onderwijszorggroepen. Maar we hebben het in de commissievergadering ook gehoord, het kan natuurlijk altijd zo zijn dat er een kind tussen wal en schip dreigt te vallen. Je komt nog niet in aanmerking voor een pgb en de onderwijszorggroep waar je naartoe wordt verwezen wordt nog opgezet, dus die is er nog niet. En dan dreig je dus tussen wal en schip te vallen.

En dan wordt er in de raadsbrief gesproken over procesbegeleiders en maatwerkoplossingen maar mijn vraag aan de wethouder is, is er ook iemand met doorzettingsmacht? Is er nu iemand dat als duidelijk is dat een kind nog geen pgb kan krijgen en nog niet in die onderwijszorggroep terechtkan, is er dan iemand kan die kan beslissen dan krijgt dit kind deze oplossing? Want je kunt niet maar eindeloos blijven wachten. En dan voorzitter, omdat het mijn maidenspeech is wil ik toch ook afsluiten met een persoonlijke noot. Als geboren Amsterdammer is het een hele eer om hier nu te staan als raadslid. Maar u weet voorzitter, je doet het nooit alleen, je staat altijd op de schouders van je voorgangers en van die voorgangers heb ik de afgelopen jaren heel veel vertrouwen gekregen, maar ook heel veel mogen leren. En omdat ik op een leuke en een positieve manier voel dat ik schatplichtig ben aan deze voorgangers wil ik er toch een aantal met naam en toenaam even noemen. En ik wil in het bijzonder bedanken Erik Flentge, Laurens Ivens, Tiers Bakker, Daniël Peters, Peter Kwint en natuurlijk de beste van allemaal, Remine. Dank je wel voor jullie support en ik ga mijn best doen voor Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, dank u wel. Het lid Haijen, van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech.

Heel erg mooi en ik sluit me heel erg aan bij de vraag trouwens ook over de doorzettingsmacht en bij dat Remine een topper is in de raad. Vorige week hebben we al een uitgebreid gesprek gehad over de aanbesteding en de Aanpak Wachtenden en ik heb daar eigenlijk ook wel een beetje uiteengezet hoe mijn fractie daarnaar kijkt en dat we heel erg het hoofdlijnenbesluiten steunen, dat we ons heel erg kunnen herkennen ook in de Amsterdamse Jeugdvisie en ook heel erg voorstander zijn van de bestuursopdracht Jeugd. Hopelijk gaan we de komende tien jaar vanaf 2028 ook echt zorgen voor die overgang, waar volgens mij ook een hele opdracht voor ons als stad ligt, voor ons als Amsterdammers. Want als we met zijn allen ook wat meer om ons heen gaan kijken, soms een stapje opzijzetten, soms wat meer om onze kinderen heen gaan staan, dat is heel helpend. En ik moet ook een beetje denken aan de insprekers die hier vorige week waren. Dat waren drie moeders die zich heel erg veel zorgen maakten om hun kind en eentje vertelde dat ze ook heel erg bang is om haar kind te verliezen omdat het kind al een tijd suïcidaal is. Ze was hier vanmiddag aanwezig om één uur omdat ze dacht dat het

3

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

agendapunt eerder op de agenda stond. Maar toen moesten we nog een heel gesprek over houtskool, of wat was het, houtkachels en zo hebben en toen is ze naar huis gegaan. Maar ik weet wel dat ze kijkt omdat ook deze vergadering voor haar soort laatste strohalm is omdat ze heel erg op zoek is naar een oplossing eigenlijk. En ik denk dat dat soort casuïstiek de komende jaren ook in die tien jaar dat we een aanbesteding hebben echt nog wel op ons zal afkomen. Zojuist was er ook nog een gast van de raad die ook zijn zorgen uitte omdat hij een hele strijd heeft moeten leveren om uiteindelijk ook een co-ouderschap te krijgen. Ik vind dat heldhaftige mensen die ook de weg überhaupt al naar ons weten te vinden. En ik denk ook dat wij als raad een opdracht hebben om soms in de taal die op papier staat en de ambtelijke werkelijkheid en dat wat er gewoon in de context van mensen thuis gebeurt, dat we daar ook lijm in kunnen zijn, dus dat zie ik ook als een opdracht voor mezelf voor de komende jaren. En volgens mij heeft niemand daar een fout in maar kunnen we vooral heel erg leren van al die signalen en van al die punten. Zoals ik al zei, ik ben er wel echt van overtuigd dat we met deze nieuwe aanbesteding echt ruimte gaan creëren, ook voor dit soort gezinnen dat zij in de toekomst meer plek krijgen in Amsterdam.

Ik heb wel nog een motie geschreven en die g raakt aan de Aanpak Wachtenden, de onderwijszorggroepen maar ook de transformatieopdracht, dat gebiedsgericht werken, hoe kunnen we daar in die aanbesteding ruim baan aan blijven geven en eigenlijk ook blijven zoeken naar goede manieren om die transformatie in gang te blijven houden. En tot slot wil ik nog heel erg graag de alle ambtenaren en het hele werkveld, het Jeugdplatform Amsterdam, alle ambtenaren die hebben meegewerkt aan deze exercitie bedanken. We zijn hier al een paar jaar mee bezig. Het begon ooit met de enkelvoudige jeugdhulp, toen de specialistische, de Amsterdamse Jeugdvisie, de Aanpak Wachtenden en nu staan we dan hier. En in het bijzonder wil ik ook wethouder Moorman bedanken, want volgens mij is dit een van haar laatste jeugdzorgdebatten hier in Amsterdam en ik vind het heel fijn dat ik zelf met haar heb kunnen samenwerken en heel erg bedankt ook voor alle inzet voor de jeugd hier in Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank u wel, voorzitter. En ook ik wil graag allereerst het lid Haijen feliciteren met zijn maidenspeech. Zoals ik u ken, kraakhelder, overtuigend en tegen marktwerking in de zorg, dus heel erg persoonlijk.

De Aanpak Wachtenden, ik ben enthousiast over de bewandelde sporen, gebiedsgericht samenwerken, collectieve oplossingen, er is op creatieve manieren gekeken hoe de levens, hoe de stress kan worden verlicht rondom armoede, wonen, onderwijs, kinderopvang. Vele Amsterdamse gezinnen zijn daarmee geholpen. En dan het hoofdlijnenbesluit Aanvullende Jeugdhulp, deze is opgesteld in lijn van de eerder vastgestelde Jeugdvisie. Niet langer staat de jeugd centraal, maar het kind. Het wordt ingepast in het dagelijks leven van het kind op school, in de buurt, op de kinderopvang, in het gezin. Het belang van kinderen staat voorop en Amsterdam zet daarin belangrijke stappen met dit hoofdlijnenbesluit, dat er meerjarige contracten zullen worden afgesloten, dat er taakgerichte opdrachten worden verstrekt en dat er gebiedsgericht wordt gewerkt. En deze ingeslagen weg van kinderen eerst gaat leiden tot betere jeugdhulp. Tot slot ook een vraag voor de wethouder. Gisteren stond er in de NRC een mooie rapportage over de jeugdzorg in Veendam. Daar zijn middels nieuw beleid alle wachtlijsten, de lange wachtlijsten in de jeugdhulp wegwerkt en tegelijkertijd ook nog eens tegen minder kosten. Wat is nu het geheim van Veendam? Dat zij aan de voorkant triage hebben

4

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

uitgeoefend door wetenschappelijk geschoolde professionals waardoor de lichte gevallen direct kunnen worden geholpen en de zwaardere vorm van jeugdhulp beschikbaar blijft voor de kinderen die echt complexe problematiek hebben. Ook het lid Haijen refereerde daar ook al naar in zijn maidenspeech. Nu weet ik ook wel dat Veendam en Amsterdam zich moeilijk met elkaar laten vergelijken maar ik ben toch benieuwd of bepaalde elementen van dit goede voorbeeld uit van Veendam ook hier van toepassing kunnen zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel. En ook ik feliciteer het lid Haijen met zijn mooie maidenspeech en inderdaad zoals we hem kennen. Dus ik kijk ernaar uit om ook in de raad verder met u te debatteren. Wat hier voorligt, bouwt voort op de Jeugdvisie. We hebben het er al een beetje net over gehad, die nieuwe blik, iets anders was nodig. We gaan veel meer kijken vooraf waar bevinden kinderen zich en hoe kunnen we ze daar helpen, groeien ze op in armoede, hoe is de schoolsituatie, de thuissituatie. En zo gaan we proberen om vooraf meer dingen op te lossen. En dat doen we ook op school en dat doen we op de kinderopvang. En ik ben het helemaal eens met deze Jeugdvisie, het kind moet centraal staan. Dus alle lof dat we die omwenteling nu hebben gemaakt. Maar wat ik ook in de commissie heb gedeeld, ik vind het wel spannend.

Want we gaan naar een nieuwe manier van denken, een nieuwe visie implementeren we hier waarbij onderwijs en kinderopvang een grotere rol hebben, maar zijn die al zover? Kunnen we de kinderopvang, kunnen we die scholen goed ondersteunen in deze nieuwe visie zodat ze echt in die rol kunnen spelen? En ik heb die vraag ook gesteld in de commissie en daarin zei de wethouder iets van u bent ongeduldig en dat is een goede eigenschap voor een politicus. Maar ik wil wel dat deze omgang goed gaat, dat geen kinderen van de wagen vallen, er geen kinderen onzichtbaar worden. Kinderen die nu te vaak op de wachtlijst staan van jeugdhulp, hoe gaan we die blijven zien? Hoe gaan we die scholen concreet ondersteunen? Ik weet al een paar voorbeelden, hebben we het eerder over gehad van scholen die dat heel goed doen maar ik heb nog onvoldoende zicht op concrete hulp aan scholen en aan kinderopvang. Dus dat is een zorg die ik nog heb. In het grote geheel ben ik er dus heel blij mee, de Jeugdvisie en met dit voorstel ook. Ik ben heel blij met wat we doen met die Aanpak Wachtenden, ik denk dat het heel goed is dat we daar extra geld voor hebben vrijgemaakt als gemeenteraad. En ik wil tot slot ook het Jeugdplatform heel erg danken voor hun visie hierop en ik hoop dat ze dit ook met ons blijven volgen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman voor de beantwoording.

Wethouder MOORMAN: Dank u, voorzitter. En voorzitter, ik moet eerlijk zeggen toen dit agendapunt werd doorgeschoven zo aan het eind van de middag naar dit eerste punt op de avond, toen zat ik even eerst te balen en ik dacht kan dat nu niet nog in de middag door. Maar ik ben eigenlijk heel blij dat we toch even de ruimte en de tijd hebben om dit toch heel belangrijke onderwerp met elkaar te bespreken. Want toen u de titel voorlas merkte ik dat hier in de zaal af en toe er een beetje werd gegniffeld. Maar het is toch echt ontzettend belangrijk waar we hier met elkaar over spreken, niet alleen in financiële termen. Ik zeg het ook maar meteen aan de gasten van de raad, het gaat hier over 3 miljard euro waar de gemeenteraad eigenlijk straks over gaat beslissen in tien jaar tijd wat we uitgeven

5

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

aan de jeugdzorg. Maar het gaat natuurlijk vooral over wat erachter zit, al die kinderen die extra hulp nodig hebben en die wij als gemeente zo goed mogelijk ondersteunen. En inderdaad, er wordt hier een nieuwe visie neergelegd die echt best wel grote veranderingen gaat bewerkstelligen. Dat zijn niet hele nieuwe veranderingen in de zin dat we altijd daarmee bezig zijn en altijd die ontwikkeling aan het maken zijn, maar dit gaat dit toch wel een stuk verder brengen. Het is eigenlijk heel jammer dat wij uit onze raadszaal zijn, want het is gek dat het lid Haijen een nieuw raadslid is. Want eigenlijk het enige verschil voor mij is dat hij nu daar zit in plaats van dat hij daar zit, maar verder is het eigenlijk voor mij hetzelfde. Want het lid Haijen zit natuurlijk al jaren bij ons in de commissie en heeft daar altijd deze uitstekende inbreng. Dus ik wil het lid Haijen enorm feliciteren, maar ik ben er ook heel dankbaar voor dat het lid Haijen nu onderdeel ook uitmaakt van de gemeenteraad, want hij heeft zijn bijdrage echt meer dan bewezen, ook in de afgelopen periode en dat is heel constructief en heel erg nuttig om ons beleid beter te maken. En ik kan me ook zo voorstellen dat de gasten van de raad denken dit zal dan wel onderdeel van de coalitie zijn met zulke constructieve woorden, nee zo doen we dat in Amsterdam.

Dus u ziet tegelijkertijd ook wat er gebeurt in Den Haag maar in Amsterdam doen we dat gewoon op een andere manier met elkaar en kunnen coalitie en oppositie elkaar wel scherp bevragen natuurlijk, maar ook kijken wat doen we uiteindelijk in het belang van Amsterdam. En het lid Haijen is daar ook echt uitmuntend in en daarbij tegelijkertijd met zijn eigen toon. Want ik ken dit natuurlijk heel goed van de SP en zeker ook van het lid Haijen, zorg is geen markt. En ik denk inderdaad als we kijken naar hoe het in de jeugdzorg is gelopen in de afgelopen jaren dat het lid Haijen hier ook gewoon een heel belangrijk punt heeft. We hebben inderdaad markt toegelaten in de jeugdzorg. Dat heeft in Amsterdam geleid tot 240 verschillende aanbieders. Zijn de wachtlijsten daar korter van geworden? Nee. Is het goedkoper geworden? Nee. Zijn de personeelstekorten daarvan afgenomen? Nee. Dus inderdaad op een marktmanier naar zorg kijken leidt in ieder geval niet tot efficiëntie, het leidt niet tot minder kosten en het leidt ook niet tot beter personeel wat gelukkiger is. Dus daar moeten we inderdaad in ingrijpen en dat zijn we ook al een tijdje gaan doen. En dat wijst ook een beetje naar de vraag over Veendam van het lid Runderkamp. Ook in Veendam hadden ze natuurlijk heel veel aanbieders en hebben ze dat teruggebracht. En dat hebben we natuurlijk in Amsterdam ook gedaan.

Dus in de optelsom van de enkelspecialistische jeugdzorg en de hoogspecialistische jeugdzorg hadden we 240 verschillende aanbieders. Die hebben we dus inmiddels met elkaar teruggebracht naar 20 dat is een enorme operatie geweest, maar een operatie die uiteindelijk in het belang is van de jongeren, de kinderen en de gezinnen omdat we nu weten wie de aanbieders zijn, omdat we ze zich kunnen aanspreken op de kwaliteit die ze leveren, dat we met ze om tafel kunnen zitten, dat we er zicht op hebben wat er gebeurt op het moment dat er iets niet goed gaat, daar kunnen we ze op aanspreken. En dat zullen we dus met dit hoofdlijnenbesluit ook verder brengen. Maar natuurlijk is het zoals het lid Wehkamp ook zegt ook spannend. Ja dat is ook zo, want we gaan dingen veranderen in een systeem. Maar we weten dat zoals het nu is gaat het niet goed. Dus we moeten ook daarin vooruit en daarin veranderen. En een van de vragen is, als je dingen kunt neerzetten op het moment dat het een blanco blad is, ja dan is het veel makkelijker. Maar wij werken natuurlijk in een systeem wat er al staat en daarom is de vraag van het lid Haijen ook zeer terecht, wat gebeurt er met al die kinderen die dan al bij vrijgevestigde psychologen zitten.

Dat hebben we dus voor een heel groot deel al gedaan, dus dat is eigenlijk de hele ontwikkeling van de enkelvoudige specialistische jeugdzorg die ook valt onder de aanvullende jeugdhulp en die we dus nu met

6

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zorgcontinuïteit naar de gecontracteerde partners gaan brengen. Sommigen hebben de hulp ook gewoon niet meer nodig en kunnen dat gewoon in het reguliere leven krijgen, anderen krijgen dat gewoon bij onze gecontracteerde partners. Daar hebben we de tijd voor genomen in de zorgcontinuïteit. Daar heeft de gemeenteraad ook gelukkig geld voor uitgetrokken, want dat leidt er altijd wel even toe dat je dubbele kosten hebt. Dat is heel vervelend maar zo gaat dat dan ook in een marktsysteem. Maar dat doe je natuurlijk in het belang van de jongeren om te zorgen dat ze niet ineens tussen wal en schip belanden. En die ervaring hebben we dus ook opgedaan en dan zullen we ook dus in de aanbesteding die er daarstraks is in 2028 opnieuw toepassen. Dan dat tussen wal en schip, daar hebben we dus de Aanpak Wachtenden voor, die is precies bedoeld voor die kinderen die op die wachtlijst staan, die eigenlijk wel echt hulp nodig hebben maar zitten te wachten omdat dat aanbod er nog niet is. Daar heb je natuurlijk doorzettingsmacht voor nodig. Want je zoekt naar ander aanbod wat op dat moment geschikt zou kunnen zijn. Dat kan ook een sportclub zijn, dat kan bijvoorbeeld ook hulp bij huishoudens zijn, dat kunnen ook andere vormen van zorg zijn dan dat wij in onze jeugdzorg specifiek aanbieden. Maar je hebt wel mensen nodig die je daaraan koppelen.

En dat ligt bij ons bij het Ouder- en Kindteam en bij de gebiedsknooppunten. Dus daar zit de doorzettingsmacht waar het lid Haijen naar verwijst. Dan ga ik naar het lid Van der Veen met veel dank voor de complimenten die hij ook maakt aan al die mensen die hier heel hard aan hebben gewerkt. Want dat is inderdaad heel fijn dat het lid Van der Veen dat ziet dat er gewoon echt heel veel werk in zit. Al die ambtenaren die er inderdaad ongelooflijk lang aan hebben gewerkt. Maar zeker ook het Jeugdplatform, de ervaringsdeskundigen, de mensen die hierover hebben meegedacht. En dat moeten we blijven doen, dus het is fijn dat het gezien wordt want dit vergt echt best wel wat inspanning en ook mentaal omdat we het op een andere manier gaan doen. Maar dat we met die transformatie bezig zijn, dat moeten we doorzetten en ik ben dan ook erg positief over de motie die het lid Van der Veen indient, dat is motie 333, omdat dit heel erg bekrachtigt dat we dat willen. Natuurlijk kunnen we in ons aanbestedingsproces niet van tevoren zeggen we willen die en we willen die, want dan botsen we met onze aanbestedingswetgeving. Maar we kunnen natuurlijk wel, en dat doen we straks en dat krijgt u ook voorgelegd, dat heb ik u toegezegd tijdens de laatste commissie, de inkoopstrategie die wordt besproken, ook met de gemeenteraad.

En daarin kijken we natuurlijk hoe kunnen we juist die transformatiegedachte zo veel mogelijk borgen in dat hele proces. En uiteraard wordt de gemeenteraad daar dan ook steeds weer op de hoogte gesteld hoe dat loopt. Dus ik zou warm willen aanbevelen om de motie van het lid van de Veen te ondersteunen. Dan het lid Runderkamp, d vroeg heel specifiek naar dat stuk wat gisteren over Veendam in de krant is verschenen. Een mooi stuk. Dan toch even terug naar die decentralisatie van 2015 waar het lid Haijen zo duidelijk over begon. Dat wij het als gemeentes doen is inderdaad denk ik een verstandige keuze. Want ja, wij weten in onze buurten en in onze wijken welke zorg er wordt geboden, wat kinderen nodig hebben en kunnen dat aan elkaar koppelen. Wat ik onverstandig vind is dat bij de decentralisatie ten eerste een enorme bezuiniging is meegekomen maar ook eigenlijk geen idee hoe die gemeentes dat dan allemaal moesten doen. En dus als gevolg dat de 342 gemeenten dat allemaal op hun eigen manier zijn gaan doen. Ja, het is niet anders. Het is eigenlijk als je terugkijkt denk je hoezo hebben we niet wat duidelijkere richtlijnen meegegeven hoe dat destijds moest. Dat hebben ze in andere landen zoals Denemarken veel scherper gemaakt. Dus het is nu van elkaar leren, wat heeft dan gewerkt en hoe kunnen we dat zo goed mogelijk doen.

Ik weet eigenlijk niet of Veendam een dorp of een stad is, dat is weer van die Amsterdamse arrogantie, maar ik weet wel dat het ongeveer 30 keer kleiner is dan

7

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Amsterdam en dat daar bijvoorbeeld 15 procent van de kinderen jeugdzorg kreeg, 15 procent en in Amsterdam 9 procent. Dus dat daar wel verschillen zitten. Maar we kunnen van elkaar leren en ik zie dus dat wij heel veel dezelfde stappen zetten. Maar het is natuurlijk een moeite van niks om ook even met Veendam contact op te nemen en te zeggen wat hebben jullie nog uitgevonden wat wij nog kunnen meenemen in het proces waar we nu zitten. Dus dat doen we met alle liefde. En dan ook nog de paradox die u schetste en ik denk dat dat ook wel goed is om te realiseren, daarin maak ik ook de brug naar het lid Wehkamp, want het gekke is, steeds meer plekken leidt niet tot kortere wachtlijsten. En dat hebben we natuurlijk heel erg lang gedacht dat dat zo was. Dus bijvoorbeeld bij de kinderdagcentra bleven wij maar plekken toevoegen, er was een verdubbeling van het aantal plekken. En de wachtlijsten verdubbelden ook en het aantal thuiszittende kinderen verdubbelde ook omdat daarmee ook aanbod de vraag creëert en het makkelijker maakt om ook kinderen gewoon door te schuiven in een systeem. Dus het aanpakken van wachtlijsten doe je niet per definitie met meer aanbod maar vooral zorgen dat het reguliere systeem, dus onderwijs, de kinderopvang, dat zo goed mogelijk aankan. En ik snap het hoor, wat het lid Wehkamp zegt.

En ja, het is een goede eigenschap van politici om ongeduldig te zijn en een bestuurder daarin goed aan te jagen. En tegelijkertijd weet ik ook dat ook D66 deze visie steunt en dat vind ik ontzettend prettig. Want we hebben ook wel met elkaar het geloof en het vertrouwen nodig dat we het op een andere manier moeten doen. Want als we dat niet met zijn allen steunen dan zul je zien dat we steeds weer terugvallen in onze oude systeem en daarvan weten we dat we gewoon aanlopen tegen de grenzen. Is iedereen dan al zover? Nee, laten we eerlijk zijn, dat is niet zo. Je ziet dat sommige scholen al heel ver zijn, dat ze de onderwijszorggroepen nu heel graag ondersteunen maar anderen zullen daar nog meer in overtuigd moeten worden. Dat is dus een proces waar we steeds mee bezig zijn. Het staat ook in de onderwijsambities. We hebben er vandaag weer over gesproken met de verschillende schoolbesturen en met de kinderopvang, maar we zullen dat steeds moeten blijven aanjagen. We hebben nog even tot 2028, dan gaat het natuurlijk allemaal in. Maar eigenlijk wil ik al dat dat nu gebeurt want dan kunnen we ook al genoeg kennis en ervaring opdoen om die stappen te nemen. En we zullen ook in de komende tijd ook steeds met initiatieven komen hoe we dat zo goed mogelijk kunnen doen.

Dan tot slot, velen van u de raadsleden hebben ook specifiek het Jeugdplatform bedankt, ik zei dat net ook al even richting het lid Van der Veen. Ik wil dat hier nogmaals onderschrijven. Het is prachtig dat wij in Amsterdam een Jeugdplatform hebben. We zijn nog steeds de enige gemeente in Nederland die een Jeugdplatform heeft. Dat zou toch eigenlijk overal in Nederland moeten plaatsvinden, ook omdat we weten dat het echt beter wordt door steeds met jongeren, met ouders en met ervaringsdeskundigen te spreken over hoe je zo'n Jeugdvisie zo goed mogelijk laat landen. En een van de dingen die voor mij nog steeds heel belangrijk zijn daarin, en ik zag het gisteren weer in dat artikel over Veendam, daar stond toch weer dat woord normaliseren. Laten we daar nou mee stoppen. Wij willen kinderen niet normaal maken, we willen kinderen accepteren en zorgen dat iedereen erbij hoort. Dank u wel. En Veendam is een stad. De discussie wordt gesloten. Openbare Orde en Veiligheid 30a.

8

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Instemmen met het initiatiefvoorstel Kinderen Veilig Online: Amsterdam gaat het doen van het lid Abdi en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2025-012646 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi. Het lid ABDI: Voorzitter, onlangs was ik op bezoek bij een basisschool in Amsterdam-Zuidoost waar een goede vriendin van mij lesgeeft. En ze leerde haar leerlingen die dag over de zon en de schaduw, eigenlijk over hoe het licht en het donker naast elkaar blijven bestaan. En terwijl ik achterin dat klaslokaal zat en die kinderen probeerde uit te leggen hoe je schaduw kunt tekenen kreeg ik het toch een beetje een soort brok in mijn keel. Want een aantal weken eerder was er weer een heel heftig rapport uitgekomen over dat georganiseerde criminele organisaties jagen op de meest kwetsbare kinderen. En ze doen dat door die kinderen eerst met allerlei liefde en aandacht te overladen, ze allemaal complimentjes te geven. En ze weten precies ook welke kinderen ze daarvoor moeten uitzoeken, kinderen die onzeker zijn over hun identiteit, kinderen die eenzaam zijn. En als ze eenmaal met die kinderen een soort contact hebben gemaakt dan lokken ze ze naar andere platformen, platformen waar we niet zoveel zicht op hebben. En dan vervolgens wordt hen gevraagd om informatie te delen, gevoelige informatie, foto's, en dan begint het. Dan wordt dit tegen hen gebruikt, worden ze afgeperst.

En ik zie sommige mensen denken dit is misschien wel heel extreem, dit is misschien wel een incident. Maar dat is verre van de waarheid. De onlineleefwereld is hartstikke onveilig voor kinderen. En dit is ook de reden waarom ik hier sta, omdat dit geen incident is. Want een op de twee kinderen inmiddels, laat dat tot je doordringen, een op de twee heeft te maken gehad met onlinemisbruik of –intimidatie. En weet dat het merendeel van de kinderen hier jarenlang schade van ondervindt, of het nu gaat om angst of vertrouwen dat ze kwijtraken. Maar ook het idee dat ze niet zo vaak weten waar hulp te zoeken en zichzelf soms de schuld ervan geven. Het allerergste is dat de pijn ook niet iedereen gelijk treft. Want juist de meest kwetsbare kinderen worden het hardst geraakt, de kinderen die niet een veilig thuis hebben, de kinderen die eigenlijk al zich heel erg alleen voelen. En de platforms ondernemen heel weinig actie, die doen niks aan moderatie, die laten die kinderen zwemmen in een fuik van extremistische en gewelddadige content waarvan wij ook in het recente nieuws hebben kunnen zien wat dat teweegbrengt. En die nemen gewoon hun maatschappelijke verantwoordelijkheid niet. En daarom vind ik het heel belangrijk dat wij als stad actie ondernemen.

En ben ik ook blij met de bestuurlijke reactie van het college dat ook aangeeft het merendeel van de voorstellen over te nemen maar zelfs nog een stapje verder te gaan. En daarvoor wil ik eigenlijk ook de wethouder bijzonder ook danken voor zijn inzet. Want dit gaat niet enkel over schermtijd of een mobieltje. Nee, dit gaat over het fundamentele recht van een kind om een kind te kunnen zijn, om gezond, veilig en gelukkig te kunnen opgroeien in onze stad. En ik denk ook niet dat het hierbij moet blijven, want wij nemen nu als stad maatregelen en ik vind ook heel belangrijk dat we als stad dit blijven doen, dat we net zo lang doorgaan tot we ieder kind in onze stad bereiken. Maar het betekent ook dat we onze gewicht als hoofdstad moeten gebruiken om ook landelijk, maar ook in Den Haag, te blijven lobbyen, te zorgen dat dit op agenda blijft, zorgen ook dat er acties komen ook en dat het niet alleen maar blijft bij een vage website waarbij je überhaupt als ouder niet eens weet wat je daarmee moet doen als het gaat om die kinderen te ondersteunen. Dus we moeten vandaag beginnen met maatregelen die echt het verschil maken en ervoor zorgen dat onze kinderen niet het kind van de rekening worden. En ben ik ook heel erg blij met de steun die ik heb gekregen de afgelopen tijd vanuit mijn collega's in de

9

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

raad en wil ik ook eigenlijk iedere ouder die zich zorgen maakt over zijn of haar kind ook op het hart drukken, wij zijn er voor jullie, we zullen er voor je zijn en we gaan hiermee door. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. Wat kan ik na deze ware en mooie woorden van lid Abdi nog toevoegen? Ik denk dat het ontzettend belangrijk is en dat er ook breed draagvlak voor is dat wij het welzijn van het kind, van jongeren, vooropstellen, ook in de digitale wereld. Die digitale wereld ook veilig moet zijn, gezond moet zijn, en eerlijk moet zijn en dat jongeren daar zelf grip op moeten hebben. En we constateren ook gewoon dat dat nu nog niet het geval is. Want waar we in de fysieke wereld tal van regels hebben om jongeren en kinderen te beschermen hebben we ze eigenlijk in de digitale wereld eigenlijk vogelvrij gelaten. En daar willen wij een einde aan maken. En gelukkig zijn er ook positieve stappen te doen. Ook Brussel ziet nu in dat die platformen beter moeten worden gereguleerd, want ze zijn nu zo ontwikkeld dat ze superverslavend zijn, dat er mensen in rabbit holes belanden, et cetera. Dus daar is regulering nodig. Het is nodig dat onze jongeren digitaal weerbaarder worden. Dus dat heeft te maken met onderwijs, met mediawijsheid, et cetera. Het is belangrijk dat jongeren hulp krijgen als het misgaat.

Daarom zien we ook trots op de samenwerking met Helpwanted. Als er een naaktfoto van je wordt verspreid, nep of niet en je raakt een isolement, je wordt afgeperst, gepest, dan moet je ergens terechtkunnen. En het heeft ook te maken met normverschuiving, want uiteindelijk is het ook aan jongeren zelf, aan onszelf allemaal, wat vinden wij normaal? En hoe kunnen we komen tot andere normen dan uren in de nacht of overdag scrollen? En hoe komen we daar ook gezamenlijk? Daar gaan we ook dingen voor uitproberen en daarom is het ook ontzettend belangrijk dat we het echt samen met jongeren gaan doen. Dus onze oplossingen hebben we ook vaak samen met jongeren ontworpen. We gaan samen met jongeren naar Brussel om hun perspectief te laten zien. Hierbuiten kunt u de fototentoonstelling Attached zien waar jongeren zelf vertellen over hun verhouding tot de onlineleefwereld en die ons ook zelf allemaal tot denken aanzet. Dus het welzijn van het kind centraal, van jongeren centraal, jongeren meer grip gegeven op die onlineleefwereld en ze beter beschermen, dat is wat we proberen te doen als college, de burgemeester, wethouder Moorman, wethouder Mbarki en ik samen, maar wat ook heel duidelijk vanuit de gemeenteraad, vanuit het lid Abdi is opgezet en aangestuurd. En daar ben ik haar zeer dankbaar voor.

Dus complimenten daarvoor, dank daarvoor en volgens mij kunnen wij zo instemmen met een mooi voorstel en aan de slag. De discussie wordt gesloten. Publieke gezondheid en preventie 13. Kennisnemen van de discussienota Amsterdam Sexy City VN2025-011184 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Wehkamp en Van Pijpen inzake blijvend naar nul nieuwe hivinfecties, nr. 337.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

10

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

te onderzoeken of mensen die zijn gestopt met PrEP andere vormen van bescherming (gaan) gebruiken dan wel nadere ondersteuning en aanbod nodig is om bescherming tegen hiv, bijvoorbeeld PrEP-injecties of andere middelen te realiseren.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Voorzitter, Amsterdam is een sexy stad, een sexy city. Het is een stad waarin ruimte is om lief te hebben wie wil en als je nog niet weet hoe dat is of met wie dat is, dan is er ook voldoende ruimte om dat te ontdekken. Het is een progressieve stad, het is een vrije stad en daarom heb ik deze discussienota ingediend ook om te kijken hoe kunnen we die vrijheid die ik altijd zo heb gevoeld in Amsterdam ook waarborgen. Dit loopt voor op een bredere beleidsnota die de wethouder nu aan het schrijven is over Amsterdam en seksuele gezondheid en ik kijk er heel erg naar uit om die te zien. Want de context waarin we dit bespreken verandert. Er wordt 10 procent bezuinigd op seksuele gezondheidszorg, de ASG, de regeling voor seksuele gezondheidsbudgetten wordt aangepast en waar Amsterdam nu best wel een groter geheel krijgt wordt dat steeds minder. En dat terwijl de soa's onder jongeren weer stijgen, het condoomgebruik daalt en er steeds meer misinformatie is over anticonceptie. Dus we moeten echt aan de bak, we moeten blijven waarborgen dat we die sexy city zijn en blijven en daarom deze initiatiefnota. Ik dien nog een motie in en die gaat over het voortzetten van de aanpak die we nu hebben om naar nul nieuwe hiv-infecties in 2026 te komen.

Dat is natuurlijk bijna, 2026, en ik zou willen dat het daarna doorgaat. We wachten nog op de brief over de financiering. Ik weet dat het niet goed uitziet maar in aanloop daarnaar dien ik samen met het lid Van Pijpen een motie in om te kijken hoe kunnen we onderzoeken of mensen die stoppen met PrEP of die andere bescherming gaan gebruiken, of er bijvoorbeeld nieuw aanbod nodig is. Dus dat wilde ik alvast doen om in ieder geval goed voorbereid te zijn op de nieuwe aanpak. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes voor de beantwoording. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. Dank aan het lid Wehkamp voor de discussienota, die lezen we natuurlijk goed want we werken aan die beleidsbrief waarin we denk ik ook richting de raad zullen schetsen wat er mogelijk is, wat we meer zouden kunnen doen, maar wel gegeven het huidige beperkte financiële kader misschien nog niet kunnen doen. Maar daar kunt u misschien ook uw voordeel mee doen. Want het klopt inderdaad dat die budgetten toch wel enigszins onder druk staan. Bij de miljoenennota hebben we wel gezien dat de korting die er was wat is beperkt, maar er komt ook nog een landelijke herverdeling aan, dus daar moeten we ook maar zien wat dat gaat opleveren. Maar ik denk niet dat het budget voor de gemeente Amsterdam als het gaat om seksuele gezondheid vanuit Den Haag zal groeien.

Dus we moeten daar ook keuzes gaan maken terwijl er ontzettend veel werk te doen is. Dat heeft het lid Wehkamp ook al aangegeven. Dan de motie, ik denk dat het heel goed is om te gaan onderzoeken wat zijn nou redenen dat mensen stoppen met PrEP. Dat kan zijn verandering van leefstijl maar het kan ook een andere reden hebben. Dus het is goed om dat te onderzoeken en om te kijken wat daar nog eventueel nodig is. Dat past ook denk ik bij een lopend promotieonderzoek dat nu gaat spelen. Dus dat nemen we dan daarin mee. In hoeverre dat tot aanbevelingen gaat

11

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

leiden dat zullen we dan zien. Maar dat nemen we daarin mee en ik verwacht de uitkomst ervan in de eerste helft van 2026 dat we dat kunnen doen. Dus positief. De discussie wordt gesloten. Publieke gezondheid en preventie 14. Kennisnemen van de voortgangsrapportage 2024 Thrive Amsterdam mentaal gezond VN2025-010988 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. Dank ook aan het lid Abdi voor het initiatiefvoorstel, want daar zitten ook raakvlakken mee met wat ik nu ga vertellen. Want jaarlijks ontvangt de raad een update over Thrive en via deze weg kan de raad bijsturen en inspelen op actuele trends. De enorme problemen rondom geweld tegen vrouwen, the male loneliness epidemic en de manosfeer is een actuele trend. En nee, dat is niet een trend die nu het afgelopen jaar pas is begonnen, maar het is wel een probleem dat nu ontzettend actueel is. We zien het overal om ons heen. Denk bijvoorbeeld twee weken geleden, de Dolle Mina's in vijftien steden en in elke stad, ze demonstreerden vreedzaam met fietstochten. In elke vijftien steden zijn ze uitgescholden, bedreigd en zelfs fysiek aangevallen. Ik weet niet hoe ik het duidelijker kan maken. Maar dit onderwerp speelt nu en in het behoeft nu actie en Thrive zegt wij zorgen dat thema's op de agenda komen, partijen in beweging komen en dat kennis beschikbaar is.

Als er iets is waar Thrive nu zich voor moet inzetten dan is het wel de problematiek rondom jonge mannen, vandaar mijn motie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, Thrive staat voor een stad waarin we mentale gezondheid, gelijkwaardigheid en veerkracht samen opbouwen. Toch zien wij een negatieve invloed van onder andere de manosfeer, het idee dat vrouwen minderwaardig zijn en dat jongens en mannen gebruik moeten maken van hun lichamen en hun kracht om vrouwen te onderdrukken. Het normaliseert vrouwenhaat en legt patriarchale rolbeelden op die de mentale gezondheid kunnen schaden. Thrive kan hier effectief in zijn door te doen wat het al belooft, kennisdelen, partners verbinden, deskundigheid vergroten, niet alleen signaleren maar ook jongeren trainen in zelfkennis, respect en een gezond zelfbeeld, comfortabel zijn in je eigen lichaam en identiteit en daardoor ook goed zijn voor anderen. Alleen zo voorkomen we dat de schadelijke invloeden ervoor zorgen dat er wortels zijn die Amsterdam mentaal ongezond maken. Dit gaat niet alleen om de weerbaarheid van jongeren maar ook over tegengaan van vrouwenhandel en uitbuiting. Want ook dat raakt diep aan mentale gezondheid.

Daarom heb ik een motie ingediend samen met het lid Emmerik om ervoor te zorgen dat wij in ieder geval via dit signaal laten weten dat wij een positieve toekomst willen voor die mentale gezondheid. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

12

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Emmerik en Kabamba inzake mannen mentaal gezond, nr. 351.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de kennisdelende, aanjagende en verbindende rol van Thrive in te zetten om extra aandacht te creëren voor de problemen van jonge mannen en het effect daarvan op vrouwen: - daarbij specifiek aandacht te besteden aan de verwevenheid van manosfeerdiscoursen met de programma’s van Thrive. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. De indieners van de motie en ondergetekende zijn het eens dat dit een belangrijk onderwerp is waar ze het over hebben en in de motie over hebben geschreven. En ik denk dat we ook in de commissie AZ hier een discussie over hebben gehad, over de manosfeer en de impact daarvan op vrouwenhaat en veiligheid van vrouwen. Ik ga alleen toch de motie ontraden omdat ik denk wat zij vragen, dat dat al gebeurt. En dat ga ik toelichten. Ten eerste binnen het programma onlineleefwereld werken we nu ook aan het project rondom die manosfeer en wordt ook onderzocht wat is de invloed van die manosfeer en hoe kunnen we daar als gemeente op acteren. Dat doen we ook samen met jongeren, waarbij ik wel zeg dat we overigens dit breder zien dan alleen een jonge-mannen-probleem, maar soit.

Ten tweede gaan we vanuit Zorg ook een onderzoek doen waarin we kijken wat is de invloed van de onlinewereld op attitudes rondom gender en de lhbtiq+- gemeenschap en ook hoe kun je daar negatieve invloed aanpakken. En ten derde weet u ook, hebben we het in commissies AZ ook over gehad, een heel pakket rondom extra maatregelen tegen geweld tegen vrouwen, voor veiligheid van vrouwen en ook daar kijken we, we hebben natuurlijk nog wat ruimte ingebouwd, wat is daar effectief en kunnen we ook kijken naar campagnes gericht op jonge mannen, bijvoorbeeld met rolmodellen uit verschillende sectoren. Dus dat. Ten vierde heb ik ook aangegeven bij de discussie over het initiatiefvoorstel van Wehkamp en Bentoumya over gendermainstreaming heb ik aangegeven ja we weten inderdaad steeds meer over genderverschillen in relatie tot mentale gezondheid, we hebben vragen in de Gezondheidsmonitor Jeugd, we hebben het gevraagd in de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen, vanuit Amsterdam Vitaal & Gezond doen we daar extra onderzoek naar. En ik heb al toegezegd dat we die informatie ook actief delen met onze partners. En ten vijfde hebben we ook aangegeven, de burgemeester heeft dat ook aangegeven, alle extra ideeën die er zijn nemen we ook mee in de verdere uitwerking van de voorstellen van die 6 miljoen. Dus in die zin hebben wij die motie niet nodig.

Dit nemen we al mee en dit doen we al en daarom ga ik hem toch ontraden. (Het lid EMMERIK: Dank aan de wethouder en ik ben ook blij te horen dat er al van alles gedaan wordt. Maar zoals ik het zie is dat heel erg gefragmenteerd, specialisten die het over online hebben, specialisten die het over onderwijs hebben. Maar het is een integraal vraagstuk, het speelt allemaal met elkaar mee. En daar is juist Thrive heel erg goed in, in die verbanden leggen. En daarom moet je juist bij Thrive ook dit onderwerp op de agenda zetten.) Voorzitter nogmaals, ik heb al toegezegd dat alle kennis die Thrive heeft zal worden gedeeld met de partners. Thrive is niet een onderzoeksinstituut. Thrive is niet een

13

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

programma dat van de bovenaf gaat bepalen waar allerlei partners het over moeten hebben. Thrive is een aanjager en ondersteunt partners in de stad om het gesprek te voeren over mentale gezondheid, geeft ze daarbij trainingen, geeft ze daarbij handvatten. Dat is wat Thrive doet. En alle kennis die we dus hebben delen we onder andere via Thrive met onze partners. Dus ik snap dat u het belangrijk vindt om een statement te maken maar we doen echt al wat u vraagt en daarom heb ik die motie niet nodig. (Het lid EMMERIK: Nogmaals dank aan de wethouder. Je kunt niet genoeg doen op wat betreft dit onderwerp. En toch is Thrive hierin niet gespecialiseerd en ik zou toch met klem willen vragen om Thrive hierop in te zetten, om jonge mannen, nu in dit rapport staat ook de zelfmoordcijfers zijn omhooggeschoten. Dat is niet voor niks. Er moet gewoon meer ingezet worden om jonge mannen te helpen mentaal.) Voorzitter, ik bewonder de passie van lid Emmerik. Het lid Emmerik denk mij nog te moeten overtuigen van het punt dat er een probleem is en daar hoeft het lid Emmerik mij niet van te overtuigen, dat herkennen wij. Het gaat erom wat is er extra nodig ten opzichte van wat we al doen en wat we al hebben besproken in de commissie FKD en de commissie AZ en dan denk ik dat deze motie daar niks aan toevoegt, met alle respect, en daarom ontraad ik hem. Het is aan de raad om daar iets mee te doen.

De discussie wordt gesloten. Publieke gezondheid en preventie 15. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief preventieve aanpak overlast ratten VN2025-010979 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Van Berkel inzake stop de Amsterdamse rattenplaag nu, nr. 325.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te kiezen voor een combinatie van korte- en langetermijnmaatregelen voor de aanpak van rattenoverlast. Motie van het lid Van der Kamp inzake inzet treintje hotspots rattenoverlast, nr. 340.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - aan de hand van de analyses inzichtelijk te maken op welke locaties sprake is van rattenoverlast door zwerfafval, en op basis daarvan zogenoemde rattenhotspots aan te wijzen; - bij deze rattenhotspots als eerste en structureel het treintje in te zetten, waardoor veegploegen direct achter de afvalwagens het zwerfafval opruimen. Motie van het lid Emmerik inzake rattenfixbrigade, nr. 349.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken hoe een rattenfixbrigade structureel kan bijdragen aan het bestendig maken van kwetsbare woningen tegen rattenoverlast, door

14

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

R

praktische maatregelen zoals het vervangen van ventilatieroosters, het dichten van kieren en gaten, en het aanbrengen van ratwerende voorzieningen; te onderzoeken hoe een rattenfixbrigade of een andere partij proactief en aan huis informatie kan geven aan bewoners en ondernemers over preventieve maatregelen, aansluitend bij de uitgangspunten van de Agenda Dieren 2024– 2026: diervriendelijk, duurzaam en met nadruk op preventie; daarbij nadrukkelijk aandacht te besteden aan kwetsbare wijken, waar de overlast het grootst is en bewoners vaak minder mogelijkheden hebben om zelf maatregelen te nemen.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. De rattenproblematiek, in de commissie zei wethouder Scholtes dus van ik had nooit gedacht dat ik verantwoordelijk zou zijn voor ratten maar dat is hij wel en dat dat doet hij eigenlijk best wel goed. Want we hebben hier een programma wat inzet op preventie in plaats van gif. En het is ook goed dat het college extra middelen hiervoor heeft vrijgemaakt. Toch zien we dat meldingen blijven toenemen, vooral in kwetsbare wijken zoals Zuidoost en Nieuw-West. En wij vinden het eigenlijk belangrijk dat preventieve aanpak niet alleen bestaat uit voorlichting via folders of filmpjes, maar ook dat bewoners echt aan huis worden geholpen. De gemeente heeft bij eerdere programma's zoals energiecoaches en fixbrigades er bewust voor gekozen om aan huis advies te geven. Het is gebleken dat dat veel effectiever is. Laagdrempelig, praktisch, bewoners passen adviezen sneller toe als iemand ter plekke uitlegt en het laat zien. Bijvoorbeeld de fixbrigade voor ventilatie, isolatie, energie besparen, luchtvochtigheid, et cetera. Daarom vragen wij het college om te onderzoeken of een rattenfixbrigade kan worden opgezet, een team dat woningen in kwetsbare wijken bezoekt en helpt rattenbestendig te worden, bijvoorbeeld door ventilatieroosters te vervangen of kieren en gaten te dichten.

Ze kijken ter plekke mee, geven praktische tips en ondersteunen bewoners. Dit past ook bij de Agenda Dieren 24-26 waarbij preventie en diervriendelijke oplossingen centraal staan. Dus daarom dien ik een motie in om te onderzoeken of deze rattenfixbrigade een mooie aanvulling zou zijn op wat al in raadsinformatiebrief staat. (Het lid VAN DER KAMP: Voorzitter, dank aan de Partij voor de Dieren voor deze motie, klinkt sympathiek an sich. We zijn wel nieuwsgierig, wat kost dit en is daar dekking voor?) Bijvoorbeeld er is 500.000 uitgetrokken in totaal, voor voorlichting is 100.000 uitgetrokken. Dus wij dachten bijvoorbeeld je kunt dat daarbij onderbrengen. Het is echt een aanvulling op bijvoorbeeld de voorlichting. (Het lid VAN DER KAMP: Dus het is kostenneutraal wat u betreft?) Correct. (Het lid VAN DER KAMP: Wij zien natuurlijk ook iets in preventie maar we zouden toch ook wel graag zien dat we daadwerkelijk iets aan die bestrijding doen. Dus wat dat betreft gaan we eens even nadenken of we deze motie steunen.) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, ik grijp elke mogelijkheid aan om mijn twee portefeuilles Groen en Gezondheid met elkaar te combineren en dit is wel zo'n mooi voorbeeld daarvan. Want het gaat inderdaad ook eigenlijk heel erg over groen en daar

15

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

begint eigenlijk ook de brief mee. En op zich ik zat net bij de gast van de raad, daar kwam dit onderwerp ook aan de orde gewoon ook vanuit de praktijk inderdaad van iemand die daar nog steeds op de publieke tribune zit, heel fijn. Dus we hebben zeker inderdaad te maken met een probleem, dus daar moeten we ook wat aan doen, want zo gaat het met problemen. Tegelijkertijd moeten we niet het ene probleem oplossen door een ander probleem te creëren, namelijk door allerlei groen weg te gaan halen. Want dat lijkt me ook geen oplossing, want dat hebben we ook keihard nodig in de stad zowel voor gezondheid maar zeker ook voor de biodiversiteit en klimaatadaptatie. Nu weet ik uit het verleden, en heb ik daar ook voorbeelden van gezien, dat de GGD dan zei je moet je geveltuinen maar betegelen of doe er maar grint in. Ik ben blij te lezen dat dat niet in deze preventieve aanpak staat, dus daarom heb ik daar ook geen motie over want dan denk dat staat er ook niet in. Dus ik wil dat ook echt even markeren, dat dat niet de oplossing is en dat we ook moeten uitkijken dat het weghalen van groen de oplossing is terwijl ik denk inderdaad het aanpakken binnenshuis door gaten te dichten, preventief zorgen voor goede biodiversiteit en zorgen dat we het afval zo min mogelijk op straat hebben. En dat doe je vooral door het gewoon niet op straat te gooien.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP: Dank, voorzitter. We danken als VVD-fractie de wethouder voor de extra stappen die worden gezet in het bestrijden van de rattenoverlast. Voor veel Amsterdammers is het nog steeds een grote zorg en het aantal meldingen neemt toe. Dus daarom ook goed dat er extra middelen zijn vrijgemaakt om dit probleem aan te pakken. Tegelijkertijd zien we als VVD dat we dit doen met de handen op de rug. We investeren veel in preventie en voorlichting maar aan de bestrijdingskant zien we maar weinig gebeuren. We hebben als VVD eigenlijk altijd wel gezegd, heb je thuis last van ratten dan heb je toch liever dat iemand het komt bestrijden in plaats van een folder in je bus. Voor nu worden er goede stappen gezet en we zullen als VVD met schriftelijke vragen en met ideeën die we aandragen steeds blijven proberen om aanvullende maatregelen te vinden om de rattenoverlast te beperken. We kijken constant naar wat gebeurt er in andere steden, nationaal, internationaal en hoe is de werkwijze daar wat betreft de rattenbestrijding. Een schone stad is een belangrijke basis in de bestrijding van ratten. In de brief van de wethouder staan goede voorstellen maar we zouden toch nog graag een idee toevoegen. Daarom motie met nummer 340.

Het idee is als volgt, we willen graag net als in de binnenstad van Amsterdam werken met het zogenaamde treintje, afvalinzameling gevolgd door directe reiniging. Wat de VVD betreft zetten we dit treintje zo snel mogelijk in in de gehele stad. Tot zover denken wij en we denken dat het college daar wellicht wat langer over kan doen en stellen wij in ieder geval voor dat het treintje begint met de hotspots in de stad waar de overlast zo groot is. Op die manier kunnen we alles in en rond de containers zo schoon en netjes mogelijk houden en daarmee de rattenoverlast in die gebieden beperken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank, voorzitter. In Amsterdam is het aantal meldingen van rattenoverlast toegenomen de afgelopen tien jaar van een kleine duizend naar zevenduizend vorig jaar. Ik werk zelf in Amsterdam Zuidoost en daar hoor ik dit ongelooflijk veel. De plaag moet bestreden worden. Hoe bestrijd je een plaag? Door de oorzaken ervan

16

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

weg te nemen. Als je niet preventief handelt, als je de oorzaak niet wegneemt, komt het probleem steeds terug. Dat is exact wat het college doet, zet preventief in om die oorzaak weg te nemen, vijf hele duidelijke sporen die daartoe aanzetten, dus daar volop steun voor. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Zoals reeds gezegd in nog geen negen jaar tijd steeg het aantal meldingen van rattenoverlast in Amsterdam van iets meer dan duizend naar bijna zevenduizend het afgelopen jaar. Onder de noemer beter laat dan nooit komt de wethouder in zijn raadsinformatiebrief met een langetermijnaanpak voor deze rattenplaag. De wethouder baseert zijn aanpak mede op een landelijk onderzoek van het RIVM waarbij de focus ligt op het wegnemen van de oorzaken van de overlast. Immers zonder preventieve maatregelen keren ratten steeds weer terug. Toch benadrukt datzelfde RIVM-rapport dat als er in een omgeving al sprake is van overlast van ongedierte men in principe te laat is begonnen met de hier voorgestelde aanpak. Bovendien stelt het rapport dat een directe bestrijding van de ratten samen kan gaan met de door de wethouder voorgestelde preventieve aanpak in het geval van een noodsituatie.

Bij JA21 durven we toch wel te stellen dat er sprake is van een noodsituatie wanneer de ratten vrijelijk door de Amsterdamse huizen springen, al was het maar dat de belangrijkste methode om een rattenplaag te voorkomen goed afvalmanagement is. En laat het college daar nu niet bepaald een ster in zijn. En gezien de behaalde resultaten uit het verleden verwachten we er de rest van deze collegeperiode ook niet veel meer van. Tevens was volkomen natuurlijk beter, maar goed, daarvoor is het inmiddels te laat. (Het lid RUNDERKAMP: Voorzitter, ik heb een studie gemaakt van de motie van het lid Van Berkel. Hij zegt eigenlijk specifiek we moeten inzetten op korte- en langetermijnaanpak. Nu kan ik best voorstellen dat je afval ziet als een langetermijnaanpak omdat het meer jaren in beslag neemt. Maar ik heb even hier het lijstje van de uitsplitsing van het budget per maatregel, bijna 90 procent van de plannen is op de korte termijn gericht. Analyse omgang meldingen van overlast, korte termijn. Aanpak in de semiopenbare ruimte, korte termijn. Voorlichting, korte termijn. Gezamenlijke aanpak proeflocaties, korte termijn. Wat wil het lid Van Berkel exact met zijn motie?) Ik wil graag dat alles gedaan wordt in de bestrijding tegen deze plaag en dan zul je toch alle stappen moeten doorlopen die ook gewoon mogelijk zijn. En alleen met een preventieve aanpak gaan we het niet redden.

Dat is wel duidelijk. (Het lid RUNDERKAMP: De motie luidt, we gaan inzetten op de korte en de lange termijn. Ik herhaal dat er bijna 90 procent van de plannen van deze wethouder op de korte termijn zijn gericht. Dan begrijp ik de motie niet.) Wij willen dat alle maatregelen worden ingezet, korte en lange termijn. Dat is toch duidelijk dan? (Het lid RUNDERKAMP: Volgens mij belanden we zo in een semantische discussie, want als het lid Van Berkel stelt, want zo luidt de motie, dat er op korte termijn plannen worden uitgewerkt. In het plan van de wethouder staan eigenlijk uitsluitend kortetermijnplannen, dan vind ik de motie niet kloppen bij deze plannen die nu op dit moment besproken worden.) Ik begrijp het nu beter inderdaad. Ik denk dat het dan eventueel aangepast moet worden in dat we gewoon alle vier de mogelijke stappen die er gezet kunnen worden in de

17

Jaar

2025

Vergaderdatum 17 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen