20250821 raadsinformatiebrief afhandeling moties 597 en 598.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 september 2025 Publieke gezondheid en preventie Alexander Scholtes GGD Amsterdam Behandeling moties 597 ‘Betrek de sociale omgeving bij preventie middelengebruik’ en 598 ‘Lobby ook voor aanpassing gokbeleid’

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u over het volgende. Tijdens de bespreking van het programmaplan Preventie Middelengebruik op 13 november 2024 zijn twee moties ingediend, namelijk motie 597 ‘Betrek de sociale omgeving bij preventie middelengebruik’ en motie 598 ‘Lobby ook voor aanpassing gokbeleid’. In deze brief leest u hoe deze moties zijn opgepakt.

Betrek de sociale omgeving bij preventie middelengebruik – motie 597 In de motie 597 ‘ Betrek de sociale omgeving bij preventie middelengebruik’ van de leden Van Pijpen, Wehkamp, Alberts, Havelaar, Khan en Emmerik wordt gevraagd om in de uitvoering van het programma “Preventie Middelengebruik” meer aandacht te besteden aan de sociale omgeving van de gebruiker om risico op problematisch gebruik tegen te gaan en dat onder meer te doen door: • In de communicatie ook de naasten / de sociale omgeving mee te nemen als doelgroep; • Handelingsperspectieven op te nemen voor naasten voor vroegsignalering; hiervoor bijvoorbeeld een ‘vraagbaak’ in te richten die advies en doorverwijzing kan doen; • Bij de vroegsignalering zoals genoemd in actie 20 een duidelijker rol voor de sociale omgeving / naasten te ontwikkelen. Het college onderschrijft het belang van het meenemen van de sociale omgeving. Ten tijde van het indienen van de motie verkeerde het programma Preventie Middelengebruik nog in de planfase; inmiddels zitten we volop in de uitvoering. Het betrekken van de sociale omgeving krijgt veel aandacht in het programma Preventie Middelengebruik. Middelengebruik is geen individueel fenomeen maar een interactie met de omgeving: het gaat bij middelengebruik om een samenspel van het middel zelf, de mentale en fysieke toestand van de gebruiker en de omgeving waarin de gebruiker gebruikt.

In de activiteiten van het programma Preventie Middelengebruik wordt rekening gehouden met al deze facetten van gebruik, maar leggen we het zwaartepunt op de omgeving. Bij nicotinegebruik voor jongeren bijvoorbeeld kijken

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 september 2025 Pagina 2 van 4

we naar de rol van groepsdruk en de invloed van rolmodellen en social media, maar ook naar manieren om ouders te betrekken en handelingsperspectieven aan te reiken om met kinderen in gesprek te gaan over het gebruik. Binnen alle activiteiten in het programma is er oog voor de verschillende omgevingen en de samenhang daartussen. De sociale omgeving wordt dus altijd betrokken. Vroegsignalering is een belangrijk onderdeel van het programma Preventie Middelengebruik. Hiertoe bevorderen we de deskundigheid van nulde- en eerstelijns professionals, zodat zij beter zijn toegerust om de signalen van zowel gebruikers als naasten te ontvangen en toe te leiden naar de best passende hulpverlening. Het is voor een naaste (ouder, partner, kind etc.) vaak eenvoudiger om problematisch middelengebruik van iemand in de omgeving in eerste instantie te bespreken met een vertrouwde hulpverlener (bijvoorbeeld de huisarts, een docent, het buurtteam) met wie zij ook contact hebben over andere thema’s en problemen1 Daarom reiken we deze professionals concrete handvatten aan als het gaat om gespreksvoering en doorverwijzing, zodat naasten van iemand met problematisch gebruik in hun eigen omgeving terecht kunnen voor een luisterend oor en een doorverwijzing naar hulp. Actie 20 uit het programmaplan gaat over het faciliteren van deze vorm van vroegsignalering.

Deze actie zet vooral in op de uitdagingen van zorgprofessionals in de nulde en 1e lijn, waaronder buurtteams, wijkteams en huisartsen, die dagelijks worden geconfronteerd met deze problematiek. Het is vaak een complexe opgave om te bepalen wanneer het gebruik van middelen of gokgedrag een zorgwekkend niveau bereikt, het ontvankelijk zijn voor signalen van, en de samenwerking met, naasten is daarin een belangrijke factor. Bovendien wordt het praten over deze kwesties bemoeilijkt door gevoelens van handelingsverlegenheid, stigma, schaamte en taboes. Deze verbetering van vroegsignalering wordt dit jaar ontwikkeld en geëvalueerd in Amsterdam Noord. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan.

Lobby ook voor aanpassing gokbeleid – motie 598 In de motie 598 ‘Lobby ook voor aanpassing gokbeleid’ van de leden Van Pijpen, Wehkamp, Alberts, Havelaar, Khan en Emmerik wordt gevraagd om aan de lobby-agenda van het programma Preventie Middelengebruik twee punten over gokken toe te voegen, te weten: • Lobby voor het op korte termijn invoeren van een totaalverbod op reclame voor, sponsoring door en publieke zichtbaarheid van gokbedrijven zowel online, (zichtbaar in of van uit) de openbare ruimte.

1

Dit principe is onderdeel van community-based preventie: het uitzetten van een integrale preventiestrategie in de gemeenschap waarbij preventie wordt ingezet in scholen, familie, zorg, werkgevers en de fysieke omgeving. Samenwerking tussen de belangrijkste stakeholders (waaronder familie) is daarin essentieel. Zie ook: TRIAF1986-Factsheet-Principes-van-effectievedrugspreventie.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

Datum 10 september 2025 Pagina 3 van 4

Lobby voor een snelle herziening van de Wet op de Kansspelen waardoor online gokken sterk wordt gereguleerd teneinde problematisch gokgedrag te voorkomen danwel snel te signaleren.

Het college kan zich hier goed in vinden en (online) gokken is een belangrijk onderdeel van het programma Preventie Middelengebruik. Voor de beantwoording van de motie heeft het college gewacht op de brief van staatssecretaris Struycken (rechtsbescherming) over zijn visie op kansspelen en de beleidsreactie op de evaluatie van de Wet kansspelen op afstand, waarin ook verschillende wetswijzigingsvoorstellen zijn gedaan. Deze is op 14 februari met de Tweede Kamer gedeeld en 27 maart in commissie van J en V besproken. Daarnaast zijn er bij het plenair debat op 16 april een verschillende moties over gokken aangenomen door de Tweede Kamer, die ook tot een aanscherping van de maatregelen leiden. Het belangrijkste uitgangspunt in de nieuwe visie is de bescherming van alle burgers, (dus ook diegenen die (nog) niet gokken), tegen de risico’s op negatieve effecten van gokken, zoals sociale, maatschappelijke, economische problemen, afhankelijkheid en verslaving. Bijzondere aandacht gaat uit naar groepen die door leeftijd of omstandigheden een verhoogd risico lopen op deze negatieve effecten. Om de aantrekkingskracht van online gokken in te perken worden de reclameregels aangepast.

De staatssecretaris pleit voor de inrichting van een totaalverbod van reclame voor online kansspelen, met een uitzonderingsclausule voor beperkte reclame in een omgeving waar mensen gericht op zoek zijn naar kansspelen om het legale aanbod van het illegale aanbod te kunnen onderscheiden. Er worden dus nog wel uitzonderingssituaties toegelaten, op dit moment is nog niet duidelijk hoe die worden ingericht. Daarnaast geeft de Staatssecretaris aan zich ook in te blijven zetten voor andere activiteiten die bijdragen aan een betere bescherming van mensen tegen de risico’s van kansspelen. Hij noemt hierbij onder andere bewustwordingsactiviteiten. Hierbij komt de motie Van Nispen, die op 16 april door de Tweede Kamer is aangenomen. Deze motie roept de regering op om online reclames voor kansspelen helemaal te verbieden en een totaalverbod op online reclames voor online kansspelen in te stellen. Op basis van deze ontwikkelingen was de nationale overheid voornemens om een aantal maatregelen te treffen ter bescherming van kwetsbare groepen, waaronder het verhogen van de minimum leeftijd naar 21 jaar, een toets of een persoon het geld wel echt kan missen en/of strengere limieten voor het bedrag per maand dat mensen kunnen storten op gokplatformen. Het vallen van het kabinet heeft de implementatie van deze maatregelen echter onzeker gemaakt.

Het college ziet de genoemde maatregelen als belangrijke stappen vooruit en blijft de uitwerking daarvan nauwgezet volgen. Daarnaast neemt de GGD deel aan het reguliere afstemmingsoverleg gezondheidsbescherming online gokken, waarin onder andere MIND, Expertisecentrum online gokken, Verslavingskunde Nederland, Consumentenbond, Hersenstichting, Fonds Kinderhulp, Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde Nederland en de Stichting Gezondheidsfondsen de lobbystrategie op online gokken afstemmen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 september 2025 Pagina 4 van 4

Het college beschouwt de motie daarmee als afgedaan.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Publieke gezondheid en preventie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl