20250709 verslag gemeenteraad middag

En we hebben ook een tweede vraag aan de wethouder en dat gaat over voor de afwijking in de begroting, ook de rekenkamer heeft hierover geschreven. Bij de afwijkingen staat vaak niet expliciet of het incidenteel structureel is en dat zouden we graag toegevoegd willen zien. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, allereerst dank voor de bestuurlijke reactie op het rapport van de rekenkamer. De rekenkamer stelt dat het moeilijk tot onmogelijk is om bezuinigingen te volgen maar het college wil geen aparte monitor inrichten omdat dat te veel capaciteit kost. Daarom wil ze stapsgewijs een betere toelichting gaan geven in de begroting. Ik ben bereid om daarin mee te gaan en ik zal dus geen motie indienen. Maar ik heb wel een vraag. Kan de wethouder wat duidelijker aangeven wat dat stapsgewijs beter toelichten dan inhoudt? En wanneer kunnen we wat verwachten? Verder vind ik het goed om te zien dat we de programma's gaan doorlichten op grote afwijkingen zodat we daarvan kunnen leren. Ten slotte het ziekteverzuim, dat steeg de afgelopen vier jaar van 6,4 naar 8,6 procent, een stijging van 34 procent. De kosten stegen mee van 87 naar 146 miljoen euro. Dat is 59 miljoen euro per jaar extra. Ongeveer de helft van het verzuim heeft een psychische oorzaak, blijkt uit het jaarverslag.

Van het werk gerelateerde verzuim wordt bijna 75 procent veroorzaakt door werkdruk en werkrelaties. Hoe kijkt de wethouder hiernaar en wat gaan we daaraan doen? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, het is een beetje improviseren maar mijn ambtsgenoten hebben al het een en ander gezegd, dus daar ga ik ook mee verder. Er is onderbesteding, vooral op het werkterrein van wethouder Pels, klimaat. Dat is eigenlijk wel prima. Al dat geld zou naar dat isolatieoffensief moeten gaan. We weten dat de wethouder

40

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Pels komt met het rapport van Nauta Dutilh over dat Amsterdam moet het hare doen om dus minder CO2-uitstoot te veroorzaken. Daar zien we echt naar uit, naar dat debat. Dan over die inkooponrechtmatigheid, 80 miljoen vind ik toch wel erg veel, hoewel het maar 1 procent is natuurlijk van de begroting van de gemeente. Maar toch, dus we zien uit naar voorstellen om daar wat aan te doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Omwille van de tijd doe ik het heel snel. We hebben natuurlijk een motie ingediend, ik samen met het lid Noordzij en we zouden graag steun willen ontvangen omdat dat is in het voordeel van de kwaliteit van het werk van de raadsleden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Allereerst wil ik toch even reageren op dat het fijn is dat de inzichtelijkheid van onze jaarstukken beter is en beter navolgbaar is. Dus daar ben ik blij om. En we blijven dat natuurlijk verbeteren. Allereerst toch even terugkomen, want die vraag komt heel veel terug, dat was net ook bij de Rekeningencommissie, over cultuur en de cultuurverandering en wat we daarmee doen.

Als het goed is heeft u gisteren ook in de dagmail een brief van de burgemeester en mij gezamenlijk gezien dat er op dit moment wordt gewerkt aan een opdracht voor de ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie en in het zomerreces zal er een probleemstelling en opdrachtformulering voor het vervolg en de eerste contouren van een passend plan van aanpak voor de bijsturing van de gemeentelijke organisatie worden opgesteld, dus ook de cultuur, zal dan gereed zijn. En in september gaan we u daar uitgebreid over informeren en natuurlijk ook over in gesprek gaan met de raad. En daarop terugkomend over het ziekteverzuim, de vraag die werd gesteld door het lid Havelaar. Het ziekteverzuim is inderdaad ook zorgelijk. Natuurlijk als er bij bepaalde directies een hoog ziekteverzuim is, daar maken we per directie ook een plan voor. Maar dit nemen we natuurlijk ook mee in alle informatie die we hebben over de organisatie. Verder de bezuinigingen, er was van het lid Van Pijpen een vraag over de bezuinigingen van de organisatie die er ook bij de begroting aan zit te komen. Of we daar afspraken over kunnen maken hoe de raad die bezuinigingen kan volgen. Dat is vanzelfsprekend dat we daar afspraken over maken en op welke manier wij daar ook over rapporteren. Er was een vraag van het lid Burgers, dat ging ook over het volgen van de bezuinigingen.

Daar hebben we ook op geantwoord, op de vraag van de brief van de rekenkamer en dat is ook uitgelegd als het goed is. En ik wil nog benadrukken dat als we bezuinigingen realiseren en dat heeft beleidsgevolgen, daar rapporteren we natuurlijk altijd op bij de diverse beleidsprogramma's. En andere bezuinigingen worden ook vanzelfsprekend ingeboekt en we rapporteren er wel altijd over als een bezuiniging niet gehaald wordt. Maar zoals ik al zei, we gaan ook kijken hoe we dat beter navolgbaar kunnen maken ook voor de raad. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Kabamba en Noordzij inzake overnemen van de aanbevelingen methode-Duisenberg bij het Jaarverslag 2024, nr. 282.25

41

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de aanbevelingen uit de Duisenberg-rapportage bij de Jaarrekening 2024 uit te werken; - binnen een halfjaar aan de raad te rapporteren over de voortgang; - de P&C-cyclus aan te scherpen op de volgende punten: - de relatie tussen doelstellingen en indicatoren/streefwaarden; - de verwijzing naar relevante rapportages; - heldere en specifieke terminologie om de activiteiten in de jaarstukken mee te duiden. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. Wethouder VAN BUREN: Dan beantwoord ik eerst de motie van het lid Burgers inzake terugdringen inkooprechtmatigheid, er wordt gevraagd naar een plan van aanpak. Ik kan u zeggen het plan van aanpak is er al, dat staat bij bedrijfsvoering in het jaarverslag en de motie is daarmee overbodig en ik ontraad daarmee ook aanneming van deze motie. (Het lid BURGERS: Wethouder bedankt voor dit antwoord, niet zo heel erg want tevreden ben ik er niet mee. Want de wethouder heeft natuurlijk al een heel jaar, een vol jaar lang, brieven gestuurd hoe we die inkooponrechtmatigheid naar beneden zouden krijgen. Maar het lukt maar niet en het lukt maar niet. Dat is de reden dat wij vragen om een plan van aanpak.

Dus kan de wethouder dan misschien aangeven hoe zij denkt dat ze dit keer, dit jaar, de korte periode die er nog resteert, de inkooponrechtmatigheid naar beneden krijgt?) Volgens mij hebben we daar ook uitgebreid over gediscussieerd. U heeft ook van accountant kunnen horen dat de aanpak voor inkooponrechtmatigheid echt aanzienlijk is verbeterd. En dat wil niet zeggen dat je in aantallen nog niet, we hebben de processen op orde, het is aanzienlijk verbeterd. Er zal ook altijd inkooponrechtmatigheid blijven bestaan en dat is dan bewust. Maar de directies hebben de éénprocentplannen en we gaan nog een aantal extra onder de loep nemen. Natuurlijk hebben we ook AFIS. Dus volgens mij hebben we daar heel veel op gerapporteerd en hebben we daar heel veel discussie over gehad en dat we zien dat wat we nu doen aan plannen, dat dat ook de inkooponrechtmatigheid naar beneden zal brengen. (Het lid BURGERS: De wethouder noemt AFIS maar dat kan ik toch moeilijk als een heilige graal beschouwen voor de inkooponrechtmatigheid?) Wat AFIS betreft, daar zullen we nog heel veel over discussiëren. Maar AFIS hebben we ook aangekocht en bedoeld om inkooponrechtmatigheid terug te dringen.

Wat het wel is dat we alle inkoopcontracten in AFIS hebben ondergebracht, dat we weten wanneer contracten zijn uitgenut, dat is een van de modules waar we natuurlijk ook extra aan werken om te kijken om dat zo snel mogelijk gerealiseerd te krijgen. Dus het is wel een middel en we moeten natuurlijk zorgen dat het goed gaat werken. Maar in aanloop tot AFIS hebben we natuurlijk wel alle inkoopcontracten overal toch uit lades gehaald en gezorgd dat dat in een systeem staat. (Het lid BURGERS: Hoor ik de wethouder toezeggen dat er volgend jaar minder inkooponrechtmatigheid is?) Dat hoort het lid Burgers mij niet zeggen. Ik zeg wel dat we het beter in de hand hebben, dat wij het beter weten. Het kan altijd zijn, en dat heb ik ook altijd gezegd in de commissie, dat ik niet kan garanderen dat het aantal miljoenen naar beneden gaat omdat

42

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

we soms ook nog bewust onrechtmatig inkopen. Maar daar gaan we natuurlijk wel over rapporteren. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, nog even terug naar het ziekteverzuim. Begrijp ik de wethouder goed met dat zij zegt dat die derde aan toename in het ziekteverzuim toe te schrijven is aan de cultuurproblemen?) Nee, dan worden mijn woorden verkeerd geïnterpreteerd. Dat is dat ziekteverzuim natuurlijk altijd als het ziekteverzuim stijgt of dat er een hoog ziekteverzuim is, dat is natuurlijk altijd een aandachtspunt binnen de organisatie. En ik kan hier niet zeggen dat dat een gevolg is van een cultuurprobleem. Maar we willen juist kijken wat zijn nu de oorzaken van het ziekteverzuim, bij welke directies of welke uitvoeringsorganisaties of andere organisatie is er een hoog ziekteverzuim. En dat moet je bekijken per afdeling of per directie. Maar daar zijn wel plannen van aanpak voor. (Het lid HAVELAAR: De gemeenteraad van Utrecht nam daar onlangs een D66-motie voor aan om dat beter in beeld te brengen. Ik ben blij dat dat hier niet nodig is. Maar ik zou het wel op prijs stellen als de wethouder na het zomerreces terug kan komen over hoe we dan dat enorme ziekteverzuim terug gaan brengen.) Dat vind ik een heel goed idee want we willen zelf natuurlijk ook, het ziekteverzuim terugdringen, dat is altijd belangrijk. Dan waren er nog vragen van het lid Garmy, een toelichting op reserves.

Die zullen we ook zoveel mogelijk in een digitaal dasboard doen en ik kan toezeggen dat we dat steeds meer gaan verduidelijken dus ik hoop dat dat ook zichtbaar wordt. En ook de toelichting over incidenteel en structureel, dus dat neem ik mee. Er was nog een motie binnengekomen die ik niet heb gezien. Ik heb wel gehoord dat het verzoek is of wij de aanbevelingen die uit de methode-Duisenberg zijn gekomen overnemen en volgens mij kan ik dat hier toezeggen. Ik heb even mijn bril niet op, maar als er gevraagd wordt of wij de aanbevelingen willen overnemen, dan kan ik dat hierbij toezeggen. De discussie wordt gesloten. Financiën 7. Kennisnemen van de Voorjaarsnota 2025 en vaststellen van de daarin voorgestelde begrotingswijzigingen van de Begroting 2025 VN2025-008519 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende amendementen en moties zijn ingekomen: Motie van het lid Havelaar inzake besparen op burgerberaden, nr. 245.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - voor toekomstige burgerberaden een budgetcap van maximaal 350.000 euro per burgerberaad te hanteren; - per burgerberaad ten minste één bijeenkomst op een gemeentelijke locatie te organiseren; - de begeleiding van burgerberaden zoveel mogelijk intern te organiseren in plaats van externe procesbegeleiders in te huren.

43

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Havelaar en Van Berkel inzake invoeren van vacaturestop ter beheersing van organisatiekosten, nr. 246.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - voor (kantoor)functies die niet rechtstreeks aan primaire processen zoals bedrijfsvoering, afval en reiniging, et cetera te koppelen zijn een vacaturestop in te voeren wat concreet betekent dat: - per direct alle extern openstaande vacatures ingetrokken worden; - nieuwe en reeds openstaande vacatures tot nader order enkel nog met interne kandidaten in te vullen; - geen nieuwe externe vacatures te plaatsen, tenzij deze vacature expliciet goedgekeurd wordt door het Gemeentelijk Management Team (GMT); - de raad per maand een overzicht te sturen van welke vacatures ondanks de externe vacaturestop alsnog extern vacant zijn gesteld; - reeds getekende arbeidsovereenkomsten te respecteren; - tijdelijke contracten voor (kantoor) functies die niet rechtstreeks aan primaire processen zoals bedrijfsvoering, afval en reiniging, et cetera te koppelen zijn niet te verlengen tenzij het GMT hier besluit een uitzondering te maken; - de raad per maand te informeren over welke uitzonderingen er gemaakt zijn; - een heroverweging te maken op alle externe inhuur op niet-bedrijfskritische processen met als doel om op korte termijn de kosten voor externe inhuur met 35 procent te verlagen.

Motie van het lid Havelaar inzake stop het Erotisch Centrum, nr. 247.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te stoppen met alle verdere ontwikkeling van het Erotisch Centrum; - geen investeringsbesluit voor te leggen voor dit

project.

Motie van de leden Ahmadi, Emmerik, Van Munster en Asruf inzake onderzoeken kankerverwekkende stoffen door ICL in Amsterdam, nr. 249.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in overleg met gezondheidsinstellingen te bespreken wat we zouden kunnen doen aan aanvullend onderzoek naar de oorzaak van de verhoogde longkankercijfers in Amsterdam-Noordwest. Motie van het lid Krom inzake Amsterdam foie gras-vrij, nr. 250.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - als standpunt in te nemen en actief uit te dragen dat Amsterdam ernaar streeft zo snel mogelijk een foie gras-vrije stad te zijn, en hier bij voorkeur een uiterste datum aan verbindt; - in gesprek te gaan met restaurants, winkels en speciaalzaken die nog foie gras verkopen, om hen aan te moedigen de verkoop ervan te staken; - de raad op de hoogte te houden van de inspanningen vanuit het college omtrent dit onderwerp. Motie van het lid Broersen en Nadif inzake sekswerk in plaats van prostitutie, nr. 253.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om in al haar beleid, uitingen en in de APV zoveel als mogelijk het woord prostitutie te vervangen met het woord sekswerk en ook verwante termen,

44

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

samenstellingen en afgeleiden te vervangen door alternatieven op basis van het woord sekswerk. Amendement van het lid Havelaar inzake bescherming Amsterdammers tegen hogere afvalstoffenheffing vanwege doorberekening verpakkingsheffing, nr. 254.25 Besluit: - de extra kosten die voortvloeien uit de door het rijk voorgenomen verpakkingsheffing op afvalverbranding (geschat op 14 miljoen euro per jaar voor Amsterdam) niet door te berekenen aan Amsterdammers via de afvalstoffenheffing; - de reservering in de algemene reserve voor tegenvallers van het rijk te oormerken voor de verpakkingsheffing op afvalverbranding. Amendement van het lid Havelaar inzake herstel reservepot Rijkstegenvallers, nr. 255.25 Besluit: - voor AEB-gerelateerde uitgaven (59 miljoen euro) niet meer te dekken uit de reservering in de algemene reserve voor tegenvallers van het rijk maar door: - het expertisecentrum chemsex niet verder uit te voeren (programma 6, programmaonderdeel 6.1). Alle besparingen hieruit laten terugvloeien naar de reservering in de algemene reserve voor tegenvallers van het rijk, waar deze amendementen eerder uit gedekt waren; - gratis openbaar vervoer voor kinderen niet verder uit te voeren (programma 2, programmaonderdeel 2.1).

Alle besparingen hieruit laten terugvloeien naar de reservering in de algemene reserve voor tegenvallers van het rijk waar deze amendementen uit gedekt waren; - en voor het resterende bedrag een vrij te laten vallen uit het Klimaatfonds, voor maximaal 59 miljoen, en de plannen daarop aan te passen. - de vrijkomende middelen toe te voegen aan in de Algemene reserve en voor tegenvallers van het rijk beschikbaar te houden voor echte Rijkstegenvallers; - deze aanpassingen overeenkomstig in de begroting 2025 door te voeren. Motie van het lid Koyuncu inzake de stad van vrijheid spreekt geen taal van onderdrukking, nr. 261.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in internationale communicatie, samenwerking en stedelijke contacten waar relevant, bewust om te gaan met benamingen die gevoelig liggen bij onderdrukte bevolkingsgroepen waaronder de Oeigoeren; - daarbij waar passend en in overleg met diasporaorganisaties ook de benaming Oost-Turkestan te overwegen, naast of in toelichting op het officiële gebruik van Xinjiang; - in gesprek te gaan met diaspora- en mensenrechtenorganisaties in Amsterdam over deze vorm van inclusieve communicatie en de raad hierover te informeren. Motie van het lid Koyuncu mensenrechtenschendingen uit!, nr. 263.25 Spreekt uit dat:

inzake

sluit

medeplichtigheid

aan

45

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

het onwenselijk is dat bedrijven als EBS via een moederbedrijf dat betrokken is bij apartheid en bezetting hier kunnen profiteren van publiek geld. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - dit standpunt over te brengen aan het dagelijks bestuur van de Vervoerregio Amsterdam. -

Motie van het lid Havelaar inzake behoud jeugdgezondheidszorg op mbo's, nr. 265.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij de integrale afweging voor Begroting 2026 prioriteit te geven aan behoud van jeugdgezondheidszorg op mbo's; - in de reservering in de algemene reserve voor tegenvallers van het rijk 350.000 euro te oormerken voor behoud van jeugdgezondheidszorg op mbo’s. Motie van de leden Havelaar en Alberts inzake voortzetting inventarisatie historische architectuur en winkelpuien naar 20e-eeuws Amsterdam, nr. 266.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de inventarisatie van historische architectuur en winkelpuien voort te zetten naar 20e-eeuws Amsterdam en de Gordel 20-40; - hiervoor continuïteit te bieden aan het huidige team van historische architecten; - voor deze voortzetting circa 250.000 euro te reserveren en bij de Begroting 2026 mee te geven die in te zetten over een periode van drie jaar; - deze financiering nu te reserveren door 250.000 euro vrij te maken uit de compensatie bezuinigingen rijk op kunst en cultuur uit programma 2.3.2. Motie van de leden Yemane, Khan, Abdi, Krom, Aslami, Broersen, Ahmadi, Kabamba en Alberts inzake verzet tegen de asielwet, nr.

268.25 De raad spreekt uit: - zich als Amsterdam maximaal te verzetten tegen deze asielwet die ongedocumenteerde mensen criminaliseert en dehumaniseert; - zich als Amsterdam onverminderd te blijven inzetten voor Amsterdammers zonder verblijfstatus en de organisaties die hen ondersteunen; - en roept het college op, om samen met andere steden, ferm en strijdvaardig te lobbyen vóór medemenselijkheid en tégen deze wet en het kabinet te wijzen op zijn zorgplicht naar iedere burger ongeacht verblijfsstatus. Motie van de leden Heinhuis, Broersen, Wehkamp en Van Pijpen inzake rouwverlof na vroeg verlies in de zwangerschap, nr. 269.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - betaald rouwverlof bij zwangerschapsverlies voor beide ouders als prioriteit mee te nemen naar de volgende cao-onderhandelingen tussen de VNG en de vakbonden; - tot rouwverlof in deze cao vastgelegd is, expliciet te communiceren naar leidinggevenden van de gemeente Amsterdam dat medewerkers betaald verlof mogen opnemen na een miskraam of ander vroeg zwangerschapsverlies. Motie van het lid Koyuncu inzake wie onderdrukking herkent, spreekt ook OostTurkestan uit, nr. 270.25 Spreekt uit dat:

46

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

de raad erkent dat veel Oeigoeren in Amsterdam hun geboortestreek aanduiden met de naam Oost-Turkestan; de raad onderkent dat het gebruik van de term Xinjiang voor velen pijnlijk is, omdat deze geassocieerd wordt met onderdrukking en culturele uitwissing; het gebruik van de naam Oost-Turkestan past binnen de Amsterdamse waarden van culturele autonomie, mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.

Motie van het lid Krom inzake voorkom tientallen verdronken katten per jaar, nr. 271.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - op basis van informatie verstrekt door de Dierenambulance de hotspotlocaties te identificeren waar katten binnen Amsterdam verdrinken; - deze plekken nog dit jaar te voorzien van fauna-uittredingsplaatsen zodat er niet langer tientallen katten per jaar vroegtijdig overlijden; - de dekking van het plaatsen van fauna-uittredingsplaatsen te betalen uit het programma Openbare ruimte, water, groen en vervoer, 2.6 Groen en Dierenwelzijn; - jaarlijks op te vragen bij de Dierenambulance hoeveel dode katten ze uit het water halen om zo alert te blijven op eventuele nieuwe knelpunten. Motie van de leden Broersen, Yemane, Aslami en Abdi inzake maak ruimte voor psychosociale hulp in eigen taal, nr. 274.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te inventariseren op welke opvanglocaties momenteel structurele ruimte voor psychosociale hulp ontbreekt; - in samenwerking met PSH-aanbieders, COA en maatschappelijke partners te zorgen voor structureel beschikbare, toegankelijke ruimtes voor cultuursensitieve psychosociale hulp op of nabij opvanglocaties; - de gemeenteraad voor het einde van het jaar te informeren over de stand van zaken.

Motie van het lid Ahmadi inzake gemeentelijke lobby tegen ongekende stijging van militaire uitgaven door het rijk, nr. 275.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een lobby te starten in G4- en VNG-verband richting het kabinet en de Tweede Kamer om verdere stijging van de militaire uitgave te voorkomen; - middels deze lobby eveneens te voorkomen dat eventuele stijgingen van militaire uitgaven die alsnog worden doorgevoerd ten koste zullen gaan van gemeentelijke taken, maatschappelijk welzijn en het milieu. Motie van het lid Burgers inzake compensatie kunst en cultuur naar afval en reiniging, nr. 277.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders - om het totaal van 3 miljoen euro, verspreid over 1,5 miljoen euro in 2025 en 2026 respectievelijk, niet te spenderen aan de compensatie van bezuinigingen uit het Rijkscultuurfonds, maar te alloceren naar programma afval en reiniging, om zo de openbare ruimte van de stad te bevorderen en het afvalprobleem verder aan te gaan.

47

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Amendement van de leden Bakker en Krom inzake reserve coalitiemiddelen 20222026 inzetten voor coalitiedoelstelling rigoureus vergroenen, nr. 279.25 Besluit: - de volgende tekst Aan de voordracht in 2025 toe te voegen: 19. In 2025, 15 miljoen euro aan programma A.4 Overige Eigen Middelen en Onvoorzien – Reserve Coalitiemiddelen 2022-2026 te onttrekken en toe te voegen aan programmaonderdeel 2.6.1 (Er komt meer groen met meer waarde voor mens en dier, Groen is functioneel, aantrekkelijk, veilig en draagt bij aan sociaal welzijn, gezondheid, stadsnatuur en klimaatadaptatie) en het daar te bestemmen tot het vullen van de 15.000 lege boomspiegels. Amendement van de leden Bakker en Krom inzake reserve coalitiemiddelen 20222026 inzetten voor doelstellingen klimaatadaptatie, nr. 280.25 Besluit: - de volgende tekst Aan de voordracht in 2025 toe te voegen: 18. In 2025, 15 miljoen euro aan programma A.4 Overige Eigen Middelen en Onvoorzien – Reserve Coalitiemiddelen 2022-2026 te onttrekken en toe te voegen aan programmaonderdeel 2.6.1 (Er komt meer Groen met meer waarde voor mens en dier, Groen is functioneel, aantrekkelijk, veilig en draagt bij aan sociaal welzijn, gezondheid, stadsnatuur en klimaatadaptatie) en het daar te bestemmen tot het aanpakken van de meest urgente knelpunten betreffende klimaatadaptatie.

Motie van de leden Garmy, Burgers, Havelaar en Krom inzake voorbereid op financiële tegenvaller, nr. 281.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij de begroting 2026 opnieuw ruimte op te nemen voor een risicoreserve voor Rijks gerelateerde tegenvallers; - hierbij de oorspronkelijke reservering van 100 miljoen euro minus het al aangesproken bedrag voor de tegenvaller vanuit het rijk als uitgangspunt te nemen, tenzij actuele risicoanalyses een lager bedrag rechtvaardigen; - indien een lager bedrag van toepassing is, de risicoanalyse en rechtvaardiging die hieraan ten grondslag ligt te delen met de raad; - de raad over voorafgaand aan de begrotingsbehandeling 2026 te informeren. De amendementen en moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers Het lid BURGERS: Voorzitter, een toezegging heeft dezelfde waarde als een aangenomen motie, daar komt dan de eerste. Want in de Voorjaarsnota staat gesteld dat de subsidies van het Rijkscultuurfonds worden gecompenseerd door de gemeente met 3 miljoen. Maar het is niet per se de taak van de gemeente om landelijke Rijkscultuursubsidies te compenseren. Zeker niet als het vorig jaar ook al gebeurd is met 12 miljoen. Een cultuurinstelling kan bijvoorbeeld ook samenwerken met een commerciële partij.

Daarom dienen wij een motie in en wij zouden graag willen dat de 3 miljoen euro die hiervoor gereserveerd is naar kerntaken gaat bijvoorbeeld het schoonhouden van de stad.

48

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, ik hoor het lid Burgers zeggen dat het geld naar kerntaken moet. En mijn diepe vraag is echt uit de grond van mijn hart, vindt de VVD kunst en cultuur tegenwoordig geen kerntaak meer? Want daar schrik ik nogal van.) Ik vind het op zich niet erg dat het lid Van Pijpen schrikt. Wij vinden het vooral dat een cultuurinstelling ook op een andere manier de subsidie die ze kennelijk vorig jaar wel heeft gekregen zou te goed kunnen doen door samenwerking met een commerciële partij. (Het lid VAN PIJPEN: Maar dit is geen beantwoording van mijn vraag. Het gaat erom het lid Burgers zegt het is geen kerntaak. Het gaat er niet om of ik schrik, het gaat erom dat hier dus blijkbaar een grote waterscheiding zich tussen de VVD die we vroeger kenden die opkwam voor kunst en cultuur en die nu zegt het is geen kerntaak, zoek het maar lekker uit in de markt. Dat is wat ik hier even wil markeren en wat mij zeer teleurstelt van de VVD.) Volgens mij zijn we niet per se tegen cultuur, grote delen van het cultuurakkoord hebben we volgens mij geen nee tegen gezegd. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het particuliere mecenaat in Nederland is eigenlijk een tamelijk treurige zaak, vergeleken met Amerika bijvoorbeeld. En de conclusie die wijlen Bolkestein daaraan verbond, een groot cultuurlover, was dat de overheid daar een hele belangrijke taak heeft.

En dus hij vond die ravage die Zijlstra vijftien jaar geleden of zo heeft aangericht echt heel schandelijk. Dat wil ik toch het lid Burgers even meegeven.) Dank voor het meegeven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf. Het lid ASRUF: Voorzitter, ik kan het ook kort houden. De Voorjaarsnota is wat ons betreft een goede aanzet om te doen wat noodzakelijk is voor de stad. We hebben twee moties waarvan we eentje zelf indienen en de andere mede ondersteunen. Een motie over rouwverlof bij zwangerschapsverlies, we willen dat dit met prioriteit meegaat naar de onderhandelingen bij de VNG. Daarnaast ondersteunen we ook de motie van het lid Yemane als het gaat over de strafbaarheid en illegaliteit. En we zijn dus tegen het criminaliseren en dehumaniseren van ongedocumenteerden, we zijn voor medemenselijkheid en tegen dit wetsvoorstel en daarmee gaan we dus ook de motie van het lid Yemane ondersteunen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, dank u wel. En zoals in de commissie ook al gezegd, we vinden het een gemiste kans en teleurstellend dat de wethouder Financiën niet inzichtelijk heeft gemaakt op wat voor manier de extra kosten van AFIS verantwoord worden, ondanks dat dit ons is toegezegd in de eerdere debatten rondom de problemen met het systeem.

De raming was 13 miljoen we lopen nu uit naar 45 miljoen kosten en de wethouder kiest er helaas voor om de rekening door te schuiven terwijl er in eerdere debatten wel was toegezegd dat er een voorstel zal komen. En ik vind dat we dan ook als raad daar onvoldoende serieus genomen worden. Maar goed, we gaan AFIS nog bespreken dus dan komt het nog verder aan de orde. Verder doen we mee met de motie van Volt om te onderzoeken of de verdwenen 90 miljoen die nodig werd geacht voor tegenvallers vanuit het rijk weer zou moeten worden aangevuld.

49

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En dan dienen we zelf nog een aantal moties en amendementen in. Wij vragen uit de reserve coalitiemiddelen 2022-2026 te kiezen om te versnellen op de herplant van bomen. We hebben meer dan 15.000 lege boomspiegels in de stad terwijl ze zo belangrijk zijn voor de biodiversiteit en hittestress en het algemeen welzijn van mensen, en dieren natuurlijk. En daarnaast vragen we de meest urgente punten op gebied van klimaatadaptatie aan te pakken. En dan ten aanzien van dierenwelzijn, we dienen een motie in om extra trappetjes te plaatsen op plekken waar katten verdrinken in de stad. Het gaat om, zoals we gauw hebben uitgevraagd, zeker veertig per jaar als ik de cijfers van de dierenambulance over het eerste halfjaar doortrek. En dat is toch een serieus probleem en verdrietig voor zowel de kat als de eigenaren. Dus dat moeten we gewoon zien te voorkomen. En onze laatste motie ten aanzien van foie gras. En ik ga nog een keer herhalen hoe dit gemaakt wordt omdat echt iedereen moet weten wat voor wanstaltig product het is en dat je het nooit, nooit, nooit zou moeten eten. Want foie gras is ganzen- of eendenlever en het wordt gemaakt door dieren op een afschuwelijke manier te mishandelen. Eenden en ganzen worden in vieze krappe kooien gehouden en ze krijgen meerdere keren per dag een lange buis in de keel geduwd om zo voedsel de maag in te pompen en ze zo vet te mesten.

En ze raken hierbij gewond aan hun hals en aan hun strot en ze lopen botbreuken en infecties op. Hun lever wordt tot wel tien keer zo groot als normaal. En ik vind het echt onbegrijpelijk dat dit de dieren nog wordt aangedaan en dat restaurants dit nog op de kaart durven te zetten. Kortom voorzitter, als Amsterdam een diervriendelijke stad wil zijn dan hoort foie gras er absoluut niet in thuis. Dan als laatste voorzitter, we doen natuurlijk meer dan van harte mee met de motie van het lid Yemane. We accepteren het niet dat ongedocumenteerde mensen en de Amsterdammers die hen helpen gecriminaliseerd worden. En het is een schande dat door politiek opportunisme en valse zondebokpolitiek er zo wordt omgegaan met een grote groep mensen die onderdeel zijn van onze maatschappij en onze stad. En de burgemeester sprak al waarschuwende woorden over de gevolgen van dit schandalige amendement uit Den Haag, niet alleen voor de mensen die het betreft, maar ook voor wat betreft de politie en andere instanties. En laten we blijven strijden voor medemenselijkheid en barmhartigheid voor alle mensen binnen onze stadsgrenzen. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid van Munster inzake gezondheid op 1; stop de uitstoot van ICL Fertilizers, nr.

283.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - aan Gedeputeerde Staten van de Provincie Noord-Holland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied het volgende kenbaar te maken: - Amsterdam ten volste de ingezette lijn aangaande strengere handhaving en vergunning inzake ICL Fertilizers ondersteunt; - ieder middel dat de provincie en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied tot haar beschikking heeft, in te zetten om de uitstoot van ICL Fertilizers zo snel mogelijk terug te dringen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen.

50

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel, voorzitter. En ik meld alvast dat ik ook graag u wil vragen om ook mijn collega Yemane zo meteen na mij nog het woord te geven namens de GroenLinks-fractie. Allereerst dan over de Voorjaarsnota, we zien het positief dat er echt ook een aantal noden in de stad, waaronder kunst en cultuur, ook inderdaad aandacht krijgen in deze Voorjaarsnota. Dus dat is heel fijn. Verder ga ik het kort houden. Wij hebben inderdaad twee moties, de ene motie zal mijn collega Yemane nog toelichten. En de andere motie gaat inderdaad over ICL, waar collega Van Munster zich terecht heel erg druk om maakt. En ik doe dat ook als woordvoerder Gezondheid ook met hem en onze hele fractie doet dat met hem en volgens mij velen in de raad en daarom is het ook goed dat we ons daartegen uitspreken om ook op alle kanten te zorgen dat de gezondheid van de bewoners van Amsterdam Noord op één staat en niet de rechten van een fabriek. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Voorzitter, we hebben het hier net bij de mondelinge vragen gelukkig ook al even over gehad maar toch wil ik de motie die we gelukkig met heel veel anderen hier in de raad hebben ingediend nog even toelichten. Drie jaar geleden stond ik hier en gaf ik mijn maidenspeech en in mijn speech legde ik uit wat het betekent om ongedocumenteerd te zijn.

Wat het betekent om te leven met een van de grootste uitsluitingsmechanismen die dit land kent. Hoe moeilijk het is om toegang te krijgen tot zorg, tot onderwijs, en dan heb ik het nog niet eens over de constante angst die je altijd meedraagt elke dag, angst om opgepakt en uitgezet te worden. Dit land schreeuwt om effectief beleid, schreeuwt om voldoende docenten voor elke klas en schreeuwt om zorg voor ouderen die op tijd gewassen kunnen worden en om beleid dat ervoor zorgt dat mensen zelf hun boodschappen kunnen betalen in plaats van dat ze afhankelijk moeten zijn van de voedselbank. En wat doet dit kabinet? Die zet alle capaciteit in om wetten aan te nemen die mensen die hier zonder verblijfsstatus wonen te criminaliseren en de organisaties en vrijwilligers die hen ondersteunen ook te criminaliseren. En net wanneer je denkt het kan echt niet erger, het kan niet onmenselijker verbaast politiek Den Haag ons toch weer. En daarom dienen wij gezamenlijk een motie in die het college vraagt om zich maximaal te verzetten tegen deze asielwet die ongedocumenteerde mensen criminaliseert en dehumaniseert, om zich als Amsterdam onverminderd te blijven inzetten voor Amsterdammers zonder papieren en om de prachtige organisaties en de mensen die hen ondersteunen altijd te blijven beschermen.

Voorzitter, ik heb het hier vaker gezegd maar taal doet ertoe en ik hoop ook dat de journalisten hier en daarbuiten zich aangesproken voelen. Want opeens hebben we het weer over illegalen alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. Maar iemands bestaan kan nooit illegaal zijn, mensen helpen zou nooit illegaal mogen zijn. Een los van hoe denigrerend het is, het is ook feitelijk onjuist. En daarom sluit ik af met de woorden, geen mens is illegaal. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter Dank ook aan de wethouder en het team voor de Voorjaarsnota. De Voorjaarsnota riep bij ons wat vragen op en de meeste hebben we vorige week al in de commissie besproken. We hebben nog een paar punten waar we graag aandacht voor willen vragen en om te beginnen de reserve van 100 miljoen. Bij de begrotingsbespreking stemden we als raad in met het apart zetten van 100 miljoen voor

51

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

tegenvallers uit het rijk. En nu blijkt dat dit potje al bijna volledig is verdampt. En uit de Voorjaarsnota is niet goed te herleiden waar dit aan op is gegaan. Er mist een verklaring en een verantwoording. Alleen een boodschap staat er dat er nog maar 10 miljoen resteert. En pas na technische vragen vanuit de raad werd duidelijk dat dit bedrag is aangewend voor gelukkig tegenvallers uit het rijk, maar ook voor zaken die niks met het rijk te maken hebben, zoals de afwaardering van het AEB. En zonder bespreking met de raad heeft het college dit geld gebruikt voor iets anders dan waar de raad mee had ingestemd. En dat is niet alleen zoals het hoort maar ook onverstandig. Want zoals het college ook zelf aangeeft in de Voorjaarsnota, er zijn nog altijd grote onzekerheden over toekomstige financiering vanuit het rijk. En wat Volt betreft moeten we niet afwachten tot de financiële klappen ons raken, maar ons voorbereiden op de toekomst. En daarom dienen we ook een motie in die het college verzoekt om bij de begroting opnieuw ruimte op te nemen voor een risicoreserve voor Rijks gerelateerde tegenvallers. En tot slot dienen we nog een aantal moties in die ik namens mijn collega Juliet Broersen zal toe lichten. Om te beginnen een motie met de Partij van de Arbeid voor rouwverlof voor ouders die een miskraam meemaken.

Momenteel krijgen vrouwen in Nederland pas verlof als ze na 24 weken zwangerschap hun kind verliezen, terwijl verlies voor 24 weken ook al gepaard kan gaan met hevige lichamelijke en mentale klachten. En door recht te geven op verlof bieden we ruimte voor herstel en dragen we hopelijk bij aan het bespreekbaar maken van dit onderwerp dat door veel mensen helaas nog ervaren worden als taboe. En ook dienen we een motie in om in ons beleid niet meer te spreken over prostitutie, maar over sekswerk. Want al gaat de Voorjaarsnota over cijfers, woorden doen er ook toe. En we merken dat er nog altijd veel vooroordelen leven over sekswerk en de mensen die dit werk doen, ook in Amsterdam. En dat is precies waarom taal ertoe doet en de term prostitutie is doordrenkt van de geschiedenis van uitsluiting, morele oordelen en ongelijkheid De term sekswerk erkent juist wat het is, werk met rechten, plichten en de behoefte aan een veilige werkomgeving. En als laatste dienen we een motie voor ruimte voor psychosociale hulp. Want het blijft belangrijk dat we in alle ellende van vorige week rondom de asielwetten ook laten zien hoe het wel kan. Want als je gevlucht bent draag je vaak een zware rugzak met je mee vol trauma, verlies en onzekerheid. En die bagage laat je niet achter bij de deur van een opvanglocatie, juist daar begint het proces van herstel.

En in Amsterdam zien we dat psycho sociale hulpaanbieders hun best doen maar vaak afhankelijk zijn van losse ruimtes of tijdelijke afspraken. En dat is niet houdbaar. In Amsterdam horen we daarom gewoon laagdrempelige cultuursensitieve ondersteuning te hebben geboden door mensen die de taal, cultuur en het verhaal begrijpen. En de motie vraagt daarom eigenlijk om iets heel simpels, structurele ruimte voor die broodnodige psychosociale hulp bij opvanglocaties. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, in een tijd dat de kosten van levensonderhoud voor Amsterdammers omhooggaan en in een tijd dat we minder geld krijgen van het rijk is voor D66 heel belangrijk dat we de lasten voor Amsterdammers niet laten stijgen, en dat doen we in deze Voorjaarsnota. Dus daar ben ik blij mee. Anderzijds is het ook belangrijk dat we de noodzakelijke investeringen doen die nodig zijn, denk aan wonen, aan gezondheidszorg maar ook aan de jongeren. En in die zin ben ik zeer blij dat we extra investeren in jongeren met gezondheidsproblemen rondom de onlinewereld, blij dat we de kunst- en cultuursector

52

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

compenseren naar aanleiding van de rijksoverheidsbezuinigingen en heel blij dat we doorgaan met de aanpak van de schimmelwoningen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, het lid Schmit en ik hadden het er in de commissie ook al even over. Er gaat nu geld van de algemene middelen naar afval. Dat zou je natuurlijk stop kunnen zetten en dan kun je de afvalstoffenheffing verhogen. En ik denk dat het best een reëel scenario is, gelet op de schriftelijke antwoorden op de schriftelijke vragen die we gekregen hebben en het feit dat D66 aangegeven heeft, we willen in ieder geval dat de ozb niet omhoog gaat. Dus is het lid Schmit het met mij eens dat voorstellen om de afvalstoffenheffing te verhogen bij de begroting net zo onacceptabel zijn als een verhoging van de ozb?) Het lid Havelaar refereert aan het ridicules en het gekke plan van de rijksoverheid denk ik om de plastictaks af te wijzen en dan worden we met zijn allen voor 567 miljoen euro extra belast. Dat schat ik in tussen de 50 en 100 miljoen voor Amsterdam. Dat lijkt me niet verstandig. Dus het lijkt me veel verstandiger dat de VVD dat plan terugtrekt en dat we gewoon zorgen dat de plastictaks blijft bestaan.

(Het lid HAVELAAR: Is het lid Schmit het met me eens dat dit, als het gekke plan toch doorgaat, dat het verstandig is om dat potje van 100 miljoen voor tegenvallers uit het rijk daarvoor te gebruiken en niet de afvalstoffenheffing te verhogen?) Dit doet het lid Havelaar niet slim. Want hiermee verzwakken we de onderhandelingspositie van Amsterdam tegenover het rijk. Dus we moeten gewoon stevig in de schoenen staan en zeggen dat het rijk dit niet moet doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een paar korte opmerkingen bij de Voorjaarsnota. De SP heeft al jarenlang gestreden om het onderwerp schimmelwoningen op de politieke agenda te krijgen. Dat is nu het geval, het staat erop, maar er is nog heel veel werk aan de winkel. We hebben afgelopen week toch weer in Slotenmeer kinderslaapkamers gezien waar de schimmel welig op de muur tiert, je zou er bijna een champignonkwekerij kunnen beginnen als het niet ze triest was. En ik sprak gisteren ook een huisarts en die zei ze staan in de rij met allerlei ademhalingsproblemen. Het is dus nog steeds hard nodig en zijn we ook blij dat er extra geld gaat naar de aanpak van die schimmelwoningen. En verder vinden we het ook heel goed dat sportverenigingen extra middelen krijgen om het hoofd boven water te houden in deze tijd van stijgende en energielasten.

Maar er zijn ook pijnpunten. De personeelstekorten in de zorg, we hebben het er al vaker over gehad, zijn hoog. En toch lukt het ons niet om extra geld uit te trekken om die tekorten te bestrijden. En we komen nog te spreken, we zijn dat ons bewust, over de huishoudelijke zorg. Maar wat de SP betreft kan daar wel een schep bovenop. Dit is de Voorjaarsnota, straks bij de begroting hopen we toch echt dat dat geld er is en desnoods halen we het maar uit de algemene reserve want er zijn nog steeds wachttijden van een jaar voor wie huishoudelijke zorg nodig heeft. En dat is eigenlijk dieptriest dat dat nog steeds zoveel is. En dan toch nog een opmerking over de jeugdartsen in het mbo. Er wordt nu drieënhalve ton op bezuinigd en dat vinden we eigenlijk heel onverstandig, juist omdat het mbo vakmensen opleidt en die moeten dus goed door zo'n opleiding heen kunnen komen. Onze stad moet erop draaien en dat moet je eigenlijk koesteren en je moet ervoor zorgen

53

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dat er juist niet op bezuinigd wordt. Het moet het college pijn doen, dat kunnen we ons voorstellen en we hopen dus ook dat inderdaad wat de wethouder al gezegd heeft, dat hij heel druk op zoek is om dit tegen te gaan en daar horen we nog later over. Maar misschien kan hij nu alvast daar nog een opmerking over maken hoe dat gaat. Verder, er is zo'n potje waar regelmatig naar verwezen wordt. De vorige keer was de reserve bodemsanering erg populair om voorstellen uit te bekostigen. Maar goed, dat was bij ons zo en dat was niet bij iedereen dus dat maakte het ook weer even lastig om zelf geld te vinden. Ik ben dus erg benieuwd of de wethouder al meer kan zeggen. We zullen, dat heeft u bij de opsomming van burgemeester al gehoord, dat wij onder een aantal moties staan onder andere over de ongedocumenteerden en die verschrikkelijke asielwetten. Ook de motie over ICL staat onze naam onder en de historische winkelpuien. De rij is lang, ik hou niet van het voorlezen van een telefoonboek, dus we gaan het bij de stemmingen nog weer merken waar we allemaal onze steun aan geven. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Yemane, Khan, Abdi, Krom, Aslami, Broersen, Ahmadi, Kabamba en Alberts inzake verzet tegen de asielwet, nr.

268accent.25 Spreekt uit: - zich maximaal te verzetten tegen deze asielwet die ongedocumenteerde mensen criminaliseert en dehumaniseert; - zich onverminderd te blijven inzetten voor Amsterdammers zonder verblijfstatus en de organisaties die hen ondersteunen. En verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om samen met andere steden, ferm en strijdvaardig te lobbyen vóór medemenselijkheid en tégen deze wet en het kabinet te wijzen op zijn zorgplicht naar iedere burger ongeacht verblijfsstatus. Motie van het lid Khan inzake Booking.com profiteert van de economie van genocide, nr. 284.25 Verzoekt het presidium: - de motie bij aanname onmiddellijk op te sturen naar Booking.com en om een inhoudelijke reactie te verzoeken vóór 1 september 2025. Motie van het lid Khan inzake geen stigmatiserende participatieverklaringen, nr. 285.25 Verzoekt het college: - geen uitvoering te geven aan landelijke aanpassingen van de participatieverklaring die religieuze richtlijnen per definitie als problematisch framen; - in de Amsterdamse uitvoering van het participatieverklaringstraject uit te blijven gaan van een inclusieve, niet-stigmatiserende benadering van geloven en nietgeloven. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel.

54

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Een vooruitziende blik van het college, ja het komt voor. In dit geval om 100 miljoen te reserveren voor tegenvallers vanuit het rijk. Helaas was dit buiten de coalitiepartijen gerekend. Die zagen een zak geld en kregen gelijk de oncontroleerbare drang om leuke dingen voor linkse mensen te doen. Fast forward, een half jaar later, en jawel, de onvermijdelijke tegenvallers hebben zich gemeld. Er moeten miljoenen afgeschreven worden op het AEB, er zijn allerlei aanvullende investeringen nodig in bijvoorbeeld schimmelwoningen en natuurlijk tot slot het bonnetje van Van Buren à 12,7 miljoen en counting. Maar de pot is leeg, poef, weg. Dank u wel PvdA, GroenLinks en D66 en natuurlijk een speciale vermelding voor dit college dat er voor koos het AEB te behouden en dus een financieel avontuur aan te gaan met mogelijk enorme gevolgen voor de Amsterdamse belastingbetaler. Zoals altijd bij dit college, het was niets, het is niets en het gaat ook niets worden. En daarom zullen wij tegen deze Voorjaarsnota stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. De Voorjaarsnota is een reflectie van een stad die balanceert tussen financiële druk en sociale noodzaak. Dat betekent in de praktijk keuzes maken, keuzes die soms moeten en keuzes die soms tot vragen roepen.

Ik wil eerst de wethouder bedanken voor het compleet maken van deze puzzel. De DENK-fractie is onder meer positief over de inzet om de armoedebestrijding op niveau te houden en om te blijven investeren in de masterplannen. Tegelijkertijd zijn er ook grote uitdagingen, diverse bezuinigingen vanuit het rijk die de meest kwetsbaren raken in onze stad, denk aan de SPUK-korting van 10 procent. Het college kiest ervoor om de instapleeftijd van de voorschool te verhogen. In de technische vragen die wij hebben gesteld vroegen we onder meer, hoeveel kinderen worden dan precies geraakt als de instapleeftijd wordt verhoogd. Uit de commissiebehandeling bleek dat daar antwoord op komt bij de begroting. Maar die onduidelijkheid zagen we ook terug bij andere vragen die wij hebben gesteld, bijvoorbeeld de taakstelling op de ambtelijke organisatie. Je wilt gaan bezuinigen op ambtenaren, maar het mag geen effect hebben op de burger, aldus het college. Maar minder ambtenaren betekent toch ook minder diensten. Kan de wethouder daar meer uitleg over geven? Een laatste voorbeeld, we lezen over achterstallig onderhoud bij voetpaden en speelplekken in bijvoorbeeld Nieuw-West.

Maar wat zijn dan de effecten hiervan? Ik snap wel dat het veel capaciteit kost om alle bezuinigingen te laten onderzoeken maar er moeten toch wel ambtelijke analyses zijn gemaakt en ik wil vragen aan de wethouder of zij die analyses kan delen met de raad. Deze bezuinigingen zijn grotendeels terug te voeren naar het rijk maar in andere gevallen dan weer niet. Zo is er onderbesteding op gratis schoolmaaltijden. Het rijk financiert het voldoende, dus hebben wij geld over. Maar wat gaat het college dan met het over overgebleven geld doen? Is het bijvoorbeeld overgemaakt naar de informele voedselbanken. En bij andere onderbestedingen is het ook niet gelukt om geld uit te geven. Denk bijvoorbeeld aan de bijlessen in Zuidoost, ook wel bekend als HDT. Wat de reden hiervoor ook is, waarom wordt er dan niet voor gekozen om bijvoorbeeld bijles te geven in een ander stadsdeel? Ik hoor het graag. Dan nog een technische vraag aan de wethouder Financiën naar aanleiding van de brief van gisteren in reactie op de rekenkamer. De wethouder geeft aan dat de kengetallen over 2024 er goed uitzien. Maar de wethouder zegt ook, en dat is in mijn woorden, dat de praktijk niet zo rooskleurig is. We weten namelijk ook dat het ravijnjaar eraan komt, er zijn capaciteitstekorten en ga zo maar door. Dat is voor ons als raad en college wel duidelijk,

55

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

maar waar ik benieuwd naar ben is waar kijkt het rijk naar. Want als zij alleen maar hun besluiten beoordelen op basis van cijfers, dan kun je het verkeerde beeld krijgen, namelijk dat het allemaal wel goed gaat. We kunnen wel financieel gezond zijn, maar moeten in de praktijk harde keuzes maken die onze burgers raken. Kan wethouder daar wat meer over zeggen. Dan over sport. Afgelopen zaterdag was de finale van de Cruyff Street League. Dit was de finale naar aanleiding van het voorstel om een straatvoetbaltoernooi te organiseren in het kader van Amsterdam 750. Ik was daar en ik kan werkelijk waar zeggen dat ik me nooit had kunnen voorstellen dat het zo'n mooi en eigenlijk gewoon legendarisch evenement was geworden. En ik hoorde wethouder Mbarki daar iets zeggen in besloten setting voor een groep mensen, maar dat raakte mij en ik vind dat dat ook wel hier in het openbaar gezegd kan worden, want ik denk dat iedereen hier blij mee zal zijn. En ik denk ook dat de jongeren daar enorm blij mee zullen zijn. Dus kan de wethouder reageren hoe hij kijkt naar het vervolg van de Cruyff Street League? Verder wat serieuzer, over de asielwetten. De Tweede Kamer heeft anti-asielwetten aangenomen die hopelijk worden afgeschoten in de Eerste Kamer. Hoe dan ook, het is ernstig als er anti-asielwetten worden aangenomen door een verzonnen asielcrisis.

Want er is geen asielcrisis, er is eerder een opvangcrisis en een racismecrisis. We hebben aandacht voor de strafbaarstelling van ongedocumenteerden en dat we niet moeten stoppen met het aanbieden van sociale huurwoningen aan statushouders. Maar er is er nog een motie in de Tweede Kamer aangenomen die ik schadelijk en polariserend vind voor onze stad. Deze motie vanuit de Tweede Kamer wil dat nieuwkomers een participatieverklaring ondertekenen waarin staat dat zij afstand nemen van de sharia-wetten het zou lachwekkend zijn als dit niet de realiteit was. De sharia is geen wetboek zoals vaak wordt voorgesteld, het is een richtlijn hoe te leven als moslim. Het legt bijvoorbeeld uit hoe je moet bidden, dat je moet doneren aan armen, hoe je de vastenmaand doorkomt en regelgeving over familie en erfrecht. Anders gezegd, de sharia zien wij in de praktijk bij elke moslim die handelt naar de islam. Of nog anders gezegd, we hebben een meerderheid in de Tweede Kamer die echt geen flauw benul heeft van wat de sharia betekent en op basis van die onwetendheid nieuw beleid creëert. Dus met deze motie wil ik het college oproepen om hieraan geen uitvoering te geven. Je moet religie niet per definitie als problematisch framen en wij moeten ons vasthouden aan de Amsterdamse traditie waarin geloven en nietgeloven als gelijkwaardig worden gezien.

En ik ben ook blij dat collega Yemane de motie heeft ingediend die wij met volle overtuiging mee hebben ondersteund. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik heb toch een beetje moeite met dus een verhaal van ach die Tweede Kamerleden, wat weten ze er nu eigenlijk van, van die sharia en zo. De voorbeelden die het lid Khan geeft zijn er inderdaad. Maar er is ook het bewijsrecht, dus dat de vrouw veel minder bewijskracht meebrengt dan de man, of er is het huwelijksrecht, dat de man meer mag dan de vrouw. En daar wordt in moslimkringen heel verschillend over gedacht wat die sharia allemaal behelst.) Ik hoorde eigenlijk geen vraag, dus ik wil verder gaan met het laatste blokje over Gaza. Want Gaza is misschien wel verdwenen uit de media, maar niet uit de harten van vele Amsterdammers. Een dag voor de afgelopen Nakba-herdenking deed de burgemeester een oproep aan de minister van Buitenlandse Zaken om met concrete stappen te komen tegen de genocide. Inmiddels is wel duidelijk geworden dat de minister ons allemaal aan het lijntje heeft gehouden. Hij verwees naar een Europees onderzoek naar mensenrechtenschendingen door Israël. Maar dat onderzoek was al in november uitgevoerd en toen bleek ook al dat er sprake was van ernstige schendingen van het

56

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

internationaal recht. En zijn eigen onderzoek vorige maand kwam niet verrassend tot dezelfde conclusie. De vraag is wat nu. Wat gaan wij doen als we zien dat het kabinet gewoon er niets tegen gaat doen of geen concrete stappen gaat ondernemen? Want ook nu weer wordt er vooruitgeschoven door de minister. Als er voor 15 juli geen staakt-hetvuren komt, dan gaan we kijken naar acties tegen Israël. Ik ben deze politieke spelletjes over de ruggen van Palestijnen helemaal zat. Het is tijd dat we als gemeente ook meer in actie komen, dat we gaan kijken naar boycotten en desinvesteren daar waar mogelijk. Dat willen wij doen met de motie door Booking.com aan te spreken op hun illegale praktijken in bezet Palestina. Booking.com wordt bij naam genoemd in een recent rapport van de VN speciale rapporteur als een van de bedrijven die actief bijdragen aan wat zij noemt de economie van genocide. We roepen Booking.com op om met een inhoudelijke reactie te komen op onze motie. Want ook al zou er een staakt-het-vuren komen, de Israëlische plannen om Palestijnen op te sluiten in de ruïnes van Rafah zijn niets minder dan een voorzet tot etnische zuivering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu. Het lid KOYUNCU: Dank, voorzitter. Stelt u zich voor, naast dat u fysiek niet naar uw moeder kunt gaan, kunt u ook uw moeder niet bellen of appen.

Niet vanwege de techniek, maar omdat contact ertoe kan leiden dat zij wordt ondervraagd, opgesloten of verdwijnt in een van de vele heropvoedingskampen waar miljoenen Oeigoeren helaas in zijn opgesloten. Dat is de realiteit van veel Oeigoeren in Amsterdam. Als mensenrechten stad mogen we dit niet negeren. Deze Amsterdammers vragen geen geld, geen voorrang, alleen erkenning. Zij gebruiken niet de naam Xinjiang maar Oost-Turkestan, een naam die staat voor hun identiteit en geschiedenis. De term Xinjiang betekent nieuw territorium, een koloniale aanduiding opgelegd door een regime dat hun cultuur en bestaan vernietigt. Amnesty, de VN en onze eigen Tweede Kamer spreken van genocide. Toch gebruikt de gemeente Amsterdam helaas nog steeds alleen de term Xinjiang, wat symbool staat voor de onderdrukking. Daarom dien ik twee moties in, een die het college oproept tot bewuster taalgebruik en een die uitspreekt wij erkennen ook de naam Oost-Turkestan en wij kijken niet weg. Dit is geen buitenlandse politiek, dit gaat over onze eigen woorden, waarden en waardigheden. Voorzitter, wie rechtvaardigheid zegt moet ook recht doen aan taal. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u wel, voorzitter. De politieke realiteit in Nederland vandaag is zo dystopisch dat het bijna fictie lijkt.

Een enorme wooncrisis doordat volkshuisvesting in de uitverkoop was gedaan, wereldwijde oorlogen, mensenrechtenschendingen waar menig mens wakker van ligt en een genocide die inmiddels in haar eindstadium is beland. En in plaats van oplossingen heeft de landelijke overheid ervoor gekozen om niet te investeren in de maatschappij, maar te militariseren, mensen te criminaliseren en te demoniseren. Een van racisme doordrenkt kabinet schuift de schuld van alle problemen waar ze verantwoordelijk voor is in de schoenen van mensen van kleur, vooral mensen die moesten vluchten. In de schoenen van hen die geen papieren hebben, die al in angst leven in onzichtbaarheid of wegkwijnen in de jarenlange procedures van een verlamde IND. En in Amsterdam zijn de gevolgen daarvan voelbaar. Een dalend gemeentebudget, stijgende lasten en mensen wiens levens steeds verder onder druk komen te staan. De betaalbaarheid van het leven wordt op geen enkele manier gegarandeerd door de landelijke

57

Jaar

2025

Vergaderdatum 9 juli 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

overheid. In plaats daarvan wordt op populistische wijze de maatschappij verder uit elkaar gespeeld en komt rekening bij gemeenten te liggen. Maar Amsterdam kiest voor een andere koers en die koers onderschrijven wij. Maar we maken ons ook zorgen over de toekomst. We zien namelijk een stad die zich inzet voor een leefbaarder klimaat, die pleit voor minder CO 2-uitstoot, in blijft zetten op de schimmelaanpak en de armoederegelingen en blijft investeren in de mensen en het klimaat. En dat is ook begrijpelijk, want de verwachting is dat we binnen de komende tien à twintig jaar al richting de twee graden opwarming gaan. Maar in onze visie is een wereld waarin sociale voorzieningen en het klimaat moeten wijken voor nog meer militarisering, geen wereld waarin leefbaarheid en mensenrechten gegarandeerd zijn. We dienen dan ook een motie in om te lobbyen tegen verdere bezuinigingen op de gemeentebudgetten voor het behalen van de NAVO-norm. En daarnaast maken we ons brede zorgen over de leefomstandigheden van onze stadgenoten in Noord waar ICL ongebreideld allerlei troep uitstoot en de Kankeratlas aantoont dat daar in verhouding tot andere plekken bijzonder veel mensen ziek worden. We zien graag dat er aanvullend onderzoek wordt gedaan om te doorgronden waar dit door komt.

En ten slotte, we hebben ons vanaf het begin ingezet voor Palestina, we geloven in de oproep om het internationaal recht zege te laten vieren en te zorgen dat Palestijnen veilig kunnen leven overal ter wereld met gelijke rechten. Daarvoor zullen we ons blijven inzetten om in Amsterdam op te roepen om te stoppen met investeren in bedrijven die zich schuldig maken aan de mensenrechtenschendingen in Palestina. Daarvoor kijken wij vooral met smacht uit naar het nieuwe inkoopbeleid na de zomer. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Kabamba inzake gratis ov voor jongeren in minimagezinnen (1218 jaar), nr. 286.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een voorstel te doen voor gratis GVB-OV voor alle jongeren tussen 12 en 18 jaar uit minimagezinnen vanaf schooljaar 2025–2026; - daarbij meerdere scenario’s voor uitrol, monitoring en samenwerking met GVB voor te leggen aan de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dit college schuift veel financiële problemen door naar de volgende periode. En dat is een soort omgekeerd rentmeesterschap. Namelijk, rommel achterlaten voor anderen omdat je zelf onvoldoende keuzes maakt. Laten we beginnen met de kosten van AFIS. Die kosten worden over de komende vier jaar uitgesmeerd.