20250612 gemeenteraad verslag middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2025 12 juni 2025 2 juli 2025 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 12 JUNI 2025 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bobeldijk (SP), Van Berkel (JA21), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), De Jager (D66), Kabamba (Lijst Kabamba), Van der Kamp (VVD), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Taj (GroenLinks), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks) Afwezig: de leden Van der Veen (GroenLinks) en Veldhuyzen (De Vonk) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven en Afval en Reiniging), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed,

Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening , Masterplan Zuidoost), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel), Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed) en Van Weyenberg (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening) Afwezig bij de stemmingen: de leden Havelaar (CDA), Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (De Vonk)

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 12 juni 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Plaatsvervangend griffier: Dafne Struijk Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering om 13:00 uur 31. Kennisnemen van Het Parool-artikel over aanranding in Amsterdamse parken De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Wijnants en Van Berkel inzake cameratoezicht in stadsparken, nr. 217.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - het beleidskader voor de inzet van (tijdelijk) cameratoezicht in Amsterdamse parken te herijken, gericht op het eerder en met name langduriger in kunnen zetten van cameratoezicht; - eerder over te gaan tot het plaatsen van camera’s in parken. Motie van de leden Wijnants en Broersen inzake bevorder naamsbekendheid Centrum Seksueel Geweld, nr. 218.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken hoe de naamsbekendheid van het Centrum Seksueel Geweld verder bevorderd kan worden, zodat Amsterdammers het centrum beter weten te vinden en de stap naar het doen van een melding, aangifte of het zoeken naar de benodigde hulp, als minder intensief wordt ervaren; - tevens te onderzoeken welke belemmeringen er zijn voor het doen van aangifte met betrekking tot deze incidenten in parken.

Motie van de leden Wijnants en Van Berkel inzake verlichte stadsparken, nr. 219.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om in het kader van de veiligheid, te onderzoeken hoe de verlichting in de nacht gesteld is in de Amsterdamse stadsparken en, indien nodig, de verlichting te verbeteren; - daarbij desnoods tijdelijk extra verlichting in parken aan te brengen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: Dank u wel, voorzitter. We hebben het hier opnieuw over de recente vreselijke berichten van meer dan veertig gemelde aanrandingen in parken. Vrouwen die aan het hardlopen zijn die door jonge mannen op fatbikes of andere snelle

2

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vervoersmiddelen worden aangerand, nageroepen of beide. Filmpjes hiervan werden online gedeeld, wat het natuurlijk alleen maar erger maakt. En ik moest toch denken aan dit citaat, die hele scene moet van het tapijt worden geveegd. Ze mochten geen rustig moment meer hebben en als ze hun heil verderop zochten, dan volgden we ze. Zo werd de overlast verdund, opjagen werd het beleid. En u denkt natuurlijk dit moet een of andere bizarre extreemrechtse populist zijn geweest, toch kun je dat denk ik moeilijk zeggen over burgemeester Ed van Thijn, hier aan het woord over het schoonvegen van de criminaliteit en overlast op de Zeedijk. En Amsterdam heeft dus ook ervaring met het aanpakken van ernstige criminaliteit die zich op bepaalde specifieke plekken afspeelt. Claire Martens, mijn voormalig collega in de raad hier, heeft ook in 2022 nog opgeroepen tot het instellen van intimidatievrije zones. Kies een paar plekken uit en pak daar maximaal door met handhaving, cameratoezicht, straatcoaches, et cetera. En natuurlijk is het probleem breder dan parken, maar dat mag op zichzelf geen excuus zijn om niet bijvoorbeeld in parken te beginnen. En voorzitter, er gebeuren ook heel veel goede dingen. Denk aan de inzet op het snel offline halen van filmpjes via Offlimits of aan het Centrum Seksueel Geweld, waar iedereen met een nare seksuele ervaring terecht kan.

Binnenkort ga ik ook op werkbezoek en wie mee kan, kan zich nog aanmelden. Ik wil ook graag het lid Broersen danken die mij erop wees dat het niet zo simpel is om alleen maar te roepen sneller aangifte te doen. Voor veel vrouwen en mannen is dat een grote drempel of men vindt het juist niet ernstig genoeg. En we dienen ook samen een motie in om hier een slag in te kunnen slaan. (Het lid ABDI: Dank, voorzitter. Ik wil toch terugkomen op een punt tijdens het commissiedebat. Want daarin suggereerde het lid Wijnants dat het te maken had met een zekere specifieke groep jongens, eigenlijk mannen van kleur. En ik zou graag willen vragen of ik had goed begrepen heb. Ik zie hem al nee schudden.) Nee, dat heb ik niet gezegd. Wat ik heb gezegd is dat het hierom gaat, om gedrag, om jongeren, jonge mannen die onze normen en waarden afwijzen. En dat zijn normen en waarden die u en ik ook delen, zeg ik via de voorzitter tegen het lid Abdi. Dat je respect hebt voor andere vrouwen, dat je respect hebt voor andermans lichamelijke integriteit, dat je mensen niet zomaar lastigvalt in parken. Dat zijn waarden die heel breed gedeeld worden en die inderdaad niet tot één bevolkingsgroep zijn te herleiden.

Ik vond ook heel goed dat de burgemeester later nog in de commissie, toen ik helaas mijn dochter moest gaan ophalen, waar ook veel ophef over was wat ik niet helemaal begreep, dat ze zei dit speelt ook bij het Amsterdam studentenkoor bijvoorbeeld en niet alleen bij bepaalde bevolkingsgroepen. Maar dat dit de normen en waarden zijn waar wij voor moeten opkomen en dat dat echt een breedgedragen probleem is, dat is zeker waar. (Het lid ABDI: Ja dat stelt me eigenlijk heel erg tevreden, dit antwoord, want het bleef zo vaag hangen en ik dacht inderdaad als ik dan één ding wil meegeven aan het lid Wijnants, is dat dit voornamelijk ook een mannenprobleem is en mannelijk gedrag inderdaad, allerlei mannen. En ik hoorde u net ook iets zeggen over dat het belangrijk is om een hardere aanpak te doen in bepaalde gebieden. Maar ook hierbij wil ik zeggen, seksuele intimidatie vindt niet alleen plaats in een park. Het vindt ook plaats hier in de Stopera, in de sportclub, overal. Dus mijn vraag ook eigenlijk is waarom u toch deze suggestie weer doet in uw bijdrage dat daar een soort harde aanpak nodig is. Want dat is niet de ervaring van vrouwen.)

3

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Nee voorzitter, en dit is ook zeker waar. Wat ik ook zeg, het speelt natuurlijk niet alleen in parken, het speelt ook niet alleen in de openbare ruimte. Het speelt veel breder en dat maakt het ook zo'n lastig te vatten probleem. Tegelijkertijd denk ik wel, en dat is wat mevrouw Martens ook eerder altijd heeft gezegd, en dat steun ik ook van harte, het is ook wel echt een probleem wat in de openbare ruimte natuurlijk heel zichtbaar is en waar je je extra onveilig voelt als het daar gebeurt. Mijn vrouw, dat heb ik ook gezegd in de commissie, heeft me weleens verteld dat ze het ook zelf heeft ervaren in het uitgaansleven en zij heeft ook deze ervaring van naroepen in parken. Dus het is echt ook wel een heel erg breed probleem. Maar dan zou ik het wel mooi vinden als we beginnen in de openbare ruimte, omdat die van ons allemaal is. En natuurlijk kan dat niet overal maar je moet ergens beginnen. En dat zou ook mijn einde zijn, als we werkelijk allemaal vinden dat dit gedrag echt onacceptabel is, dan moeten we ook alles op alles zetten om het uit de wereld te krijgen. Net als op de Zeedijk. (Het lid ABDI: Ja, toch even reactie op het laatste, want u zegt laten we beginnen in de parken. Ik zou zeggen laten we beginnen met mannelijk gedrag.

Want ook uit recent onderzoek blijkt gewoon, seksuele intimidatie, seksueel geweld, dat begint gewoon met gedrag, dat begint met mannen die zeggen dat bepaalde vrouwen beter kunnen pijpen, dat begint ermee dat mensen zeggen ze hebben het zelf verdiend. Het begint met gedrag, elkaar ook aanspreken daarop. Dus ook zelfs de suggestie doen dat het voornamelijk speelt in de openbare ruimte is ook niet waar. Dat zijn niet de feiten. De feiten zijn dat het overgrote deel van vrouwen hebben hiermee te maken, dat begint bij thuis, vaak iemand die ze kennen, het begint met gedrag. Dus graag zou ik daar ook van u eigenlijk daar een reflectie over willen horen, want ik zie u iets weer herhalen wat gewoon niet klopt met de werkelijkheid van vrouwen.) Nee voorzitter, ik begrijp dat punt van het lid Abdi heel goed. Alleen het ongemak wat ik dan ervaar is als we het hebben over dat dit zo'n groot en breed probleem is, we hebben het gehad over Andrew Tate en de manosphere en weet ik veel wat allemaal. Dat moet ook geen rechtvaardiging zijn om niet op straat, in de openbare ruimte waar dit probleem zich zo zichtbaar afspeelt, waar ook dit verhaal over gehad van die veertig aanrandingen die er in parken zijn geweest, meldingen daarvan, we moeten dat niet gebruiken als legitimering om dan maar te zeggen we moeten het hebben over enkel het cultuurprobleem.

Uiteindelijk is het bestuur van de stad denk ik er ook voor om in de openbare ruimte daadwerkelijk handelingen te kunnen verrichten, een handelingsperspectief te hebben. En dat hebben we wel. Als we met zijn allen hier zeggen bijvoorbeeld door intimidatievrije zones een nieuw leven in te blazen, of een echt stevige campagne te beginnen op een specifieke locatie en zeggen daar accepteren we het niet. Dan heb je misschien een waterbedeffect, of andere gedragseffecten, dat zou best kunnen, maar laten we in ieder geval ergens een streep in het zand zetten en hier beginnen we wel. Want als we het alleen maar houden over het cultuurprobleem, hoe relevant dat denk ik ook is, dan blijft de discussie zich ook op dat niveau afspelen. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik had eigenlijk een andere vraag maar door deze laatste beantwoording van het lid Wijnants komt er nu een andere vraag in me op. Want hij zegt het is niet alleen een cultuurprobleem. Ja, ik voel de insinuatie daar. Maar misschien kan het lid Wijnants het eigenlijk expliciet maken. Wat bedoelt hij dan? Welk probleem ziet hij dan als het niet alleen een cultureel probleem is? Wat voor soort ander probleem is er nog meer?)

4

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Nee voorzitter, het is een probleem op straat en in de openbare ruimte. Dat is de suggestie die ik daarbij doe. En ik weet niet waar het lid Khan zelf hiernaar lijkt te suggereren. (Het lid KHAN: Dan kom ik bij mijn oorspronkelijke vraag, voorzitter. Want het lid Wijnants had het er net ook al over dat onze normen en waarden niet worden gedeeld. In de commissie zei hij letterlijk, er zijn jongeren die zich onaantastbaar wanen. Wat bij mij opviel is dat hij deze woorden eerder heeft uitgesproken, namelijk na de Maccabi-rellen. En toen reageerde het lid Wijnants helemaal niet verhullend zoals hij nu dat wel doet. Dat noem je dan codetaal, je zegt iets wat je formeel, dat kan voor een gemiddelde kijker iets anders bedoelen, maar degenen die de boodschap echt begrijpen die weten wat hiermee bedoeld wordt. Toen maakte hij dat wel heel erg duidelijk wat hij daarmee eigenlijk bedoelt. Want de beruchte tweet van het lid Wijnants dat de jongeren toen, dat is de achterban van DENK en dat waren de Jodenhaters. Dat is de reden waarom ik dit inbreng. Want als je het echt wilt hebben over straatintimidatie, wat een groot probleem is, dan moet je het debat niet vervuilen. Want dat is het grootste disrespect dat je kunt geven aan al die vrouwen die de straatintimidatie ervaren door het te vervuilen met dit soort thema's die er niet bij horen.

Dus dat is wel een oproep die ik wil doen aan het lid Wijnants.) Voorzitter, ik zou deze oproep ook terug willen doen aan het lid Khan, want hij gebruikt nu woorden die ik helemaal nooit heb gezegd. Ik neem er ook aanstoot aan. Ik heb nooit gezegd Jodenhaters in relatie tot de achterban van DENK. Nee hoor, helemaal niet. En hij mag mij zo meteen een citaat laten zien waar ik dat heb gezegd. En hij probeert eigenlijk mij hier een beetje in een soort hoek te duwen alsof ik iets zou bedoelen wat ik eigenlijk niet zeg. Ik heb volgens mij mijn woorden heel goed gekozen en ik sta hier niet om een soort meel in de mond-verhaal over te hebben. En inderdaad, het gedrag van deze jongens is ook onacceptabel. En ik denk dat het lid Khan het met mij eens is. Sterker nog, ik denk dat de hele raad het met mij eens is. (Het lid KHAN: Daar ben ik het zeker mee eens. Maar waar ik eigenlijk op doel is dat het lid Wijnants gewoon duidelijk maakt wat bedoelt hij nou precies met zijn betoog. Want ik heb het al vaker opgemerkt dat hij hier een heel ander gezicht van zichzelf opzet en dat hij dan op Twitter weer een heel ander beeld van zichzelf neerzet. Dus daarom was mijn oproep ook, hou het debat zuiver.

Want dat is het beste wat je kunt doen als je echt serieus bent met de aanpak tegen seksuele straatintimidatie.) Voorzitter, ik vind het lastig om moraliteitslessen aan te nemen, niet zozeer van het lid Khan maar wel van DENK. (Het lid MOESKOPS: Ik kan me voorstellen dat de mensen die het commissiedebat niet hebben gevolgd dat dit best een beetje bevreemdend overkomt. En eerlijk gezegd vond ik de bijdrage van het lid Wijnants heel hoopvol, want hij lijkt weg te zijn gestapt van repressie, slachtoffers die vooral aangifte moeten doen en eigenlijk zo alles weer in de schoot van vrouwen te gooien naar misschien ligt het wel bij preventie en de houding van mannen. En daarmee toont het lid Wijnants zich eigenlijk een van de voorbeelden van het feit dat die bewustwording in alle lagen van de samenwerking nog wel een stapje kan zetten. Dus complimenten daarvoor. En tegelijkertijd hoor ik u daarna wel weer, en dat stelt me teleur, over die

5

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vrije zones praten waarvan we zo goed weten dat dat voor vrouwen helemaal niks doet. En dat dat eigenlijk die vrouwen in die zones en buiten die zones vooral alleen maar een onveiliger gevoel geeft. En dat we daarmee eigenlijk ook zeggen in andere gebieden is het wel getolereerd om je te misdragen. Dus ik vraag me af hoe hij daarop reflecteert.) Op dat eerste punt van die aangifte, ik heb het inderdaad in de commissie zo gezegd maar ik heb er daarna lang met het lid Broersen ook contact over gehad en zij heeft denk ik goed uit weten te leggen dat dat ook op basis van haar eigen ervaring, haar eigen kennis en haar eigen achterban inderdaad echt heel anders zit. Dus dan neem ik dat gewoon mee. En ik ben blij dat we daar samen die motie over kunt indienen en wellicht dat dat het niveau een klein beetje kan helpen om die aangiftebereidheid te verhogen. En op het tweede punt, ja misschien verschillen we daar ook gewoon over van mening. Ook niet alle vrouwen denken hetzelfde. Mijn vrouw bijvoorbeeld vond het een buitengewoon goed idee, een intimidatievrije zone. Dus het lid Moeskops kan in die zin ook niet voor alle vrouwen van Amsterdam spreken. (Het lid MOESKOPS: Nee, dat was ik ook niet van plan, om voor alle vrouwen te zeggen. Er zijn zeker uitzonderingen.

Maar het lid Wijnants en ik verschilden ook al eerder van mening over bijvoorbeeld wat het plaatsen van camera's doet voor het veiligheidsgevoel van vrouwen, even los van wat het doet met de veiligheidscijfers. Maar we hebben wel gewoon onderzoek en wat de gemene deler is van vrouwen. En uiteindelijk zullen we ons toch moeten richten op zowel de gemene deler van mannen en de trends binnen mannen hoe ze zich gedragen en de gemene deler van vrouwen. Bent u dat niet met me eens?) Ja, maar ook daar kunnen weer andere gevoelens zijn en mensen verschillen ook daarin. Gemeenten verschillen er ook in, de inzet van cameratoezicht en hoever je daarin wil gaan is uiteindelijk een politieke beleidskeuze. En ik vind bijvoorbeeld al jaren dat de gemeente Amsterdam, daar heb ik ook een motie over ingediend, daar eigenlijk nog vaak te terughoudend mee is, om cameratoezicht in te stellen. Dus daar kun je gewoon een politieke keuze in maken om te zeggen we willen dat meer gaan doen en wellicht dat dat heel veel impact zou kunnen maken. (Het lid MOESKOPS: Maar ik vind dat wel een beetje makkelijk, daarin verschillen we van mening, daarin verschillen mensen in de samenleving van mening. Maar dan gaat u echt voorbij aan wat we gewoon weten wat het beste werkt. En daarmee zegt u eigenlijk, we kunnen ook net zo goed niks doen. Terwijl volgens mij is dat niet wat we hier met elkaar willen.

Volgens mij willen we voor de grootste groep en met de beste onderbouwing het meeste bereiken. Dat kunt u toch met mij eens zijn?) Nee zeker, voorzitter. (Het lid ABDI: Voorzitter, ik zag nu pas de motie binnenkomen, want ik had die niet eerder gezien, inderdaad over dat cameratoezicht en ik zou graag eigenlijk het lid Wijnants willen vragen waarom hij een motie heeft ingediend voor meer cameratoezicht en specifiek in parken.) Omdat in Amsterdam cameratoezicht op twee criteria wordt beoordeeld, proportionaliteit en subsidiariteit. Met andere woorden het moet met een lichter middel eerst beter kunnen worden opgelost, het subsidiariteitsprincipe. En het moet proportioneel zijn in verhouding tot de overtreding, of de overlast, of de onveiligheidssituatie. Alleen dit zie je bij meer plaatsen ook in Amsterdam, zodra de overlast is verminderd, of die zich heeft

6

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

verplaatst naar andere gebieden, worden camera's vaak weggehaald waardoor het probleem vaak weer terugkomt. Dus het is een soort van jojobeleid wat echt niet per se helpt bij de veiligheidssituatie, of het nu een park is voor dit specifieke onderwerp of breder in andere veiligheidssituaties. (Het lid ABDI: Ja, dan is mijn vraag eigenlijk waarom u denkt dat deze camera's ervoor gaan zorgen dat minder vrouwen geïntimideerd, aangerand worden of onveilig zijn. Dat is oprechte vraag.) Dat is duidelijk, dat doet het ook niet, het zorgt niet voor minder aanrandingen. Maar het zorgt wel ervoor dat we ook als samenleving een norm stellen en zeggen dit gedrag accepteren niet op deze plekken. En natuurlijk kan er een waterbedeffect ontstaan, dat begrijp ik heel goed. Het is ook geen panacee voor alle oplossingen. Dat heb ik nooit beweerd en heeft de VVD ook nooit beweerd. Maar het is wel een middel en een knop waaraan je kunt draaien om inderdaad wat ik net zeg al samenleving te zeggen dit gedrag accepteren we niet op deze plekken, bijvoorbeeld in parken waar nu dit incident zo relevant is. (Het lid ABDI: Ja voorzitter ik denk even concluderend, ik heb toch een soort beeld dat u dan inderdaad gelezen heeft, net zoals wij allemaal, dat er aanrandingen zijn in parken. Maar zoals ik al eerder eigenlijk aangaf, dat gebeurt niet alleen in parken.

En een camera, en dat wil ik echt wel zeggen, een camera gaat er niet voor zorgen dat een man niet ineens een vrouw niet meer als een object gaat zien. Dus door te suggereren dat meer camera’s grotere veiligheid bieden, dat lost helemaal niks op. Dus ik ben toch benieuwd waarom u dan toch deze motie indient in de wetenschap dat geen vrouw daar veiliger van wordt.) Een camera lost ook niks op, dat is zeker waar in de zin van dat het niet ervoor zorgt dat een misdaad of een overtreding of overlast niet plaatsvindt. Maar het zorgt wel voor een veiligheidsgevoel, voor een betere pakkans, wat in dit geval ook zeer relevant is. Want deze figuren maken zich snel uit de voeten. Natuurlijk niet alleen op fatbikes, zoals het lid Van Berkel leek te suggereren, maar op heel veel andere vervoersmiddelen en daarvoor kan een camera wel degelijk helpen. (Het lid MOESKOPS: Volgens mij zijn we het op heel veel punten wel eens maar volgens mij concluderen we eigenlijk met elkaar dat we twee problemen hebben. Een groep mannen die een bepaalde norm heeft aangenomen die we met zijn allen onacceptabel vinden. En tegelijkertijd ook de rol van de vrouw waarin we eigenlijk willen dat wij ons allemaal weerbaarder en veiliger voelen en ook mondiger om uiteindelijk die aangifte te doen en misschien ook gedrag aan te spreken.

Maar als we nu weten dat cameratoezicht zorgt voor minder veiligheidsgevoel bij vrouwen in parken en dat we daar dus eigenlijk zeggen, jullie zijn het slachtoffer, ga je maar minder mondig voelen, dan is dat toch niet de weg om te gaan?) Voorzitter, ik heb dat al eerder gezegd in antwoord op het lid Moeskops, zij verabsoluteert ook de veiligheidsgevoelens van Amsterdamse vrouwen. Dat denk ik helemaal niet dat dat een verstandige koers is. Er zijn heel veel mensen die cameratoezicht buitengewoon een goed idee vinden en die zich daardoor ook veiliger voelen. Die mensen ken ik ook en die zijn er in grote getale. Dus het is natuurlijk een middel om dit te gaan doen. (Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik hoor het lid Wijnants vooral praten over toezicht en vooral praten over waarden. Maar als je kijkt naar het onderzoek naar jongeren die aan het radicaliseren zijn in misogynie, dan werkt

7

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

empathie het beste en het omdenken, het kijken waar het vandaan komt dat je vrouwen zo erg haat. Waarom zie ik die energie niet in het veranderen van die misogyne cultuur? Waarom hoor ik daar geen oplossingen over bij het lid Wijnants?) Omdat dat voor mij een vrij ongrijpbaar fenomeen is. Ik kan mij moeilijk verzetten tegen Andrew Tate die nu geloof ik ergens in Amerika weer zit, daar kan ik mij moeilijk tegen verzetten. Maar ik ben hier Amsterdams raadslid en ik heb hier Amsterdamse middelen om wat te doen aan deze problematiek. En natuurlijk spreek ik me daar ook over uit, maar hier heb ik handelingsperspectieven. En nog even wat ik was vergeten te zeggen tegen het lid Moeskops, bijvoorbeeld die campagne die de gemeente laatst deed van ‘Zeg er wat van en spreek je uit', dat is volgens mij een hele goede manier om op te gaan, want dat werkt echt. En ik heb zelf weleens in een situatie wat gezegd van zo’n gedraging, daar moet je best wel wat lef voor hebben en dat kan ook heel onveilig voelen, kan ik uit eigen ervaring zeggen. Maar ik denk dat dat toch wel de manier is waarop je naar voren moet gaan. (Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik wil graag dat het lid Wijnants gelooft in zijn veranderende kracht als man met een podium in de Amsterdamse raad.

Ik wil graag dat het lid Wijnants en mannen zoals het lid Wijnants zichzelf zien als een voorbeeld van verandering en niet zeggen het is ongrijpbaar, laten we maar symboolpolitiek doen met camera's, maar zichzelf inzetten met zijn hele gender en zeggen ik ga niet alleen maar voor de veiligheid van mijn vrouw of mensen die ik ken, ik ga voor de verandering van die cultuur, want ik wil dat alle vrouwen zich veilig voelen. En dan zou ik graag willen zien dat die energie er ook is in uw bijdrage. Ik wil dat die cultuur verandert, als lid Wijnants.) Voorzitter, ik denk dat het lid Kabamba dat heel goed zegt. En ik vind de zegswijze met heel uw gender u ergens voor inzetten, die ga ik onthouden en die ga ik ook op ander onderwerp nog een keer gebruiken. (Het lid BROERSEN: Ik heb nog een korte vraag met betrekking tot het cameratoezicht. Want het lid Wijnants zegt het zou ook uiteindelijk de pakkans verbeteren. Totdat fatbikes kentekenplaten hebben gaat dat absoluut niet helpen, denk ik. En uiteindelijk hoor ik het lid Wijnants zeggen voor veel mensen verbetert het het gevoel van veiligheid maar niet daadwerkelijk de veiligheid zelf. Is het dan een vorm van symboolpolitiek of niet?) Nogmaals, ik ben niet degene die heeft gezegd dat dit alleen met fatbikes gebeurt, dat is het lid Van Berkel.

Dit gebeurt met veel meer vervoersmiddelen en volgens mij zei de burgemeester de vorige keer in de commissie dat straatintimidatie ook al bestond voor de fatbike. Dus cameratoezicht helpt echt niet alleen tegen de kentekens, ook gewoon op andere niveaus, dat je het ziet gebeuren. Je kunt het ook laten zien dat je er wat mee doet. Dus het is niet alleen bij de fatbikes relevant. (Het lid BROERSEN: Ja maar mijn concrete vraag was, is het een vorm van symboolpolitiek of niet? Verbetert het het gevoel van veiligheid of daadwerkelijk de veiligheid?) Ik denk eigenlijk het antwoord ja is. En er zijn heel veel symbolen die we gebruiken in de politiek. En er zijn ook niet all in one stop-oplossingen voor dit probleem. Dus het zijn allemaal elementen om wat te willen doen aan dit probleem en symbolen daarin doen er wel degelijk toe.

8

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid KHAN: Cameratoezicht is een bevoegdheid van de burgemeester, onder de Gemeentewet, bedoeld zodat het juist apolitiek blijft. Door deze motie in te dienen maak je het plaatsen van en het instellen van cameratoezicht politiek. Dat is ook denk ik de reden waarom hij zoveel vragen hierover krijgt. Mijn vraag aan het lid Wijnants is, snapt hij dit, dat je dit politiek maakt en is het wenselijk om het zo te doen?) Volgens mij zijn heel veel besluiten van de burgemeester inherent politiek. En bovendien, er is gewoon een kader inzet cameratoezicht en daar gaat het me om. Dus ik ga niet over wat de burgemeester wel of niet doet, het is inderdaad een eigenstandige bevoegdheid van de burgemeester. Maar er is een kader inzet cameratoezicht, daar staan deze eisen in en daar zou je volgens mij eens naar moeten kijken. (Het lid BAKKER: Voorzitter, het lid Wijnants presenteert inderdaad schijnoplossingen en het zijn ook nog eens feitenvrije schijnoplossingen. Hij heeft het er net over dat hij de parken vol wil hangen met camera's, maar een andere motie van hem is dat hij ook parken met lampen verder wil verlichten. Hij beweert dat dat misdadigers afschrikt en hij beweert dat het de veiligheid bevordert, dat mensen zich dan beter kunnen oriënteren. Dat staat in die moties. Ik mis de bronnen, het is gewoon pertinent niet waar.

We hebben hier meerdere keren over gesproken, over de relatie licht en veiligheid en het klopt wetenschappelijk gewoon niet. Dat gaat dan om schijnveiligheid die je dan creëert en juist het tegenovergestelde kan juist gebeuren. Dus ik begrijp niet dat het lid Wijnants dit opschrijft. Het is feitenvrije politiek wat hij hier bedrijft. Ik wil hem vragen, welke wetenschappelijke bronnen heeft hij dan hier voor die beweringen die hij in zijn motie doet?) Voorzitter, de inzet van het lid Bakker en haar partij op verdonkering is natuurlijk bekend vanwege het beschermen van de dieren. En ik denk ook dat dat, volgens mij heb ik dat ook eerder in de commissie MOW ook gezegd, waar het kan het een prima optie is. Maar we weten wel degelijk, en daar zijn ook gewoon onderzoeken voor en ook heel veel ervaringen en kennis die ik heb op basis van gesprekken met mensen in de stad, dat men zich wel degelijk onveilig voelen in donkere omgevingen. Dus ook dit is een manier om wat te doen aan het probleem, geen totaaloplossing maar het helpt wel degelijk en draagt het bij, denk daarbij aan onder tunneltjes of in donkere parken. (Het lid BAKKER: Voorzitter, het lid Wijnants zegt het eigenlijk zelf al, het gevoel. Maar het is dus schijnveiligheid die je creëert. En wat het lid Wijnants doet is in zijn motie vervolgens feitenvrij dat opschrijven alsof het de waarheid is dat het misdadigers afschrikt.

Dat is gewoon niet zo en ook dat het dus de veiligheid bevordert. Dat is niet zo. En u zegt het kan het gevoel bevorderen maar je moet daar wel heel zuiver in zijn in het debat. En dat doet het lid Wijnants niet. Hij moet het gewoon met mij eens zijn, de angst voor vrouwen begint bij de acties van mannen. En dan kun je niet met deze feitenvrije schijnoplossingen komen.) Voorzitter, ik ben benieuwd naar de oplossingen van het lid Bakker dan voor dit probleem. En wel degelijk schrikt verlichting misdadigers af, dat zien we bijvoorbeeld ook in de Wallen waar met verlichting ook drugsdealers en straatdealers kunnen worden weggejaagd. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen:

9

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van het lid Van Berkel inzake het actief inzetten van lokagenten, nr. 241.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - lokagenten in te zetten om seksuele intimidatie in de parken tegen te gaan. Motie van het lid Van Berkel inzake laat elektrische fietsen onze parken niet bederven, nr. 242.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om per direct elektrische fietsen te verbannen uit de Amsterdamse parken. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF: Voorzitter, ik had eigenlijk een iets kortere bijdrage maar als ik dit zo hoor, een van de dingen waar ik heel blij om was toen we begonnen met de termijn was dat er veel meer vrouwen in deze raad woordvoerder Veiligheid waren en Openbare orde. En ik zie gewoon echt het verschil op het moment dat we praten over dit soort thema 's. En dan frustreer ik me dan over dit soort moties waarbij je ziet dat juist de vrouwen in deze raad die er verstand van hebben, die het zelf hebben ervaren, aangeven jongens, dit is symboolpolitiek. Dit is niet wat we nodig hebben, we hebben cultuurverandering nodig, we moeten investeren in zorg, in jeugdzorg, in onderwijs, we moeten ervoor zorgen dat er anders wordt gedacht. En dan hebben we het over camera's.

En dat is wel echt een frustratie en ik ben echt heel erg blij met de emancipatie die deze raad heeft doorgemaakt als het gaat om dit soort problemen die met name vrouwen en ook lhbtiq+-personen raakt. Maar dit is wel heel erg frustrerend. Ik hoop heel erg ook met de toezeggingen die er zijn gedaan in de commissie door de verschillende woordvoerders als het gaat bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat sportclubs worden meegenomen, hoe zorgen we ervoor dat we ook verder gaan in die aanpak als het gaat om die online-intimidatie, dat we daar juist in investeren. Dat doen we ook als raad. Dat doen we ook als gemeente Amsterdam, daar ben ik trots op, daar zijn we echt vooruitstrevend in in de wereld. Maar ik hoop echt dat er naar vrouwen geluisterd wordt. Want dat is voor mij heel erg belangrijk. Het zijn onze ervaringen, we zijn volksvertegenwoordigers die letterlijk onze eigen ervaringen in deze raad brengen om juist oplossingen aan te dragen, laten we die dan ook serieus nemen en wegblijven van die symboolpolitiek. (Het lid WIJNANTS: Ja voorzitter, eens. Alleen, ook het lid Nadif kan niet ook voor de ervaring van alle vrouwen spreken. En ook niet voor de ervaring en de oplossingsrichting van alle vrouwen. Daarover kun je van mening verschillen. Daarover kun je politiek van mening verschillen, kun je feitelijk van mening verschillen, daarvan zijn meerdere interpretaties mogelijk.

En ik ken ook heel veel vrouwen die graag zouden willen wat ik net heb voorgesteld. En dat dan wegzetten alsof dat dan niet zou kunnen, dat is natuurlijk ook een beetje flauw. Dus wel degelijk zijn dit politieke keuzes over hoe je dit wil aanpakken. Over de kern van het probleem en het feit dat er wat aan moet worden gedaan en dat het onacceptabel is, daar zijn we het volgens mij gewoon volledig over eens.)

10

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Waar het mij om gaat is dat het gaat om waar het vandaan komt. Straatintimidatie, seksueel geweld, seksuele intimidatie, dat komt vanuit het gedachtegoed vanuit verschillende culturen. En de groep die het meest vertegenwoordigd is zijn mannen. En daar ligt een probleem en daar moet cultuurverandering komen. En een camera gaat er niet voor zorgen dat iemand niet mij opeens vastpakt als ik gewoon rustig aan het rennen ben in een park. Dat is niet wat er gaat gebeuren. En het serieus nemen van dit signaal en van wat vrouwen zelf ook aangeven, dat is belangrijk. Natuurlijk spreek ik niet namens alle vrouwen. Mijn ervaringen zijn anders dan van andere vrouwen. En ja, ik heb ook vriendinnen die zeggen ik zou het liefst willen dat de hele stad vol met camera’s hangt want ik voel me niet veilig en ik wil dat iemand meekijkt. En tegelijkertijd zijn we heel erg bewust van het feit dat dat niets oplost. Juist met de feiten, met de onderzoeken zoals ook het lid Bakker al eerder zei over verlichting, is het van belang dat we op feiten gaan zitten en dat we juist voorstellen gaan indienen om ervoor te zorgen dat we dit probleem zoveel mogelijk terugdringen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen.

Het lid BROERSEN: Voorzitter, in de weken die volgden op de nieuwsartikelen over de aanranding in parken heb ik heel veel vrouwen gesproken, wij allemaal denk ik, ook met Centrum Seksueel Geweld. We hebben met vrouwen gesproken die aanranding hebben meegemaakt, vrouwen die andere vormen van seksuele intimidatie hebben ervaren, vrouwen die dit recent hebben meegemaakt of maanden geleden. Eigenlijk wil ik zeggen, als je een vrouw bent die nog nooit te maken heeft gehad met seksuele intimidatie, straatintimidatie, dan ben je een uitzondering. En dat is gewoon een hele pijnlijke waarheid. Dus het is goed dat we hierover spreken, maar het is ook heel belangrijk dat we realiseren dat dit een probleem is wat er altijd al is geweest en een probleem is wat er ook altijd zal blijven, of het nu op onze straten is of dat het online is. En de aandacht die er nu is voor dit onderwerp helpt hooguit om het probleem beter onder de aandacht te krijgen, omdat het normaal gesproken onzichtbaar blijft. Onzichtbaar omdat vrouwen zich schamen en niet naar buiten durven te treden, onzichtbaar omdat vrouwen niet altijd serieus worden genomen, omdat daders lastig te vinden zijn en omdat zaken moeilijk te bewijzen zijn. En misschien ook helaas juist omdat het zo vaak voorkomt. We kijken er gewoon simpelweg niet meer van op.

En toch is het elke keer weer pijnlijk om te zien hoeveel vrouwen naar buiten stappen met hun verhaal wanneer er weer eens aandacht is voor dit thema. Het doet ons beseffen dat de strijd tegen seksueel geweld en seksuele intimidatie nog altijd gevoerd moet blijven. Ik ben ook blij met de toezegging van de burgemeester in de commissievergadering voor het onderzoek naar een laagdrempelige manier van melden omdat ik nog steeds veel verhalen hoor van vrouwen die geen aangifte durven te doen. En dit lost natuurlijk het overkoepelend probleem absoluut niet op, maar het kan misschien wel een klein verschil maken. En we zijn daarom ook heel erg blij met de opening van Centrum Seksueel Geweld in onze stad en dienen daarom ook samen met de VVD een motie in om de naamsbekendheid verder te vergroten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik geloof in de kracht van activisme, echte oplossingen en inzet van mannen die gezond en veilig gedrag willen bevorderen bij huidige

11

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

jongens en toekomstige mannen. Grip op laag zelfbeeld, gefrustreerde machteloosheid en onwetendheid, dat is wat we moeten doen om vrouwenhaat te bestrijden. Laten we eerlijk zijn, vrouwenhaat leeft in de kern van het patriarchaat, in het zenuwstelsel van kapitalisme. Het leeft in ons soms op manieren dat we het niet eens herkennen en we moeten allemaal helen hiervan en dat doen wij met echt werk, niet met symboolpolitiek. Vandaar dat ik de moties bijna allemaal afwijs, behalve die ene met het lid Broersen. Echokamers zoals manosfeer radicaliseren en normaliseren geweld. Dat weten wij en we willen daar oplossingen voor, maar we moeten dat doen als samenleving. Dus ik zit hier en ik praat hier ook omdat ik weet dat niet alleen de burgemeester of wij er wat aan kunnen doen. Graag zie ik de toekomst waarin de oplossingen worden ingezet die in de commissie zijn benoemd tegemoet. Maar ik wil toch nog een oproep doen naar iedereen hier die zichzelf identificeert als man en herkend wordt als man in de samenleving, neem uzelf mee als een activistisch instrument van verandering. Ga niet in die vallen trappen waarin het uiteindelijk het probleem wordt van het slachtoffer. Iedere vrouw die u kent heeft het of meegemaakt of kent een vrouw die het heeft meegemaakt. Het is tijd om serieus hiermee om te gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi.

Het lid ABDI: We hebben het er uitgebreid over gehad in het commissiedebat en ik sluit me eigenlijk ook heel erg aan bij een mooie bijdrage van het lid Nadif, ook het lid Broersen en het lid Kabamba. Maar ik vind het wel belangrijk om één ding te zeggen, dat het toch echt wel begint met cultuurverandering. Dat is al paar keer gezegd. En het begint ook met het eindelijk serieus te nemen, want het is wel degelijk een mannenprobleem. En ik denk dat als we dit alleen maar vernauwen tot alleen de openbare ruimte, dat is dus ook een soort illusie. Bijna elke vrouw die ik heb gesproken en elke vrouw die ik überhaupt ken maakt dit mee, of het nu thuis is, of het nu op school is, of op werk is. En zelfs al die dingen die je denkt het is heel subtiel, daar zit de kern van het probleem gewoon wel in. En als wij dat niet serieus nemen en die normen niet met elkaar bediscussiëren, dan zijn we heel ver van thuis. En ik wil voornamelijk ook dat zeggen tegen eigenlijk alle vrouwen in de stad, dat wij als raad en ook dit college en de burgemeester dit heel serieus nemen. Recente aanrandingen op straat zijn natuurlijk uiteraard afschuwelijk, het werd gefilmd, het werd gedeeld, het werd overal verspreid. En ik was ook heel blij met toezeggingen die inderdaad zijn gedaan over Offlimits bijvoorbeeld, maar ook als het gaat om te kijken hoe we die aangiftebereidheid kunnen vergroten.

Toch heb ik nog een laatste vraag, want het viel mij echt op dat het bij heel veel mensen ook niet bekend is, onder slachtoffers maar ook niet onder daders, dat dit gewoon strafbaar is. En ik zou graag willen weten hoe we dit ook veel meer kunnen verwerken in onze eigen campagnes, hoe we dit ook op school maar ook in de zichtbaarheid op straten. Want dat is een ding dat mij heel erg opviel in de gesprekken die ik heb gevoerd, dus dat wil ik nog aan de burgemeester meegeven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. JA21 snapt prima dat fatbikes niet de oorzaak zijn van de aanrandingen die plaatsvinden in de Amsterdamse parken. Maar fatbikes vormen wel een identificeerbare gemene deler onder die aanranders van joggende vrouwen. En bij wijze van symptoombestrijding lijkt het ons een goed idee om onwelwillende

12

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

sujetten te verdrijven uit de Amsterdamse parken en hopelijk kan de vrouwelijke populatie van Amsterdam dan voortaan weer veiliger hardlopen. Helaas kunnen we niet alleen fatbikes verbannen, daarom dienen wij een motie in om alle elektrische fietsen uit de parken te weren. We zullen het probleem er niet mee uitbannen en het zal ook de diepere oorzaak niet wegnemen, maar het veranderen van the hearts and minds van de daders is iets van de lange adem. En het symptoom bestrijden kan op korte termijn en lijkt ons een goed begin. Voorzitter, we mogen ons best afvragen hoe we willen dat onze parken zijn. Wat JA21 betreft is het een plek voor mensen om rust te vinden en we kunnen ons sowieso afvragen of we gemotoriseerd vervoer in die mix willen. Tevens dienen we een motie in voor de inzet van lokagenten. Op deze manier wordt het makkelijker om daders op heterdaad te pakken en te vervolgen. Dat lijkt ons wel het minste wat we kunnen doen. (Het lid BROERSEN: Een korte ja-nee-vraag, als een auto naast mij stopt op straat en die roept iets naar mij vanuit de auto, is er dan een elektrische fiets of een fatbike?) Voorzitter, daar ga ik niet op antwoorden.

(Het lid BROERSEN: Als ik over straat loop en er komt iemand naast mij lopen en ik voel me onveilig en diegene roept iets naar mij, heeft dat dan iets te maken met een elektrische fiets of een fatbike?) Voorzitter, ik weet wel waar het lid Broersen heen wil, maar het is ook zo dat een pistool is ook niet de oorzaak van een moord. Dat is degene die hem bedient. (Het lid BROERSEN: Volgens mij is mijn punt wel duidelijk. Maar dit is een probleem wat zoveel dieper ligt en het hele debat hier gaat over het feit dat het probleem dieper ligt dan dit, dat veiligheid niks te maken heeft met camera's, met verlichting, met het verbieden van fatbikes in parken. Erken dat nu eens. Daar begint het, het is een probleem dat dieper is dan dat. Kap met die symboolpolitiek, alstublieft.) Ik heb ook niet niet-erkend dat het een diepere oorzaak heeft. Alleen de vraag hoe je dat gaat aanpakken is een stuk ingewikkelder dan dat je nu alvast probeert om iets te doen hieraan. (Het lid KABAMBA: Voorzitter, een van de diepe kernen van vrouwenhaat is het niet luisteren naar vrouwen. En vrouwen hebben hier met zijn allen precies hetzelfde gezegd. Mijn vraag aan het lid Van Berkel is, gaat u vanaf vandaag wel luisteren?) Voorzitter, ik word hier wel een beetje boos om. Want het lid Kabamba vertegenwoordigt niet alle vrouwen.

Ik heb een hele grote groep vrouwen om mij heen hier in de stad en daar hoor ik ook andere verhalen van dan wat zij hier verkondigt. (Het lid MOESKOPS: Los van het feit dat een e-bike gewoon ook een fiets is in de wetgeving en het dus niet kan denk ik eigenlijk dat voor het lid Van Berkel hetzelfde geldt als eigenlijk voor het lid Wijnants als het gaat om de ingrepen op de openbare ruimte. Ik denk dat we daar dingen kunnen doen, maar bent u het niet met mij eens dat wij gewoon aan de vrouwen in die parken en om die parken heen moeten vragen wat ze nodig hebben in plaats van dat u het nu weer aan ze oplegt?) Ja, dat heb ik ook gevraagd maar we moeten alles doen om dit probleem aan te pakken. En hier wordt al de hele tijd gesproken alleen maar over de onderliggende oorzaak.

13

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Hoe wil je dat dan gaan aanpakken? Je zult ook snel iets moeten doen om die vrouwen veiligheid te kunnen bieden in die parken waar zij dit meemaken. (Het lid IJMKER: Voorzitter, het is eigenlijk bijna meer een punt van orde. Want de motie die het lid Van Berkel indient is al ingediend en aangenomen vorig jaar over een verbod op fatbikes in parken. Overigens ook de enige keer dat GroenLinks Amsterdam positief op PowNed is geciteerd. Maar dat is een andere discussie. Dus die motie lijkt me totaal overbodig.) Het onderscheid tussen andere e-bikes en fatbikes is moeilijk te maken. Dus dit voorstel gaat over alle e-bikes. En het is mooi dat er in ieder geval dan al een voorstel heeft gelegen in die strekking, want dan kan GroenLinks dat nu dus ook steunen. Dat is mooi. (Het lid NADIF: Voorzitter, ik heb echt met verbazing zitten luisteren hiernaar. Ik vind dit echt onzinnig. Er wordt hier symboolpolitiek op een niveau uitgevoerd waar ik soms niet eens bij kan. Terwijl we hier horen van vrouwen, ook zelf met ervaringen, dit moet anders. Er wordt al aangegeven, de motie die is ingediend over die elektrische fietsen is al ingediend. U heeft uw onderzoek gewoon niet gedaan, zeg ik via de voorzitter.

En om heel eerlijk te zijn, even lekker op Twitter kijken of op X en dan kijken wat scoort lekker goed en dat lekker online gooien, dat is waar we weer de zoveelste keer gewoon getuige van zijn terwijl we zien dat vrouwen echte problemen hebben. Om dat echt serieus te nemen, dat zou JA21 sieren en dat doet JA21 weer niet.) Jammer dat het lid Nadif twijfelt aan mijn integriteit om te proberen met voorstellen te komen. Maar van de coalitiepartijen heb ik in ieder geval ook geen enkel concreet voorstel gehoord om deze problematiek in die parken aan te pakken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Ik doe dit even als een van de niet-deelnemers aan dit debat. Volgens mij vinden heel veel raadsleden dit een belangrijk debat, dan moet daar tijd voor zijn. Ik snap dat een bestuurder soms weg moet, maar dan moeten we daar iets op bedenken. Maar ik denk wel dat we dit debat de ruimte moeten geven en niet zo kunnen afkappen. Burgemeester HALSEMA: Maar ik wil het debat natuurlijk helemaal niet beklemmen. Wat mij betreft kan het daarna doorgaan. Ik heb een spoedvergadering die is aangemeld van tevoren, dat was bekend toen de agenda hier werd opgemaakt voor vanmiddag. Dus daar kan ik gewoon even niks aan doen. Als u langer wil doorgaan, dan zal er een pauze in moeten zijn. (Het lid NADIF: Ik wil gewoon even rechtzetten dat dat gewoon niet klopt.

We hebben meerdere voorstellen gedaan, van iedereen hier zijn er ook toezeggingen geweest om dat te doen. Ik vind het gewoon een regelrechte leugen. Ik vind het lelijk. En als het lid Van Berkel zegt ik twijfel aan de integriteit van JA21, ik twijfel niet, ik weet het al. Ik weet het gewoon en ik vind het echt laag wat hier nu gebeurt.) Het lid VAN BERKEL: Een laag niveau, ik hoor allemaal dit soort dingen. Ze komt zelf helemaal niet met plannen, dus ik wil het hier gewoon bij laten. Wij hebben voorstellen

14

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

die concreet zijn waarmee we kunnen proberen om de veiligheid van vrouwen in de parken te vergroten. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde niet het debat onder druk zetten, ik moet alleen er zo meteen wel eventjes tussenuit. Wij hebben dit ook uitgebreid besproken in de commissievergadering en ik zou er toch een algemene opmerking over willen maken, want er bekruipt mij ook ongemak als ik naar het debat luister. Ik geloof dat niemand in deze zaal aanranding en verkrachting van vrouwen relativeert, niemand, maar dan ook echt niemand. Ik geloof dat we er geen ideologisch debat over hoeven te voeren omdat iedereen eigenlijk hetzelfde uitgangspunt kent. Ik denk wel dat er verschil van mening over de oorzaken kan zijn en daar sluit ik me bij een aantal sprekers aan. Dat is een diepe cultuur van vrouwenhaat die we in het Westen kennen en niet alleen hier, die wereldwijd zo is. We weten in elke oorlog, op elk moment zijn vrouwen altijd, om het maar even onparlementair te zeggen, het eerst de lul. Ze worden gebruikt in strijd, verkrachting is een wapen in oorlog, et cetera, et cetera. En je ziet helaas met de komst van nieuw conservatisme ook in het Westen nieuwe haat tegen vrouwen opkomen. Dat is een buitengewoon ingewikkeld en hardnekkig probleem en dat zullen we moeten adresseren.

Wij proberen hier op een lokale schaal oplossingen te vinden voor intimidatie, aanranding en verkrachting van vrouwen. Dat is heel ingewikkeld. En ik moet wel zeggen dat als ik sommige oplossingen hoor, dat ik het gevoel heb mensen het delict niet helemaal begrijpen. Het is namelijk niet zo dat aanranders en verkrachters of mensen die intimideren, zich ophouden in kluitjes, herkenbaar op de Zeedijk vanwaar ze kunnen worden opgejaagd en vervolgens gevangengezet. Het kenmerk van dit soort delict is dat mensen proberen te ontsnappen aan elke vorm van zichtbaarheid. En dat maakt ook de melding en de aangiftes zo lastig en ook vervolging en veroordeling. Het is heel vaak ‘he said, she said’. Dat maakt het tot een ontzettend ingewikkeld delict. Neemt u maar van mij aan dat als wij in een park een hotzone zouden kennen, een plek waar ze altijd komen, dan zou de politie daar in grote getale aanwezig zijn en het zou zich vervolgens verplaatsen. Als er intimidatievrije zones gemaakt zouden kunnen worden die zouden betekenen dat aanranders er verre van zouden blijven en alleen nog maar op andere plekken in de stad zouden komen, we zouden het onmiddellijk doen. Maar het zijn natuurlijk eigenlijk symbolische en daarmee toch ook een beetje onzinnige maatregelen. Wat mij betreft is Amsterdam in zijn geheel een intimidatievrije zone.

Alleen al de suggestie dat we hem zouden moeten inrichten zou kunnen betekenen dat je het op andere plekken wel zou mogen. Dat is niet aan de hand. En over de over de fatbikes, ja daar wil ik verder kort over zijn. U noemt het identificeerbare kenmerk bij aanranden. Ja, volgens mij is dat een piemel en niet de fiets. Ja. En ik denk eigenlijk dat het lid Broersen er verder wel gehakt van maakte en daar sluit ik me gemakshalve maar even bij aan. En verder is er geloof ik al een motie aangenomen. Ik ga naar de moties. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, we hadden het gisteren over dus dat nieuwe asielzoekerscentrum in Zuidoost. Dus de mensen komen uit zeer patriarchale culturen, Eritreeërs, Syriërs, ga maar door. En dan is het toch zo dat dat nieuwe asielzoekerscentrum, de wethouder zei dat gewoon heel fout, dat is zijn drie parken, Diemerpark, Gaasperpark en nog een ander

15

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

park aansluitend op dat centrum. Dus dat is gewoon de kat op het spek binden voor aanrandingen. Dus dat moet je niet doen.) U zegt eigenlijk hier, en ik vat het maar eventjes handzaam samen, u zegt eigenlijk dat asielzoekers potentiële verkrachters zijn. Dat is wat u zegt. Dat is van een schadelijkheid die ik werkelijk ... Het gaat hier om mensen die vluchten voor oorlog en vervolging. Ja, er zitten mensen bij die te licht worden bevonden en terug moeten en er zitten mensen bij die met gerede redenen zijn gekomen. En ik kan u één ding vertellen, asielzoekers weten dat aanranding en verkrachting tegengeworpen wordt en dat ze daarmee de kans op asiel aanzienlijk kleiner maken en zelfs verkeken wordt. Dat maakt dat die kans niet groter is. Maar alleen al de suggestie is werkelijk schandalig. Gaat u eens in de westerse cultuur kijken hoe daar in het verleden maar ook nu omgegaan wordt met vrouwen, kijkt u naar de vrouwenhaat die we op dit moment kennen in ons publieke debat, daar heb je echt geen asielzoekers voor nodig. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het centrale punt is natuurlijk dat zulke grote parklandschappen gewoon niet te controleren zijn. Dus de veiligheid dag en nacht is niet te waarborgen. Dat is het punt.) Voorzitter, als het lid Van Schijndel hiermee de suggestie zou willen wekken dat we van onze parken af moeten, dan moet hij bij een andere bestuurder zijn.

Ik ga naar de moties. Het beleidskader voor de inzet van tijdelijk cameratoezicht in de Amsterdamse parken te herijken, dat is onnodig. Het huidige beleidskader biedt al ruimte om langdurig cameratoezicht in te zetten, ook in de parken. Zo is bijvoorbeeld in het Oosterpark vorig jaar al een cameraplek langdurig aangewezen tegen drugsoverlast. Maar daar zit iets in, daar verzamelen mensen zich, daar zet je een camera bovenop, dat heeft zin. Maar bij een delict als intimidatie of aanranding heeft het gewoon geen zin. Want dan moet je namelijk alle paden, alle bossages, alle plekken zul je dan gewoon van cameratoezicht moeten gaan voorzien. Ik bedoel, hang een drone boven een park, dat komt eigenlijk op hetzelfde neer, en controleer iedereen permanent. Amsterdam even, want u zei dat u vindt dat wij te terughoudend zijn in cameratoezicht, er is geen stad in Nederland die zoveel cameratoezicht kent, publiek, strafrechtelijk en privaat, als Amsterdam. Ik heb u de cijfers daarvan vorig jaar nog gegeven. Mij verbaast altijd dat niet de andere kant van het politieke spectrum in opstand komt tegen de schending van de privacy die dat ook zou kunnen betekenen. Dus ik ontraad deze motie. Het doet niks, we kunnen het al. Dan bevorderen naamsbekendheid van het CSG, ik vind deze motie veel te beperkt en veel te bescheiden.

Als u mij werkelijk wil helpen, het SCG is een fantastische uitvinding. Ik ben er zelf heel trots op, ik heb aan de wieg ervan gestaan en het wordt met ongelooflijk veel enthousiasme gedaan. Ik zou hem dag en nacht open willen hebben. Ik zou inderdaad permanent campagne willen kunnen voeren om de naamsbekendheid voor de hele regio, want het is een regionaal centrum, het inloophuis, heel erg bekend te kunnen maken. Ik heb geld nodig. Dus als u iets wil, komt u dan met een motie die veel verder gaat en ook dekking geeft. Want wat hier staat, dat doe ik al. (Het lid WIJNANTS: Nee voorzitter, dat is ook zo. We gaan natuurlijk weer richting de Voorjaarsnota en begroting en ik denk dat het ook goed is om daar als de coalitiepartijen ook het college meeluistert om daar ook wat te gaan doen. Wij zullen als VVD ook voorstellen daarvoor doen, hopelijk met steun van de brede raad. Maar dat laat onverlet dat deze motie aan zichzelf nog wel merites heeft om de bekendheid ervan te vergroten en ook

16

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

specifiek om die aangiftebereidheid wellicht daar te verhogen, omdat juist daar zo'n drempel zit.) Maar ik hoef niet te onderzoeken hoe de naamsbekendheid vergroot moet worden. Ik bedoel, we weten wel hoe dat moet. Ik heb bijvoorbeeld op persoonlijke titel heel recent nog een brief aan alle huisartsen geschreven om ze erop te attenderen om patiënten of mensen bij wie ze het vermoeden door te sturen. We hebben een campagne gevoerd een halve maand, maar je ziet dat het tot nu toe te weinig doet. Dus zorgen dat het alsmaar open is, het de tijd geven, ook niet te snel negatief beoordelen is volgens mij ook heel erg belangrijk. En ik heb vooral extra geld nodig. Daar komt het eigenlijk toch wel op neer. Ik bedoel als u dit per se wil, ja hij is ook ongevaarlijk, de motie. Dus ik heb er ook geen last van. Dan de motie verlichte parken, ja ik moet me aansluiten bij de redenering van het lid Bakker en daarbij volgt hij ook een beetje wat ik net al zei over die camera's. Ik bedoel het gaat niet om dat je op een grasveld een extra lichtbak zet, maar het gaat erom dat je op alle paden overal licht zou moeten zetten. Daarbij teken ik ook nog even aan dat eigenlijk de aanrandingen op klaarlichte dag waren in de parken. Dat was helemaal niet ’s avonds, dat is gewoon op klaarlichte dag.

Dus deze motie, één het helpt niet, twee het is buitengewoon kostbaar, die aanrandingen gebeuren ook overdag. Dus ik ontraad deze motie. De VOORZITTER: er zijn nog twee moties, motie 241 van het lid Van Berkel en motie 242 van het lid Van Berkel. Die zijn net binnengekomen. Burgemeester HALSEMA: Oh, lokagenten, nee toch? Ja, maar hoe hardleers kun je zijn? Namelijk, dit is geen bevoegdheid van mij. Het is een bevoegdheid van het Openbaar Ministerie, en dat heb ik u al heel vaak uitgelegd, waar er landelijk over geoordeeld kan worden of je überhaupt lokagenten inzet. Het Openbaar Ministerie is hier een fervent tegenstander van. En dat komt omdat het namelijk aan uitlokking grenst waarbij je nat gaat in de rechtszaal. Dus lokagenten is een slecht middel. Wilt u dan lokvrouwen gaan inzetten? Ja, ik denk echt dat dat een heel slecht idee is en ik ontraad deze motie. Maar het valt toch echt buiten mijn bevoegdheid, dus ik kan het helemaal niet. Maar ik hoop ook dat, want u kunt nog acht keer komen met wij willen lokagenten, ik ga daar echt niet over. Het is het landelijk Openbaar Ministerie dat erover gaat, niet ik. Dan, ik neem aan die fatbikes? Die ontraad ik. De discussie wordt gesloten. Economische Zaken 32.

Kennisnemen van afdoening motie 696.23 van lineair naar circulair VN2025007140 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Krom inzake ontwikkel een grondstoffenbegroting, nr. 240.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

17

Jaar

2025

Vergaderdatum 12 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

jaarlijks een grondstoffenbegroting op te stellen, daarbij eventueel gebruikmakend van de monitor circulaire economie; naast het materiaalgebruik binnen de gemeente ook de veroorzaakte milieuschade op te nemen in deze grondstoffenbegroting.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, zoals al in de commissie besproken zijn we blij met een deel van de uitvoeringsagenda en het is belangrijk dat de gebouwen klimaatneutraal worden en dat het mkb verder ondersteund wordt met energiezuinige maatregelen. Maar als je ook echt naar een circulaire economie toe wilt, dan moet je het ook hebben over de grote hoeveelheden fast fashion in de stad. En naar schatting is voor één T-shirt 2.700 liter water nodig en de textielbranche is de op twee-na-grootste bron van watervervuiling in de wereld. En daarnaast verkoopt fast fashion wegwerpartikelen, er is niks circulair aan. Gelukkig is in de Uitvoeringsagenda Circulair een strategie opgenomen om het mkb te ondersteunen en te motiveren richting een circulaire economie. Maar wat doen we nu met ondernemingen, industrie en andere bedrijven die niet mee willen? En ik heb er niks over kunnen terugvinden, dus ik denk dat het belangrijk is dat we als Amsterdam ook daar een visie op ontwikkelen. Dus mijn vraag aan de wethouder, is hij bereid om daarnaar te kijken, mee aan de slag te gaan en daar iets over terug te koppelen aan de raad? En dan heeft Amsterdam als doel een 50 procent reductie van materiaalgebruik in 2030.

Echter we hebben op dit moment geen systeem om dat te monitoren, dus daar dienen we ook een motie voor in. En we vragen eigenlijk om een grondstoffenbegroting zodat je kan monitoren of je op koers zit met die reductiedoelen. In de afdoening zegt de wethouder, bij de herziening van het beleid richting 2030 bij de start van het volgende college wordt een geïntegreerde aanpak circulaire economie uitgewerkt die zich vertaalt in één beleidsstuk in lijn met de motie. En ik blijf dit nog een beetje spannend vinden. Ik ga ervan uit dat de wethouder bedoelt we gaan vanaf 2026 verder met één integrale agenda. Klopt dat? En zo ja, hoe wordt de raad hierin meegenomen? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Dank, voorzitter. Een goede motie van het lid Krom. Ik sluit me ook aan bij haar vragen. Ik had nog een andere vraag, namelijk inderdaad die ene zin die het lid Krom ook al citeerde, daar staat bij de herziening van het beleid richting 2030 wordt een geïntegreerde aanpak uitgewerkt die zich dan gaat vertalen in één economisch beleidsstuk. Die zin moet je echt drie keer lezen om te weten wat er staat en eigenlijk weet ik nog steeds niet helemaal wat er staat.