20250611 gemeenteraad verslag avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2025 11 juni 2025 2 juli 2025 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 11 JUNI 2025

Avondzitting op woensdag 11 juni 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitters: Kune Burgers en Suleyman Aslami Plaatsvervangend griffier: Dafne Struijk Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering om 19:30 uur 15. Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel Maak van Amsterdam je thuis van het lid Heinhuis en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2025-008135 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Havelaar inzake digitaal welkomstpakket voor internationale nieuwkomers, nr. 194.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Als aanvulling op het initiatiefvoorstel Heinhuis een digitaal welkomstpakket te ontwikkelen voor internationale nieuwkomers; - dit digitale welkomstpakket te laten bestaan uit: - een persoonlijk welkomstbericht van de burgemeester; - een uitnodiging om als 'gast van de raad' een raadsvergadering bij te wonen; - informatie over rechten en plichten als nieuwe Amsterdammer - praktische tips over hoe je een goede buur bent in Amsterdam (denk bijvoorbeeld aan informatie over afval in de stad) - te onderzoeken hoe dit pakket automatisch verstrekt kan worden aan internationale nieuwkomers; - de raad te informeren over de uitwerking van dit digitale welkomstpakket.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis.

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dank u wel voor het woord. En fijn om hier vandaag, nadat we dit voorstel een jaar geleden in de commissie hebben besproken, en ja daar zat wat tijd tussen, maar vandaag hier in de raad te bespreken. En wat we vandaag bespreken lijkt veel op het oorspronkelijke voorstel, maar het heeft ook wat wijzigingen. En dat heeft ermee te maken dat we natuurlijk een mooi debat met elkaar gevoerd hebben in de commissie, maar ook dat ik vele gesprekken ook na het voorstel, die had ik al in aanloop naar het indienen van het voorstel gevoerd, maar daarna kwam het nog meer in het nieuws en kwamen er nog meer mensen op me af eigenlijk met goede ideeën, die wilden meedenken en die eigenlijk hier een bijdrage aan wilden leveren. En dat vond ik ontzettend mooi, dat hele proces, want dat is natuurlijk precies waar dit voorstel over gaat, zorgen dat Amsterdam een stad is waar iedereen een bijdrage aan kan leveren, waar iedereen mee kan doen en waar iedereen zich thuis kan voelen. En dat is niet altijd vanzelfsprekend, want Amsterdam is een geweldige stad, is een mooie stad, is een stad die gebouwd is op migranten, op migratie. Dat tekent onze stad en dat maakt onze stad natuurlijk juist zo mooi. Maar dat is niet altijd vanzelfsprekend en dat blijkt ook uit verschillende onderzoeken.

Dus juist ook de internationale kennismigranten, waar dit voorstel over gaat, geven zelf vaak aan te maken te hebben met eenzaamheid. En ik hoorde dat ook terug in de gesprekken die ik voerde, dat het ook niet makkelijk altijd is om in Amsterdam je thuis te vinden, omdat Amsterdammers hoe leuk ze ook zijn soms ook een beetje nukkig kunnen zijn, vast in hun eigen vriendengroep, of meteen direct eigenlijk overschakelen naar Engels als iemand juist heel graag Nederlands wil leren. Ik denk dat dit signalen zijn die iedereen die weleens met internationals in de stad spreekt zal herkennen. En dat zijn eigenlijk ook de signalen die ik van verschillende mensen terugkreeg. En eigenlijk valt me op dat heel veel mensen willen er een bijdrage aan leveren, alleen er is één groep in de stad waarvan ik denk die mogen er wel een stapje bij zetten. En dat is ook de groep waar dit voorstel zich op richt, en dat zijn de internationale bedrijven. Want die bedrijven hebben veel mensen in dienst, hebben een grote groep werknemers die zij een salaris verschaffen hier in de stad, maar werken is natuurlijk maar één stukje van je leven. Je leven gaat over meer dan werken alleen. Het gaat ook over in welke plek ben ik thuis en hoe kan ik echt onderdeel worden van die stad. En dat is ook een ontwikkeling die we zien.

Want waar we eerst ook nog spraken over de term expats, en ook daar heb ik van geleerd en dat beschrijven we nu als internationals, want door veel mensen werd die term toch een beetje als negatief ervaren. En die term komt ook uit een tijd dat expats tijdelijk waren, dus ze kwamen voor een paar jaar en werden dan verplaatst naar een ander kantoor om daar voor een paar jaar te werken en gingen zo eigenlijk over de hele wereld. En dat is best veranderd. Dus wat je nu vaak ziet is, en dat begrijp ik heel goed, want zelf ben ik ook ooit hier gekomen en nooit meer weggegaan, dat mensen veel langer hier blijven dan oorspronkelijk gedacht. En dat is ook de gedachte achter dit voorstel. We zien dat een grote groep nieuwkomers hier blijvend zich vestigt. Alleen we zien ook dat het soms moeilijk is om dan helemaal onderdeel te worden van de stad en je echt in de stad je helemaal dus je thuis te kunnen voelen. En in dit voorstel willen we een bijdrage daaraan leveren door in gesprek te gaan met het bedrijfsleven, het bedrijfsleven aan te spreken op hun verantwoordelijkheid ook voor hun werknemers.

En bovendien het gesprek ook aan te gaan met de verschillende partijen in de stad die ervoor kunnen zorgen dat er een mooi programma ontwikkeld wordt, dat mensen kennis kunnen maken met het vrijwilligersleven in Amsterdam, met het culturele leven in Amsterdam en natuurlijk ook een handreiking kunnen krijgen om die Nederlandse taal te leren. Want dat is nou eenmaal de makkelijkste manier om met een Amsterdammer in contact te komen, is door met elkaar in gesprek te

2

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gaan. Dus dat is dat waar dit voorstel een bijdrage aan wil leveren en dat wilde ik eigenlijk alleen verder nog even toelichten (Het lid SCHMIT: Ik kan me inderdaad een jaar geleden een goede discussie herinneren tussen het lid Heinhuis en mijzelf over dit voorstel. En ik zie ook dat het voorstel herschreven is. Ik heb het ook met veel belangstelling gelezen. En dan roept mij toch de vraag op als ik dit voorstel lees van welk probleem wil nou het lid Heinhuis met dit voorstel oplossen? Wat is nou het probleem wat we hier met zijn allen willen oplossen?) Volgens mij werkt dat twee kanten op. En dat is enerzijds wat ik al aanhaalde, onderzoeken onder internationals zelf waaruit blijkt eigenlijk dat mensen vaak eenzaam zijn. En in datzelfde onderzoek wordt bijvoorbeeld gevraagd wat kan een lokale overheid nou doen om dat makkelijker te maken, om het makkelijker te maken om onderdeel te worden van deze stad. En een aantal van die voorstellen die de internationals zelf doen, dat zijn precies de voorstellen die ook in dit voorstel staan. Dus dat is de ene kant van het probleem, dat mensen zelf ervaren dat het best ingewikkeld soms is om als nieuwkomer in deze stad te komen. En de andere kant is natuurlijk dat je in de stad wel ziet dat mensen makkelijk langs elkaar heen leven, het is een grote stad, het is een drukke stad.

En mijn partij staat juist voor verbinding, voor een stad als plek van ontmoeting waar we elkaar treffen en waar we dus niet allemaal, en dat zie je ook bijvoorbeeld in het onderzoek van het SCP terug, dat hoogopgeleide mensen vaak in hun eigen bubbel blijven. Dat zijn dingen waarvan ik denk dat moet je proberen te doorbreken, dat probeer ik met talloze voorstellen. En dit voorstel is daar ook een bijdrage aan. (Het lid SCHMIT: Nu kan ik het met het lid Heinhuis wel vinden dat we moeten werken aan de sociale cohesie. Maar waar ik nog steeds in het voorstel een beetje een probleem mee heb is dat we zeggen die sociale cohesie komt onder druk te staan door wat we nu noemen de internationals. Vindt het lid Heinhuis het eigenlijk eerlijk, dat we die link maken tussen de sociale cohesie en internationals?) Wat ik wel zelf ook lastig vond in het eerdere debat is dat er eigenlijk best wel een soort frame werd neergelegd alsof ik alle oorzaken van de problemen bij een groep mensen neerleg en alsof ik überhaupt bezig ben met die schuldvraag. En dat is niet wat centraal staat in dit voorstel. In dit voorstel gaat het over hoe houden we een stad bij elkaar. Hoe zorgen we dat mensen elkaar ontmoeten en hoe zorgen we dat het internationale bedrijfsleven ook daarvoor haar verantwoordelijkheid neemt. Want zij moeten wat mij betreft meer zijn dan alleen een werkgever die salaris uitbetaald.

Dat is de manier waarop ik naar de stad kijk en dat is de reden waarom ik dit voorstel heb geschreven. (Het lid SCHMIT: Ik ben blij met de nuance die het lid Heinhuis hier aanbrengt, dank daarvoor. Ik zag ook nog in dit voorstel, dankzij de internationals, de expats, zien we dat de huizenprijzen stijgen. Terwijl we ook weten, vorig jaar 11 procent huisstijgingen is 0,9 dankzij expats. Kan het lid Heinhuis ook reflecteren op die constatering?) Ik hoorde eigenlijk het antwoord al ook in de vraag zelf zitten, dus dat begrijp niet helemaal. Ik zou wel nog willen zeggen, het lid Schmit zegt dat ik nu deze nuance aanbreng, maar deze nuance, zo stond het wel echt in het voorstel al opgeschreven. Maar ik denk wel dat het belangrijk is als je het hebt dan over die huizenmarkt, en dat is nog een vrije markt, ja marktwerking gaat daar zijn vrije gang. En ik geloof dat ik niet een liberale partij nou per se moet gaan uitleggen hoe marktwerking werkt. Maar als er veel mensen met hoge inkomens de stad in komen, dan doet dat ook wat met de prijzen op die vrije markt.

3

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid BROERSEN: Ik ben ook blij om te zien dat eigenlijk in het nieuwe voorstel van de PvdA ook het sociale randje van de PvdA weer terugkomt. Want na het eerdere debat in de commissie werd wel duidelijk dat ik dat toch een beetje miste. Ik ben nou wel benieuwd, het voorstel is nu meer gericht op ook de eenzaamheid van bijvoorbeeld veel internationale studenten. Ik herken dat beeld heel erg. Ik ken die onderzoeken ook. Maar ik vraag me toch af waarom de PvdA daar niet in de eerste instantie was begonnen met het voorstel en dat het in eerste instantie gericht was op die sociale cohesie. Want op zich is dat probleem van eenzaamheid onder internationale studenten echt wel bekend.) Dit stond wel ook in het oorspronkelijk voorstel. Ik heb er alleen nog meer aan toegevoegd na de gesprekken. Maar dit was wel degelijk al onderdeel van het allereerste voorstel. (Het lid BROERSEN: Ja, alleen was het voorstel toch wel heel erg gericht op die sociale cohesie. D66 refereerde al naar de schuld, ik wil eigenlijk wegblijven van dat woord. Maar het was wel heel erg gericht op de individuele persoon en niet op de bedrijven waarvan u nu ook echt terecht aankaart, die bedrijven wil ik graag oproepen tot hun verantwoordelijkheid. Dus ik miste dat toch een beetje.

Dus waarom heeft dat niet een grotere rol gekregen in het voorstel en werd het daar in het eerste originele voorstel als bijzin benoemd?) Zonder dat ik hier nu in detail de verschillen ga opnoemen na de wijziging, maar de wijziging is in die zin, het is altijd een voorstel wel geweest dat gericht was op het internationale bedrijfsleven. Het ging altijd over de verantwoordelijkheid van bedrijven, ook in het eerdere voorstel ging het al over dat wederkerige vestigingsbeleid, een heel lastige term om te zeggen je moet allebei wat doen in de stad als je je daar wil vestigen. Dus dat was wel degelijk erin. Ik denk alleen wat ik zelf heb gemerkt eigenlijk in het vorige debat, en dat is misschien ook goed om hier te noemen, dat het een gevoelig onderwerp is als je het over migratie hebt. Want laten we heel eerlijk zijn, we leven in een land wat best wel heel veel onder de invloed zit van extreemrechts-populisme op dit moment. En dat maakt dat zo'n onderwerp meteen heel gevoelig is en dat meteen allemaal mensen denken ga je dan nu ook de schuld bij een groep leggen. En ik snap die gevoeligheid, want ik zie ook hoe het nationale debat gevoerd wordt en hoe dat gekaapt wordt door extreemrechts en al hun uitingen als het gaat over nieuwkomers in ons land. Ik heb met dit voorstel juist willen laten zien dat je ook op een andere manier over nieuwkomers kunt praten.

Namelijk hoe zorg je ervoor dat we met zijn allen die nieuwe samenleving samen gaan vormgeven. En dat vond ik zelf ook heel mooi, een avond die ik een tijdje geleden samen met collega IJmker heb georganiseerd, dat een van de aanwezigen bij die avond ook zei, wow wat positief, wat een fijne manier om met elkaar in gesprek te gaan, met elkaar, niet alleen over elkaar, maar juist samen nadenken hoe kunnen we deze stad vormgeven. Dus ik vond dat juist eigenlijk heel erg mooi dat dit daar ook uit naar voren kwam. (Het lid BROERSEN: Ik begrijp heel erg het punt wat het lid Heinhuis aankaart over dat juist door het politieke klimaat dit debat ook in één keer heel gevoelig kan worden. Maar ik denk aan de andere kant dat als er meerdere partijen in deze raad zijn die het allemaal toch wel opvalt dat er toch een schuld wordt gelegd bij een internationale community, dat wij daar allemaal heel erg voorzichtig mee zijn. Dus dat zegt misschien toch wat over de eerste benadering van het voorstel. Maar goed, nu wordt het een beetje wellesnietes-discussie, denk ik. Ik denk dat ik daar helemaal geen

4

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zin in heb en het lid Heinhuis denk ik ook niet. Laten we in ieder geval komen tot het feit dat ik nu het nieuwe voorstel wat de PvdA heeft ingediend kan steunen omdat ik het echt een stuk socialere benadering vind en ik blij ben dat PvdA die route heeft gekozen.) Dan vind ik dat een mooi compliment en dan laat ik het daarbij. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, laat zogenaamd extreemrechts ook maar eens wat zeggen. Ik denk dat het echt een tandje minder moet, heel wat tandjes minder. Niet alleen met de asielmigratie, ik wijs even op mijn stuk, vind ik een leuk stuk eigenlijk wel, in de Telegraaf van vandaag. Het punt is dat ook sociaaldemocraten een beetje realistisch moeten worden. En nou wijs ik op Socialisme & Democratie, het blad van de Wiardi Beckman Stichting van afgelopen oktober, dat is een heel lang pleidooi, vijfduizend woorden, dat is typisch PvdA, heel veel woorden. Maar de strekking is precies dezelfde als die van mijn stuk vandaag in de Telegraaf dat dat we dat asielbeleid rigoureus anders moeten gaan inrichten. Dus dan krijg ik dus gewoon medestanders uit de Partij van de Arbeid, uit de Wiardi Beckman Stichting. Ik kan u de link naar het artikel sturen. Stelt u daar prijs op?) Voorzitter, ik kan u mededelen ik heb een abonnement op dat tijdschrift waar u het over heeft, dus dat artikel ga ik vast voorbij zien komen.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen Het lid BROERSEN: Voorzitter, ik heb een korte bijdrage maar ik denk dat het meeste in het korte interruptiedebatje ook wel een beetje gezegd is. Ik ben heel erg blij om te zien dat het voorstel nu veel meer een positieve wending heeft gekregen. En waar het voorstel eerst een beetje aanvoelde als het aanwijzen van internationals als toch wel oorzaak van een probleem, is het nu heel erg gericht op dus het tegengaan van de eenzaamheid van deze groep. En dat vind ik een hele mooie ontwikkeling. Want laten we wel wezen, de onderzoeken zijn bekend, veel internationale kennismigranten voelen zich hier ook echt best wel eenzaam. Ze komen naar Amsterdam voor hun werk maar het sociale vangnet ontbreekt vaak en het gevoel van thuis zijn komt daarmee ook gewoon niet vanzelf. En het voorstel zet een stap in de goede richting, meer aandacht voor echt die ontmoeting, voor de ontwikkeling van taal en ook van cultuur. Het enige wat ik nog een beetje mis is de wederkerigheid. Het werd net wel door de Partij van de Arbeid ook benoemd, maar er zijn wel echt twee kanten aan dit verhaal en dat is wat het lid Heinhuis ook in haar bijdrage zei, dat er heel veel Nederlanders zijn die ook meteen switchen naar het Engels op het moment dat iemand in lerend Nederlands een zin begint in de supermarkt bijvoorbeeld.

Het is bekend dat er veel Nederlandse studenten zijn die niet met internationals willen wonen. En ik zie daar ook nog wel echt een probleem. Dus dat is ook wel een opdracht aan de stad denk ik over dat we hiermee aan de slag moeten gaan, dat Amsterdammers zich ook moeten openstellen om het gesprek met de nieuwe Amsterdammers aan te gaan. Dus ik ben blij dat PvdA na het commissiedebat het voorstel heeft aangepast. Het laat nu een breder begrip zien van de situatie waar internationals zich in bevinden en dat doet wat mij betreft meer recht aan de situatie. Dus dank en wij zullen voor stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit

5

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid SCHMIT: Voorzitter internationals, wat een mooi onderwerp. In de zestiende eeuw kwamen de diamantairs uit Antwerpen naar Amsterdam en dat was het begin van een hele mooie economische groei. En ik hoop dat in de eenentwintigste eeuw heel veel AI- en techondernemers komen en dat die ook de volgende groei brengen. Wat ik eigenlijk daarmee wil zeggen is dat internationals onze mooie stad heel veel brengen en ik ben trots dat Amsterdam die open en die vrije stad is waar je jezelf kunt zijn. Het maakt niet uit of je uit Diemen, Deventer of Damascus komt, in deze stad kun je zijn wie je bent. En daarom hadden het lid Heinhuis en ik die discussie in de commissie, waarbij ik zo diep voel dat we niet de internationals de oorzaak moeten laten zijn van dingen die in onze stad verkeerd gaan, maar laten we ze onderdeel zijn van de oplossing. En waarom raakt mij dit ook zo diep? Want ik zit met veel internationals in mijn omgeving, ik heb ook veel expat-vrienden en dan zie ik ook de internationals die een bijdrage doen aan de stad. En hoe mooi is het dat nu internationals, expats, die voetbalclub DEVO58 in Nieuw-West, dat die nu achter de kantine staan en dat die voetbalclub kan blijven bestaan dankzij die internationals.

En weet u, ik ben zelf expat geweest, dus ik ben niet anders gewend dat als je naar een nieuw land gaat dat je dan een training gaat doen, dat je je in de cultuur verdiept, dat je je wilt aanpassen aan de omgeving. En ik was niet anders gewend dat een bedrijf dan je daarbij helpt en een introductie geeft. Dus in die zin steun ik ook wel het idee van het lid Heinhuis dat je zegt je moet die samenwerking zoeken met bedrijven om samen te zorgen dat internationals zich thuis voelen. Nou zie ik dat verre van een verplichting, maar ik zie ook in het aangepaste voorstel van het lid Heinhuis dat dit is gebaseerd op vrijwilligheid. Dus samenwerking met het bedrijfsleven, prima, maar echt wel op basis van vrijwilligheid. En dat leidt me nog tot twee vragen aan de wethouder. Is de wethouder ook het met mij eens dat dit echt op basis van vrijwilligheid moet gebeuren dat bedrijven en internationals zelf dat kunnen vormgeven? En ik ben ook wel nieuwsgierig naar het oordeel van de wethouder, als wij nou dit voorstel aannemen, wat verandert dan echt ten opzichte van het huidige beleid? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Voorzitter, best een interessant debat om te volgen.

Want volgens mij gooien wij nu te makkelijk twee groepen over één boeg, namelijk mensen die hier welwillend naartoe verhuizen, echt wel willen bijdragen maar na een paar jaar denken van weet je, ik heb toch een vriendengroep gevonden, het is niet altijd even makkelijk en er weer uitstromen. Dat zijn niet dezelfde kwetsbare mensen die gedwongen worden om in te burgeren en verplicht worden om van alles en nog wat te doen. Ik zie hier een heel mooi voorstel om eigenlijk vanaf het begin te zeggen, hartstikke fijn dat jij hier mensen naartoe haalt, heel veel bedrijven hebben er baat bij, maar helpt die mensen dan ook vanaf het begin om onderdeel te worden van de stad. En ik denk dat dat een heel goed initiatief is, want in Amsterdam gaat het heel vaak over hoe er twee kampen zijn ontstaan in de stad. Namelijk expats die echt wel met een dertigprocentregeling veel meer kunnen neertellen voor een woning. Sterker nog, ze zijn bij veel makelaars aangewezen op hun eigen afdeling, de expat international broker. Heel veel makelaars richten zich specifiek op expats. Veel bedrijven betalen hun huur om ze het eerste jaar hiernaartoe te krijgen. Dat zijn gewoon realiteiten waar we in Amsterdam mee te maken hebben. En dat maakt ook gewoon dat mensen hier sterke gevoelens bij hebben.

Ik denk dat het een hele mooie stap is om te zeggen, begin gewoon met de taal te leren, wordt onderdeel van de straat waar je in leeft, ga wat doen in je wijk. Ik denk dat iedereen daar gelukkiger van wordt. En ik denk ook dat het een debat is wat we niet zouden moeten

6

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

te schuwen, want we moeten het bedrijfsleven ook verantwoordelijker houden voor het feit dat zij er profijt aan hebben om mensen hiernaartoe te halen en vervolgens hun handen ervan af te trekken en die mensen laten vereenzamen en verpieteren. Dus ik en onze fractie steunen dit voorstel van harte en we denken dat het goed is om hierover in gesprek te blijven en te zorgen dat de stad als een geheel verder gaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik complimenteer het lid Heinhuis met haar goede voorstel wat ik van harte zal steunen. Ik had het ook al op Instagram gezet. Ik heb nog een liefdevolle aanvulling in de vorm van een motie en ik roep de hele gemeenteraad op om voor dit prachtige voorstel te stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki. Wethouder MBARKI: Dank u, voorzitter. En ook dank aan het lid Heinhuis voor het initiatiefvoorstel en natuurlijk ook voor de toelichting vandaag in de raad omdat we eerder ook in de commissie hierover gesproken hebben. En ik heb ook aandachtig meegeluisterd naar het debatje wat zich aan het ontspinnen was.

Er zijn mij niet echt direct vragen gesteld maar ik wil wel ook een bijdrage doen als het gaat om wat wij zien gebeuren en hoe we als stad natuurlijk ook de bijdrage van internationals maar natuurlijk ook breder, onze economie die draait en gedijt ook natuurlijk bij heel veel mensen die naar onze stad toekomen. Het past ook bij de historie van de stad Amsterdam om open te staan voor iedereen van heinde en verre. En volgens mij is dat ook wat ons als stad altijd verder heeft gebracht. En helemaal in het feestje wanneer we ons 750-jarige verjaardag vieren. Dat hebben we natuurlijk niet met alleen maar de mensen die hier al waren opgebouwd, maar daar hebben ook heel veel mensen van buiten aan bijgedragen. Dus wat dat betreft is Amsterdam altijd een stad geweest waar mensen zich veilig konden wanen en ook hier naartoe konden komen. Maar dat gezegd hebbende is het volgens mij ook helemaal niet verkeerd om ondanks de kracht die we zien van mensen die van buiten komen, ook altijd te blijven letten op de uitdagingen die dat met zich meebrengt. Want die zijn er ook wel degelijk. En het initiatiefvoorstel, dat is volgens mij ook iets wat we allemaal moeten omarmen, iedereen heeft recht op het Amsterdammerschap, alleen dat is niet vanzelfsprekend als je hier naartoe komt en de taal nog niet spreekt, niet precies weet hoe de codes zijn.

Sterker nog, we hebben Nederlandse codes maar we hebben ook nog zoiets als de Amsterdamse mentaliteit en dat is wel iets waar je volgens mij ook mensen die hiernaartoe komen ook bij zal moeten helpen. Het lid Schmid gaf net een mooi voorbeeld van DEVO58, een club waar ik op een blauwe maandag ook gevoetbald heb. Ik wil niet zeggen dat het door mij kwam dat het daarna achteruitging, maar in 2010 was het inderdaad best spannend. En hoe mooi is het om te zien dat de club nu door nieuwe leden ook weer het verenigingsgevoel terugkrijgt. En tegelijkertijd, als ik veel bestuurders in de stad spreek die verenigingen leiden, het is niet vanzelfsprekend om uit te leggen aan een international wat een vereniging is. Dat is best een Nederlands concept, iets waar je bij het betalen van de contributie eigenlijk ook nog erbij moet zeggen, de bardienst hoort er ook nog bij. Dus volgens mij is het helemaal niet erg om daar ook een stap in te maken. En het initiatiefvoorstel vraagt ons ook als college om in gesprek te gaan met de bedrijven. Ik denk dat de bedrijven hier ook echt voor openstaan, tenminste bedrijven waar wij gesprekken mee voeren, omdat dit niet iets is wat nieuw is maar dat we natuurlijk al

7

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

jaren ook natuurlijk IN Amsterdam hebben waar we ook de begeleiding doen voor die organisaties. Dus die behoefte die is er. Dit initiatiefvoorstel vraagt ons om een verkenning te doen om ook te kijken naar hoe een bredere onboarding van internationale professionals in de regio, wat dat nodig heeft en wat er aanvullend nog precies nodig is om het proces te verbeteren. Dat willen we gaan doen, samen met die bedrijven. Daar zit ook de vrijwilligheid in waar het lid Schmit mij naar gevraagd heeft. Dus daar zit dit wel degelijk achter. En dat gaat het ook veranderen, kijken wat er nog meer nodig is. Ik heb een gesprek gevoerd met Serve the City, een organisatie die zich ook bezighoudt met het matchen van vrijwilligers, internationale vrijwilligers maar ook anderen om te kijken wat ze kunnen doen in de stad. Volgens mij is dat mooi, volgens mij is het ook goed om beter te faciliteren. Maar ik zou het wel heel mooi vinden als we vervolgens mij ook tegen elkaar gewoon durven te zeggen, als maak van Amsterdam je thuis is iets belangrijk is, moeten we ook niet wegkijken voor de uitdagingen die het met zich meebrengt. Dat kan eenzaamheid zijn, maar soms kan het ook gewoon zijn dat je landt. En laten we wel wezen, migreren dat doet iets met mensen en ergens landen, dat is meer dan alleen maar fysiek landen. Ook mentaal landen vraagt echt nog wat meer.

Dus ik ben blij dat we met dit initiatiefvoorstel, als het ook wordt aangenomen, daar verder mee kunnen komen. Want volgens mij is dat ook iets wat we als stad moeten willen omarmen. En ik wil het lid Havelaar zeker niet vergeten. Die heeft een motie ingediend met als strekking om aanvullend op het initiatiefvoorstel een digitaal welkomspakket te ontwikkelen voor internationale nieuwkomers. En ik heb goed en slecht nieuws voor het lid Havelaar. Dit doen we namelijk al. Daarmee is de motie overbodig. Wat we namelijk hebben is dat alle internationale professionals die zich in de regio vestigen via IN Amsterdam een boekje ontvangen, My first month, en daar zit allemaal praktische informatie in over de zorg, over onderwijs, werk. Dit boekje is ook digitaal beschikbaar en er zitten ook heel veel voor professionals interessante en relevante informatie als het gaat om het leren van de taal, maar ook als het bijvoorbeeld gaat om hoe onze afvalverwerking in de stad geregeld is. Ja we doen dit, dus de motie is daarmee overbodig. De motie-Havelaar inzake digitaal welkomstpakket voor internationale nieuwkomers, nr. 194.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 17.

Instemmen met het initiatiefvoorstel Een toekomstbestendig informeel aanbod voor nieuwkomers in Amsterdam van de leden Yemane, Aslami en Broersen en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2025-006698 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Nu dat ik richting het einde van mijn eerste termijn als raadslid ga vraag ik mij steeds vaker af wat vind ik nou eigenlijk het leukste aan het raadslidmaatschap, het meest interessante en het meest impactvol. Voor mij is toch wel een van de leukste dingen dat je je faciliterende rol vooral waar kan maken. Wat is er in de stad, waar lopen mensen tegenaan en hoe kan jij jouw plek in de raad inzetten om te zorgen

8

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voor een mooier Amsterdam waarbij je kennis en expertise haalt daar waar het is. En hoeveel leuker is het werken hieraan als je dat ook nog eens doet met leuke collega's? In mijn geval was dit met het lid Aslami en het lid Broersen, het was echt heel erg leuk. In ons initiatiefvoorstel vragen wij om het Netwerk Nieuwkomers Amsterdam duurzaam te bestendigen. Het NNA, zal ik even nu zo noemen in plaats van het helemaal volledig uit te spreken, is een netwerk van verschillende informele organisaties die de krachten hebben gebundeld en samenkomen om een breed scala aan ondersteuning, activiteiten en ontmoeting te bieden voor nieuwkomers in Amsterdammers. En als je denkt waarom is dit zo belangrijk, dan raad ik je vooral van harte aan om een keer langs te komen bij BOOST waar mensen die gevlucht zijn voor oorlog en geweld thuis kunnen komen, waar ze een maatje kunnen krijgen via de Regenbooggroep, kunnen oefenen in het taalcafé, een cursus fietsenmaker kunnen volgen of deel kunnen nemen aan het zorgcafé om te praten over je mentale gezondheid, laagdrempelig, toegankelijk en cultuursensitief. Want voor vluchtelingen voldoet formele inburgering niet alleen. Om echt een bestaan op te bouwen in Nederland heb je meer nodig. Je hebt een netwerk nodig, een gevoel van thuiskomen. En dat is vandaag de dag des te belangrijker.

Juist door de landelijke politieke xenofobie jegens vluchtelingen. Het normaliseren van vreemdelingenhaat is een realiteit en wordt heel erg gevoeld onder vele nieuwe Amsterdammers. En daarom ben ik trots, trots op Amsterdam dat wij fantastische vrijwilligers hebben die zich dagelijks in zetten om ervoor te zorgen dat mensen mee kunnen doen, zich thuis mogen voelen en echt kunnen werken aan een nieuw bestaan in onze stad. Maar ook voor de gemeente biedt dit voorstel veel kansen. Namelijk dat wij ons beleid zo inrichten dat het aanslaat op de behoeften van nieuwkomers omdat de behoeften van nieuwkomers hierin centraal staan, dat wij het NNA als sparringpartner inzetten en nieuwkomers die lange tijd in een azc wachten op een huis alvast via het NNA een taalaanbod of vrijwilligerswerk kunnen aanbieden. Ik wil als afsluiting het NNA ontzettend bedanken, alle organisaties en in het bijzonder Merijn, Karin en Sander, waarmee wij met het lid Aslami en het lid Broersen ontzettend fijn hebben samengewerkt waardoor dit initiatiefvoorstel ook tot stand is gekomen. En natuurlijk ontzettend bedankt richting het college omdat zij al onze punten overnemen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik wil mijn warme steun uitspreken voor dit voorstel. Ik ken deze raadsleden als mensen die echt een hart hebben voor deze nieuwkomers.

En ik vind het belangrijk dat mensen zo snel mogelijk, vooral vluchtelingen, zich zo snel mogelijk thuis kunnen voelen in Amsterdam en ook meteen weten bij welk netwerk zij terecht kunnen komen. Dus dit is eigenlijk alleen een moment om aan te geven dat ongeacht herkomst, ongeacht waar je vandaan komt, dat je hier de ruimte moet kunnen krijgen om op te bloeien. Dus steun. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik heb niet echt iets voorbereid maar ik wil toch even een harde noot kraken. En die is dat Nederland is een magneet voor arbeidsmigranten, asielmigranten, studiemigranten. En Amsterdam is dan weer binnen Nederland de magneet, want hier zijn de banen en hier zijn ook sociale woningen, enzovoorts. Waar ik voor zou willen pleiten is dat dus de mensen die hiernaartoe komen

9

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

niet als het ware worden voorgesorteerd of gestopt in informele netwerken van geloofsgenoten of regiogenoten waar de mensen vandaan komen. Dat zou voor de integratie heel schadelijk zijn. (Het lid KABAMBA: Voorzitter, denkt het lid Van Schijndel niet dat de magneet voor arbeidsmigranten vooral de Verenigde Staten was toen het gekoloniseerd werd door onder andere Nederlanders?) Dat is inderdaad een roemrucht hoofdstuk in de Nederlandse, in de vaderlandse geschiedenis moet ik zeggen. We zijn Nieuw-Amsterdam kwijtgeraakt, we hebben het geruild voor Suriname, dat weet ik. Maar ik weet niet wat dit verder te maken heeft met het debat. (Het lid KABAMBA: Ik wil gewoon duidelijk maken aan het lid Van Schijndel dat dat is hoe het eruitziet als iets overrompeld wordt door arbeidsmigranten. Amsterdam is een geweldig culturele stad en het heeft vooral genoten van haar diversiteit. Dat kun je niet zeggen van de native Americans. Dus ik wilde gewoon weten of het lid Van Schijndel begrijpt hoe beledigend zoiets is, maar het is ook gewoon niet waar.) Ja, ik heb daar eigenlijk niet een reactie op. Ik had wel een punt kunnen maken over dat dus in het verleden met de Joden uit Antwerpen en ook uit Portugal en Spanje die hiernaartoe kwamen, die brachten heel veel kapitaal en vooral vaardigheden mee.

Dus en groot deel van de arbeidsmigratie tegenwoordig is gewoon voor lagelonenbaantjes en het zet de Nederlandse economie op achterstand omdat arbeid gewoon te goedkoop is geworden. En die werkgeverslobby van de VVD enzovoort, die is zo sterk dat het maar door blijft gaan. Dus dat zou links eigenlijk eens moeten attaqueren. (Het lid KABAMBA: We zien natuurlijk dat Nederland opgebouwd is door mensen, onder andere door arbeidsmigranten. En Nederland heeft daar echt van geprofiteerd. Niet alleen maar hier, maar in die nieuwe wereld waar u het over had. Bent u het daar niet mee eens, lid Van Schijndel?) Voorzitter, ik kan er een persoonlijk ervaring tegenoverzetten. Ik ben zelf ook arbeidsmigrant geweest, namelijk in Brazilië. Daar heb ik zes jaar gezeten en dat was hartstikke leuk. Maar dan word je dus niet in allerlei informele netwerken opgevangen, enzovoort. Nee, je moet er zelf iets van proberen te maken. En dat is ook een hele leuke cultuur, eigenlijk best een heel goed gevoel voor humor hebben die Brazilianen, en voor feesten natuurlijk. Ik heb er nog steeds heimwee naar. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank u, voorzitter. En voorzitter, het is buitengewoon verleidelijk, niet alleen op de historische overwegingen van het lid Van Schijndel in te gaan als ook over zijn stellingname over de tegenwoordige tijd.

Dan even heel kort samengevat, allemaal leuk en aardig die mensen die uit de zuidelijke Nederlanden kwamen of de Joodse mensen die hiernaartoe kwamen, of de gastarbeiders die hiernaartoe kwamen, die hebben we natuurlijk wel lange tijd gewoon als tweede- of het is misschien wel derderangsburgers behandeld. Dat is dan wel een notie die ik daar graag bij zou willen zien. Overigens deel ik de zorg van het lid Van Schijndel wel. We hebben het over ongeveer 50.000 asiel en op dit moment 800.000 arbeidsmigranten en internationale studenten. Dat groeit in 2030 door naar een 1,1 miljoen. En het lid Van Schijndel heeft natuurlijk gewoon gelijk, deze mensen worden voor een groot gedeeld uitgebuit, gekoppeld aan huisvesting en eindigen uiteindelijk op straat en moeten wij deze mensen opvangen in onze daklozenopvang. Op dit moment is ongeveer 80 procent van de mensen in de

10

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Amsterdamse daklozenopvang voormalig arbeidsmigrant die door een al dan niet malafide uitzendbureau is opgevreten en uitgekotst. Ik wil de indieners van het voorstel complimenteren en ik wil het lid Van Schijndel geruststellen. Het is natuurlijk op geen enkele manier de bedoeling dat hetgeen het voorstel voorstelt, dat dat betekent dat je ofwel in een religieuze of per se etnische groepen gezogen wordt. Het gaat erom dat we in Amsterdam ons heel gelukkig mogen prijzen met een ondersteunende structuur van allerlei initiatieven die deze mensen enorm helpt en dat enorm belangrijk is voor mensen die uiteindelijk gewoon net als u en ik Amsterdammer willen worden. De discussie wordt gesloten. Voorzitter: Het lid Aslami Financiën 18. Vaststellen van de Derde wijzigingsverordening Vermakelijkheidsretributie te water 2020 VN2025-006849 Gevoegd behandeld met 19. Vaststellen van de Verordening op de vermakelijkheidsretributie te water 2025 VN2025-006971 De VOORZITTER deelt mee dat het volgende amendement en de volgende motie zijn ingekomen: Amendement van de leden Havelaar, Kreuger en Burgers inzake geen fiscale geschiedenisvervalsing maar eerlijk en transparant zijn over grondslag vermakelijkheidsretributie water, nr.

195.25 Besluit: - aan het beslispunt Vast te stellen de Verordening op de vermakelijkhedenretributie te water 2025’ de volgende passage toe te voegen: Waarbij de achtergrond is dat de raad bij de behandeling van de begroting 2024 via amendement het tarief verder heeft verhoogd van € 2,00 naar € 2,50. Deze aanvullende verhoging van € 0,50 was niet primair gemotiveerd vanuit toegenomen kosten voor toerisme of onderhoud van voorzieningen op het water. De opbrengsten van deze extra halve euro werden specifiek bestemd voor: - gratis openbaar vervoer voor kinderen; - het tegelwippen-programma voor meer groen in de stad; - de lerarenbeurs ter ondersteuning van het onderwijs. De raad achtte deze maatschappelijke doelen - hoewel niet direct gerelateerd aan de passagiersvaart - van voldoende gewicht om hiervoor een aanvullende bijdrage te vragen van passagiers op rondvaartboten. De raad achtte deze verhoging noodzakelijk omdat nergens in de begroting

11

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

van ruim 8 miljard euro, na wekenlange discussies in commissievergaderingen, geld gevonden was voor deze linkse projecten. Motie van het lid Kreuger inzake onderzoek de rechtmatigheid van alle retributies, nr. 213.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een integraal overzicht te maken van alle specifieke doelheffingen binnen de gemeente Amsterdam; - voor elke doelheffing een onderbouwing te maken op welke kosten de hoogte van de heffing gebaseerd is; - de rechtmatigheid van deze heffingen en onderbouwingen door een onafhankelijke partij te laten controleren op rechtmatigheid. Het amendement en de motie maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dit debat gaat niet over de inhoud van de drie voorstellen uit de amendementen van de coalitie, tegelwippen, lerarenbeurs en gratis ov voor kinderen. Destijds stemde ik tegen, maar nu zag ik bij de vaststelling van de verordening dat we met terugwerkende kracht de onderbouwing van die verordening moeten aanpassen. En daarover gaat dit debat wel. Met terugwerkende kracht moeten we spelregels veranderen terwijl er op dit moment een rechtszaak loopt, precies over die spelregels. Ik vind dat schandelijk en onrechtvaardig.

Ik heb daarom een amendement gemaakt om dat recht te zetten en het amendement doet niets anders dan eerlijk zeggen waar de verhoging van de vermakelijkheidsretributie water voor gebruikt is, een lerarenbeurs, stoeptegelwippen en gratis openbaar vervoer voor kinderen. En ik waarschuw alvast, ik til hier zwaar aan omdat het collegevoorstel zoals ik al zei niks anders is dan de geschiedenis anders weergeven dan die is. Mijn vraag aan de wethouder is of zij bereid is om ofwel die terugwerkende kracht uit haar voorstel te halen, ofwel, en dat is mijn amendement, gewoon eerlijk te zijn en te vertellen waar het geld voor gebruikt is. Ten tweede gaat dit debat over de vraag wat mag je nu met zo’n retributie. Mag je dat gebruiken voor onderwerpen die daar niets mee te maken hebben? Het lid Kreuger zal daar straks wat verder op ingaan maar naar mijn mening hebben tegelwippen, gratis ov en een lerarenbeurs weinig te maken met de vermakelijkheidsretributie water. En dat vond het college in 2023 ook. Want zij zeiden namelijk dat de verhoging die zij zelf voorgesteld hadden in het preadvies op het amendement, het college acht deze bijdrage als redelijk en is op dit moment daarom geen voorstander van verdere verhoging. Er is dus geen enkele reden, ook met terugwerkende kracht niet, om te zeggen dat er noodzaak voor verhogingen was.

Dan het derde punt wat ik wil maken, dat is het gebrek aan zorgvuldigheid. Coalitiepartijen waren trots dat zijn vriend en vijand verrasten met een amendement voor het verbouwen van de begroting. Alleen het Parool wist dit, want het stond op de voorpagina. En ze zeiden ook nog in het debat, je mag als raadslid altijd wat voorstellen. Ik heb een vraag aan de wethouder over dat onzorgvuldige moment. Hoe kan het dat de wethouder in haar preadvies toen niet gezegd heeft dat die tot technische problemen zou leiden? Er zijn allerlei ambtenaren, ook van Financiën, die geven een preadvies over de

12

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dekking. En zoals ik het nu zie klopte die dekking destijds technisch gezien niet, want daarom moeten we het nu herstellen. Waarom is het toen niet gezien? En voorzitter, ik denk dat nu de coalitiepartijen afgelopen jaar geld uitgaven uit een pot van honderd miljoen die er toen dat nieuwe jaar begon ineens niet meer bleek te zijn, het geld was al uitgegeven terwijl het bedrag er niet was, hoop ik toch dat de coalitiepartijen komend jaar wat minder van hun recht gebruikmaken om op de allerlaatste dag van de begrotingsbehandeling nog met voorstellen te komen. Want zorgvuldiger wordt het er allemaal niet op. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers. Het lid BURGERS: Voorzitter, dank u wel. Graag wil ik het CDA bedanken voor het onderzoek dat zij hebben verricht naar dit onderwerp. De voorgestelde derde wijzigingsverordening omtrent de vermakelijkheidsretributie probeert iets te herstellen wat fundamenteel fout is gegaan. De verhoging van de vermakelijkheidsretributie per 1 januari 2024 was onrechtmatig, niet gebaseerd op kosten waar de passagiersvaart van profiteert en kwam tot stand zonder enige belangenafweging. Het is een bijzondere situatie. En in de meeste gevallen sta ik hier om het college te controleren, maar in dit geval kijk ik naar de coalitiepartijen.

Zij hebben een aangenomen amendement opgeworpen bij de begrotingshandeling in 2023 en zij hebben daarmee deze ellende veroorzaakt. Het college probeert nu door middel van deze verordening met terugwerkende kracht de onrechtmatige verhoging van 2024 te repareren. Dit is niet hoe een betrouwbaar bestuur zou moeten handelen. De voorgestelde nieuwe motivering strookt niet met de werkelijkheid en is daarom ondeugdelijk. Het is bovendien een duidelijke schending van het fair play-beginsel als de gemeente haar eigen regels aanpast midden in een bezwaarprocedure. We verwachten dat onze gemeente en de daarbij behorende de gemeenteraad zich betrouwbaar, transparant en eerlijk gedraagt naar burgers en ondernemers. Deze verordening doet dat niet. Als de coalitiepartijen andere financiële onderbouwingen hadden gevonden voor het gratis ov, het tegelwippen en de lerarenbeurs, dan hadden we deze ellende nooit gehad. De coalitiepartijen forceren het college tot deze hersteloperatie. En dat is buitengewoon onwenselijk. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Wat hebben tegelwippen en de vermakelijkheidsretributie voor rederijen met elkaar te maken? Helemaal niks, helemaal niks.

En het is ook nog niet zo lang geleden dat het college hier excuses heeft gemaakt aan een groep, ook bestaande uit reders die jarenlang zijn lastiggevallen met procedures, levens verwoest, dure advocaten erachteraan sturen. En nu weer precies op hetzelfde punt bij diezelfde groep gaat dit college de spelregels aanpassen terwijl het spel gespeeld wordt. En wethouder Van Buren heeft een brief gestuurd aan ons en daarin stelt zij een aantal zaken. Namelijk dat de vermakelijkheidsretributie geen bestemmingsheffing is en dat je dus daarom met de retributie mag doen wat je wil. Ik ben heel erg benieuwd, dat is mijn eerste vraag, wat is de bron hiervan. Want ik ben namelijk even gaan neuzen in de Staatscourant, de bekendmaking, het boekje, hoe heet het, en daarin staat het volgende. Het is een beetje een ingewikkelde zin, ik had geoefend. De gemeente kan volstaan met het aantonen dat ze kosten heeft voor een voorziening waarvan bij vermakelijkheid gebruik wordt gemaakt. Lasten van voorzieningen waarvan de in de heffing betrokken vermakelijkheden geen profijt hebben mogen echter niet door de vermakelijkhedenrechten

13

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

verhaald worden. Dat staat in de Staatscourant en dat staat volledig haaks op hetgeen wat in de brief staat. Dus daarom zou ik graag een bron willen hebben waar dat precies vandaan komt. En al eerder hebben wij hier als JA21 vragen gesteld over de retributie van het binnenhavengeld, want ook dat is een retributie. En daarin werd gesteld dat in één keer, uit het niks, maar liefs 8 miljoen euro aan het onderhoud van de kades en bruggen kon worden teruggehaald bij in dit geval de mensen die gewoon een privévoertuig hebben, een privébootje. Ook daarbij hebben wij vraagtekens gesteld omdat namelijk, je hebt 7.000 privébootjes, er moet een link zijn met hetgeen wat er aan schade wordt aangericht aan de stad, of aan de brug, of aan de kade. En is het nu zo dat als die 7.000 bootjes door de helft gaan, het zijn er dan nog maar 3.500, dat dan het onderhoud van de kades en de bruggen van 8 miljoen wat verhaald kan worden naar 4 miljoen gaat? Die vraag heb ik ook aan het college gesteld. Toen zei het college, nee die kosten blijven gelijk. En dat is dus ook meteen het belangrijkste antwoord waarom die retributie dus eigenlijk niet op die manier kan worden doorgerekend. Daarvoor ga ik een motie indienen om alle retributies die we hier in de in de stad hebben allemaal tegen het licht te houden en allemaal te kijken wat daarvan de opbouw is.

En wat ook nog grappig was, die was ik vergeten, is dat de wethouder zegt in de brief dat, en ook hier weer hoop ik dat daar een antwoord op komt, dat de vermakelijkheidsretributie ingezet kan worden voor handhaving en toezicht. Dat klinkt dan enigszins logisch, maar dan heb ik hier het rapport van Ernst & Young uit 2020 en zij zeggen daarin juist heel stellig, dan moet ik weer zoeken, het is veel papier, zij zeggen juist heel stellig dat dat niet kan. Even kijken, toerekening activiteiten. De kosten van handhaving en toezicht kunnen op basis van de handleiding en achterliggende jurisprudentie niet worden toegerekend aan de pleziervaart. En zelfs al zou je kunnen zeggen dat de handhaving wel kan worden toegeschreven aan de passagiersvaart in dit geval, dus de vergunde rederijen. Maar als ik dan de grachtenmonitor erbij pak, en dat kan van elk willekeurig jaar zijn, blijkt daaruit dat er helemaal geen verband is tussen drukte en overlast waarvoor je dus handhaving hebt en die rederijen. Dus hoezo zou je dan wel de vermakelijkheidsretributie kunnen doorrekenen in de handhaving voor een groep die dus blijkbaar geen handhaving nodig heeft? Dus ook daar graag een antwoord op. En dan zijn we voor nu denk ik wel eventjes klaar en ik hoop dat de wethouder goede antwoorden heeft. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk.

Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, ik dacht heel even dat ik in een rechtszaal beland was in plaats van in een raadzaal, maar laat ik wat meer betogen waar we volgens mij als raad over gaan. Er zijn 22,2 miljoen bezoekers intussen jaarlijks in Amsterdam, een mooie stad en veel toeristen weten dat ook te vinden. En we hebben een aantal topattracties, de rosse buurt, zoals de toeristen noemen de red light area. En we hebben natuurlijk de coffeeshops, het Anne Frankhuis en de musea op het Museumplein, maar ook de rondvaartboten. En die enorme hoeveelheid toeristen geven ook een enorme druk op de stad en daar moeten we ook heel veel maatregelen voor nemen. Die krijgen we ook vaak als voorstellen langs, maar daar zit ook een prijskaartje aan. En ik vind het heel, heel logisch dat we dat prijskaartje ook voor een heel groot deel door de toeristen laten betalen. Dus wat ons betreft mag er ook onderzoek zijn of die vermakelijkheidsretributie met deze verhoging wel genoeg is of dat we eigenlijk meer kosten in rekening zouden moeten brengen bij de toerist. Want anders gaat de stad aan zijn populariteit ten onder en dat willen we niet.

14

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid KREUGER: Voorzitter, het lid Bobeldijk is toch wel gewoon met de rest eens dat je dan niet met terugwerkende kracht in een keer kan zeggen we hebben het uitgegeven aan allerlei andere zaken maar niet aan tegelwippen, aan een lerarenbeurs en aan wat was het andere ding ook alweer? Maar dat is waar het geld daadwerkelijk heen is gegaan. Dat hebben we allemaal kunnen lezen in de motie, dat is ook gewoon hoe het is verdedigd. En dan kan je dat nu niet met terugwerkende kracht gaan veranderen, zeker niet als er een rechtszaak loopt van een reder om die reden.) Voor de duidelijkheid, we staan hier in een raadszaal en niet een rechtszaal. En als er een rechtszaak loopt, laat vooral de rechters daar een uitspraak over doen en wij niet hier als raadszaal. En daarbij, ik zie meteen wat onrust, en daarbij heb ik begrepen uit de toelichting van het college dat de middelen van deze vermakelijkheidsretributie naar algemene middelen gaan, dat je vervolgens er met algemene middelen allerlei dingen kan doen, onder andere tegelwippen en dat soort dingen, dat dat de systematiek is. Laat er vooral een rechter over beoordelen en ik ben geen rechter, ga ik ook meteen zeggen. Als u dat wel denkt dan vergist u zich. (Het lid HAVELAAR: Maar de stukken die voorliggen bij de rechter gaan over die verhoging.

En die verhoging is destijds gedaan vanwege die drie projecten waar we nu inhoudelijk niet over spreken. En dan vraagt het college willen jullie met deze nieuwe verordening even doen alsof dat niet op tafel lag en dat het alleen maar over toeristen ging. En dat was niet zo, zo stond het ook niet in het amendement. Dus het amendement wat vandaag voorligt zegt alleen maar, ben nou even eerlijk waarom die laatste 50 cent verhoging er was. Vindt het lid Bobeldijk dat de gemeente Amsterdam eerlijk moet zijn in de rechtszaal?) Het lid Bobeldijk vindt dat de gemeente eerlijk moet zijn in de rechtszaal. En daar ga ik ook vanuit, dat ze dat gaan doen. En de juridische beoordeling, ik heb geen rechtenstudie gedaan, anders advocatenkantoor Bobeldijk en Co is misschien later een optie. (Het lid HAVELAAR: Nee oké, maar nou vraagt het collegevoorstel om oneerlijk te zijn. Want die zegt namelijk, jongens doe nou even alsof al sinds begin 2024 die toeristen de enige reden was. Terwijl wij met zijn allen weten dat het college toen het voorstel aangenomen werd gezegd heeft, nee die 50 cent is niet nodig, wij vinden dit al voldoende.

En daar hoeft u geen rechten voor te zijn, maar ik vraag u dan, het lid Bobeldijk leest de stukken altijd goed, dus gaat het lid Bobeldijk dan straks voor iets stemmen waarvan hij weet dat het niet waar is of gaat hij daar tegen stemmen?) Ja, ik ervaar hetgeen wat college voorlegt niet als oneerlijk. Of het juridisch klopt, dat is een tweede en daar zijn rechters voor in mijn ogen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Ja, eerlijk gezegd kan ik hier gewoon heel kort over zijn. Ik heb vrijdag ook een brief gestuurd en in de brief staat het volgens mij heel goed uitgelegd. Er zijn ontwikkelingen op het niveau van de Hoge Raad. De regelgeving is veranderd in de tijd en daar moeten wij gewoon uiteraard wat mee en daarom hebben we de verordening uitgebreid met een motivering. En die staat ook nog los van de

15

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

amendementen. Als het amendement niet was geweest, hadden we het sowieso moeten doen, dan had ik het ook voorgelegd, dus dat staat er echt helemaal los van. En dan wel even over het amendement, ik kan wel zeggen dat die formulering voor de dekking daar wat ongelukkig is geweest, want het is geen bestemmingsheffing, de VMR is vele malen hoger en de uitgaven zijn ook vele malen hoger voor de VMR. Maar ik zeg nogmaals, ook al was dat niet geweest hadden we dit ook voorgelegd, want we moesten dus sowieso wat mee omdat gedurende periode wet- en regelgeving is veranderd. En met de aanpassing van de verordening expliciteren we dat dus ook. En natuurlijk willen wij per 1 juli voorkomen dat de stad dat geld mist en we willen het risico van de terugwerkende kracht beperken. En de rechter, zoals al veel vaker is gezegd, toetst het maar ik vind dat ik als wethouder met deze motivering er alles aan gedaan heb om ervoor te zorgen dat dat geld naar de stad gaat. En dat doe ik transparant, openlijk en openbaar. Vandaar dat ik het hier ook voorleg. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dit is natuurlijk voor een deel totale kolder. Want de wethouder heeft zelf in haar preadvies gezegd, wij vinden deze verhoging van de vermakelijkheidsretributie naar 2 euro voldoende, we zien geen reden om het verder te verhogen. Dat was het preadvies op die drie amendementen.

Dan kun je toch nooit nu twee jaar later zeggen met terugwerkende kracht vind ik dat ook niet meer en vind ik wel dat het 2,50 moest zijn. Dus die laatste 50 cent kan de wethouder toch nooit verantwoorden?) Voorzitter, zoals ik al zei dat het geen bestemmingsheffing is en dat de uitgaven helemaal hoger zijn. En dan nog, zoals ik denk dat het lid Havelaar ook heel goed weet is de raad de baas. En de raad heeft toen gestemd dat de retributie met 50 cent verhoogd moest worden. Dus dat voer ik uit als wethouder. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dat is heel onverstandig. Maar dan nog, ik ben het er wel mee eens dat u voor het karretje van slordige coalitiepartijen gespannen wordt en hun rommel moet opruimen. Maar dan nog geldt dat je toch niet nu twee jaar later kunt doen alsof dat niet de reden was. En daarom heb ik een amendement gemaakt waarin ik zeg, ben daar dan maar eerlijk in, in je belangenafweging, laat maar zien waar het naartoe gekomen is.) Voorzitter, volgens mij verval ik in herhaling, heb ik het heel goed uitgelegd dat ook los van het amendement er ontwikkelingen zijn geweest en dat we daar iets mee moeten, dat ik sowieso de verordening had moeten expliciteren. Dat is al na 2023 is geweest en dat doen we ook heel netjes en dat doe ik openbaar en transparant.

(Het lid HAVELAAR: Maar kan de wethouder mij dan even meenemen hoe zij de argumentatie rond krijgt voor die laatste 50 cent waarvan zij in 2023 zei, wij vinden dat niet nodig want de verhoging is genoeg, die zin die ze daar gezegd heeft, en dat ze nu ineens zegt, nee hoor dat dat vonden we wel nodig?) Ja, we hebben toen de motie ontraden omdat we als college al een verhoging hadden doorgevoerd. Het is voorgelegd aan de raad, de raad heeft daarmee ingestemd en ik zorg ervoor dat de verordening op een nette manier wordt uitgevoerd. En als er gedurende het traject wijzigingen zijn, dan ben ik verantwoordelijk en als wethouder die verantwoordelijk is voor de belastingen vind ik dat we dat netjes moeten doen. En dat doe ik hierbij en ik leg dat transparant voor. Het amendement ontraad ik. Dan was er snel nog een motie ingediend door het lid Kreuger. Ik zie hem nu maar stuit wel al op een eerste constatering wat daar wordt gezegd

16

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

over de VMR. De VMR is geen bestemmingsheffing en de gemeente hoeft niet aan te geven welk deel van de kosten is toe te rekenen aan de vermakelijkheid bij het bepalen van tarieven en is niet gebonden aan de kosten die worden gemaakt. Maar ik wil toch nogmaals zeggen dat het evident is dat de rondvaart profiteert van de gemeente. Wij zorgen ervoor dat de grachten bevaarbaar zijn, de steigers, het beheer en onderhoud. Dus de vermakelijkheid wordt wel aangetoond. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, de wethouder had heel vlug even het amendement ontraden. Maar ze heeft nog geen enkel argument genoemd waarom we niet gewoon eerlijk moeten zijn over de laatste 50 cent en dat ook met terugwerkende kracht in de verordening moet zetten. Want dat is namelijk het enige wat dit amendement doet, gewoon eerlijk zijn.) Ik heb dat wel genoemd. En ik heb het heel goed uitgelegd in de brief en ik hoef daar niet weer over te gaan. Ik ben daar eerlijk transparant en heel duidelijk over dat we die laatste 50 cent niet hoeven te onderbouwen. Het gaat meer om de onderbouwing dat we het aan de vermakelijkheid besteden. En verder de kostenonderbouwing waar in de motie om gevraagd wordt, wordt geleverd bij de jaarlijkse vaststelling van de betreffende verordeningen. En meer informatie kan ook bij de technische sessie bij de begroting natuurlijk altijd gevraagd worden.

Maar er is een verschil tussen de VMR en bestemmingsheffingen. Bestemmingsheffingen zijn rioolbelasting, de afvalstoffenheffing, en dat berekenen we elk jaar en dat moeten we gewoon ook aantonen. Dus dat is iets anders. Er wordt hier door verschillende raadsleden verschillende heffingen door elkaar gehaald. Dus dat is een beetje vervelend. (Het lid KREUGER: Ik lees hier gewoon echt in de Staatscourant, vermakelijkhedenrechten, dat is gewoon de retributie waar dit over gaat. Ja, ik heb het al honderd keer gelezen, maar er staat hier gewoon dat het niet mag, dat er een relatie moet zijn tussen het doel waarvoor je het heft en waaraan je het gaat uitgeven. En dat heeft tegelwippen gewoon niet, dat heeft de lerarenbeurs gewoon niet. Dus nogmaals, wat is de bron van de passage die de wethouder in de brief aanhaalt?) Voorzitter, ik zal het nogmaals toelichten. VMR is weliswaar geen bestemmingsheffing, maar het gaat naar de algemene middelen en van de algemene middelen betalen we ook het beheer en onderhoud van de steigers. En nogmaals, voor de VMR is dat vele malen hoger wat we daarvoor uitgeven. En doordat we daar meer geld ophalen hebben we ruimte om bijvoorbeeld de lerarenbeurs of gratis ov voor kinderen te faciliteren.

En ik ben het aan het uitvoeren, zorgt dat het netjes is, dat we de reglementen aanpassen en probeer de risico's met terugwerkende kracht inderdaad te beperken om ervoor te zorgen dat een aanzienlijk en fors bedrag teruggestort moet worden dat niet ten goede komt aan de stad. En we zitten hier inderdaad niet in rechtszaal en ik zeg ook heel duidelijk dat er ook risico's zijn met terugwerkende kracht. We leggen het voor aan de rechter en de rechter doet een uitspraak. (Het lid KREUGER: Voorzitter, ik vroeg om een bron. Waar heeft de wethouder vandaan dat er geen relatie hoeft te zijn? Want nogmaals, ik heb hier gewoon die Staatscourant in mijn handen en daar staat in dat er een relatie moet zijn. Dus dan kun je wel hier iedere keer vermoeiend kijken, maar ik stel hier gewoon een vraag. Ik controleer het college en dan kan er ook gewoon een normaal antwoord op gegeven worden.) Voorzitter, de raad kan ervan uitgaan dat ik niet zelf de Staatscourant erop nasla en dat we hier zorgvuldig juridisch advies over hebben ingewonnen.

17

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid HAVELAAR: Dat is nou zo jammer omdat we ook vorige week in FKD de wethouder gevraagd hebben om dat juridisch advies met de raad te delen. Ik heb daar dit weekend nog over geappt en dan krijg ik een appje terug, ja het staat voldoende in de brief. En dan verwacht ik eigenlijk dat de wethouder daar hier wel wat meer over zegt dan dit. Maar goed, het is niet zo. Ik heb een vraag. De wethouder verwees naar risico's. Kan de wethouder aangeven als we die terugwerkende kracht gewoon netjes doen, met een eerlijk verhaal, lopen we dan meer risico dan wanneer we jokken?) De risico's wil ik inderdaad aanvaarden. Ik denk dat het op deze manier netjes is geregeld. Het enige risico wat we lopen is dat we 5 miljoen euro terug moeten storten aan de reders. En overigens is die 5 miljoen euro opgebracht door de bezoekers, door de mensen die een kaartje hebben gekocht, die zullen het niet terugkrijgen. En dan is het nog zo dat we hier in de raad volgens mij ook heel vaak discussiëren over dat we bezoekers ook extra willen laten betalen en een bijdrage willen laten leveren aan Amsterdam. Dus ik probeer dat op deze manier te regelen, netjes te regelen, vooral per 1 juli vooruitkijkend en nu ook met terugwerkende kracht.