20250326 conceptverslag OZA.pdf

De wethouder heeft met de po-scholen afgesproken dat er volgende keer meer scholen gaan deelnemen om een zo goed mogelijk beeld te krijgen. Er moet echter voorkomen worden dat alleen scholen met een groot probleem gaan deelnemen. In antwoord op de bijdrage van lid Emmerik geeft de wethouder aan dat het wel eens voorkomt dat een schoolbestuur een gepensioneerde leraar weet vast te houden. Het is belastingtechnisch voor de gepensioneerde leraar echter niet voordelig. Ook kan de wethouder zich voorstellen dat een gepensioneerde docent niet langer is opgewassen tegen alles wat het lesgeven met zich meebrengt, want werken in het onderwijs is pittig. Binnen de terugkeerregeling hebben inmiddels 21 mensen zich als geïnteresseerde gemeld. Eén persoon is zelfs daadwerkelijk teruggekeerd. De belangstelling van bedrijfsmedewerkers is wel mondjesmaat aanwezig en zodoende komt het wel eens voor dat iemand zij instroomt Lid HAKIKI vraagt in een punt van orde of de wethouder haar vragen nu al kan beantwoorden, aangezien zij eerder weg moet. Wethouder MOORMAN gaat in op de vraag op welke manier het leraarschap in de wijken Zuidoost en Nieuw-West aantrekkelijker gemaakt kan worden. Zij noemt de maatregelen die worden genomen om deze aantrekkelijkheid te vergroten in het kader van ongelijk investeren voor gelijke kansen.

Zij erkent dat Zuidoost achterblijft in de positieve ontwikkeling, hoewel op dit moment de cijfers waarschijnlijk niet helemaal juist zijn, vanwege een virus in het databestand.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept raadscommissieverslag, 26 maart 2025

Als andere reden noemt de wethouder dat er wordt ingezet op kleinere klassen in deze wijken, waardoor er behoefte is aan meer leraren en de tekorten sneller ontstaan. Bovendien, zo suggereert de wethouder, het is in deze wijken relatief harder werken voor de leraren en is er meer inzet nodig. De wethouder vindt het logisch dat leraren hier beter worden beloond. Lid HAKIKI ontvangt graag een tussentijdse rapportage over de sleutelberoepen in die wijken. Zij is benieuwd hoeveel leraren hier terecht zijn gekomen. Wethouder MOORMAN verwijst hiervoor naar de jaarlijkse evaluatie ‘Maatschappelijke Beroepen’ waarin de inzet van de gemeente hierop wordt beschreven. In antwoord op de vragen van lid Yemane over het achterblijven van Zuidoost in deze ontwikkeling geeft de wethouder aan dat gebleken is dat er sprake is van onjuiste data. Lid YEMANE zou graag de huidige stand van zaken in Zuidoost vernemen. Wethouder MOORMAN antwoordt dat het hier een meting van het ministerie betreft, die niet achteraf vanuit de gemeente worden gewijzigd. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat het punt wordt gehamerd. Vervolgens doet zij een aantal voorstellen voor de voortzetting van de vergadering, vanwege de beperkte tijd die er nog over is en de beperkte spreektijd die sommige leden nog hebben.

Uit de commissie komt een aantal reacties: Lid HAIJEN geeft aan dat hij agendapunt 7, Bespreken van de raadsinformatiebrief over de bezuinigingen van het kabinet op het funderend onderwijs, graag toch zou willen bespreken. Lid KABAMBA geeft na overleg met de andere leden die aan het punt hebben meegewerkt aan, dat agendapunt 8, Bespreken van de reactie op motie 435 d.d. 13 november 2024 van de leden Kabamba, Veldhuyzen, Broersen en Koyuncu over het organiseren van Educatieve tours naar The Black Archives tijdens Black History Month, kan worden doorgeschoven naar de volgende commissievergadering. Lid BADAL spreekt zich uit voor behandeling van agendapunt 9, Amsterdamse Armoedemonitor 2023, Schuldenmonitor 2024 en Minima-Effectrapportage 2024, tijdens deze vergadering. Lid YEMANE pleit voor het doorschuiven van agendapunt 9, Amsterdamse Armoedemonitor 2023, Schuldenmonitor 2024 en Minima-Effectrapportage 2024, zodat er voldoende tijd zal zijn om dit belangrijke onderwerp te bespreken. Lid HYLKEMA vindt het jammer dat een aantal punten niet aan de orde kan komen, maar hij heeft begrip voor de motivatie. De VOORZITTER concludeert dat agendapunten 8 en 9 worden doorgeschoven naar de volgende commissie. De vergadering gaat verder met agendapunt 7. 7.

Bespreken van de raadsinformatiebrief over de bezuinigingen van het kabinet op het funderend onderwijs (VN2025-002756) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en geeft aan dat dit punt is geagendeerd op verzoek van lid Wehkamp (D66).

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept raadscommissieverslag, 26 maart 2025

Lid WEHKAMP uit haar verontwaardiging over de grote bezuinigingen die worden voorgesteld door het Kabinet. Zij kijkt hierbij vooral in de richting van de VVD, lid Van der Kamp. Deze voorgestelde bezuinigingen hebben volgens haar grote gevolgen voor de toekomst van het land, zoals slechter onderwijs. Vervolgens somt zij op wat er binnen het onderwijs allemaal niet meer mogelijk zou zijn als de gemeente geen geld zou bijleggen. Zij beschrijft waar deze bezuinigingen op worden verhaald en dat dit voor de gemeente betekent dat de lasten moeten worden verhoogd. Lid Wehkamp verwijst naar de gesprekken die de wethouder heeft met de schoolbesturen en waarin deze bezuinigingen ongetwijfeld een belangrijk onderwerp zullen zijn. Ze vraagt de wethouder de commissie van de uitkomst hiervan op de hoogte te houden. Er wordt ook flink bezuinigd op cultuureducatie. Lid Wehkamp vraagt de wethouder te zoeken naar mogelijkheden om deze klap op te vangen, bijvoorbeeld door de hulp in te roepen van bedrijven. Lid VAN DER KAMP heeft begrip voor de verontwaardiging en hij snapt dat deze vooral gericht is op zijn partij. Ook hij is niet blij met de bezuinigingen. Hij stelt echter voor om binnen de gemeente te kijken wat er gedaan kan worden om de pijn te verzachten; het heeft volgens hem geen zin om alleen maar naar Den Haag te wijzen. Lid WEHKAMP ontkent dat zij alleen naar Den Haag kijkt.

Zij stelt dat Den Haag juist naar de gemeentes kijkt en dan niet voldoende geld uittrekt voor wat er moet gebeuren, zodat de gemeentes de lasten moeten verhogen. Ook voor goed geoutilleerde schoolgebouwen, die lid Van der Kamp zo belangrijk vindt, zoals blijkt uit zijn eerdere bijdrage, is geld nodig, maar het budget van het Rijk is niet voldoende om aan die eis te voldoen. Zij is van mening dat Den Haag moet kijken naar de taken die er liggen voor de gemeente. Lid RUNDERKAMP heeft nog een sprankje hoop nu de Eerste Kamer heeft aangegeven dat het nog geen gelopen race is, maar hij vreest alsnog dat het voorgenomen besluit stand gaat houden en dat de allerslechtste begroting in de geschiedenis van Nederland op OCW bewaarheid gaat worden. Ook hij vindt het onacceptabel dat Den Haag de gemeentes allerlei taken toebedeelt zonder hiervoor geld beschikbaar te stellen. Hij somt een aantal gevolgen op die dit heeft voor het onderwijs in Amsterdam. Hij vindt het frustrerend dat de gemeente dit allemaal maar weer moet oplossen, terwijl er al zoveel tekorten zijn en het ravijnjaar eraan zit te komen. Lid HAIJEN verwijst in zijn inleiding naar de protestdemonstratie tegen de megabezuinigingen bij het onderwijs. Als positief benoemt lid Haijen de strijdbaarheid van het protest en de grote opkomst.

Vervolgens schetst hij de gevolgen van de enorme bezuinigingen voor het hoger onderwijs: minder geld naar de lerarenopleidingen en de opleidingen voor hboVerpleegkunde. Juist deze sectoren kampen met grote tekorten. Het zal de gemeente, ondanks alle maatregelen die worden genomen, niet lukken in deze situatie om dit op te lossen, meent hij. Lid Haijen is het meest kwaad over de bezuinigingen op het basisonderwijs, specifiek het onderwijsachterstandsbeleid. Hij verwijst naar de Wet op het Onderwijs, Art. 61, waarin de eisen staan vermeld waaraan gemeenten moeten voldoen met betrekking tot het beleid dat zij in samenwerking met de schoolbesturen vormgeven. Het gaat hier om zeer kwetsbare leerlingen en de bezuinigingen die het Kabinet hierop wil toepassen betekenen voor Amsterdam dat hiervoor dan vijf miljoen euro minder beschikbaar zal zijn. Tenslotte uit hij felle kritiek op de motivatie die in Den Haag wordt gegeven voor deze bezuinigingen met als kern dat er al voldoende geld naar Onderwijs gaat. In de ogen van lid Haijen wordt er dan compleet voorbijgegaan aan de kwetsbaarheid van bijvoorbeeld kinderen in achterstandswijken, waar het onderwijsachterstandsbeleid op is gericht en waar elke euro telt. Hij vraagt de wethouder wat er gedaan kan worden om het

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept raadscommissieverslag, 26 maart 2025

tekort dat ontstaat in het onderwijsachterstandsbeleid te repareren. Ook hoort hij graag van de wethouder of er op het Verordening Lokaal Onderwijs Beleid (VLOA) ook bezuinigingen worden toegepast vanuit het Rijk. Tot slot beschrijft lid Haijen de situatie binnen het onderwijs, waar het voor de hedendaagse docenten een hele zware taak is, vooral na de coronaperiode, om de leerlingen, die veel schoolse en sociale vaardigheden zijn verleerd, te onderwijzen. Hij vraagt zich af of er in Den Haag wel een besef is van deze problematische situatie op de scholen. Lid Haijen noemt het zelfs een crisis. Hij vindt het stuitend hoe nonchalant Kamerleden aangeven dat er wel een miljard kan worden weggesneden. Ook de bezuinigingen in het hoger onderwijs hebben grote gevolgen en vooral de geesteswetenschappen moeten het hierbij ontgelden. Dit is voor lid Haijen onacceptabel, zeker in deze turbulente geopolitieke tijden, waarin mensen die hun talen spreken of thuis zijn in de cultuurwetenschappen en geschiedenis hard nodig zijn. Als dit wordt wegbezuinigd zal dit grote gevolgen hebben in de samenleving en keert dit zich tegen je, betoogt lid Haijen. Tot slot spreekt hij de hoop uit dat de Eerste Kamer in april deze onderwijsbegroting wegstemt en hij roept iedereen die het onderwijs een warm hart toedraagt de estafettestaking op de VU op 7 april aanstaande bij te wonen.

Wethouder MOORMAN geeft aan dat het debat eerder het karakter heeft van een Tweede-Kamerdebat dan van een gemeenteraaddebat. Zij begrijpt dat, gezien het onderwerp, de Rijksbezuinigingen op het Onderwijs. Ook zij heeft kritiek op de wijze waarop er in Den Haag wordt gekeken naar wat het onderwijs inhoudt. Zij verwijst naar het Tweede-Kamerdebat dat plaatsvindt over gelijke kansen en zij hekelt de wijze waarop er daarbij af en toe smalend wordt gedaan over dit onderwerp, terwijl het gaat over de toekomst van het land en de ontwikkeling van de kinderen. De wethouder prijst de felheid waarmee de betogen door sommige commissieleden werden gedaan en zij ondersteunt de woorden die zijn gesproken. Na een opsomming van de gevolgen die deze maatregel zal hebben, concludeert de wethouder dat er een tekort van 16 miljoen euro zal ontstaan met alle gevolgen vandien binnen Onderwijs. Voor de meeste van de bovenwettelijke taken van de gemeente zal niet genoeg budget overblijven. In het VLOA zit alleen gemeentelijk geld, want er is geen verplichting om een conciërge of een gymnastiekleerkracht aan te stellen, maar dit draagt wel bij aan beter onderwijs in Amsterdam. De wethouder vindt het niet uit te leggen dat er op deze manier wordt getornd aan het fundament van de samenleving en zij hoopt dat alle leden zich hard blijven maken om het tij te doen keren.

Zoals lid Haijen aangaf heeft dit grote gevolgen voor de lerarenopleidingen en de opleidingen Verpleegkunde, maar, zo stelt de wethouder, ook zijn er grote gevolgen voor de Jeugdzorg. Hier zijn op dit moment al grote tekorten en de wethouder verwijst naar het rapport van Tamara van Ark waarin zij dit verklaart en wat er kan worden gedaan om dit op te lossen; er zou juist meer geïnvesteerd moeten worden in het onderwijs om te voorkomen dat er zoveel kinderen aanspraak moeten maken op de jeugdzorg. Maar nu er wordt bezuinigd op het onderwijs, zullen de kosten voor Jeugdzorg alleen maar hoger worden. De wethouder kondigt aan dat hier ook tijdens de Voorjaarsnota over zal worden gesproken, maar zij geeft nu al aan dat er keuzes gemaakt moeten worden. Er zal zorgvuldig worden gekeken naar bijvoorbeeld ongelijk investeren voor gelijke kansen. Het zal echter niet mogelijk zijn om met deze bezuinigingen alles in de lucht te houden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 8. Bespreken van de reactie op motie 435 d.d. 13 november 2024 van de leden Kabamba, Veldhuyzen, Broersen en Koyuncu over het organiseren van Educatieve tours naar The Black Archives tijdens Black History Month (VN2025-002757)

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept raadscommissieverslag, 26 maart 2025

Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende commissieraadsvergadering. Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening 9. Amsterdamse Armoedemonitor 2023, Schuldenmonitor 2024 en MinimaEffectrapportage 2024 (VN2025-002754) Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende commissieraadsvergadering 10. Voortgang van de ondersteuning aan gedupeerden van het kinderopvangtoeslagschandaal (VN2025-002753) Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. Publieke Gezondheid en Preventie 11. Jaarrapportage 2024 activiteiten naar nul nieuwe hiv-infecties in Amsterdam in 2026 (VN2025-002749) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee, dat dit punt is geagendeerd op verzoek van lid Van Pijpen (GL) en het stond ter kennisname op de agenda van de commissie van 26 februari jongstleden. Lid VAN PIJPEN vraagt welke aanvullende maatregelen er worden genomen om dit doel in de gestelde termijn te behalen, want met de huidige aanpak lijkt haar dat niet mogelijk. Het verbaast haar dat het middel PrEP niet wordt genoemd als meest effectieve middel tegen hiv-besmetting. Zij stelt voor om, in navolging van een initiatief dat in Maastricht is toegepast, gratis PrEP beschikbaar te stellen voor mensen die dit niet kunnen betalen. Zij vraagt de wethouder of dit in Amsterdam is, zodat PrEP onderdeel van het plan kan worden.

Lid WEHKAMP is nog steeds voorstander van een landelijke ‘vrij-veilig’campagne. Ook lijkt het haar een goed idee om peer-support te gebruiken om mensen te motiveren om hiv niet over te dragen. Lid Wehkamp constateert dat zowel ouderen als jongeren onder de 25 jaar niet goed worden bereikt. Zij vraagt de wethouder hoe deze tendens kan worden doorbroken. Voorts sluit lid Wehkamp zich aan bij de vragen die gesteld zijn met betrekking tot PrEP. Tot slot vraagt zij de wethouder of hiv-preventie niet wat beter kan worden geïntegreerd in de spreekuren van huisartsen. Lid PERDOK vraagt de wethouder of er in de aanpak nog ruimte is om jongeren met een soa erbij te betrekken. Zij heeft kunnen constateren dat deze groep de laatste tijd nogal is gegroeid. Wethouder SCHOLTES geeft met een aantal cijfers aan dat de daling van het aantal hiv-besmettingen enigszins stagneert en dit vindt hij zorgelijk. Het blijkt lastig om de groep mensen te bereiken die of nog niet weten dat ze een hiv-besmetting hebben opgelopen of gebukt gaan onder het stigma. De wethouder noemt een aantal maatregelen die al worden genomen of die er als aanvulling zullen bijkomen, zoals het laagdrempelig aanbieden van testen en stigmabestrijding.

De toegang tot PrEP, die vanuit de landelijke regeling wordt bekostigd en door de GGD wordt geleverd, is ook mogelijk via de huisarts en er wordt aan gewerkt om met meer huisartsen hierbij te gaan samenwerken. Er wordt ook gekeken naar specifieke doelgroepen, zoals de sekswerkers uit Zuid- en Midden-Amerika, transpersonen die sekswerk verrichten, alsmede personen met een recente

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept raadscommissieverslag, 26 maart 2025

migratieachtergrond die nog niet bekend zijn met het zorgnetwerk en de GGD nog niet weten te vinden. Vorig jaar is er voor het eerst de generiek health check ingevoerd, die de bewoners van Zuidoost in de gelegenheid stelde gratis een gezondheidstest te ondergaan, waarvan een hiv-test onderdeel uitmaakte. Deze generieke health check wordt ook dit jaar weer aangeboden. In het kader van stigmabestrijding krijgen studenten van de Amsterdamse mondzorgopleiding voorlichting over de behandeling van personen met een hivbesmetting. In 2025 zal er tevens een stigmacampagne van start gaan in samenwerking met verschillende betrokken partners. Er komt hierbij ook meer aandacht voor de hivzelftesten. Met deze maatregel moet worden voorkomen dat mensen vanwege het stigma zich niet laten testen. Dit wethouder deelt de zorg van GroenLinks over de haalbaarheid, maar hij heeft er vertrouwen in dat het lukt nu er volop wordt ingezet om het doel te behalen. In navolging van het initiatief in Maastricht geeft de wethouder aan dat er ook in Amsterdam een klein noodfonds bestaat voor mensen die geen geld hebben. Hier wordt echter geen ruchtbaarheid aan gegeven. De wethouder kan zich volledig vinden in het idee van een landelijke ‘vrij-veilig’ campagne, zoals D66 suggereerde.

De wethouder meent dat peer-support wordt geboden vanuit de hiv-alliantie en de hiv-vereniging en hij heeft hier een goed beeld bij. Hier is ook aandacht voor vanuit het Amsterdam UMC. In antwoord op de vraag van lid Perdok geeft de wethouder aan dat het Amsterdamse gezondheidsbeleid herijkt gaat worden. Hij zal hierbij de doelgroep die lid Perdok noemt betrekken. De VOORZITTER concludeert dat dit punt voldoende is besproken en dat het gehamerd wordt. Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling 12. Positie van verloskundigen en hulpverleners van de spoedeisende psychiatrie in het verkeer (VN2025-002759) Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. De VOORZITTER geeft aan dat de volgende commissievergadering op 7 mei 2025 zal plaatsvinden en sluit de vergadering om 12.28 uur.

23