20250319 WV definitief verslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 19 maart 2025

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Vergaderdatum Woensdag 19 maart 2025 van 09.00 tot 13.00 uur Verslag vastgesteld op: Woensdag 16 april 2025

Voorzitter: lid Kabamba Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Molema (JA21), Van Munster (GL), Taj (GL), Van Schijndel (FvD) Afwezige commissieleden: Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder Pels, wethouder Scholtes Afwezige portefeuillehouder: Wethouder Van Dantzig Overige aanwezigen: Astrid Schlüter (Vesteda, agendapunt 2c), Jurriaan Limburg (stadsdeelcommissie Zuid, agendapunt 3)

Inhoudelijk 1.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de portefeuille Woningbouw wordt waargenomen door wethouder Scholtes. Wethouder PELS heeft eerder toegezegd dat zij zou terugkomen op de analyse van de positie van buitenlandse huishoudens naar aanleiding van het gesprek over onder andere expats. Deze analyse uit het onderzoek Wonen in Amsterdam in 2025 kan worden herhaald. Een aparte brief met dit onderwerp zal in het tweede kwartaal 2026 naar de raad worden gezonden. 1.c. Vaststellen agenda Agendapunt 9 wordt na agendapunt 4 behandeld. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 12 februari 2025 Het verslag wordt vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

1.e. Termijnagenda per portefeuille Wethouder PELS memoreert dat zij in de commissie van 23 oktober 2024 heeft gezegd dat in april 2025 een update zou worden gegeven over de aanpak van de schimmelwoningen. De eerste cijfers van de nieuwe evaluaties zijn inmiddels bekend. Naar aanleiding hiervan wil de wethouder eerst een gesprek met de bestuurders van de corporaties voeren. Zij verwacht in mei 2025 met een update naar de raad te komen. De SP heeft in de vorige commissievergadering geïnformeerd naar de cijfers van de sloop-nieuwbouw en naar de balans van de volledige voorraad. Het voorstel van de wethouder is om deze cijfers in de monitor van de AAV op te nemen, omdat in de woningbouwrapportage eigenlijk alleen wordt gekeken naar nieuwbouw. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ter agendering voor de commissie van 19 maart 2025 ontvangen: TKN-1, TKN-7 en TKN-9 op verzoek van lid Aslami (D66). TKN-2 op verzoek van leden Minderhoud (PvdA), Von Gerhardt (VVD) en Lochtenberg (CDA). TKN-6 op verzoek van lid Taj (GL). TKN-8 op verzoek van lid Lochtenberg (CDA). De commissie is akkoord met bespreking. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijk deel 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 4 insprekers aangemeld.

Pieter Hettema spreekt in namens Krijtmolen d’Admiraal over Verwaarlozing van Rijksmonument Krijtmolen d'Admiraal. Inspreker HETTEMA zegt dat er in Amsterdam Noord de enige krijtmolen in Nederland – en misschien wel in heel Europa – staat die vroeger kalksteen en tras voor metselspecie maakte. Na de brand van Mokum kwamen er stenen gebouwen in Amsterdam waarvoor deze metselspecie nodig was. De molen is in 1792 opgericht en is een rijksmonument. Draaien van de molen is alleen mogelijk als er voldoende wind wordt gevangen. Als de molen niet draait, verkalkt het raderwerk. De gemeente heeft het recht op windvang is in 2011 in een officiële nota vastgelegd. Aan de overkant van de molen is Elzenhagen Zuid gebouwd en voor de molen is een compromis gesloten dat er meer woningen gebouwd mogen worden als de gemeente meer zou doen aan bomenonderhoud. Dit laatste gebeurt echter niet. Al negen jaar worden gesprekken gevoerd met de gemeente over concrete voorstellen en het geld is beschikbaar, maar toch is er nog niets gebeurd. De concrete voorstellen zijn: - Benoem een ambtenaar als molenbiotoop-projectleider.

2

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

-

Start zo spoedig mogelijk met het beheerplan van de bomen (binnen 3 maanden). - Besteed een bedrag van tenminste € 50.000. - Maak werk van een rijksmonument. Op een klacht van de molenbeheerders is geen reactie gekomen. Lid TAJ begrijpt dat het bedrag van € 50.000 al sinds 2016 is gereserveerd, maar nog niet is gebruikt. Waar ligt dit aan? Inspreker HETTEMA stelt dat door de afschaffing van stadsdelen zaken door elkaar lopen. Ambtenaren die voorheen direct aangesproken konden worden, moeten nu overleggen met collega’s van VO-groen die niet veel begrijpen van een molenbiotoop of van bomen. De molenbeheerders hebben concrete plannen, maar er gebeurt niets. Lid ASLAMI vraagt of de inspreker kan ingaan op de contacten met de centrale stad. Inspreker HETTEMA heeft met name contact met de stadsdeelvoorzitter van Noord. Ook zijn er contacten met ambtenaren van het stadsdeel. De ambtenaren van de afdeling VO groen wisselen regelmatig waardoor het lastig is om tot afspraken te komen. --Bahattin Çitik spreekt in namens Bewonerscommissie De Savornin Lohmanstraat over Sloopplannen van Stadgenoot. Inspreker ÇITIK is vicevoorzitter van de Bewonerscommissie De Savornin Lohmanstraat. Via Stadgenoot is 17 maart jl. bekend geworden dat de peildatum is vastgesteld. De bewonerscommissie heeft de gemeente driemaal benaderd met bezwaren en vragen, maar er is geen enkele reactie gekomen.

Het is teleurstellend dat de peildatum nu zonder overleg en uitleg is afgegeven. Volgens de gemeente is alleen de bewonerscommissie en een klein aantal bewoners tegen de sloopplannen, maar dit is pertinent onjuist. In december 2024 zijn 21 handtekeningen overhandigd van de 24 huishoudens die er wonen. Op 10 februari jl. hebben bewoners op de bewonersavond opnieuw verklaard tegen een Sociaal Plan te zijn. Stadgenoot claimt dat alle punten van de Kaderafspraken zijn afgevinkt, maar de bewoners zijn geen checklist. Het is een gemeenschap die er al tientallen jaren woont. Bewoners voelen zich verraden door de gemeente die hen zou moeten beschermen, maar Stadgenoot steunt die steeds weer verkeerde informatie verstrekt. Gevraagd wordt dat de gemeente luistert en Stadgenoot op haar verantwoordelijkheid wijst; garantie op fatsoenlijke, passende herhuisvesting. Er moet een terugkeermogelijkheid voor alle bewoners zijn en de gemeente zou actief en objectief toezicht op Stadgenoot moeten houden en ingrijpen indien nodig. De woningen moeten worden gebouwd door mensen die er nu wonen en niet alleen voor middenhuur en nieuwe bewoners. Lid AHMADI begrijpt dat het om sloop van sociale huurwoningen gaat en dat er geen terugkeergarantie is. Kan de inspreker het plan toelichten? Inspreker ÇITIK antwoordt dat er voor niemand een terugkeergarantie is.

Er is wel een mogelijkheid om terug te keren, maar er is geen garantie. Lid AHMADI vraagt of de inspreker kan uitleggen hoe het proces van herhuisvesting is verlopen. Inspreker ÇITIK ziet geen project dat passend is voor bewoners die willen terugkeren. Op 19 februari jl. heeft Stadgenoot een tabel laten zien met elf vijfkamerwoningen. Achteraf bleek dit er maar een te zijn. Bewoners die vragen om de

3

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

plattegronden krijgen te horen dat deze er nog niet zijn terwijl de woningen in mei worden opgeleverd. Lid AHMADI vraagt wat de gewenste uitkomst voor de bewoners zou zijn. Inspreker ÇITIK zegt dat bewoners meer duidelijkheid willen, zodat ze vooruit kunnen kijken. Lid MINDERHOUD vraagt wat Stadgenoot zou kunnen doen om het vertrouwen te herstellen. Inspreker ÇITIK herhaalt dat bewoners meer duidelijkheid en eerlijkheid willen. Er is weinig mogelijkheid voor mensen om terug te keren. Het op te leveren project bevat weinig grote woningen en het gaat juist om mensen met meerdere kinderen die nu in een grote woning wonen. Lid BILGIN vraagt hoe de situatie zich de afgelopen weken heeft ontwikkeld. Inspreker ÇITIK zegt dat de bewonerscommissie drie e-mails naar de gemeente heeft gestuurd met vragen en bezwaren waarop geen reactie is gekomen. Lid ABOELKASEM betreurt het dat er een datum is afgegeven terwijl het stadsbestuur negatief had gepreadviseerd over de peildatum. Zij constateert dat er een verschil bestaat tussen wat bewoners willen en wat Stadgenoot stelt dat bewoners willen. Inspreker ÇITIK stelt dat bewoners tweemaal tegen de plannen hebben getekend. Hij meent dat de gemeente ook een peiling had kunnen doen. Lid ABOELKASEM vraagt op basis waarvan Stadgenoot een conclusie heeft getrokken. Inspreker ÇITIK heeft geen idee waarop Stadgenoot zich baseert. --J.

Janse spreekt in op persoonlijke titel over Advies van stadsdeelcommissie Zuid inzake winkelpuien. Inspreker JANSE stelt dat het herstellen van historische winkelpuien alleen mogelijk is als de gemeente hierin het voortouw neemt, omdat veel van de pandeigenaren onverschillig zijn. De Welstandsnota voorziet niet in zorgvuldige bescherming van winkelpuien en een voorbeeld is het slopen van een winkelpui uit de Amsterdamse Schooltijd waarover het Cuypersgenootschap de gemeenteraad heeft geïnformeerd. Tientallen miljoenen euro’s zijn de afgelopen jaren naar buurtbudgetten in de stadsdelen gegaan. Een klein percentage hiervan zou structureel ingezet kunnen worden voor een periode van tien jaar. De actualisering en aanscherping van de ordekaarten zal wel effect hebben op panden, maar niet op winkelpuien, want orde 2 en orde 3 bieden geen juiste en afdoende bescherming. Beleid ten aanzien van winkelpuien moet sterk aangescherpt worden. Het zou goed zijn om een expert meeting en een bezoek aan een winkelstraat in te plannen, structureel budget vrij te maken en de Welzijnsnota aan te scherpen tot behoud en herstel van winkelpuien. Lid ASLAMI heeft enige tijd geleden samen met de inspreker een bezoek gebracht aan een aantal historische winkelpuien. Kan de inspreker ingaan op de ernst en omvang van het verval? Inspreker JANSE zegt dat dit verval immens is.

Veel is al gesloopt en het is al vijf over twaalf. Wat er nog is, moet behouden blijven. In 2019 heeft de gemeente een pilot

4

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

historische winkelpuien gedaan. Een inventarisatie in de Van Woustraat heeft geen enkele reactie opgeleverd van pandeigenaren terwijl het om een paar honderd puien ging. Lid TAJ vraagt waarom er wel reacties zouden zijn als er extra budget beschikbaar komt. Zijn er voor zover de inspreker weet initiatieven geweest vanuit de buurten met historische winkelpuien om het buurtbudget hiervoor te gebruiken? Inspreker JANSE zegt dat buurtbudgetten vaak worden gebruikt om de saamhorigheid in de buurt te bevorderen, zoals barbecueën en groen. Ook worden winkelpuien centraal geregeld. Lid TAJ herhaalt zijn eerste vraag. Inspreker JANSE weet niet wat extra budget zou veranderen. Als pandeigenaren niet reageren, zou er een goede Welstandsnota moeten zijn en zouden de puien een orde 1 moeten krijgen. Het is schokkend dat niemand heeft gereageerd op de aanbieding dat er subsidie beschikbaar was voor het opknappen van winkelpuien. Lid ASLAMI vraagt of de inspreker voorbeelden kent van steden waar een aanpak is die wel werkt. Inspreker JANSE memoreert dat stadsdeelcommissie Zuid vorig jaar twee presentaties heeft verzorgd met Erfgoedvereniging Heemschut en een ambtenaar uit Leiden. Leiden doet dit geweldig, maar hier is ook echt een winkelpuien-ambtenaar. Lid LOCHTENBERG vraagt of de inspreker geen overzicht kan maken van alle winkelpuien die een orde 1-status moeten krijgen.

Inspreker JANSE licht toe dat de puien bij het toetsen gaaf moeten zijn en omdat ze dat niet meer zijn – kleine details kunnen hiervoor al een reden zijn - vallen ze allemaal af en worden ze niet hersteld, maar worden de puien eruit gesloopt. De puien die er nog zijn, moeten worden behouden en worden hersteld. Hierna zouden ze een orde 1-status kunnen krijgen. Lid LOCHTENBERG vraagt wat er aan de Welstandsnota zou moeten veranderen om dit mogelijk te maken. Inspreker JANSE wijst erop dat orde 2- en orde 3-status geen bescherming bieden. In de Welstandsnota zou aangegeven moeten worden dat bestaande winkelpuien behouden en hersteld moeten worden, tenzij een pui alle elementen heeft verloren. --Jan van den Berg spreekt in namens Federatie Huurders Commerciële Sector over Bespreken van raadsinformatiebrief inzake de voortgang samenwerking private verhuursector. Inspreker VAN DEN BERG zegt dat in de raadsbrief wordt gesproken over gesprekken met de FHCS. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met ambtenaren, en de Federatie is geïnformeerd over het eerste zogenaamde Kompasoverleg, maar hierna is het stil geworden. Meermaals is aangedrongen op hernieuwd overleg, maar tot nu toe zonder enig resultaat. Een verzoek is om de FHCS te behandelen als agendalid. In dat geval worden stukken ontvangen en kan feedback worden gegeven en eventueel worden deelgenomen aan plenaire overleggen.

Op 4 september 2024 is een schriftelijke inspraak gestuurd aangezien er geen ruimte was om in te spreken. Hierin is gesproken over de evaluatie nieuwbouw middeldure huurwoningen van de gemeente. In deze evaluatie gaf een op de vijf respondenten een onvoldoende. In de inbreng is gepleit voor een APK voor woningen en zijn vraagtekens gezet bij het doorstroombeleid. Beleggers moeten hun

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

beleggingen niet alleen financieel laten renderen, maar ook maatschappelijk. Ook dienen verhuurders huurders te wijzen op de wenselijkheid van huurdersverenigingen of bewonerscommissies. De FHCS heeft een opdracht verstrekt om te komen tot een onderzoek naar de good practices en naar welke belemmeringen er zijn bij tot stand komen van huurdersverenigingen en bewonerscommissies. Zowel huurders als verhuurders zullen worden betrokken in dit onderzoek. Met verwijzing naar de AHV wil de FHCS betrokken worden bij het Kompasoverleg. In de onlangs aangenomen motie “Stop de huurverhoging en neem maatregelen om huur betaalbaar te houden” wordt alleen gesproken over sociale huurders en huurders in de middenhuur en niet over huurders in de vrije sector. Ook deze kunnen ontevreden zijn over hun verhuurder inzake de huurverhoging. Lid HEINHUIS constateert dat veel mensen niet op de hoogte zijn van het bestaan van de Overlegwet. Herkent de inspreker dit en zou de gemeente een rol kunnen spelen in het meer bekend maken van deze wet? Inspreker VAN DEN BERG heeft gewezen op het feit dat FHCS de RIGO heeft gevraagd onderzoek te doen naar het functioneren van huurdersverenigingen en bewonerscommissies. Lid LOCHTENBERG memoreert dat CDA in het verleden heeft voorgesteld om ook verhuurders te informeren over hun plichten via voorlichtingscampagnes en brieven aan pandeigenaren.

Hoe staat FHCS hier tegenover? Inspreker VAN DEN BERG denkt dat dit een goede zaak is, maar het zou ook goed zijn als de huurders door de verhuurders worden geattendeerd op de Whov. Lid TAJ heeft begrepen dat FHCS in oktober is geïnformeerd over de uitkomsten van het Kompasoverleg. Hij meent dat er onlangs in februari weer een gesprek is geweest. Heeft FHCS hier ook een update over gekregen? Inspreker VAN DEN BERG zegt dat hierover geen informatie is ontvangen. Lid TAJ zegt dat de inspreker heeft gepleit voor het actief en passief betrokken willen worden bij de gesprekken. Hoe ziet hij dit? Inspreker VAN DEN BERG antwoordt dat FHCS geen partij in dezen is, maar wel graag geïnformeerd wil worden. Op dit moment is hij er niet van op de hoogte welke ambtenaren erbij betrokken zijn. 2.c. Actualiteiten Onacceptabele en onhoudbare situatie met gekraakte woningen De VOORZITTER deelt mee dat Astrid Schlüter bij de actualiteit aanschuift. Lid LOCHTENBERG is naar aanleiding van de gekraakte woningen benieuwd hoe het met de bewoners in het complex gaat en of er vanuit Vesteda contact met ze is. Heeft de gemeente tijdig kunnen reageren op de vergunningsaanvraag? De VOORZITTER verzoekt lid Lochtenberg om de actualiteit in te leiden. Lid LOCHTENBERG memoreert dat de De Klokkenhof in 2020 werd aangewezen als gemeentelijk monument.

Hij is blij dat Vesteda renovatie ter hand heeft genomen en 124

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

nieuwe middenhuurwoningen wil realiseren. Helaas zijn de woningen tijdens het renovatietraject gekraakt. Mevrouw SCHLÜTER is CEO van Vesteda, een institutionele woningbelegger waarvan de aandeelhouders voornamelijk Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars zijn die zich met name richt op middenhuurwoningen waarvan 4000 zich bevinden in Amsterdam. De organisatie richt zich naast de financiële performance ook op huurderstevredenheid en op verduurzaming van de woningen. In 2018 is Vesteda eigenaar geworden van De Klokkenhof met de bedoeling om sloop/nieuwbouw te realiseren. Het gaat om drie complexen; hoogbouw, laagbouw en een ander gebouw. Het idee was om tweeëneenhalf keer zoveel woningen in de middenhuur toe te voegen. In 2020 is het een gemeentelijk monument geworden waardoor het eerdere plan moest worden herzien en vervolgens is besloten tot renovatie van de hoogbouw en om de andere gebouwen te slopen en te verdichten. Door COVID, de rente, bouwkosten en inflatie werd dit een heel ingewikkeld traject en is uiteindelijk besloten om alleen de hoogbouw te renoveren en van een F/G-label naar een A+-label brengen. In de dertig jaar dat mevrouw Schlüter werkzaam is in vastgoed heeft zij nooit te maken gehad met krakers. Er is contact met de bewoners en vanavond is er een bewonersavond. Mevrouw Schlüter is ook langs geweest bij de mensen met de wethouder en de burgemeester.

Alle bewoners kunnen naar een andere plek verhuizen. Er is een aanbod gedaan en vanavond zal dit verder toegelicht worden, eerst plenair en daarna een-op-een. Naast acht Vestedacollega’s zullen mensen van het stadsdeel, stichting !WOON en Sabo aanwezig zijn. Lid LOCHTENBERG vraagt of de gemeente altijd binnen de geldende termijnen op vergunningsaanvragen en andere procedures heeft gereageerd. Waren alle woningen die nu zijn gekraakt geschikt voor antikraak? Op dit moment is er 24-uurs beveiliging, maar toch zijn er nog steeds twee woningen gekraakt. Heeft mevrouw Schlüter hier een verklaring voor? Lukt het om samen met de gemeente naar oplossingen te zoeken? Mevrouw SCHLÜTER is in ieder geval blij dat Vesteda nu heel goed optrekt met de gemeente en zij wil vooral kijken naar de eigen rol en wat er niet goed is gegaan. De Omgevingsvergunning is in april 2024 aangevraagd en Vesteda is er altijd van uitgegaan dat in september 2024 kon worden gestart met de renovatiewerkzaamheden. Deze is uiteindelijk in oktober 2024 verstrekt waarna een bewoner bezwaar heeft gemaakt, zodat deze nu nog steeds niet onherroepelijk is. Er is nooit antikraak geweest en met de kennis van nu was het beter geweest om dit wel te doen. Wel zijn de leegstaande woningen verhuurd onder de Leegstandswet.

Op een gegeven moment zijn de woningen die leeg kwamen niet meer verhuurd, omdat de gedachte was om in september 2024 te starten met de werkzaamheden. Het gebouw is ook niet geschikt voor een massale verhuizing in een weekend en daarom is besloten om het gebouw gefaseerd leeg te maken. Niet alle woningen zijn geschikt voor antikraak. Inmiddels is er een dagvaarding om de gekraakte woningen te ontruimen, maar de eerste prioriteit zijn de bewoners. Lid LOCHTENBERG heeft ook gevraagd of de gemeente zich tijdig aan de procedures heeft gehouden met betrekking tot de vergunningen. Mevrouw SCHLÜTER weet niet of hier penalty’s op staan. Vesteda is er wel vanuit gegaan dat om te kunnen starten in september aangezien een aanvraag voor een Omgevingsvergunning in april heel redelijk leek. Lid MOLEMA stelt dat bewoners aangeven dat communicatie met Vesteda moeizaam liep. Kan mevrouw Schlüter aangeven waarom dit het geval was? Hoe wordt er in de toekomst voor gezorgd dat dit beter zal verlopen? Wat is de rol van de gemeente geweest de afgelopen maanden? Heeft Vesteda bij het aanvragen van de Omgevingsvergunning in de planning rekening gehouden met de mogelijkheid van bezwaar?

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Mevrouw SCHLÜTER antwoordt op de laatste vraag dat hier wel rekening mee is gehouden, maar dit leek binnen de termijn van aanvraag en start werkzaamheden haalbaar. In de communicatie met bewoners heeft Vesteda steken laten vallen. Hiervoor was een partij ingeschakeld, maar Vesteda had zelf veel zichtbaarder moeten zijn. Wel zijn steeds alle vragen van de bewoners verzameld en in een nieuwsbrief teruggekoppeld. De bezoeken en de bewonersavond zullen zeker worden gebruikt om lessen uit te leren. Lid MOLEMA vraagt of mevrouw Schlüter nog kan ingaan op de rol van de gemeente. Mevrouw SCHLÜTER weet niet precies wanneer voor het eerst contact is geweest met de gemeente, maar zij heeft wel een paar maal aan de bel getrokken met de vraag of kon worden bemiddeld met Welstand waardoor de nodige vertraging is ontstaan. Lid HEINHUIS is twee weken geleden zelf ook bij de bewoners geweest en zij is geschrokken van de situatie aldaar. Het is goed dat Vesteda er vandaag is in de persoon van mevrouw Schlüter, maar er is ook ongemak bij lid Heinhuis. Zij heeft bewoners gesproken die al tien maanden lang in een onveilige situatie zitten en al tien maanden proberen om Vesteda te spreken en pas vorige week hebben zij iemand van Vesteda gezien. Dit is niet uit te leggen en het is beschamend dat dit in Amsterdam gebeurt.

Hopelijk worden huurders in de toekomst ook zo snel te woord gestaan als de gemeenteraad van Amsterdam. Het is terecht dat de bewoners de eerste prioriteit zijn, maar tot nu toe hebben zij alleen via een algemene nieuwsbrief een reactie op hun vragen gekregen. Lid VON GERHARDT had begrepen dat de leden van de commissie in deze fase vragen aan mevrouw Schlüter zouden stellen en niet een betoog zouden houden. Lid HEINHUIS wijst erop dat het een feit is dat bewoners niet thuis durven slapen. De VOORZITTER geeft aan dat het in deze fase geen debat is, maar de leden mogen wel zelf bepalen hoe ze hun vragen inleiden. Als de commissie in gesprek gaat met het college is er ruimte om in debat te gaan. Lid HEINHUIS wil ingaan op de communicatie met bewoners die echt bang zijn, soms mensen van boven de 80 die er al meer dan veertig jaar wonen en soms niet eens meer de deur uit durven. Vragen van mensen beantwoorden in een algemene nieuwsbrief missen de menselijke maat. Waarom heeft het hier zo lang aan ontbroken? Waarom heeft het zo lang geduurd voordat iemand van Vesteda op bezoek kwam? Lid Heinhuis heeft verschillende aanbiedingen gezien die Vesteda heeft gedaan om te verhuizen en zij vraagt waarom deze aanbiedingen steeds veranderden. In aanvang werd bijvoorbeeld € 15.000 geboden en vanaf vorige week is dit € 30.000.

Hoe is dit verschil ontstaan? Zet Vesteda nu alles op alles om de veiligheid voor de bewoners te garanderen? Toen lid Heinhuis er was, kon bijvoorbeeld de voordeur niet dicht. Mevrouw SCHLÜTER vindt de menselijke maat altijd belangrijk. Er zijn dingen fout gegaan, maar het is niet zo dat Vesteda nu pas voor het eerst in contact is gekomen met bewoners. Zelf is zij vorige week ook geschrokken van de situatie en zaken worden wel degelijk opgepakt. Dit weekend heeft zij twee heel leuke reacties gekregen van bewoners en dit maakt haar nog gemotiveerder om het heel goed op te pakken. Verschillende aanbiedingen hangen samen met het idee dat er altijd vanuit is gegaan dat het om een tijdelijke verhuizing zou gaan. Bij elke nieuwe kraker is aangifte gedaan en is verzocht tot ontruiming, maar er wordt niet ontruimd voor leegstand. In eerste instantie heeft de politie geoordeeld dat het niet om een gevaarlijke situatie ging, omdat het om “ethische” krakers ging. Sindsdien is de situatie geëscaleerd. Vesteda heeft alles op alles gezet om de onherroepelijke Omgevingsvergunning te krijgen en het idee was dat bewoners allemaal tijdelijk zouden verhuizen en allemaal weer terug zouden kunnen komen. Het lukt echter niet om de tijdelijke uithuizing, de onherroepelijke Omgevingsvergunning en het uitzetten

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

van de krakers te versnellen en daarom is besloten om de bewoners permanent uit te huizen. Alle bewoners kunnen voor onbepaalde tijd terecht in een woning van Vesteda tegen een huur die ze nu betalen en daarbij ontvangen zij ter compensatie voor te maken kosten € 15.000. Het aanbod van € 30.000 is bedoeld voor bewoners die gewoon opzeggen, maar geen gebruik willen maken van een woning van Vesteda. Vesteda is de enige woningbelegger die het beheer zelf doet en uit dien hoofde is er altijd contact met de huurders. Op het Surinameplein is er een partij tussen gezet die veel van de communicatie van Vesteda heeft overgenomen en hierdoor is Vesteda minder zichtbaar geworden. Zichtbaarheid kan echter nooit te veel zijn en deze wordt weer meer opgepakt door Vesteda. Lid HEINHUIS heeft gevraagd waarom het zo lang heeft geduurd voordat de zichtbaarheid is verbeterd en dat toen het in de gemeenteraad aan de orde kwam, Vesteda opeens wel bij de bewoners op de stoep stond. Waarom wordt niet gewoon begonnen met de renovatie? Een bezwaarprocedure zou dit niet in de weg hoeven staan. Mevrouw SCHLÜTER zegt dat Vesteda het onverantwoord vindt om te starten als er nog geen onherroepelijke Omgevingsvergunning is. Het gaat om een investering van ruim 20 miljoen euro.

Op het moment dat deze vergunning niet verstrekt zou worden en zaken stilgelegd dan wel teruggedraaid moeten worden, is dit onuitlegbaar. Vesteda is niet volledig onzichtbaar geweest, maar feit is dat het veel beter had gekund en dat veel eerder ingegrepen had moeten worden. Lid AHMADI heeft gehoord dat tevredenheid van huurders hoog in het vaandel staat bij Vesteda. Deze zelfde bewoners zijn bij de gemeenteraad terecht gekomen, omdat ze zich ongehoord voelden door Vesteda en aangezien zij in sociale huurwoningen zaten, was het niet vanzelfsprekend dat zij konden doorstromen. Ook werd geen vervangende woonruimte aangeboden en is ook niet gesproken over een terugkeergarantie. Kan mevrouw Schlüter hier een reflectie op geven? Wanneer is deze terugkeergarantie ontstaan? Heeft Vesteda zich aan alle wet- en regelgeving in Amsterdam gehouden en waarom is ervoor gekozen om mensen steeds heen en weer te verhuizen terwijl het ook gewoon antikraak verhuurd had kunnen worden voor de hele periode? Niet alle appartementen waren volgens Vesteda bewoonbaar. Was dit voordat keukens en badkamers werden gesloopt om te voorkomen dat gekraakt werd of was dit hierna? Mevrouw SCHLÜTER zegt dat het oorspronkelijke plan sloop was en er tweeëneenhalf keer zoveel woningen voor terug te bouwen. Dit plan was onuitvoerbaar omdat het een gemeentelijk monument werd.

Toen zijn plannen uitgewerkt om de hoogbouw te renoveren en de andere gebouwen te slopen. Door oorzaken die zij eerder heeft genoemd, werd dit onhaalbaar en uiteindelijk is ervoor gekozen om de plannen uit te werken om de hoogbouw te renoveren. Hiervoor is de Omgevingsvergunning ingediend. De vaste bewoners zijn hier de dupe van geworden, omdat de plannen steeds veranderden maar hier tegenover staat dat Vesteda steeds werd geconfronteerd met een nieuwe realiteit naar aanleiding waarvan de plannen aangepast moesten worden. Het is duidelijk dat bewoners van De Klokkenhof niet tevreden zijn, maar er zal wel van alles aan gedaan worden om ze tevreden te maken. Benchmarks met andere beleggers laten zien dat Vesteda de laatste zes jaar het hoogst op huurderstevredenheid scoort. Wettelijk gezien is alles op een juiste manier gedaan. Aan antikraak is niet gedacht, maar een bewoond gebouw waarin gekraakt wordt is voor mevrouw Schlüter een situatie die zij niet eerder heeft meegemaakt. Voorheen waren niet alle woningen geschikt voor antikraak en gezien de manier waarop is huisgehouden in het pand durft zij te zeggen dat er nu nog minder woningen geschikt zijn voor antikraak. Lid AHMADI memoreert dat Vesteda in 2018 een pand heeft gekocht waar meer dan honderd bewoners woonden van wie de rechten waren afgenomen, doordat ze steeds werden verplaatst binnen het blok.

Het wordt niet duidelijk dat Vesteda heeft geprobeerd om dit te verbeteren en het gevoel overheerst dat bewoners bijzaak waren. Waarom is destijds niet met bewoners gesproken over alternatieve woonruimte?

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Mevrouw SCHLÜTER stelt dat bewoners niet continu zijn verplaatst. Waarschijnlijk wordt verwezen naar bewoners met een tijdelijk huurcontract. De vaste bewoners zijn nooit verplaatst. Bij verhuur onder de Leegstandsweg is het wel eens voorgekomen dat een huurder is verplaatst op eigen verzoek. Lid AHMADI vraagt wanneer voor het eerst over de terugkeergarantie is gesproken met bewoners. Mevrouw SCHLÜTER zegt dat voor vaste bewoners altijd heeft gegolden dat zij na renovatie konden terugkeren tegen dezelfde huurprijs. Lid AHMADI informeert naar de verhouding vaste bewoners versus tijdelijke bewoners. Zij heeft gehoord dat mensen er acht jaar woonden en steeds werden verplaatst na twee jaar. Mevrouw SCHLÜTER stelt dat voor zover haar bekend is, de tijdelijke huurders er twee jaar hebben gezeten. Misschien is er een uitzondering geweest, maar er is geen sprake van dat tijdelijke huurders er heel lang hebben gezeten. Lid VON GERHARDT meent dat in de Kraakwet staat dat ook ontruimd kan worden ingeval van onveilige situaties. Zou mevrouw Schlüter de huidige situatie als onveilig bestempelen? In 2020 heeft de gemeente het pand een monumentale status gegeven.

Is Vestedea hierin meegenomen? Tot hoeveel vertraging heeft dit uiteindelijk geleid? Hoe heeft de gemeente gehandeld toen in 2023 duidelijk werd dat het plan financieel niet meer haalbaar was? Wat zijn op dit moment de verwachtingen rond de Omgevingsvergunning? Mevrouw SCHLÜTER zegt dat de civiele procedure met betrekking tot de krakers zich in een vergevorderd stadium bevindt. Er dient sprake te zijn van een spoedeisend belang; dit moet renovatie zijn met een onherroepelijke Omgevingsvergunning. In de wandelgangen is gemeld dat deze er op korte termijn zal zijn, maar het is vooralsnog niet duidelijk wanneer dit is. Voor overlast is een dossier nodig bij de rechter en het kost tijd om dit op te bouwen en hier is de afgelopen weken en maanden aan gewerkt. Aangiften van bewoners zijn niet altijd opgenomen door de politie, maar deze helpen wel om de zaak rond te maken en uiteindelijk met een sterker dossier bij de rechter te komen. Voor zover mevrouw Schlüter weet, is Vesteda niet meegenomen door de gemeente bij het verstrekken van de monumentale status en Vesteda werd overvallen door dit besluit. De afgelopen maanden/jaren heeft Vesteda regelmatig aan de bel getrokken om hulp te vragen. Lid VON GERHARDT vraagt of dit aan de bel trekken bij de gemeente of bij andere partijen is gedaan en hoe hierop is gereageerd.

Mevrouw SCHLÜTER wil eigenlijk alleen maar vooruitkijken en stelt dat inmiddels hulp wordt ervaren. Lid ABOELKASEM vraagt waar het is misgegaan met de communicatie. Zal er een (tussentijdse) evaluatie plaatsvinden? Mevrouw SCHLÜTER stelt dat de evaluatie al heeft plaatsgevonden. Zij denkt dat het vanuit Vesteda aan de menselijke maat heeft ontbroken. Enerzijds is dit veroorzaakt omdat dit keer een tussenpartij is ingeschakeld waardoor Vesteda onzichtbaar is geworden. Anderzijds zijn vragen van bewoners gebundeld in een nieuwsbrief omdat het vragen van meerdere bewoners betroffen, maar mensen voelden zich hierdoor niet een-op-een gehoord.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid TAJ heeft samen met lid Heinhuis het bezoek afgelegd en net als zij is hij geschrokken. Tijdelijke bewoners moesten elke twee jaar als het contract afliep intern ruilen of vertrekken om geen huurrechten op te bouwen. Werd hier actief op gestuurd vanuit Vesteda? Mevrouw Schlüter heeft aangegeven dat Vesteda ervanuit ging dat in september 2024 gestart zou worden met de renovatie. Waarom zijn tussen toen en nu geen stappen ondernomen om de vaste bewoners te herhuisvesten bij huurwoningen van Vesteda zelf of in een hotel? Een andere optie was het instellen van tijdelijke contracten voor de bewoonbare woningen. Waarom is dit niet gebeurd? Wanneer wordt nu begonnen met de renovatie en wanneer zal er duidelijkheid zijn voor de huurders? Mevrouw SCHLÜTER zegt dat Vesteda niet actief heeft gestuurd op het laten door verhuizen van mensen met een tijdelijk huurcontract. Soms was er sprake van een schrijnend geval en is het wel eens toegestaan, maar dit is zeker niet het beleid geweest. Gezien de complexe renovatie is altijd aangestuurd op een leeg gebouw. Voor tijdelijke uithuizing is een onherroepelijke Omgevingsvergunning nodig en een start renovatiedatum. Door de situatie van de bewoners is besloten dat niet meer zal worden gestuurd op tijdelijke uitplaatsing.

Alle bewoners mogen voor onbepaalde tijd verhuizen naar een woning die voor hen beschikbaar wordt gehouden, tegen de huidige huurprijs. Ze kunnen allemaal direct verhuizen. Voor mensen die heel graag terug willen, wordt deze optie ook opengehouden en wordt deze als aparte bepaling in het huurcontract opgenomen. Lid TAJ stelt dat nadat PowNews is langs geweest, bewoners tijdelijk in een hotel zijn geplaatst. Waarom is hier niet mee doorgegaan aangezien de situatie niet is verbeterd? Zou Vesteda te conservatief zijn bij de afweging om pas te beginnen nadat de onherroepelijke Omgevingsvergunning is verstrekt? Mevrouw SCHLÜTER denkt niet dat de afweging van Vesteda te conservatief is geweest. Deze afweging is gemaakt gezien de grote som geld die wordt geïnvesteerd. Het gaat om geld van pensioenfondsen en hier dient zeer zorgvuldig mee omgegaan te worden. Slechts een klein deel van de bewoners heeft gebruik gemaakt van het aanbod van het hotel. Er is 24-uurs beveiliging. Sinds februari jl. wordt al met bewoners gesproken over het aanbod van de gereedstaande woningen. Voor de toekomst is nog veel onbekend en is het oordeel van de rechter inzake de krakers van belang. Ook de netcongestie speelt hierin nog een rol. Lid ASLAMI noemt het ook een verschrikkelijke, onacceptabele situatie.

Wat zou Vesteda anders doen gegeven de huidige situatie en de lessen die hieruit getrokken kunnen worden? Hoeveel bewoners zitten er nu en hoeveel hiervan zijn tijdelijk en hoeveel permanent? Zijn de bewoners bereid om te verhuizen en om het bod te accepteren? Een achterliggende vraag is hoe deze situatie heeft kunnen ontstaan en wat de rol van de gemeente is. Welke bezwaren zijn gemaakt en waarom komt het project niet van de grond? Wat vinden de institutionele beleggers van Vesteda van de situatie? Mevrouw SCHLÜTER denkt dat de belangrijkste les is dat antikraak nu heel duidelijk op het netvlies staat. Overigens is er verder geen leegstand in de portefeuille. Bijna 99% van de woningen van Vesteda hebben een groen label terwijl ze gemiddeld dertig jaar oud zijn. Dit betekent dat al heel veel complexen zijn verduurzaamd. Normaal gesproken wordt altijd verduurzaamd in bewoonde staat waardoor er geen kraakrisico bestaat. Gezien de leeftijd van het gebouw en de ingrijpende renovatie moet in dit geval leeg worden gerenoveerd. Een andere les is om de communicatie niet uit te besteden. Op dit moment wonen er alleen nog permanente bewoners en de krakers. Het gaat om ongeveer dertig bewoners. Het woord ongeveer wordt hier gebruikt, omdat een aantal het aanbod al heeft geaccepteerd maar er nog wel zit. De bewonersavond is heel belangrijk om het aanbod door te spreken.

De hoop is dat mensen een keus kunnen maken, zodat ze zo snel mogelijk kunnen verhuizen binnen de portefeuille. Mochten mensen geen gebruik willen maken van de woningen, dan zijn er zeer veel andere gegadigden op wachtlijsten die dit wel willen. De aandeelhouders vinden het niet leuk, maar ze zijn altijd goed meegenomen in de situatie en ze kijken goed mee naar hoe het probleem wordt opgelost.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid ASLAMI heeft geïnformeerd naar de bezwaren over de Omgevingsvergunning en waarom de Omgevingsvergunning niet van de grond is gekomen. Mevrouw SCHLÜTER licht toe dat het om een bezwaarmaker gaat en dit betreft een bewoner. Deze wil het pand het liefst in de huidige staat behouden. Lid ASLAMI vraagt of de informatie klopt dat ongeveer zestig woningen zijn gekraakt. Hoe is Vesteda voornemens is om dit aan te pakken en welke rol speelt de gemeente hierin? Mevrouw SCHLÜTER bevestigt dat ongeveer zestig woningen zijn gekraakt. Er zijn maatregelen genomen, maar deze zijn niet altijd afdoende geweest. Er staat een civiele procedure klaar en het dossier is op orde wat betreft spoedeisend belang op basis van overlast. Als de onherroepelijke Omgevingsvergunning er is, zou dit kunnen helpen bij de rechter. Er is een gerechtelijk bevel nodig om de politie te laten ontruimen. Lid ASLAMI constateert dat Vesteda nu wel in staat blijkt om een aanbod te doen dat de verwachting creëert voor de huidige bewoners om te verhuizen. Waarom was dit eerder niet mogelijk? Mevrouw SCHLÜTER wijst erop dat Vesteda al langer met de bewoners in gesprek is over een wisselwoning. Dezelfde woningen die nu worden aangeboden, zijn eerder ook aangeboden. De insteek is altijd geweest dat op het moment dat de onherroepelijke Omgevingsvergunning er is, mensen tijdelijk naar deze woningen kunnen.

Wat is veranderd, is dat Vesteda de bewoners niet meer in deze situatie wil laten zitten en daarom is besloten om ze niet meer tijdelijk uit te huizen, maar voor onbepaalde tijd. Lid ALBERTS zegt dat de SP al langer bij dit dossier is betrokken waarover zelfs Kamervragen zijn gesteld in 2022. Het heeft erg lang geduurd voordat Vesteda in de gaten had dat het om huurders ging en niet om beleggingsobjecten. Kan mevrouw Schlüter dit gevoel wegnemen? Mevrouw SCHLÜTER benadrukt dat Vesteda voor 28.000 huurwoningen het beheer zelf doet en Vesteda distantieert zich helemaal niet van het contact met bewoners. Huurders zijn klanten. Naast de bewoners gaat het ook om een complex waar echt iets mee moet gebeuren, maar dat ook veel uitdagingen kent. Met iedere nieuwe werkelijkheid moesten nieuwe plannen worden gemaakt en dit kost tijd. De traagheid van de besluitvorming heeft ook niet geholpen. De VOORZITTER dankt mevrouw Schlüter voor het beantwoorden van de vragen en schorst de vergadering voor een korte pauze. De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft de commissie het woord voor de eerste termijn. Lid LOCHTENBERG vraagt waarom aangiften van bewoners niet worden opgenomen door de politie.

Hoe communiceert de gemeente over het feit dat een pand een monumentale status heeft? Waarom heeft Vesteda eerder geen hulp gekregen van de gemeente? Het kraken zorgt voor enorme vertraging in de woningbouw. Kan de wethouder hier een reflectie op geven? Hoe kan de gemeente de positie van de huurders verbeteren? Lid HEINHUIS hoort een rijtje met vragen van lid Lochtenberg, maar hoort weinig veroordeling richting de verhuurder die extreem nalatig is geweest de afgelopen maanden. Lid LOCHTENBERG heeft gezien zijn spreektijd geen mogelijkheid om hierop te reageren. Vesteda heeft zelf ook al toegegeven dat het niet goed is gegaan.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid MOLEMA zegt dat er ongeveer zestig woningen zijn gekraakt in De Klokkenhof. Voor bewoners is de situatie onhoudbaar geworden, omdat een deel van de krakers voor zeer ernstige overlast zorgt. Tot op heden is er nog steeds geen oplossing voor de bewoners die zich al tien maanden in deze situatie bevinden. Kraken is een inbreuk op eigendomsrecht en een bedreiging voor de rechtstaat. De kraak van De Klokkenhof laat zien hoe de gemeente grip op de woningmarkt verliest. Lid AHMADI mist in het betoog van lid Molema dat de verantwoordelijkheid voor het voorkomen van een gekraakt pand bij de verhuurder ligt en dat deze zojuist heeft aangegeven dat nooit is nagedacht over antikraak. Lid MOLEMA erkent dat de verantwoordelijkheid ook bij de verhuurder ligt en deze heeft zeker steken laten vallen, maar de gemeente houdt toezicht en heeft hiermee ook een rol. Lid AHMADI vraagt of lid Molema de regels rond huisvrede kent en wat de risico’s zijn van het zo lang leeg laten staan van een pand. De burgemeester heeft in het verleden ook duidelijk gemaakt dat als Vesteda vervangende woonruimte zou aanbieden aan de krakers, de hele situatie zou zijn opgelost. Zou lid Molema dit niet ook een schappelijke oplossing vinden? Lid MOLEMA kent de wet-de regelgeving in dezen.

Lid HEINHUIS zou graag een uitgebreidere reflectie van JA21 op de verhuurder krijgen die de verantwoordelijkheid draagt voor haar eigen huurders. Lid MOLEMA heeft al aangegeven dat verhuurders zeker een verantwoordelijkheid hebben en dat duidelijk heel veel is misgegaan. Dit moet de verhuurder zich absoluut aanrekenen, maar dit neemt niet weg dat de gemeente hierin ook een rol heeft. Lid HEINHUIS vraagt of lid Molema kan aangeven wat de gemeente op welk moment anders had moeten doen. Lid MOLEMA antwoordt dat de situatie al tien maanden voortduurt. Van de verhuurder is ook nog niet duidelijk geworden wat de rol van de gemeente is geweest in dit traject. Het gaat om meer dan een bezoek aan De Klokkenhof. Er kunnen bijvoorbeeld boetes opgelegd worden. Lid ALBERTS heeft begrepen dat lid Molema volledig op de hoogte is van de weten regelgeving rond kraken. Dan weet zij toch ook dat niet wordt ontruimd voor leegstand en dat heel duidelijk geen zicht was op nieuwe bewoning en dat de gemeente dus niet gaat optreden. Leegstand is voor sommige pandeigenaren voordelig en daarom geldt de regel dat niet wordt ontruimd voor leegstand. Lid MOLEMA stelt dat de gemeente een coördinerende rol heeft, maar er kan wel druk worden uitgeoefend waar nodig. In dit geval had dat moeten gebeuren.

Lid TAJ constateert dat de hete aardappel van de verhuurder door lid Molema wordt doorgeschoven naar de gemeente. Het is de verantwoordelijkheid van de verhuurder om ervoor te zorgen dat bezit niet wordt gekraakt. Vesteda heeft toegegeven dat dit is verzaakt. Lid MOLEMA heeft eerder al gezegd dat de verhuurder zeker een verantwoordelijkheid heeft en deze moet zich ook schamen voor de hele gang van zaken, maar dit neemt niet weg dat de gemeente een toezichthoudende rol heeft en kan optreden wanneer dit nodig is. Lid TAJ vraagt hoe de gemeente dit kan doen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid MOLEMA herhaalt dat dit kan door extra druk uit te oefenen. Lid TAJ wijst erop dat de wethouder, zodra zij hiervan op de hoogte was, actie heeft ondernomen. Als de wethouder geen druk had uitgeoefend en lid Heinhuis en hij niet langs waren gegaan, was er niets gebeurd. De gemeente en de gemeenteraad hebben hun rol opgepakt. Lid MOLEMA weet nog steeds niet precies waar de gemeente een rol heeft gehad in dit proces. Het gaat niet om een incident, maar om het gevolg van jarenlang beleid waarin handhaving tekortschiet en woningbouw wordt vertraagd door bureaucratie en regeldruk. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om zowel kraken als leegstand actief tegen te gaan. In plaats hiervan laat zij de situatie escaleren waardoor krakers steeds brutaler worden en woningzoekenden steeds verder buiten spel komen te staan. Wat JA21 betreft, grijpt het college keihard in en wordt alles gedaan wat binnen de mogelijkheden ligt om deze situatie op te lossen. Bewoners hebben recht op veiligheid en rust.

Is de wethouder het met JA21 eens dat kraken geen daad van verzet is, maar een illegale toe-eigening van andermans bezit en dat hier daadkrachtig tegen opgetreden moet worden? Wat gaat het college doen om kraken zo veel mogelijk tegen te gaan nu de bouwambities niet gerealiseerd kunnen worden en de woningnood steeds groter wordt? Wordt de handhaving bijvoorbeeld geïntensiveerd? Heeft het college druk uitgeoefend op Vesteda op antikraak-contracten aan te bieden of alternatieve woonruimte te vinden en kan het college eventueel nog meer doen? Wat is de rol van de gemeente geweest in 2024 bij de eerste kraken? Hoe vaak zijn toezichthouders langs geweest en zijn signalen genegeerd of gemist? Lid HEINHUIS betreurt het dat mevrouw Schlüter al is vertrokken en zij hoopt dat het politieke debat later wordt teruggekeken. Bewoners hebben steeds toezeggingen van Vesteda gekregen die niet gestand werden gedaan en daarom is lid Heinhuis niet per se hoopvol na de beantwoording door mevrouw Schlüter. Feit blijft dat Vesteda vooral reageert als er media-aandacht is voor de problemen. Na berichtgeving van PowNews mochten bewoners een paar dagen in het hotel slapen om bij te komen, maar vervolgens werden ze wel weer geacht om terug te gaan en normale huur te betalen. De menselijke maat in dezen ontbreekt.

Keer op keer worden bewoners met een algemeen briefje voorzien van enige antwoorden op hun vragen. Het gaat om mensen die heel bang zijn en sommigen komen nauwelijks toe aan werken, omdat ze voortdurend in gevecht zijn met allerlei instanties. Zij verdienen het dat Vesteda langskomt en niet pas als in de gemeenteraad vragen worden gesteld. Vesteda vindt het onuitlegbaar om al te beginnen met de renovatie terwijl het eigenlijk onuitlegbaar is dat bewoners al zo lang in een onveilige situatie zitten zonder dat er vanuit de verhuurder een concrete oplossing wordt aangedragen. De belangrijkste vraag vandaag aan de wethouder is of zij een update kan geven van alle stappen die sindsdien zijn genomen. Lid Heinhuis is blij dat de burgemeester en wethouder dit heel serieus nemen en direct zijn langsgegaan. Een groot deel sociale huur gaat met deze renovatie verloren in een stadsdeel waar al weinig sociale huur is. Lid Heinhuis verzoekt om toe te lichten wat dit betekent. Lid VON GERHARDT heeft van de PvdA niets gehoord over de krakers die in het pand zitten. Wat vindt de PvdA hiervan? Lid HEINHUIS zegt dat de kraak in dit geval een onveilige situatie heeft opgeleverd en dat kraken op deze manier niet passend is in de stad. Kraken voor politieke doeleinden om aan te tonen hoe groot de woningcrisis is en dat leegstand niet acceptabel is, is een ander verhaal.

Lid VON GERHARDT hoort dat de PvdA zichzelf hiermee tegenspreekt. Deze krakers menen ook dat ze er voor een politiek doel zitten om leegstand tegen te gaan.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid HEINHUIS zegt dat PvdA niet categorisch tegen kraken is. Kraken is een belangrijk signaal in tijden van wooncrisis om duidelijk te maken dat leegstand niet acceptabel is. Een kraak van deze ordegrootte in een pand dat nog in bewoonde staat is, is niet passend en heeft grote gevolgen voor de bewoners. Als dit pand helemaal leeg had gestaan, dan zou lid Heinhuis niet tegen de kraak zijn geweest. Lid VON GERHARDT heeft PvdA niet horen pleiten voor het feit dat meteen ontruimd moet worden. Er kan strafrechtelijk worden ontruimd als er sprake is van een onveilige situatie. Waarom doet PvdA dan geen appel op de driehoek om direct te ontruimen? Lid HEINHUIS stelt dat strafrechtelijk ontruimen niet zomaar mogelijk is als hierna nog steeds het risico bestaat dat opnieuw kan worden gekraakt. Dit is juridisch een ingewikkelde situatie. Als zeker was dat het pand niet opnieuw gekraakt zou worden, zou lid Heinhuis voorstander zijn van ontruiming en zou de driehoek dit ook al lang hebben gedaan. De rechter geeft hier echter geen toestemming voor als het risico blijft bestaan zoals in dit geval. Vesteda neemt namelijk geen maatregelen die voorkomen dat opnieuw wordt gekraakt. Lid MOLEMA hoort een sympathie voor kraken. Weet lid Heinhuis dat kraken een bewuste overtreding van de wet is? Lid HEINHUIS is hiervan op de hoogte, maar helaas bestaat er een extreme wooncrisis.

Kraken kan een politiek doel dienen dat belangrijk is in de stad. Lid MOLEMA concludeert dat lid Heinhuis het prima vindt dat soms de wet wordt overtreden. Lid HEINHUIS denkt dat kraken noodzakelijk is. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen deze kraak – waarbij de situatie onveilig is geworden voor de bewoners – en kraken in algemene zin. Veel panden staan al veel te lang leeg en dan is het begrijpelijk dat die panden worden gekraakt. Lid ASLAMI denkt dat de actualiteit gaat over de huidige situatie die onacceptabel is. In dit kader is het opvallend dat PvdA spreekt over middenhuur tegenover sociale huur. Weet lid Heinhuis hoeveel sociale huurwoningen en hoeveel middenhuur het afgelopen jaar door Amsterdam is gerealiseerd? Lid HEINHUIS zegt dat zij als geen ander is doordrongen van deze casus en zij heeft dagelijks contact met de bewoners. Het is lastig dat een particuliere verhuurder zelf besluit om woningen die overigens ook erg klein zijn naar middenhuur te trekken wat een beter rendement oplevert. Daarnaast heeft lid Heinhuis een groot aantal vragen gesteld over de urgentie van de situatie. Lid ASLAMI vraagt hoe de komende en de afgelopen periode middenhuurwoningen worden gerealiseerd op het moment dat dat deze altijd tegenover sociale huurwoningen worden gezet. Lid HEINHUIS gaat heel graag op een ander moment in gesprek met lid Aslami over dit onderwerp.

Zij heeft al eerder voorgesteld om corporaties andere leningen te verstrekken, zodat zij een grotere rol kunnen spelen bij de bouw van middenhuur. Corporaties maken de bouwambities ten opzichte van sociale huurwoningen keer op keer waar andere partijen dit nalaten. Lid ASLAMI is met lid Heinhuis eens dat ook corporaties middenhuurwoningen moeten kunnen bouwen. Het afgelopen jaar bedraagt het aantal middenhuurwoningen echter de helft van het aantal sociale huurwoningen. Als dit betreffende project na jaren

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

gesteggel eindelijk kan worden gerealiseerd, wijst PvdA op het verlies van sociale huurwoningen terwijl er ook sociale huurwoningen bij komen. Lid HEINHUIS heeft er zorgen over dat er 130 sociale huurwoningen zijn die straks worden onttrokken aan het sociale huursegment in een stadsdeel waar al grote tekorten zijn aan sociale huurwoningen. Veel van de huidige bewoners kunnen helemaal geen middenhuur betalen. Voor de verhuurder zou het gunstig zijn als bewoners gewoon hun contract opzeggen. Lid VON GERHARDT wijst erop dat duidelijk is dat het project financieel niet rond te rekenen is. Met middenhuur zou dit wel mogelijk zijn. Vindt de PvdA het belangrijk dat er goede woningen komen of wil zij op papier vasthouden aan iets wat in werkelijkheid geen optie is? Lid HEINHUIS concludeert dat de liberale partijen vooral aan financieel rendement denken. Zij denkt vooral aan mensen die een betaalbaar dak boven hun hoofd nodig hebben en die bovendien veilig moeten kunnen wonen. Hier ligt voor de PvdA op dit moment de prioriteit. Lid VON GERHARDT zegt dat PvdA nooit naar geld durft te kijken. De realiteit is dat dingen geld kosten. Tegenover ontwikkelingen staan financiën en moet een project rond gerekend worden. Bij de PvdA ontbreekt realisme.

Lid BILGIN noemt het schandalig dat bewoners geïntimideerd en mishandeld worden en dat zij vervolgens naar allemaal verschillende adressen moeten verhuizen en dat de veroorzakers blijven zitten. Dit voelt niet alleen onrechtvaardig, maar gaat ook in tegen de sociale cohesie. PvdA heeft aangegeven dat niet ontruimd kan worden, omdat de kans bestaat dat opnieuw wordt gekraakt. Volgens lid Bilgin is de situatie veranderd nu er beveiliging is. Zou dit aanleiding kunnen bieden om toch te gaan ontruimen? Het is opmerkelijk dat een grote bekende verhuurder niet op de hoogte is van de kraaktraditie in Amsterdam. Hoeveel andere verhuurders zouden deze traditie ook niet kennen en niet weten hoe ze effectief antikraak in kunnen zetten? De wethouder wordt verzocht om met particuliere verhuurders om tafel te gaan om dit onderwerp te bespreken. Wellicht is het ook tijd om afspraken te maken over communicatie tussen particuliere verhuurders en huurders. Verhuurders moeten gewoon bereikbaar zijn voor huurders. De verhuurder lijkt compleet overvallen door het besluit om het pand een monumentale status te verlenen.

Hoe worden dit soort besluiten eigenlijk genomen? Is de gemeente voornemens hierover in het vervolg te communiceren en de gevolgen van een dergelijke aanwijzing te onderzoeken? Lid AHMADI vindt het schrijnend dat veel naar de gemeente wordt gewezen terwijl Vesteda een portefeuille heeft van meer dan 18.000 woningen. Het is verbazingwekkend dat een dergelijke partij niet op de hoogte is van het feit dat er geen leegstand mag zijn in Amsterdam. Was het echt niet mogelijk voor Vesteda om eerder te renoveren? Lid VON GERHARDT vraagt of De Vonk tegen kraak is en pleit voor het inzetten op antikraak. Lid AHMADI antwoordt dat De Vonk vooral tegen leegstand is en voor het gebruiken van alle woningen die er zijn. Kraak of antikraak maakt haar persoonlijk niet uit zolang panden niet leeg blijven staan. Lid VON GERHARDT noemt de onveilige situatie in De Klokkenhof door de krakers een nachtmerrie voor de huurders. Het is voor de VVD onacceptabel dat tot op heden nog niet is ontruimd. Strafrechtelijk is het mogelijk om te ontruimen op basis van het feit dat zich onveilige situaties voordoen. Lid Von Gerhardt mist de urgentie van vele partijen in de raad om direct te ontruimen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid TAJ hoort lid Von Gerhardt zeggen dat direct kan worden ontruimd, maar dit mandaat ligt bij het OM en niet bij het college. Het OM en de rechter zullen stellen dat er een groot risico is dat het opnieuw wordt gekraakt. De bal ligt wel degelijk bij Vesteda om ervoor te zorgen dat dit niet meer opnieuw wordt gekraakt. Wat is de reflectie van de VVD hierop? Lid VON GERHARDT ziet dat de linkse partijen in de raad en ook het college steeds weer aan de zijde van krakers blijven staan terwijl ze aan de zijde van de bewoners moeten staan die te maken hebben met onveilige situaties. Zij moeten nu verhuizen, omdat krakers diefstal plegen en bezit overnemen dat niet van hen is. Het is betreurenswaardig dat de linkse partijen zich hier niet tegen uit durven spreken. Het verbaast lid ALBERTS dat de rechtse partijen kraken niet fijn vinden terwijl het eigenlijk over de verhuurder van dit complex zou moeten gaan. Waar was de VVD toen er al vragen werden gesteld over het rondpompen van de mensen om maar niet aan een vast huurcontract te komen? Lid VON GERHARDT vindt het goed dat Vesteda haar fouten heeft toegegeven en ook heeft gezegd dat meer gedaan had moeten worden. Het is belangrijk dat Vesteda nu de handschoen oppakt en er samen met de huurders voor zorgt dat er een oplossing komt.

Terwijl Vesteda haar fouten toegeeft, ontbreekt bij vele partijen het vermogen om naar de gemeente te kijken. Lid ALBERTS heeft een vraag gesteld: Waar was VVD toen de huurders werden rondgepompt in dit pand om maar geen vast contract te hoeven geven? Lid VON GERHARDT schetst de situatie om aan te tonen hoe alles voorkomen had kunnen worden. In 2020 lag er al een plan klaar om mooie, nieuwe woningen neer te zetten. De gemeente heeft echter een monumentale status verleend waardoor het hele project niet kon doorgaan. Dit is gedaan zonder met Vesteda in gesprek te gaan over wat de gevolgen zouden zijn. Het is bizar dat monumenten worden aangewezen die er uiteindelijk voor zorgen dat de ontwikkeling van de stad stokt. Inmiddels is het vijf jaar verder en is een situatie ontstaan die voor heel veel huurders verschrikkelijk is en dit allemaal vanwege de monumentale status in 2020. Lid ALBERTS vindt het teleurstellend dat lid Von Gerhardt de gestelde vraag niet beantwoordt. Ook met een monumentenstatus had gewoon gerenoveerd kunnen worden, maar hij legt de bal neer bij de gemeente terwijl deze bij de verhuurder ligt. Vesteda heeft een object gekocht om winst te maken en het streven wonen zonder winst wordt helaas niet door VVD gedeeld. Lid VON GERHARDT weet dat SP wil dat alle woningen door de gemeente worden gebouwd waarbij het de vraag is waar het geld dan vandaan moet komen.

In 2020, toen er goede plannen lagen en Vesteda wilde beginnen, had de gemeente geen monumentale status moeten afgeven. Nu deze situatie toch is ontstaan, is de enige oplossing dat sde kraker er zo snel mogelijk uit gaan en de bewoners er weer veilig kunnen wonen. Lid TAJ vindt het schrijnend dat een verhuurder pas in actie komt op het moment dat er media-aandacht is en het onderwerp in de gemeenteraad aan de orde komt. Een verzoek is of de wethouder richting de commerciële partijen in de stad kan bekijken of er meer van dergelijke situaties spelen en welke acties nodig zijn om dit soort schrijnende gevallen in de toekomst te voorkomen. Lid VON GERHARDT mist ook bij GL een reflectie op de krakers die het leven van de bewoners onmogelijk maken. Hoe kijkt GL hiernaar?

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 19 maart 2025

WV

Lid TAJ zegt dat GL voor kraken is. Het grootste probleem in deze situatie is leegstand. Een woning kan niet gekraakt worden als deze bewoond is. Als Vesteda dit in het begin had voorkomen, was de huidige situatie nooit ontstaan. Lid VON GERHARDT hoort lid Taj enerzijds zeggen dat hij tegen de onveilige situatie is, maar aan de andere kant geeft hij aan dat het goed is om te kraken. Een veilige situatie creëren voor de bewoners is alleen mogelijk als de krakers eruit gaan. Lid TAJ zegt dat een duidelijk boodschap is dat GL voor kraken is als er sprake is van leegstand. Als er voldoende woningen zouden zijn, werd er niet gekraakt. In deze specifieke situatie hebben de burgemeester en wethouder al aangegeven dat niet kan worden ontruimd, omdat Vesteda verzaakt om te voorkomen dat er opnieuw gekraakt wordt. Lid VON GERHARDT concludeert dat GL voor kraken is en hiermee de onveilige situatie in De Klokkenhof accepteert. Lid TAJ stelt dat VVD verkeerde conclusies trekt. Hij heeft gezegd dat kraken ingeval van leegstand goed is. In de huidige situatie is het zeker niet fijn en moet de veiligheid van de bewoners en de buurt voorop worden gesteld. De handschoen hiervoor ligt bij Vesteda en niet bij de gemeente. Lid MOLEMA vindt dat GL selectief is in het handhaven van wetten. Kraken is een overtreding van de wet en het ondermijnt de rechtstaat.

Lid ASLAMI vindt de ontstane situatie ook onacceptabel en hij meent dat Vesteda hier ook het nodige over heeft gezegd. Het is Vesteda kwalijk te nemen, omdat alles voorkomen had kunnen worden. In hoeverre kan de Wet goed verhuurderschap worden ingezet in een dergelijke situatie en was deze ingezet als de wet eerder was aangepast? Bezwaar maken is een goed recht, maar dat één persoon een project gegijzeld houdt is ingewikkeld. Kan Vesteda aan de slag op het moment dat de Omgevingsvergunning wordt vergund? Lid VON GERHARDT vraagt hoe D66 kijkt naar de monumentale status van het pand. Had deze status met de kennis van nu verleend moeten worden en moet de stad hier in de toekomst op een andere manier naar kijken? Lid ASLAMI meent dat de raad destijds dit besluit heeft genomen. Het is wel ingewikkeld dat op het moment dat hiertoe wordt besloten, dit leidt tot vertraging. Hier had de gemeente wellicht meer moeten doen om te voorkomen dat deze situatie is ontstaan. Lid LOCHTENBERG constateert dat lid Aslami Vesteda verantwoordelijk houdt, maar ook de krakers zijn verantwoordelijk. Hoe vindt D66 dat hiermee omgegaan moet worden? Lid ASLAMI vindt het onacceptabel dat krakers onveiligheid creëren voor medebewoners. Dit is volgens hem een overtreding van de wet en dit is niet toegestaan.