20250306 Verslag gemeenteraad middag

Dus ik zou ook graag wat concreter willen horen van wat kunnen wij als gemeente doen, en eventueel ook samen met de omliggende gemeenten, om dat ook echt af te dwingen dat die communicatie niet alleen er komt maar inderdaad empathisch is, realistisch is en niks verbloemend is. Dus welke instrumenten heeft de wethouder om dat te doen?) Ik kan als wethouder empathie niet afdwingen bij Schiphol, denk ik. Ik probeer het wel. Wat ik kan toezeggen is daar snel op schrift ook, dat we daar ook op reageren, dat we snel een brief naar Schiphol sturen en dat ik dat ook met de BRS deel zodat we daar gezamenlijk op kunnen toezien. Ik wil namelijk niet het probleem zelf overnemen, dat wij vanuit de gemeente Amsterdam gaan communiceren, want dan lijkt het net of wij het een goed idee vinden dat er baanonderhoud is. Dus ik wil dit wel echt ook bij Schiphol laten. Dan over de juridische stappen tegen Schiphol. Er werd door het lid Bakker ook gezegd over de medewerkers en dat die last hebben van zeer schadelijke stoffen en het RIVM-rapport. Ik heb al eerder ook verteld dat ik ook bij een bijeenkomst ben geweest op Schiphol, georganiseerd door de FNV, waar we ook diverse presentaties hebben gezien.

52

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En ik heb vorige week, of was dat deze week, ik weet even niet meer welke dag het was, ja dat was maandag, afgelopen maandag, een gesprek gevoerd met de FNV waar ook twee medewerkers van het platform bij waren en hebben we besproken met elkaar wat onze rol zou kunnen zijn als gemeente Amsterdam om het ministerie toch aan te sporen om opdracht te geven richting het RIVM om een onderzoek te gaan doen. We zijn het nog met elkaar aan het verkennen. Het was een goed gesprek, we kunnen kijken, we hebben ook medewerking toegezegd en daar kom ik echt op terug zodra ik daar meer van weet. Dus wij vinden dat ook heel belangrijk natuurlijk, de gezondheid van de medewerkers. Ja en verder de juridische stappen hebben we het ook al eerder over gehad. Wij vinden natuurlijk ook dat de verduurzaming van de luchtvaart sowieso versneld moet worden, wij vinden ook dat er gekrompen moet worden, we vinden ook dat gezondheid natuurlijk boven economie gaat, dat hoef ik hier niet uit te leggen. Maar we kiezen niet voor juridische stappen tegen Schiphol. Ik denk echt dat ik het meest effectief ben door mijn invloed via andere wegen uit te oefenen en rechtszaken vraagt gewoon grote inzet, een uitspraak kan jaren op zich laten wachten en in dit dossier is het extra complex zoals net al werd geopperd om dat aangifte doen tegen een deelneming waar we zelf aandeelhouder voor zijn.

Dus ik wend me invloed echt zoveel mogelijk op andere manieren aan. Ik heb ook echt contact buiten de BRS om ook nog met omliggende gemeenten om ook de handen ineen te slaan. Aanstaande maandag hebben we daar ook weer een gesprek over hoe we gezamenlijk kunnen strijden voor een nachtsluiting, hoe we onze invloed daarop kunnen uitoefenen. Dan was er een vraag van het lid Schmit of we samen kunnen werken met de vier grootste luchthavens van Europa. Dat lijkt mij ook een uitstekend idee om dat te doen. We zijn ook op dit dossier actief richting Brussel en we werken ook samen natuurlijk met de stedennetwerken die dus zijn en we richten natuurlijk zelf ook stedenallianties op voor onderwerpen die van belang zijn. Ik wil ook heel graag een alliantie vormen op het gebied van luchtvaart maar ik merk tot nu toe dat er best wel beperkt animo voor is in Europa. Ja voor Parijs, Madrid en een aantal andere Europese steden is dit nog geen prioritair onderwerp maar ik heb wel Frankfurt en Wandsworth Council, dat is een borough in Londen waar dit wel een onderwerp van gesprek is. Want Heathrow wil ook een derde landingsbaan gaan creëren. Dus ik ben vooral in contact met Frankfurt en met Londen om te kijken hoe wij een alliantie op dit gebied kunnen vormen. (Het lid VAN PIJPEN: Ja even een tip. Want ik had zelf onlangs contact met iemand die in Barcelona actief is en daar speelt dit ook.

Dus wellicht kunt u ook met de gemeente Barcelona dat ook meenemen, omdat ook daar uitbreiding landingsbanen, natuurgebieden enzovoort speelt. Dus een tip.) Nou voorzitter, bedankt het lid Van Pijpen voor de tip en die ga ik zeker meenemen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik had dus gevraagd naar het inschakelen van de toezichthouder op de arbeidsomstandighedenwet. Maar misschien was ik in de war, in de Verenigde Staten bestaat zo’n waakhond. Maar misschien in Nederland helemaal niet en is het alleen het RIVM die een onderzoeksrapport kan schrijven. Zie ik dat goed?) In Nederland bestaat zoiets als de arbeidsinspectie en daar heb ik toen in het begin van mijn wethouderschap ook een aantal gesprekken mee gevoerd omdat ik vond dat mij opviel dat de arbeidsinspectie Schiphol toch een beetje links had laten liggen. Maar ik kan nu wel verzekeren dat de arbeidsinspectie ook zeker ook heel veel aandacht heeft voor Schiphol. Maar het RIVM is een onderzoeksbureau dat onderzoek doet naar gezondheid en gevolgen daarvan. En dat is natuurlijk heel belangrijk omdat die gesprekken er zijn, je

53

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

moet ook kunnen aantonen dat die schadelijke stoffen natuurlijk schadelijk zijn, ook voor de medewerkers. En dan wil je dat ook wetenschappelijk onderbouwd hebben. Dat is het. De discussie wordt gesloten. Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 40. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de inzet bij bestrijding van antisemitisme (afdoening toezegging aan lid Garmy) VN2025-002092 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Khan, Garmy, Bobeldijk, Bouhassani en Lust inzake een pilot voor het inzichtelijk maken van het meldproces voor Joodse Amsterdammers, nr. 046 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om in de uitwerking van de aanvullende voorwaarden van de communicatiestrategie en -plan een pilot mee te nemen die het inzichtelijk maken van het meldproces voor Joodse Amsterdammers verbetert (bijvoorbeeld met filmpjes/interviews) en daarbij: gebruik te maken van sleutelfiguren uit de Joodse gemeenschap en andere positieve interviews zoals uitgelegd in de afdoening van de motie Khan (347.23); te zorgen voor een vergoeding of compensatie voor deze influencers en sleutelfiguren; te evalueren of de lessen hiervan gebruikt kunnen worden voor het verbeteren van de meldingsbereidheid bij andere gemeenschappen. Motie van de leden Garmy, Bentoumya, Khan, Wijnants, Lust en Bouhassani inzake een plek voor gemeenschapszin, nr.

053 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in samenwerking met relevante organisaties, bewoners en kwartiermakers te onderzoeken of en hoe een toegankelijke, laagdrempelig en inclusieve Joodse ontmoetingsplek gecreëerd kan worden. Een plek die bovendien bijdraagt aan de zichtbaarheid van Joods leven in Amsterdam. Motie van de leden Bentoumya, Lust, Khan en Bouhassani inzake bewustwording complottheorieën in antisemitismebestrijding, nr. 055 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om de bewustwording rondom antisemitische complottheorieën te vergroten en de verspreiding hiervan tegen te gaan; hierin op te trekken met Amsterdamse, landelijke en internationale organisaties die zich bezighouden met het tegengaan van fake news, de verspreiding van complottheorieën en de bewustwording en weerbaarheid hieromtrent; in de lopende gemeentelijke programma’s over mediawijsheid specifiek aandacht te besteden aan bewustwording over antisemitische complottheorieën.

54

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Garmy, Khan, Wijnants en Bentoumya inzake de bestrijding van online discriminatie en racisme, nr. 056 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in hun aanpak tegen antisemitisme en andere vormen van discriminatie en racisme, expliciet de onlinewereld mee te nemen, door acties zoals: het leggen van contact met grote sociale mediaplatforms om hen aan te spreken op hun verantwoordelijkheid discriminatie en racisme op hun platformen te bestrijden en hen bewust te maken de impact van online haat op de stad; samen te werken met partners zoals antidiscriminatieorganisaties en andere gemeenten om ervaring en kennis uit te wisselen en elkaar te ondersteunen in het bestrijden van onlinehaat, discriminatie en racisme; het ondersteunen van organisaties die jongeren wijzen op de gevaren en risico’s van het internet en hen weerbaar maken tegen online racisme, discriminatie en haat. Motie van de leden Wijnants en Garmy inzake gemeente steunt Amsterdamse culturele instellingen bij intimidatie, nr.

057 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een brief te sturen naar gesubsidieerde en niet gesubsidieerde culturele instellingen met de boodschap dat de gemeente pal staat voor de culturele vrijheid en dat er nooit toe gegeven mag worden aan intimidatie; in de brief toe te lichten waar de instellingen terecht kunnen indien zij zorgen over veiligheid hebben en welke hulp de gemeente Amsterdam kan bieden bij intimidatie. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter. Goed dat we vandaag het onderwerp antisemitisme bespreken, want dit debat is nu hard nodig. Niet alleen omdat we als raad verantwoordelijkheid hebben om elke vorm van haat en discriminatie te bestrijden maar ook omdat antisemitisme een realiteit is die steeds meer impact heeft op het dagelijks leven van Joodse Amsterdammers. Ik ben blij dat de wethouder met deze brief inzichtelijk maakt wat we als gemeente doen om antisemitisme te bestrijden. Ik hoor vaak dat we als gemeente te weinig doen maar dat is niet iets wat ik herken. Wel denk ik dat het altijd beter kan. In januari organiseerden wij samen met de VVD een expertsessie over antisemitisme en het vergroten van de meldingsbereidheid. Zo konden we rechtstreeks van experts horen hoe we ons beleid kunnen verbeteren en waar nog extra aandacht aan moet worden gegeven.

En wat mij het meest uit de sessie is bijgebleven is hoe alledaags de dreiging is geworden. Veel Joden voelen zich onveilig om hun Joodse identiteit te uiten, online en offline. Dat is een harde realiteit. In de commissie vertelde ik dat toen ik op de middelbare school zat er een Holocaust-overlevende langskwam om te vertellen over wat hij had meegemaakt. En na de les bedankte ik hem en zei ik vol overtuiging, gelukkig is antisemitisme nu iets van het verleden. Hij begon te lachen en zei, oh jongen, antisemitisme gaat nooit weg. En deze woorden zijn bij me gebleven en het gesprek dat ik toen had is herkenbaar voor veel Joden.

55

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De afgelopen maanden heb ik veel gesprekken gevoerd met Joodse Amsterdammers en wat mij opvalt is de groeiende angst. Mensen die hun keppel verbergen, kinderen die door hun ouders worden gewaarschuwd om niet te zeggen dat ze Joods zijn, kinderen die gepest worden op school en daardoor zich genoodzaakt voelen om naar een Joodse school te gaan. Mensen die hun naam in een taxi-app veranderen om confrontaties te vermijden. En dit zijn geen incidenten, dit is een patroon. Een patroon dat ervoor zorgt dat mensen niet vrijuit kunnen leven zoals ze willen, een patroon dat ervoor zorgt dat zelfs in Amsterdam een stad met een rijke Joodse geschiedenis het steeds moeilijker wordt om zichtbaar Joods te zijn. En een oud-buurvrouw van mij zei laatst, als het misgaat ben hier altijd welkom. En ik hoef denk ik niet uit te leggen wat ze daarmee bedoelt. En hoe goed bedoeld ook en hoezeer ik ook niet het gevoel heb dat we in zo'n situatie zitten, zegt het wel iets over de tijd waarin wij leven. We zien antisemitisme op verschillende manieren in onze stad. Bij de beveiliging van Joodse scholen, zoals de agent bij de Joodse school het Cheider waar kinderen dagelijks worden geconfronteerd met het feit dat zij een doelwit zijn, in de onlinewereld waar antisemitische complottheorieën en haat razendsnel worden verspreid.

Gisteren nog zag ik een post van de bekende Amerikaanse influencer met miljoenen volgers die sprak over een deep state van Joden en hun vermeende invloed op de wereld. En dit is geen marginaal fenomeen, het wordt steeds meer mainstream. En we zien het ook in een bredere samenleving waar Jodenhaat zich soms verhult als kritiek op Israël maar in de kern dezelfde giftige patronen volgt. En al deze punten vragen om een meervoudige en doortastende aanpak. En daarom dien ik vandaag twee moties in en steun ik daarnaast nog twee moties van andere partijen. De eerste motie gaat over Joods leven in Amsterdam. We willen onderzoeken of we een inclusieve en laagdrempelige ontmoetingsplek kunnen creëren waar alle soorten Joodse Amsterdammers zich veilig voelen en waar ook andere Amsterdammers kennis kunnen maken met de Joodse cultuur. En de tweede motie gaat over onlineantisemitisme. Sociale media versterken haat en een effectieve aanpak van discriminatie kan niet zonder aandacht voor de digitale leefwereld. En dit ontbreekt nu in de brief van de wethouder. Daarnaast steun ik de motie van DENK over het verbeteren van meldingsbereidheid. Dit was ook een belangrijk thema in de expertsessie. We hoorden dat veel Joodse Amsterdammers niet bekend zijn met ons meldpunt discriminatie.nl of wantrouwen hebben over wat er vervolgens met de melding gebeurt.

En door sleutelfiguren en rolmodellen in te zetten kunnen we hier een belangrijke stap in zetten. En we steunen ook de motie van de VVD over de bescherming van culturele instellingen tegen intimidatie. Het is onacceptabel dat optredens in Amsterdam worden geannuleerd door bedreigingen zoals recent gebeurde bij de Joodse Israëlische cabaretier Sponder. En de gemeente moet hier pal voor staan. Maar maatregelen alleen zijn niet genoeg. We hebben als politiek ook een bredere verantwoordelijkheid, we moeten ontmoetingen stimuleren tussen Amsterdammers, want verbinding werkt vaak het best tegen vooroordelen. En dit blijkt niet alleen uit onderzoek maar ook uit de ervaringen van experts en ook uit mijn eigen ervaring van het afgelopen jaar met Bekend maakt Bemind. En we moeten ook dialoog bevorderen, moeilijke gesprekken aangaan, niet wegkijken en altijd waakzaam zijn dat we een ander niet ontmenselijken, ook als diegene een anderen mening heeft. En als laatste misschien nog wel het belangrijkste, we moeten normeren als politiek. Antisemitisme moet altijd benoemd worden, consequent en zonder selectiviteit. Ik zie helaas dat sommige partijen zowel op links als op rechts antisemitisme pas erkennen en veroordelen als uit een bepaalde hoek komt. Haat is haat en we moeten dat altijd veroordelen, ongeacht van wie het komt.

56

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Tot slot voorzitter, antisemitisme is een probleem dat niet vanzelf verdwijnt maar de Joodse gemeenschap in Amsterdam heeft een diepe en veerkrachtige geschiedenis en Joodse Amsterdammers laten zich niet wegduwen uit deze stad en horen hier thuis. En het is aan ons om ervoor te zorgen dat ze zich hier veilig voelen en veilig zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bouhassani. Het lid BOUHASSANI: Dank, voorzitter. Antisemitisme blijft een hardnekkig probleem in onze stad. De brief van de wethouder laat zien dat er stappen worden gezet maar dat de strijd tegen antisemitisme nog steeds heel hard nodig is. We zien dat de meldingsbereidheid niet is waar we willen dat die is en het is cruciaal dat die omhoog gaat. We zijn dan ook blij dat de wethouder in de brief aangeeft dat ze uitvoering gaat geven aan de motie MDRA meer de wijken inbrengen die gaat om de rol en de positie van het meldpunt en de samenwerking met relevante organisaties te versterken. Om die reden steunen we ook de motie van DENK die gaat over een pilot over het inzichtelijk maken van het meldproces voor Joodse Amsterdammers.

Dan voorzitter, een tijd geleden hadden we een expertsessie over antisemitisme waar onder andere ook de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding bij was en een van de punten die naar voren kwam is dat in de aanpak en de strijd tegen antisemitisme het ook heel belangrijk is om naast de aandacht voor het Holocaust-verleden ook aandacht te hebben voor het Joodse leven, voor hoe de Joodse man of vrouw of kind van vandaag van dag tot dag leeft. Ik vond dit een hele goede suggestie die kan bijdragen in de strijd die ik dan ook de wethouder wil meegeven. Daarnaast steunen wij ook een motie van Volt over inclusieve ontmoetingsplekken die ik heel goed vind en ook de motie van GroenLinks over het tegengaan van complottheorieën. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: Ja voorzitter, nu doet de vervelende omstandigheid zich voor dat ik hier door het lid Deterink allerlei pagina's proza op het niveau van Godfried Bomans heb maar daar absoluut de tijd niet voor heb om dit allemaal te gaan voorlezen.

Dus ik beperk mij even tot me aansluiten bij de goede bijdrage van het lid Garmy en daar nog bij te vermelden dat inderdaad wij ook het cancelen van Joods-Israëlische artiesten echt onbestaanbaar vinden, dat het goed is dat er een alternatief voor wordt gezocht, dat we ook een motie hebben ingediend om te kijken hoe we gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde instellingen ook kunnen helpen een statement daarover te maken. De expertmeeting was zeer waardevol en we hebben ook tijdens het commissiedebat FKD eerder gevraagd of het Nationaal Holocaust Namenmonument kan worden toegevoegd aan de namenaanduiding bij de tramhalte Waterlooplein. De wethouder zou dat idee bespreken in het college, we zijn even benieuwd of dat ook is gebeurd. Ik hoor nog niet, maar dan kijken we uit naar wanneer dat dan wel gaat gebeuren en dat horen we vanzelf wel wanneer daar meer over bekend komt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA: Voorzitter, dank. In deze raad zijn we niet altijd eensgezind maar over dit thema vaak wel gelukkig. Antisemitisme is verwerpelijk en kent geen plaats in onze stad en van links tot rechts kunnen we elkaar hierin vinden en doen we ook voorstellen, zoals vandaag ook het geval is. En dat doet me goed, want soms lijkt de wereld

57

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

collectief gek geworden te zijn. Partijen die antisemitisme vooral graag gebruiken als een stok om Nederlanders met een migratieachtergrond mee te slaan heulen openlijk met internationale partijen waar antisemitisme aan kleeft, Hitler-groeten door tech bro’s worden vergoeilijkt, rappers lanceren T-shirts met hakenkruisen en antisemitische complottheorieën worden zonder factcheck het internet op geslingerd. En te midden van dit alles moeten we naast onze Joodse mede-Amsterdammer staan. Want ondanks de eensgezindheid in dit huis maken ook Amsterdamse Joden nog altijd antisemitisme mee en dat is onacceptabel. En we helpen hen niet door de vinger te wijzen en antisemitisme op het conto van één groep te schrijven. Om antisemitisme echt tegen te gaan moeten we de hand in eigen boezem kunnen steken en in elkaar een bondgenootschap vinden. Het opkomen voor de een gaat namelijk niet met het uitsluiten van de ander en in onze gezamenlijke strijd voor gelijkheid moeten we elkaar niet uiteen laten spelen. En in onze stad doen zoveel inspirerende mensen ontzettend veel werk om zich hiervoor in te zetten. Kijk maar hierbuiten waar de leden Garmy en Khan heel mooi op de foto’s staan, ontroerend om te zien, net als heel veel andere Amsterdamse medestrijders.

Ik wil de wethouder graag vragen om de verbinding en uitwisseling te faciliteren tussen verschillende Amsterdamse manifesten, daarbij denk ik bijvoorbeeld aan het Joods Manifest maar we hebben ook het Zwart Manifest en zo nog een aantal geweldige manifesten, organisaties en ook tussen buurten de uitwisseling te faciliteren om juist in de gezamenlijke strijd tegen discriminatie en racisme van elkaar te leren en steun te vinden. In de commissie haalde ik de Amsterdamse weldoener Samuel Sarphati aan die toen net door het Parool was gekozen tot de grootste Amsterdammer. En hij is exemplarisch en zijn verkiezing voor hoe het Joodse leven vervlochten is met Amsterdam toen en ook nu. En helaas weten we ook allemaal waarom het Joodse leven ten tijde van Sarphati een stuk zichtbaarder was dan nu. De schaarste aan zichtbare Joodse ontmoetingsplekken herinnert ons aan de systematische uitsluiting en vervolging van Joden tijdens de Holocaust. En dat terwijl dit soort plekken cruciaal zijn voor het samenkomen en het vinden van steun en herkenning, zeker wanneer je te maken hebt met antisemitisme. En ook cruciaal in het tegengaan van dat antisemitisme, want dat begint namelijk bij het ontmoeten van mensen buiten je bubbel en ook juist om in te zien dat we allemaal onderdeel zijn van deze stad.

Daarom dienen we samen met Volt en een aantal anderen de motie in waar het lid Garmy het net over had om juist te kijken hoe we een toegankelijke en laagdrempelige plek kunnen creëren voor Joodse Amsterdammers en die bijdraagt aan de zichtbaarheid van Joodse Amsterdammers. Eerder noemde ik de complottheorieën en in de strijd tegen antisemitisme is het tegengaan van de verspreiding hiervan en het vergroten van de bewustwording een belangrijk punt voor mijn fractie. En we zagen dit bijvoorbeeld gebeuren tijdens de coronapandemie, maar nog altijd ook andere theorieën inderdaad over de deep state, die vinden we online en daarom dienen we een motie in om als gemeente hier actie tegen te ondernemen. Voorzitter tot slot, onze strijd tegen antisemitisme is een gezamenlijke, dus laten we elkaar hier ook op blijven vinden. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Voorzitter, ik kon de commissiebehandeling helaas niet bijwonen en wil daarom vandaag de tijd nemen om een urgent en steeds zorgwekkender probleem aan de kaak te stellen, het groeiende antisemitisme. Antisemitisme neemt niet alleen toe, het

58

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wordt ook steeds minder herkend als zodanig. Zo kwam ik er de afgelopen week achter dat een nazi-groet ook kan worden uitgelegd als een onhandig armgebaar, mits je een tech oligarch bent natuurlijk. Ook kwam ik erachter dat je antisemitische complottheorieën zoals de omvolkingstheorie gewoon kan omarmen als minister zolang het maar verpakt wordt als zorglijke demografische ontwikkelingen. En kun je zonder enige schaamte een internationaal netwerk opbouwen met extreemrechts en types als Victor Orbán steunen, die antisemitische hondenfluitjes bezigt over George Soros, en dan zelfs nog worden geaccepteerd als regeringspartner. Antisemitisme dringt door tot de hoogste regionen van de macht maar er gaan geen alarmbellen af. Sterker nog, de luidste racisten vandaag de dag presenteren zichzelf als de grootste beschermers van Joden. Deze absurde black mirror-realiteit dwingt ons om na te denken over hoe we hier zijn beland zodat wij er een verbindend verhaal ertegenover kunnen zetten. Het probleem in mijn ogen begint bij ons nationaal zelfbeeld, we horen regeringspartijen de illusie propageren dat Nederland een joods-christelijke traditie kent. Had deze traditie soms een time-out tussen 1940 en 1945? Zoals schrijver Robert Vuijsje dat terecht opmerkte. Deze mythe is echter niet onschuldig, ze heeft politieke gevolgen.

Vorige week bij het plan van aanpak tegen moslimdiscriminatie benoemde ik de consequenties hiervan voor islamitische Nederlanders. Door de bijdrage van moslims aan Europa vakkundig uit de geschiedvertelling te wissen wordt de islam als iets vreemds neergezet, als iets wat dat niet bij ons hoort. Dit legt de politieke basis voor structurele uitsluiting. Bij Joden gebeurt het omgekeerde, ze waren eeuwenlang de interne ander in christelijk Europa. Het idee van een joods-christelijke traditie klinkt misschien inclusief maar in werkelijkheid doet het geen recht aan de eeuwenlange vervolging, pogroms en de Holocaust. Alsof antisemitisme een afgesloten hoofdstuk is terwijl het in elk hoofdstuk van de Europese geschiedenis voorkomt. Dat pas in 2020 excuses kwamen voor het overheidsfalen tijdens de Holocaust zegt in dat opzicht ook alles. Deze politieke constructies staan een eerlijke en feitelijke geschiedvertelling in de weg en die is wel noodzakelijk om de groei van antisemitisme te begrijpen en te bestrijden. Tot overmaat van ramp is in handen van dit PVV-kabinet de mythe van een joodschristelijke traditie niet alleen gebruikt om het verleden te verdraaien maar wordt het ook gebruikt om antisemitisme te projecteren op andere bevolkingsgroepen. Het resultaat, we worden afgeleid van het antisemitisme dat zich vandaag de dag in de hoogste politieke kringen manifesteert.

Laten we deze politieke bewapening van antisemitisme concreter maken, want wat is het gevolg als bewindspersonen zonder enige terughoudendheid stellen dat de aanhoudende protesten tegen de live gestreamde genocide per definitie antisemitisch is? Wat gebeurt er als er zelfs het tonen van een watermeloen als antisemitisch wordt bestempeld? Dit beschermt Joden niet. In integendeel, hun pijn wordt misbruikt om politieke tegenstanders monddood te maken en het ondermijnt de belangrijke strijd tegen antisemitisme. We zien deze selectieve verontwaardiging ook bij Holocaust-bagatellisering. Ik ben het ermee eens, je moet Netanyahu niet vergelijken met Hitler, dat doet afbreuk aan de verschrikkingen van de Holocaust. Maar als je oproept om Israëlische producten te boycotten, producten die volgens internationaal recht gewoon illegaal zijn, dan krijg je ook het verwijt dat je nazi-achtige rassenwetten wilt invoeren. Laten we helder zijn, dit is ook bagatellisering van de Jodenvervolging maar het valt vandaag de dag niet eens meer op. Sterker nog, het wordt zelfs geuit door regeringspartijen. Wat al deze zaken met elkaar verbindt is dat de herkenning van antisemitisme bewust één bepaalde kant op wordt gestuurd, richting links, richting moslims, richting pro-

59

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Palestina-activisten. En wie krijgt wel de ruimte? Politici die zelf antisemitische omvolkingstheorieën verspreiden blijven buiten schot. Sterker, zij kunnen Kamervoorzitter worden en maken zelfs onderdeel uit van de regering. Daarbij steunen ze Israël om daarmee een soort van get out of jail free card te krijgen. De les van de Holocaust is echter dat wij alle vormen van antisemitisme moeten bestrijden. Dus ook het trieste feit dat Joden op straat worden bespuugd, Joodse kinderen die op scholen worden gepest, dreigmails die bij Joodse scholen zoals Cheider binnenkomen. Dat is en blijft verwerpelijk en dat moeten we ook blijven benoemen. Maar het antisemitisme van vroeger kon tot die extreme uiting komen doordat het vanuit de politiek kwam. En voorzitter, linksextremisme of moslimextremisme gaan nooit aan de macht komen in Nederland, dat is electoraal gezien gewoon onmogelijk. Maar extreemrechtse ministers zijn al aan de macht, niet alleen in Nederland maar ook in Europa en in de VS. Dit is waarom we de strijd niet kunnen en mogen overlaten aan de politieke verdelers en haatzaaiers. En dan nog één punt, een onderbelicht punt dat niet vergeten mag worden. Deze valse joodse-christelijke identiteit geeft politici niet alleen de arrogantie om antisemitisme als politiek wapen in te zetten, maar dat heeft ook directe gevolgen van Joden zelf.

Ze worden in een mal geduwd, de echte Jood is nationalistisch rechts en volgt Israël kritiekloos. Wijk je daarvan af dan ben je een zelfhatende Jood of een nestbevuiler. Nu denk ik ook bij mezelf, wie vandaag de dag in deze tijd niet wordt uitgemaakt voor verrader die moet denk ik ook achter zijn oren krabben, want die doet misschien iets niet helemaal goed, maar dat terzijde. De echte Jood bestaat niet. Joden zijn net zo divers als elke andere gemeenschap. Ze zijn mede-Amsterdammer, ze zijn journalisten, leraren, studenten, vrienden en ook raadsleden. Ze zijn onder ons en een van ons. Wie wel beweert op te komen voor de echte Jood doet dat om Joden te gebruiken voor de eigen politieke agenda. Maar ze zijn geen stok om politieke tegenstanders mee te slaan, ze zijn mensen en dienen ook zo bejegend te worden. Voorzitter, ik weet ook dat het vandaag de dag niet altijd makkelijk is om positie te kiezen. Ik heb die worsteling zelf ook gevoeld. Ik ben tegen antisemitisme maar ik veroordeel ook de koloniale apartheidspolitiek van Israël. Lange tijd was ik op zoek naar hoe ik mij goed moest positioneren en uitspreken totdat ik besefte de reden waarom ik proPalestina ben is eigenlijk ook dezelfde reden waarom ik tegen antisemitisme ben. Want als je staat voor mensenrechten kan je niets anders dan staan voor de mensenrechten van Palestijnen en antisemitisme verwerpen.

Het vraagt dat wij wel een stap terug doen en ons afvragen waar dient politiek toe. Politiek moeten we niet zien als een voetbalwedstrijd waarbij de ene partij wint en de ander verliest. Politiek moet ervoor zorgen dat alle mensen winnen, ongeacht afkomst, religie of identiteit. Dat is de gezamenlijke strijd die we moeten voeren. Voorzitter, en ik ga nu eindelijk tot het einde, in gesprek gaan met de ander is het medicijn tegen de ontmenselijking, ook al wordt het steeds moeilijker. Dat in dialoog gaan nieuwe inzichten kan opleveren bewijzen de fototentoonstelling die vorige week is geopend waarin onder andere Joodse en Palestijnse Amsterdammers een menselijk gezicht krijgen. Bij de opening nam Miriam Guttmann het woord, een van de deelneemsters. En ik wil een citaat van haar delen over de waarde van in dialoog gaan voor de mensen die nog twijfelen. Het gaat als volgt. Met dit project proberen we ruimte te geven aan de verschillen terwijl we in gesprek blijven en zien wat ons bindt. Wat ik niet wil is dat mensen water bij de wijn moeten doen, hun politieke positie moeten verzachten, het gaat om in gesprek gaan zonder dat je daarbij inlevert op je moraliteit. Dat is het. Ik hoor vaak mensen zeggen het gevoel krijgen dat je iets moet inleveren en daarom twijfelen ze. Maar je levert helemaal niets in, je wint alleen maar nieuwe inzichten.

En dat merk je pas als je de eerste stap zet. Laten we

60

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

elkaar daarom ook blijven vasthouden, de verdeeldheid blijven bestrijden en bovenal altijd strijden tegen iedere vorm van onderdrukking zonder uitzonderingen. Tot slot de motie die wij vrijwel bijna raadsbreed indienen. Uit de expertmeeting bleek dat het meldproces bekender kan worden gemaakt. Het kan helpen om de naamsbekendheid van deze meldpunten te vergroten en met deze motie doen we om daar een voorstel toe. We hopen op iedereens steun. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST: We learn from history that we don’t learn from history. Wat we leren van het verleden is dat we niet leren van het verleden, aldus Desmond Tutu, voormalig winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede. Het is onverteerbaar dat Joodse Amsterdammers weer angst voelen bij naar buiten gaan, geconfronteerd worden met bekladdingen met hakenkruizen, met geweld en met doodsbedreigingen en sommigen zelfs hun vluchtkoffer klaar hebben staan. Openlijk antisemitisme is terug in Amsterdam. In de expertsessie van 9 januari jongstleden vertelde de Nationaal Coördinator Antisemitisme dat er in Nederland naar schatting zo'n 45.000 Joden wonen in Nederland. Dat waren er voor de Tweede Wereldoorlog 100.000 meer. 45.000 Joden, dat maakt hen tot de kleinste bedreigde minderheid in ons land en toch gaat bijna de helft, 48 procent van alle gemelde discriminatoire incidenten over antisemitisme.

Bij onderzoek onder Joden gaf maar liefst 97 procent van de respondenten aan ervaringen te hebben met antisemitisme, 97 procent. En dan moet u zich voorstellen dat de meldingsbereidheid binnen de Joodse gemeenschap laag is. We zien en horen dus maar het topje van de ijsberg. Om die meldingsbereidheid van antisemitische incidenten te verhogen roept de motie van DENK op om het meldproces bij discriminatie.nl bekender en transparanter te maken voor Joodse Amsterdammers. Hoe gaat dat melding doen, en wat gebeurt er nadat je melding hebt gedaan? Om die boodschap over te brengen gaan sleutelfiguren en rolmodellen ingezet worden, een idee dat D66 van harte ondersteunt. In aanvulling daarop pleit ik er graag voor om naast discriminatie.nl regio Amsterdam ook het Joods Politienetwerk mee te nemen in de communicatiestrategie als een betrouwbare partner waar meldingen van antisemitisme gedaan kunnen worden. Ook de Amsterdamse politie heeft Joodse boegbeelden die een bijdrage kunnen leveren om de meldingsbereidheid te vergroten. We kunnen immers iets met wat we weten en we kunnen niets met wat we niet weten, dus laat het ons weten. Er is wat D66 betreft geen twijfel over de grote betrokkenheid van het college bij dit onderwerp en ik waardeer dan ook de brede inzet om de bekendheid over het Joodse leven te vergroten.

Deze ambitie sluit aan bij de motie van collega’s Garmy en Bentoumya om een plek te creëren van Joodse gemeenschapszin. Voor het bredere succes van een dergelijke ontmoetingsplek is het echter cruciaal dat ook niet-Joodse Amsterdammers hun weg daarnaartoe weten te vinden en dus wil ik benadrukken dat bij de realisatie van zo'n plek van ontmoeting ook goed wordt nagedacht over hoe juist die verbinding naar buiten toe vorm te geven. Immers, bekend maakt bemind en waar je van gaat houden wil je niet aanvallen maar beschermen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Het betoog van die Khan deed mij een beetje denken aan een column van Max Pam. Dus die joods-christelijke traditie, als je dat hoort als Jood zijnde dan denk je jeetje, want die christenen, Martin Luther en al die

61

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

anderen, de paus, die waren zo anti-Joods, joods-christelijke traditie, dus dat is heel interessant. Het is waar, het is een enorme bijdrage, veel meer dan relatief gezien vanwege hun klein aantal, die de Joodse gemeenschap door de eeuwen heen heeft bijgedragen en dat gaat van Spinoza tot Sarphati en ga maar door. Voorzitter, wij zullen denk ik alle moties steunen. Wij vinden wel van belang, vooral van belang dus dat onlineantisemitisme, dat zit ook mede in de bekrachtiging via de algoritmes van dus complotdenkers die dan zo steeds nieuwe bekrachtigingen krijgen van hun antisemitisme. Dus daar zou eigenlijk een wetenschappelijk onderzoek naar kunnen worden gedaan. Het tweede belangrijke punt is natuurlijk dat je hebt altijd hele luie directeuren, luie bestuurdertjes van culturele instellingen. Wij hebben eigenlijk een beetje genoeg van al die culturele instellingen gekregen bijna. Maar dus het cancelen in Boom Chicago en ook eerder was er wat bij het concertgebouw, allemaal gezeur. Dus daar moet de stad heel ferm in zijn dat dat niet wordt geapprecieerd. Dus bijvoorbeeld de raden van toezicht die hier een rol in zouden behoren te spelen, wat ze niet doen, die moeten worden gekieteld om daar strenger in te zijn, zou ik menen. Graag een reactie van de burgemeester.

(Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, ik heb een vraag aan het lid Van Schijndel wat hij vindt van wat het doet, het verspreiden van complottheorieën over dat Joden een wereldmacht zouden willen gaan opbouwen, het verspreiden van dit soort dingen, wat het doet voor antisemitisme. Wat vindt u daarvan?) Dat lijkt me betrekkelijk onzinnig. (Het lid BOBELDIJK: Deze theorie wordt onder andere gedeeld op social media door Thierry Baudet. Dus ik vraag me ook af wat u bij Forum voor Democratie doet. Want dit soort haatzaaien wordt dan met berichten, mooi staat er nog boven, dat wordt verspreid op social media door Thierry Baudet. Ik vraag me echt af wat u doet bij zo’n partij.) En ik vraag me echt af waar u aan refereert. Wat ik wel verder kan zeggen is bijvoorbeeld, George Soros dat is een Joodse man, die is gevlucht uit Hongarije tijdens de Duitse bezetting daar. En die heeft gewoon een hele stevige liberale vrijheidslievende insteek en zo. En dat is iets waar je voor of tegen kan zijn, dus Orbán is er tegen. Maar dat zijn politieke verschillen. Dus als je vindt dat het te ver gaat, dat liberalisme, dat vinden sommige conservatieven, Bolkestein vond dat bijvoorbeeld ook, je hebt een moreel verband nodig. Anyway, dan keer je je tegen die Open Society-beweging van George Soros die dus gewoon heel veel geld heeft en had om allerlei universiteiten te openen en dus ook media te beïnvloeden.

Daar kun je je tegen keren, dat is keurig. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank, voorzitter, en dank voor alle mooie bijdrages. Wij hebben er natuurlijk al over gesproken in de commissie en ikzelf hebben natuurlijk ook heel vaak gesproken met verschillende culturele organisaties. En waar het natuurlijk altijd om draait is dat we als stad staan en dat we normeren. En daar zei u net iets moois over, dat je als stad ervoor moet gaan staan en dat je het keihard gaat aanpakken. En dat wil ik hier nog expliciet benoemen, dat we dat doen, dat we er alles aan doen om antisemitisme te bestrijden. En daarnaast natuurlijk dialogen aangaan, in een gesprek blijven, waarvan iedereen denkt ja dat doe je gewoon. Nee, dat is niet vanzelfsprekend en er zijn natuurlijk prachtige initiatieven door het lid Garmy en Khan ingediend, eerder door Bekend maakt Bemind, maar ook daarna in gesprek. En ik wil ook nog even refereren naar een van de

62

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

mooiste foto's van de twee raadsleden die heel dichtbij staan. Inderdaad dit verhaal ook vanuit mij, een groot hart krijgt u. Want het is een prachtige tentoonstelling gefotografeerd door Miriam Guttmann die net ook werd aangehaald met een quote en dat deed ze samen met Salwa van Praag volgens mij van achternaam en zij twee hebben samengewerkt. De een heeft mensen geïnterviewd, de duo's, en de ander heeft ze geportretteerd. Maar dat was een heel ontroerend en niet een heel makkelijk gesprek, want iedereen kon alles zeggen en alles vinden en tegelijkertijd bleven ze nabij. En dat is precies wat we moeten doen en blijven doen in deze stad, elkaar blijven opzoeken maar vooral ook vanuit de verschillende perspectieven invoelen. En empathie zoals ik zei, en inlevingsvermogen vergroten, is een van de pijlers in het beleidskader wat eerder is vastgesteld. En we kunnen daar heel lichtvoetig over zien maar dit is er dus een van, die tentoonstelling, en vooral het initiatief van de raadsleden is een voorbeeld van hoe je dat nou op een goede manier doet maar waar wel veel inzet van iedereen wordt gevraagd. Ik zal vooral ingaan omdat al die mooie betogen en ook van lid Bentoumya en eigenlijk van alle, van het lid Lust en eigenlijk iedereen heeft een prachtige bijdrage.

Dus ik kan er niet veel meer aan toevoegen behalve dat ik wil zeggen dat ik dankbaar ben dat ik dit samen met de raad kan doen. Ik heb u een brief gestuurd en dat is eigenlijk de brief die we nu bespreken ook op initiatief van het lid Garmy waarin we laten zien wat we als stad al doen. En we doen al een boel maar we weten ook dat het niet gecoördineerd is. Dus er moet ook een gecoördineerde aanpak komen zodat we ook zien waar wat meer nodig is. En eigenlijk hebben we met alle inbreng en alle moties die ingediend zijn al een beetje invulling daaraan gegeven en daarom ben ik positief op alle moties, geen bezwaar. Maar ik ga ze toch even langs. En dan begin ik bij motie die het lid Garmy van Volt heeft ingediend, dan moet je zeggen cum suis, dus er zijn meerdere die dat hebben ondertekend. Belangrijk, ik ga eerst twee vragen trouwens behandelen. Over de tramhalte zijn we in gesprek, ik had gezegd dat heb ik niet benoemd maar ik ben daar zeker ambtelijk in gesprek. En ik heb ook nog een vraag gekregen van het lid Bentoumya voordat ik de motie doe, de toezegging. Want u heeft een vraag gesteld over de verschillende manifesten om die samen te brengen.

En ik kan u zeggen dat doen we dus al vanuit het initiatiefvoorstel dat ik net zei, Bekend maakt Bemind, maar ook de motie Amsterdammers in gesprek, worden diverse initiatieven en bijeenkomsten uitgevoerd waarbij we vooral gaan inzetten over die verbinding en die uitwisseling van verschillende groepen en diverse delen in de stad en ga ik ook de komende periode ook een gesprek met de allianties, de verschillende allianties die wij ondersteunen om dit ook mee te nemen. Wat ik weet is dat de verschillende diverse manifesten, is ook gebleken dat er ook behoefte aan is, dus ik omarm dit ook, dus dat neem ik mee, dus dank daarvoor. Dan nog een klein berichtje wat ik net kreeg via de voorzitter van de organisatie van Oy Vey, dat u in uw postvak een tweede druk van het manifest wat gepresenteerd wordt of manifest zelf van Oy Vey door Lievnath Faber en zij heeft aangegeven dat u nu in het postvakje moet kijken want dat is een tweede druk. En waar gaat het over? Het gaat over het Joods leven en een van de onderdelen die we belangrijk vinden en ook hier benoemd zijn, meerderen hebben dat aangegeven, daar willen we aandacht voor, dat ondersteunen we en daar is nu een tweede druk al. Dus die zit nu in uw postvakje. Dan begin ik dus alsnog even met de moties.

Motie 053 van lid Garmy voor een plek voor gemeenschapszin, ook dat heb ik veel gehoord van verschillende organisaties, dit onderschrijft wat wij ook graag willen doen en ik zal dit ook samen even ook met de burgemeesters bespreken, want zij zet zich natuurlijk ook in voor de Joodse gemeenschap. Dus hier geen bezwaar, dus dank daarvoor.

63

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dan de motie ook van lid Garmy 056, dat is de motie de bestrijding van onlinediscriminatie en racisme, haat en discriminatie. En ook geen bezwaar tegen deze motie maar wel een winstwaarschuwing. En de reden is omdat we niet alles binnen onze stadsgrenzen kunnen oplossen. Maar vooral omdat we juist die actuele maatschappelijke ontwikkeling laten zien en dat het juist belangrijk is om daarop in te zetten, dus deze steun ik ook, geen bezwaar. De motie 046 van lid Khan cum suis, dit gaat over een pilot voor het inzichtelijk maken van het meldproces voor Joodse Amsterdammers, en dank nogmaals voor dit prachtige betoog. Geen bezwaar en ook wel een kleine kanttekening, het meldpunt is wel een onafhankelijke stichting. We hebben ze dus meer middelen gegeven om zich te richten, en veel meer werk te stoppen nog en in die wettelijke taak die ze hebben als meldpunt. En het is uiteindelijk aan hen hoe ze daar invulling aan geven, maar we kunnen wel met hen hierover in gesprek, dus dank daarvoor, maar geen bezwaar. Dan van het lid Bentoumya, dat is motie 055 cum suis, ook geen bezwaar. U heeft het over de complotteren, wij hebben natuurlijk beleid hierover, in bepaalde wijze geven we daar invulling aan. En ook bij de motie Amsterdam zet ruimte om verbinding en wederzijds begrip, daarin hebben we tot doel om verschillende gemeenschappen in Amsterdam te bevorderen.

Onder die noemer kunnen we ook aandacht besteden aan het effect van de verspreiding van antisemitische complotteren. Dus dan willen we dat daarin meenemen, als u dat het goed vindt. En als we kijken naar de programma's met betrekking tot Holocausteducatie, daar wordt ook aandacht voor de bewustwording daarin. Maar ik heb alsnog geen bezwaar, dus in die zin is die ook ondersteunend. Er is nog een motie van de VVD, van het lid Wijnants. Ja, ik denk dat dat een goede motie is, het is een ondersteunende motie in die zin dat we eerder gesprekken hebben gevoerd met de culturele instellingen, met het gremium ACI en daarin waren een heleboel instellingen vertegenwoordigd en daar worden notulen van gemaakt. Daarbij aanwezig was de chef kabinet maar ook politie en OOV en wij hebben hen meegenomen maar vooral ook aangegeven dat als ze hulp nodig hebben, en zeker als het gaat om veiligheid, dat moet nooit een issue zijn. Maar we zullen deze brief die u vraagt versturen naar alle culturele instellingen, wat we als ondersteunend zien en dan gaan we ook de volledige informatie meenemen. Maar ik denk toch wel even een detail als het gaat over veiligheid, ik hoor dus ook veel culturele instellingen zeggen ja ik heb nu een Palestijnse schrijver of een kunstenaar uitgenodigd en dan zijn ze ook bang en dan denken ze wat betekent dat voor mijn instelling. Dus ik denk dat dit breed leeft.

Dus in die zin vind ik het ook een hele goede motie, dus dank daarvoor. De discussie wordt gesloten. 41. Kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het onderzoeksrapport ‘(niet) op je plek’ Participatief actieonderzoek naar ervaren validisme in Amsterdam VN2025-002093 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Bouhassani, Garmy, Lust, Bentoumya, Khan en Bobeldijk inzake inclusieve ontmoetingsplekken voor mensen met een beperking, nr. 045 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: samen met ervaringsdeskundigen en relevante organisaties verder te onderzoeken hoe op een zorgvuldige en inclusieve manier gewerkt kan worden

64

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

-

R

aan het versterken van onderlinge contacten en groepsvorming onder Amsterdammers met een beperking; daarbij in kaart te brengen welke bestaande toegankelijke ontmoetingsplekken en ruimtes al beschikbaar zijn en hoe stadsdelen hierbij kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld door projectvoorstellen te faciliteren of budgetten beschikbaar te stellen; te verkennen welke rol de gemeente op de langere termijn kan spelen in het ondersteunen van een door de gemeenschap zelf geleide beweging, zonder dat de gemeente het proces overneemt of voorschrijft; de raad hierover uiterlijk in Q1 van 2026 te informeren, inclusief de uitkomsten van dit onderzoek en mogelijke vervolgstappen.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA: Ja dank, voorzitter. Mijn fractie vond het heel belangrijk om dit onderzoek te agenderen naar validisme en dat is een term die we eigenlijk misschien niet zo vaak horen, maar wat eigenlijk gewoon inhoudt dat je wordt gediscrimineerd op basis van een zichtbare of onzichtbare beperking. Nu heeft zo ongeveer iets meer dan een op de tien Nederlanders heeft een beperking, dus dat gaat echt over veel mensen. En de overgrote meerderheid van mensen met een beperking in dit participatief onderzoek geeft aan te maken te hebben met validisme. En dat is voor GroenLinks onacceptabel. Wat ik vooral echt heel erg stuitend vond in het onderzoek is dat er wordt gezegd dat het meedoen op dagelijkse basis eigenlijk al een grote worsteling is en dat de toegankelijkheid van plekken een ontzettend belangrijk aandachtspunt is. En deze worsteling van mensen uit zich in het feit dat mensen gewoon simpelweg niet kunnen meedoen en daarom ook geen energie hebben om de strijd te voeren voor emancipatie. En daarom moeten wij als gemeente mensen ondersteunen in deze strijd. Nu doet het college dat gelukkig ook, want in dit onderzoek is een hele rits aan aanbevelingen genoemd en ik heb begrepen in de commissiebehandeling dat het college hiermee aan de slag gaat.

Ik wil heel graag specifiek aandacht vragen voor een van de punten die in het onderzoek naar voren komen, dat gaat over institutioneel validisme. En dat hangt dus ook heel erg samen met dat niet mee kunnen doen en de worsteling op dagelijkse basis om bijvoorbeeld ergens naar binnen te komen, om de zorg te krijgen waar je behoefte aan hebt. Maar het gaat bijvoorbeeld ook om een passende woning te kunnen vinden. Dus zou ik willen zeggen tegen het college, ga vooral op alle beleidsterreinen waar hier sprake van is door met het tegengaan van validisme en het vergroten van toegankelijkheid, bijvoorbeeld ook in de openbare ruimte. En een van de vragen die in het onderzoek naar voren kwam was eigenlijk een plek, een ontmoetingsplek. Ik ben daarom ook heel blij met de motie van mijn collega Bouhassani die wij van harte ondersteunen om te kijken of er ontmoetingsplekken kunnen worden gecreëerd voor mensen met een zichtbare of onzichtbare beperking. En wat GroenLinks betreft spreken we hier vaker over en horen we ook later over de actiepunten die het college hierop gaat ondernemen. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy.

65

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid GARMY: Dank, voorzitter. Ja, we spreken vaak over discriminatie en racisme en dat is natuurlijk ontzettend belangrijk, want er zijn pas een vrije stad als iedereen die veiligheid, vrijheid en de ruimte voelt om te zijn wie die wil zijn. En juist daarom is het ook vandaag belangrijk om te spreken over validisme, omdat deze vorm van discriminatie vaak onderbelicht blijft, hier in de raad maar ook in de stad. Want zoals het rapport schetst komen mensen met een beperking minder in de openbare ruimte vanwege de fysieke barrières die zij hierbij ervaren. En hierdoor zijn zij en het validisme dat zij ervaren voor veel Amsterdammers minder zichtbaar. En juist daarom is het belangrijk hen en de obstakels waar ze mee te maken hebben niet uit het oog te verliezen. En daarom dienen we vandaag ook samen met de Partij van de Arbeid een motie in die moet bijdragen om deze groep zichtbaarder te maken en ontmoetingsplekken te bieden, iets waar ze zelf ook aangeven behoefte aan te hebben. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST: Dank, voorzitter. Discriminatie gaat in de vorm van validisme bij uitstek over buitensluiting van mensen met een beperking in de meest diverse zin van het woord. D66 vindt het uiteraard buitengewoon belangrijk dat we ons als gemeente waar nodig en mogelijk inzetten voor maatschappelijke inclusie.

Wat ik interessant vond om te lezen en collega Bentoumya refereerde daar ook al even aan, is dat in het onderzoeksrapport staat dat mensen met een beperking door de fysieke sociale en digitale ontoegankelijkheid van veel plekken minder zichtbaar zijn in de samenleving en dat daardoor een beeld ontstaat dat deze groep minder groot is dan in werkelijkheid het geval is. Terwijl een op de vier, en daarin verschillen collega Bentoumya en ik dan, want in het rapport staat dat een op de vier mensen leeft met een vorm van een beperking. Dus als ik de zaal zo even rondkijk dan zijn dat best veel mensen. Uit het actieonderzoek kwam ook naar voren dat bij de respondenten het algemene beeld leeft dat er bij mensen zonder beperking veel onwetendheid is over het leven met een beperking. Ik kan me dat goed voorstellen. Het kost veel energie om als mens met een beperking dagelijks je weg te vinden in een wereld die daar eigenlijk niet zo bij stilstaat of je niet gelooft en je daardoor iedere dag te maken hebt met praktische en sociale obstakels op allerlei vlakken. Logisch dat je dan niet per se nog energie over hebt om je bezig te houden met grote vraagstukken zoals structurele emancipatoire oplossingen die leiden tot een eerlijke samenleving waarin iedereen volwaardig mee kan doen.

Daar ligt dus een taak voor ons als gemeente en daarom steunt ook D66 de motie van de PvdA om te onderzoeken hoe de verbinding tussen Amsterdammers met een beperking onderling versterkt kan worden, onder andere door het faciliteren van inclusieve ontmoetingsplekken. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bouhassani. Het lid BOUHASSANI: Het onderzoeksrapport (niet) Op je plek zijn laat zien dat veel Amsterdammers met een beperking dagelijks te maken krijgen met uitsluiting. En niet alleen door sommige ontoegankelijke plekken in onze stad in de openbare ruimte, maar ook door onbegrip en een gebrek aan erkenning van validisme als een vorm van discriminatie die serieus moet worden bestreden. Validisme is vaak ook een onzichtbaar probleem in onze stad die wij met zijn allen weer zichtbaar moeten maken en bewust over moeten zijn zodat we er iets aan kunnen doen.

66

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Wat je ziet in het rapport is dat er eerst nog geïnvesteerd moet worden om een sterke gezamenlijke beweging op te zetten tegen validisme in Amsterdam. Een belangrijk inzicht uit het rapport is dat er momenteel nog geen sterke gezamenlijke beweging bestaat tegen validisme en dat de gemeenschap van Amsterdammers met validisme best wel versnipperd is en dat er ontmoetingsplekken ontbreken, of ze zijn onvoldoende toegankelijk. Maar voordat we zulke plekken gaan creëren moeten we eerst investeren in die verbinding onderling in die gemeenschappen. Want alleen samen kunnen mensen met verschillende beperkingen hun stem laten horen en hun behoefte formuleren. De gemeente zet wel al goede stappen in de juiste richting met toegankelijke werksessies, met New Pack Inclusion Creators maar we moeten verder gaan en daarom met onze motie vragen we het college om samen met ervaringsdeskundigen en organisaties te onderzoeken hoe we de onderlinge contacten en groepsvorming kunnen versterken. Daarnaast willen we ook dat er in kaart wordt gebracht welke bestaande toegankelijke ontmoetingsplekken er al zijn en ook hoe stadsdelen hieraan kunnen bijdragen. Want het is cruciaal dat het eigenaarschap bij de gemeenschap zelf ligt, dat zij bepalen hoe er invulling wordt gegeven aan zaken die over hen gaan. Dus de gemeente moet ondersteunen maar niet bepalen.

Daarom vragen we het college ook om te verkennen hoe de gemeente op de langere termijn een door de gemeenschap geleide beweging kan ondersteunen zonder dat proces over te over te nemen. En daarom dien ik onder andere met Volt en de steun van een aantal andere partijen hier een motie in om dus te komen tot de inclusieve ontmoetingsplekken voor mensen met een beperking. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank. En dank voor alle betrokkenheid en het gesprek dat we eerder hebben gehad in de commissie. Ik denk dat het klopt wat het lid Bouhassani zegt dat er wel behoefte is maar nog niet zover dat er een soort alliantie kan komen om die strijd gezamenlijk aan te gaan. Dat is ook naar boven gekomen uit de verschillende sessies die we met verschillende mensen hebben gehad. De ene zegt ik wil geen strijd voeren en de andere zegt ik juist wel. En dat betekent eigenlijk dat we aan de start zijn, aan het begin zijn van het nadenken over hoe je dat vervolgens doet en hoe we hen daarin kunnen ondersteunen. En dat is dan ook wel een van de aanbevelingen. Ik zal nog terugkomen, er werd net iets gezegd, ik zal die ook nog meenemen, de vraag van lid Bentoumya hoe we die aanbevelingen vorm gaan geven.

En de motie roept in ieder geval op om eigenlijk hier al mee aan het werk te gaan, namelijk het zoeken niet zozeer naar één vaste plek, want er zijn veel plekken in onze stad maar de vraag is of die ook geschikt zijn, om vooral misschien meerdere plekken of ontmoetingen te gaan regelen zodat mensen elkaar kunnen gaan ontmoeten. En dat ontbreekt eraan. Dus ik ga zoals ik zonet zei positief adviseren en ik denk dat het goed is dat we hiermee doorgaan en dat we daarmee een heleboel mensen in deze stad, en ik denk dat u gelijk heeft, een op de vier, het gaat over om neurodivergent of neurodiversiteit, het gaat over autisme, het gaat over ADHD. Dus het is veel breder dan dat en ik denk dat er een heleboel mensen ook niet praten over de beperking waar ze mee leven. Sommigen vinden hun beperking een onderdeel zijn en vinden het heel normaal, anderen noemen het wel een beperking. Het is heel goed om met verschillende mensen aan tafel te gaan, hierover van ideeën te wisselen en ook steun te geven aan de groep die zichzelf op dit moment nog niet beschermd voelt. En dat zijn een heleboel mensen in deze stad. Dus dank voor alle bijdrages en ik ga hiermee aan het werk.

67

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De discussie wordt gesloten. 42. Afronding commissieactualiteiten a. Commissieactualiteit Gemeente houdt AEB in eigen handen De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Burgers, Bakker, Garmy, Havelaar, Van Pijpen, Asruf, Bobeldijk, Van Berkel, Schmit, Veldhuyzen, Kabamba en Koyuncu inzake de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad te verzoeken ondersteuning te bieden bij de ontstane situatie AEB nu er geen verkoop heeft plaatsgevonden, nr. 026 Verzoekt de Rekenkamer Amsterdam Zaanstad: de raadsvoordracht Uiten wensen en bedenkingen over AEB mee te lezen en bevindingen te delen met de raad ten behoeve van de voorbereiding op de commissievergadering FKD van 27 maart 2025 en raadsvergadering van 2/3 april 2025. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers. Het lid BURGERS: Dank u wel. De financiële en de bestuurlijke gevolgen van het niet verkopen van de AEB zijn groot. Het is ingewikkelde materie en daarom vragen we de rekenkamer Amsterdam-Zaanstad om de raadsvoordracht mee te lezen en de bevindingen met ons te delen. En dat doen wij in een motie. Ik wil het lid Bakker, laat ik het anders zeggen. Lof voor wie lof toekomt en dat is het lid Bakker, zij heeft het voor elkaar gekregen om zo ongeveer alle partijen uit de raad onder mijn naam te krijgen.

Ik vraag me af hoe ze dat voor elkaar heeft gekregen, dat lukt mij zelden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank, voorzitter. Als u het goed vindt ga ik het voordragen, als een soort gedicht lijkt het zo, nee. Het is dus dank voor de motie, het lid Burgers maar mede dank dus het lid Bakker, dat begrijp ik nu. Uw verzoek aan de rekenkamer Amsterdam-Zaanstad om extra ondersteuning, geen bezwaar uiteraard. Ik denk 1, er komt een technische sessie, dus dat is denk ik heel belangrijk om daarbij stil te staan. 2, er komt een aanvullende brief omdat u ook technische vragen heeft gesteld. En uiteraard beseft het college zich ook dat de keuze om het AEB te behouden heel veel vragen oproept en vindt het ook belangrijk dat dit wordt geadresseerd en dat de rekenkamer extra ondersteuning biedt bij de ontstane situatie. Dus geen bezwaar, dank hiervoor. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering.

68

Jaar

2025

Vergaderdatum 6 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER heropent de vergadering. Stemblok 5. Vaststellen van de herziene investeringsnota Dijkgraafplein fase 1 inclusief de bijbehorende grondexploitatie en stedenbouwkundig plan Grandolocatie Dijkgraafplein in stadsdeel Nieuw-West VN2024-017073 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts een stemverklaring. Het lid ALBERTS (stemverklaring): Het mag duidelijk zijn dat dit de derde keer is dat er afgeweken stemverklaring in een hele korte tijd van 30 procent, dat wil zeggen 40 procent sociale huur. En om die reden stemmen wij tegen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi voor een stemverklaring. Het lid AHMADI (stemverklaring): Ik kan me daar helemaal bij aansluiten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik voor een stemverklaring. Het lid EMMERIK (stemverklaring): We sluiten ons daar ook bij aan en ook er wordt niet voldaan aan de groennorm. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu voor een stemverklaring. Het lid KOYUNCU (stemverklaring): Wij sluiten ons ook aan bij de SP. Aan de orde is de stemming over de voordracht VN2024-017073. Voordracht VN2024-017073 wordt met elektronisch stemmen aangenomen. De raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder nr. VN2024-017073. De VOORZITTER constateert dat de voordracht VN2024-017073 met de stemmen tegen van Partij voor de Dieren, SP, De Vonk en DENK is aangenomen. 8.

Instemmen met het verlengen van de termijn van middelen uit het Klimaatfonds ten behoeve van de subsidie planvorming verduurzaming voor VvE’s VN2024-016411 26. Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezeggingen over het isolatieoffensief VN2025-001417 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een stemverklaring. Het lid VAN SCHIJNDEL (stemverklaring): Wij zullen tegen alle moties stemmen behalve motie 050 inzake de hittestress. En dat is omdat wij vinden dat de obsessie met CO2 echt moet stoppen, ook in deze raad. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk voor een stemverklaring.