20250129 Verslag gemeenteraad avond

CONCEPT

34

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Ik wil het lid Van Berkel danken voor deze vraag want dat biedt mij de gelegenheid om het vertellen dat de betreffende comedian betaald wordt door de IDF om propaganda te verspreiden. Deze comedian schrijft zelf openlijk in stukken over hoe hij zijn grappen gebruikt bijvoorbeeld om de BDS-beweging te criminaliseren. Dus dit is niet zomaar een comedian, dit is iemand die heel doelbewust een vreedzame beweging van de Palestijnen tegen de onderdrukking, tegen de apartheid, tegen de bezetting en tegen de genocide om dat te criminaliseren. Dit gaat er niet om dat deze comedian een Israëlisch is, dit gaat er niet om dat deze comedian Joods is, het gaat erom dat deze comedian een verspreider is van zionistische propaganda en oorlogsmisdaden van Israël goed probeert te praten met grappen over de rug van dode Palestijnse baby's. (Het lid VAN BERKEL: Dit zijn natuurlijk opvattingen van het lid Veldhuyzen zelf. Maar als je toch kijkt naar de berichtgeving dat je meldt dat de Israëlische cabaretier Sponder geen ruimte krijgt om op te treden, vervang Israëli’s voor welke andere nationaliteit of achtergrond en dan spreek je gewoon keihard over discriminatie en dat is precies wat hier is gebeurd.) Ja, wat mij betreft gaat deze comedian midden op de Dam staan en gaat hij daar zijn grappen proberen te maken. Ik ben voor vrijheid van meningsuiting.

Maar ik blijf achter mijn standpunt staan dat ik trots ben op het feit dat Amsterdamse podia geen ruimte bieden aan het verspreiden van haat en zionistische propaganda. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. In de voorbereiding van dit debat moest ik nog even denken aan die voorbeelden die in de commissie passeerden. En dan denk ik aan degene met een niet-westerse achtergrond die zegt ik heb niet het gevoel dat ik dezelfde carrière kan maken als anderen, of degene die hier met een handicap werkt en zegt weet je, eigenlijk krijg ik niet het support om volledig de potentie van mezelf te realiseren. Of je zal maar met lood in je schoenen naar het stadhuis gaan omdat je gevoel hebt dat je niet helemaal jezelf kan zijn op je werk. Ik wil eigenlijk complimenten uitspreken aan de wethouder voor de bestuursopdracht, maar ook voor de start. Want ik denk dat bij het aantreden we al tegen elkaar gezegd hebben, dit kunnen we niet accepteren en hier gaan we mee aan de slag. Maar ik heb ook tegen de wethouder gezegd in de commissie, de tijd van vrijblijvendheid is wat mij betreft echt wel voorbij. Het is tijd dat we echt in die bestuursopdracht resultaten gaan boeken. En daar heb ik twee punten over. We hebben die cultuurverandering nodig dat leiders een gesprek hebben met hun team en kunnen bespreken wat gaat goed en wat kan beter.

En voor mij is daar een enorm mooi instrument voor een medewerkerbetrokkenheidsonderzoek waarbij elke teamleider jaarlijks met zijn team in gesprek gaat om te luisteren hoe is de betrokkenheid, wat kunnen we nu beter doen? En het lid Veldhuyzen, ik kan u bevestigen, empathisch leiderschap kun je ontwikkelen. En dat is juist met zo'n tool heel zinvol. Dus mijn vraag aan de wethouder, is zij het met mij eens dat zo'n medewerkerbetrokkenheidsonderzoek daar goed bij kan helpen. De wethouder weet mijn mening, wat mij betreft het liefst één keer per jaar. Het laat zien dat grote organisaties die in verandering zijn dat het heel belangrijk is. Ik heb een motie ingediend of de wethouder in gesprek wil gaan met deskundige organisaties om te bepalen op welke wijze we dit kunnen monitoren. Voorzitter mijn tweede punt, want als leiders zijn we natuurlijk zelf het voorbeeld en dan kijk ik naar het gemeentelijk managementteam. Ik zou toch wel mooi vinden als het

CONCEPT

35

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

gemeentelijk managementteam binnen een termijn ook 30 procent een niet-westerse achtergrond heeft. Dus mijn vraag is aan de wethouder, hoe kijkt ze daarnaar en hoe gaan we zorgen dat het GMT ook een afspiegeling is van onze korpsen van ambtenaren. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Ik wil eerst even reageren, even in het algemeen dat ik wil bedanken voor alle vragen die nog gesteld zijn. En ik voel toch een brede steun in deze raad voor deze bestuursopdracht. Natuurlijk hoor ik ook kritische geluiden en sommigen willen dat we nog meer doen en sommigen zien juist het nut van deze bestuursopdracht niet in. Dan wil ik toch nog even heel kort stilstaan, dan antwoord ik gelijk ook al wel wat vragen van waarom doen we dit. Als je kijkt naar de ontwikkelingen om ons heen, dit is helemaal niet zo vanzelfsprekend. We willen een inclusieve en sociaal veilige werkgever zijn en waar het personeelsbestand echt een afspiegeling vormt van de stad. Dat klinkt misschien heel simpel, maar dat is het gewoon niet. Er werd net ook al even naar verwezen dat je in de Verenigde Staten, daar zie je dus nu al het effect van het terugdraaien van het diversiteitsbeleid. Ik las in de New York Times dat het aantal zwarte studenten aan Harvard Law in het eerste jaar van hun nieuw toelatingsbeleid met meer dan de helft gedaald is.

En dat is een hele verontrustende ontwikkeling. Dus je ziet gelijk al wat dat voor effect heeft. En dat onderstreept voor mij hoe belangrijk het is om toch streefcijfers te hebben en dan leggen wij onszelf een doel op waar we ons ook aan moeten houden. Het gaat om kwaliteit en het goede doen voor de stad. Er is ook wel veel discussie geweest en nu vanavond ook weer over het nut van bewust inclusief selecteren met de vraag of we daar niet juist mensen mee uitsluiten. Maar wat we uitsluiten of proberen uit te sluiten is juist onze eigen vooroordeel. Als iemand op je lijkt, wanneer je iets in iemand herkent, ben je een stuk eerder geneigd om iemand aan te nemen dan wanneer dat niet het geval is. En nogmaals, we nemen mensen aan op kwaliteit, op wat ze werkelijk te bieden hebben. En dat lijkt mij gewoon een no-brainer dat dat gewoon een goede zaak is, ook juist op deze krappe arbeidsmarkt. En het is ook wat ik ook al zeg een strijd om de medewerkers en we moeten juist ook een grotere vijver hebben om te vissen om juist de juiste mensen op de juiste plek te krijgen. En als je kijkt in alle heftige tijden waarin we ons bevinden lijkt deze bestuursopdracht misschien iets kleins maar juist in deze tijd is het heel belangrijk te laten zien waar we als stad maar ook als organisatie en als bestuur van deze stad voor staan.

Ik wil verbinden, mensen waarderen om de kwaliteiten die ze meebrengen en opstaan als de sociale veiligheid onder druk staat. We willen samen echt het goede doen voor onze organisatie en voor Amsterdam. Dan ga ik in op een aantal vragen die raadsleden gesteld hebben. Dat was eerst van lid Krom over de uitvoeringsagenda, de planning. Ik heb in de commissie ook toegezegd dat voor de zomer een expertmeeting, een expertsessie wordt gehouden waarin ook de planning komt. Er komt een voorstel voor monitoring, dat is ook heel belangrijk dat we goed kunnen monitoren, en de voortgang hoe we dat gaan rapporteren en alle acties en waar de prioriteiten liggen. Dat willen we daar ook met de raad en met de commissie graag delen en dan kunnen we daar verder op ingaan. Dus daar wordt nu heel hard aan gewerkt. Ja, een technische sessie, expertsessie. Oh, dat is wat anders, dan wordt het een technische sessie. In ieder geval, deze onderwerpen worden hierin behandeld.

CONCEPT

36

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Dan was er ook van die monitor, dat was ook een vraag van het lid Garmy, kunnen we ook garanderen dat de bestuursopdracht straks niet over vier jaar is afgelopen? Nee, de bestuursopdracht heeft natuurlijk een doorlooptijd van vier jaar, tot 2028, en we hebben aangegeven dat we 2026 al een evaluatie en integrale monitor ook met de raad gaan delen. Maar nog even heel duidelijk, dat wil niet zeggen dat we daarna stoppen met inzetten op inclusie en diversiteit. En ik deel de aandacht die het vraagt voor de borging en de blijvende inzet. Dus dat kan ik hierbij ook toezeggen. En evaluaties en monitoring zijn juist bedoeld om van te leren, verbeteringen door te voeren en de aanpak blijvend te borgen in de organisatie. Dus het staat niet stil, we blijven daarop inzetten en ik kan sowieso toezeggen dat we na 2026 hier ook mee doorgaan en we stoppen pas als er fundamentele verbeteringen zijn en het werken aan inclusie en diversiteit vanzelfsprekend is in de organisatie. Er was van het lid Schmit over het GMT, het voorbeeld. Dat staat ook in de bestuursopdracht, zelfreflectie van het GMT. Het GMT weet ook dat ze gewoon echt ook het goede voorbeeld moeten geven. En natuurlijk is het belangrijk dat het GMT ook een diverse samenstelling heeft en representatie van ondervertegenwoordigde groepen is daar ook een onderdeel van.

Met het voorkeursbeleid en de streefcijfers zetten we er al natuurlijk op in om hier positieve resultaten in te boeken en daarom hebben wij natuurlijk ook een extra doel opgenomen in de culturele diversiteit bij medewerkers vanaf schaal 12. Dat gaat ook over de doorstroming natuurlijk naar het hoger management. Maar als we specifiek willen sturen op samenstellingen van 30 procent buiten-Europese herkomst op het GMT moeten we wel weten wat de herkomst is van die groep. En daarom zijn we ook nu, dat komt ook nog terug, we gaan het onderzoeken, dat staat ook in de bestuursopdracht, dat we naar alternatieven en aanvullende manieren zoeken om te registreren zodat we kunnen kijken of we het beter doen in de samenstelling van het GMT. Want we moeten het registreren, daar wees het lid Van Berkel ook al op, we werken nu nog met Barometer Culturele Diversiteit van het CBS maar dan kun je niet sturen op specifieke afdelingen of directies. Dat dat zijn de cijfers die voor de hele gemeente, voor ons heel personeelsbestand tellen, want die cijfers zijn geanonimiseerd en we onderzoeken dus de vrijwillige registratie, zelfidentificatie. En nogmaals, om daar vast op in te gaan, dat gaat om herkomst en dat gaat niet om seksuele geaardheid van medewerkers. (Het lid SCHMIT: Ik hoor de wethouder veel over de techniek.

Een vraag, deelt de wethouder met mij de ambitie dat die 30 procent diversiteit in het GMT bijvoorbeeld nog gerealiseerd wordt tijdens deze bestuursperiode, tijdens deze bestuursopdracht?) Tijdens deze bestuursperiode, dat weet ik niet. Maar ik hoorde bestuursopdracht, dat is natuurlijk wel het streven. En dat heeft ook te maken met de doorloop en we daarom ook te maken hebben met de schalen waar we ook streefcijfers willen hebben. Dat gaat met name ook om mensen binnen te houden en te laten doorstromen. Ik kom ook nog wel even terug aan het eind op de moties die zijn ingediend. Het leek me handig om eerst de vragen te beantwoorden. Het lid Khan heeft een aantal moties ingediend, kom ik zo op terug maar ik wil eerst even over de zogenaamde referal bonus, de aanbreng bonus, dat beloningssysteem als je mensen aanbrengt voor vacatures. We zitten nu nog in een pilotfase, we zijn het nu aan het evalueren want we hebben dat gedaan en dan gaan we daarna ook verbreden, dat heb ik ook toegezegd, hoe we dat kunnen doen. En daar kom ik zeker op terug. Dus dat is iets wat we echt meenemen.

CONCEPT

37

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Het lid Van Pijpen had nog een aantal opmerkingen ook over het vertrouwen in de organisatie, het vertrouwen in het GMT. Ik denk wat in de organisatie speelt, dat speelt al veel langer dan dat de meeste GMT-leden in positie zijn. Wat er speelt, speelt al heel lang. Het gaat om systemen en patronen die de cultuur vormen. Het vertrouwen terugwinnen en opbouwen kost tijd, zeg ik ook steeds, er is echt iets voor nodig. Acties laten zien dat het echt verbetert. En geen woorden, ik vind dat het GMT zich met deze vernieuwde bestuursopdracht ook echt kwetsbaar heeft opgesteld door aan te geven wat zij zelf ook anders gaan doen. En ik vind dat het echt zelfreflectie heeft getoond, daar ben ik ook trots op. Dat zie je echt weinig dat het zo op die manier naar buiten is gegaan. Ze zien ook dat dingen anders moeten en willen hierop aanspreekbaar zijn door medewerkers, door het college en ook door de raad. Dus daar zullen we ook op rapporteren en laten zien wat daar gebeurt. Dan van het lid Van Berkel over het sturen op diversiteit en niet op seksuele geaardheid, dat heb ik al gezegd hoe dat is. We zijn aan het onderzoeken omdat we wel willen meten, we willen ook kijken van hoe we daadwerkelijk het streefcijfer kunnen behalen, en dat komt ook bij de technische sessie, expertmeeting aan de orde.

We zijn aan het onderzoeken hoe we dat kunnen doen en waar we hebben ook duidelijke richtlijnen kunnen hebben. Dus we weten nog niet precies hoe we dat gaan doen maar we denken wel aan vrijwillige registratie. Ja voorlopig wat ik al zei hebben we de cijfers van de Barometer Culturele Diversiteit. Het lid Van Berkel had ook twee moties ingediend. Die heb ik net bekeken, dus ik kom er zo ook op terug. Ik vind het wel goed om te horen dat JA21 ook wil dat er natuurlijk een veilige werkomgeving bestaat hier binnen de gemeente Amsterdam. Dus ik kan alleen maar constateren dat we dat in ieder geval wel delen. Dan ga ik even de moties erbij pakken. Motie Schmit heb ik hier staan, dat is motie 007 over het medewerkersonderzoek. We hebben al besloten om de frequentie van de gemeentebrede medewerkerwaarderingsonderzoeken aan te passen en in de nieuwe werkwijze wordt om het jaar het gemeentebrede medewerkerwaarderingsonderzoek uitgevoerd, om het jaar. En aanvullend hebben we nog themaonderzoeken zoals het Verwey-Jonker. Naast deze jaarlijkse organisatiebrede medewerkersonderzoeken is de mogelijkheid om ook in afzonderlijke directies, organisatieonderdelen, nader onderzoek te doen.

Het verzoek is om in gesprek te gaan met de relevante externe partijen over de juiste definitie en frequentie van dit soort onderzoeken en wij hebben als college geen bezwaar tegen aanneming van dit voorstel want natuurlijk, externe expertise is altijd goed om mee te nemen. Dus geen bezwaar tegen aanneming. Dan een motie over streefcijfers van het lid Namane. Met name de representatie van medewerkers vanaf schaal 12 blijft achter en we hebben ervoor gekozen om eerst voor die groepen in te zetten en nog niet uit te breiden naar de groepen vanaf schaal 10 omdat de achterstand in de functies vanaf schaal 12 significant hoger is. Maar de doelstelling is natuurlijk dat we dat overal willen. Dus ik vind het ook belangrijk dat de representatie van mensen met een buiten-Europese afkomst ook bij de andere schalen representatief is, dus daarbij ondersteun ik dit voorstel ook om te kijken als blijkt dat dat nodig is. Ik zeg wel, we willen eerst inzetten vanaf schaal 12 maar ik kan ook zeggen dat ik dit voorstel ondersteun. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik had de motie gelezen en ik twijfelde een beetje om voor of tegen te stemmen omdat ik nog niet helemaal kan zien als het overwogen moet worden wat er dan anders gaat gebeuren. Nu hoor ik de wethouder volgens mij ook zeggen ik ga eigenlijk niks anders doen dan ik al van plan ben als die motie aangenomen wordt. Klopt dat?)

CONCEPT

38

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Dat klopt niet helemaal. Ik heb gezegd dat we eerst gaan inzetten, want dat moeten we nog onderzoeken, dat moet ook nog goedgekeurd worden door het College voor de Rechten van de Mens en ik zeg dat ik me kan voorstellen dat we daarna naar de andere schalen gaan kijken. Dat heb ik gezegd. (Het lid HAVELAAR: Maar verandert aannemen van deze motie het beleid van de gemeente of verandert het dat niet?) Ja de motie verandert het beleid wel dat ik hierbij ook toezeg als die wordt aangenomen dat we eerst starten vanaf schaal 12 en dat we daarna in gaan zetten op de andere schalen. Dus dat verandert het wel. Dat staat dan ook vast. Dan was ik bij de motie van het lid Khan, discriminatietoets, 013. Ja, we hebben bij de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit 2024-2028 nieuwe maatregelen opgenomen om een tool voor de inclusieve dienstverlening te ontwikkelen. Dat gaan we ook doen en we waarderen het meedenken van lid Khan als het gaat om het bestrijden van discriminatie en bevorderen van inclusie van onze dienstverlening en uiteraard staan wij open voor de geleerde lessen en ervaring bij andere organisaties. Dus dit overwegende hebben we geen bezwaar tegen aanneming van dit voorstel. Dan motie 014 ook van lid Khan over de traineeships.

Ja, we maken gebruik van de streefcijfers om de representatie te verhogen van medewerkers onder de 35 jaar en om de representatie van medewerkers met een buiten-Europese herkomst te vergroten. Daarbij hanteren we groeipercentages en de representatie van culturele diversiteit moet in 2026 met 25 procent zijn gestegen ten opzichte van 24. Wat ik net ook al aangaf dat we nu nog de Barometer Culturele Diversiteit gebruiken. We verkennen de mogelijkheid tot vrijwillige registratie. Het is nu nog niet mogelijk om arbeidsplekken bij traineeships te reserveren voor ondervertegenwoordigde groepen, alleen de Tweede Kamer kan hiervoor een wettelijk quotum instellen. Maar de geest van de vraag ondersteun ik wel en daarom kan ik wel toezeggen dat we zullen onderzoeken wat er mogelijk is in het toewijzen van plekken binnen traineeships aan ondervertegenwoordigde groepen. Dus ik heb geen bezwaar tegen aanneming van dit voorstel. Dan moet ik even de nieuwste moties erbij pakken want die had ik nog niet echt gezien. Dat is de motie van het lid Van Berkel inzake onderzoek naar een laagdrempelig intern meldsysteem voor veiligheidsissues. Wij hebben dat meldsysteem helemaal ingericht, het kan zowel digitaal, het kan anoniem, het kan met externe meldpunten. Dus daarom ontraad ik de aanneming van deze motie. En dan de andere motie over het stoppen met diversiteits- en inclusiebeleid.

Ik denk naar aanleiding van mijn reacties ontraad ik deze motie, want dat druist in tegen de hele bestuursopdracht die ik hier voor heb gelegd. Er waren ook nog vragen over of wij de or, dat was ik nog vergeten van het lid Veldhuyzen, of wij de ondernemingsraad er ook in betrekken. We gaan de ondernemingsraad ook meer nog betrekken in de uitvoeringsagenda van inclusie en diversiteit en natuurlijk worden per directie ook de onderdelencommissies betrokken bij het uitvoeren van het beleid. De discussie wordt gesloten. Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling 19. Kennisnemen van het rapport over de mate van bereikbaarheid van ziekenhuizen bij hevige regenval VN2024-018795

CONCEPT

39

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Emmerik inzake bereikbaarheid van ziekenhuizen bij hevige regenval, nr. 017 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om samen met ziekenhuizen, hulpdiensten en experts noodprotocollen te ontwikkelen die ervoor zorgen dat spoedeisendehulpafdelingen operationeel blijven tijdens extreme regenval; de raad te informeren over de voortgang en implementatie van deze protocollen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. Ook hier nogmaals felicitaties aan wethouder Scholtes met de geboorte van zijn dochter. Ja, we krijgen steeds extremer weer, iets wat we overal in de stad zien. Dit heeft ook zijn weerslag op onze ziekenhuizen en uit recent onderzoek blijkt dat bijna een kwart van de ziekenhuizen in Amsterdam bij heftige regenval slecht bereikbaar is. Dit betekent dat de spoedeisende hulpposten zoals het AMC en het OLVG Oost bij extreme buien moeilijk bereikbaar kunnen worden. Ambulances kunnen er niet komen en patiënten blijven vaststaan. Met klimaatverandering krijgen we vaker te maken met deze zware regenval en we moeten ons hierop voorbereiden, ook wat betreft ziekenhuizen.

Dus daarom dienen wij een motie in, ontwikkel noodprotocollen om ervoor te zorgen dat spoedeisendehulpafdelingen tijdens zware regenbuien operationeel blijven. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u, voorzitter. We hebben hier een prima debat over gevoerd in de commissie. Ik wil het lid Didderen dat dit debat heeft aangezwengeld nog even feliciteren met de geboorte van haar dochter uiteraard. Ik moet wel haar motie of de motie van het lid Emmerik ontraden omdat de respons en voorbereiding op dit soort crises ligt toch echt bij de zorginstellingen zelf. Ze kunnen daarbij wel assistentie krijgen en advies krijgen van de GHOR, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio. Iedere veiligheidsregio heeft zo'n bureau daarvoor. Het is natuurlijk wel zo dat we hebben ook al contact gehad met Amsterdam UMC en het OLVG, die zijn zich er ook van bewust. Het Amsterdam UMC heeft ook allerlei maatregelen al genomen en overweegt en bedenkt nu aan de hand van het rapport ook voor aanvullende maatregelen. En daar waar wij als gemeente zelf verantwoordelijk zijn ligt dat natuurlijk bij wegen, openbare ruimte, dat is natuurlijk collega Van der Horst en dat zit ook in de reguliere beheer- en onderhoudscyclus van de openbare ruimte waar die afweging wordt gemaakt.

Maar omdat ik toch de verantwoordelijkheid echt wil houden bij de ziekenhuizen zelf waar die verantwoordelijkheid ook ligt, zou ik de motie willen ontraden. En geloof me, ze hebben echt wel calamiteitsplannen. De discussie wordt gesloten.

CONCEPT

40

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

20. Kennisnemen van het programma Ouderen in Amsterdam 2024-2029 VN2024018660 Gevoegd behandeld met: 21. Kennisnemen van het Manifest Help! Ouderen VN2024-018661 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Havelaar, Broersen en Staartjes inzake data gebruiken voor toegankelijkheidsmaatregelen in wooncomplexen, nr. 002 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken hoe woningcorporaties en de gemeente met leeftijdsgegevens preventieve en/of collectieve toegankelijkheidsmaatregelen in wooncomplexen kunnen treffen, zodat Amsterdamse ouderen zo lang mogelijk prettig thuis kunnen wonen. Motie van de leden Havelaar en Broersen inzake een blijverslening mogelijk maken, nr. 003 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om te onderzoeken of de gemeente Amsterdam alsnog een Blijverslening zou kunnen faciliteren om de groeiende groep ouderen in koopwoningen te ondersteunen bij het levensloopbestendig maken van hun woning. Motie van de leden Havelaar en Broersen inzake de gebruiksvriendelijkheid van WoningNet, nr.

004 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: zich in samenwerking met woningcorporaties en ervaringsdeskundigen in te zetten voor een substantiële verbetering in gebruiksvriendelijkheid van WoningNet, zodat het voor Amsterdamse ouderen overzichtelijker en makkelijker wordt om door te stromen naar een geschiktere woning. Motie van de leden Havelaar, Broersen en Staartjes inzake verhuisregelingen particuliere huurders, nr. 005 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om te onderzoeken of door de komst van de Wet Betaalbare Huur het inmiddels mogelijk zou zijn voor huurders van particuliere sociale huurwoningen om gebruik zouden kunnen maken van de verhuisregelingen Van Hoog Naar Laag en Van Groot Naar Beter van woningcorporaties. Motie van de leden Runderkamp, Van Pijpen en Alberts inzake geclusterde huisvesting in Lang Leven Thuisflats, nr. 010 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: per stadsdeel te onderzoeken of er vraag is naar geclusterde woningen voor ouderen met een migratieachtergrond in Lang Leven Thuisflats;

CONCEPT

41

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

-

-

per stadsdeel in kaart te brengen wat de ruimtelijke mogelijkheden zijn op de korte en middellange termijn voor geclusterde woningen voor ouderen met een migratieachtergrond in Lang Leven Thuisflats; een pilot op te zetten om geclusterde woningen te realiseren voor ouderen met een migratieachtergrond binnen het programma Lang Leven Thuisflats.

Motie van de leden Kabamba, Van Pijpen, Koyuncu, Broersen, Ahmadi, Krom, Alberts en Aslami inzake onderzoek naar nachtopvang en structurele dakloosheid onder ouderen, nr. 012 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken of de capaciteit van de nachtopvang voor ouderen vergroot moet en kan worden; te onderzoeken of en zo ja welke aanvullende maatregelen nodig zijn om structurele dakloosheid onder ouderen te verminderen; in samenwerking met zorg- en welzijnsorganisaties te onderzoeken of het noodzakelijk is ouderen in de opvang beter te begeleiden naar stabiele huisvesting; de raad voor eind 2025 te informeren over de resultaten van deze inzet en waar nodig mogelijke vervolgstappen. Motie van het lid Alberts inzake pas maatwerk toe bij verhuisregelingen, nr. 015 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: samen met woningcorporaties maatwerk te leveren bij het toepassen van de verhuisregelingen. Motie van het lid Alberts inzake stel een norm in bij nieuwbouw voor ouderenwoningen, nr. 016 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: naast het bestaande 40-40-20-beleid de mogelijkheden te onderzoeken om ook een nieuwbouwnorm voor ouderenwoningen op te nemen in het Amsterdamse woonbeleid; de resultaten van dit onderzoek te delen met de gemeenteraad.

Motie van de leden Van Pijpen, Kabamba, Khan, Alberts en Havelaar inzake waardeer de mantelzorger, nr. 019 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken hoe de gemeente Amsterdam invulling kan (moet) geven aan waardering van mantelzorgers; hierbij zowel de vorm van de waardering als de diversiteit van behoefte van mantelzorgers in mee te nemen; hierbij te betrekken dat als gevolg van personeelstekorten in de professionele zorg mantelzorgers al zwaarder belast worden en er ook steeds vaker, vanuit de professionele zorg en zorgorganisaties een extra beroep op hen wordt gedaan; de uitkomsten hiervan voor te leggen aan de raad uiterlijk in vierde kwartaal van 2025.

CONCEPT

42

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Motie van het lid Van Pijpen, Alberts, Khan, Havelaar en Kabamba inzake maatschappelijke inclusie van ouderen; actief aan de slag, nr. 020 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: maatschappelijke inclusie van ouderen mee te nemen als doel van het programma, waarbij toegankelijkheid, beschikbaarheid en verbinding met Amsterdammers van alle leeftijden daar een bijdrage aan levert; daarom in de activiteiten van, voor en met ouderen zoals in het programma Ouderen genoemd concrete mogelijkheden te creëren voor (meer) intergenerationeel contact en ontmoeting; in de uitwerking van de extra inzet in de sociale basis, in overleg met de stadsdelen, dit ook te richten op verbinding met andere plekken in de wijk waar ouderen willen (blijven) komen en deze organisaties en bedrijven op te nemen als partners in de zorgzame buurt; in de verslaglegging over de uitvoering en resultaten van het programma Ouderen, bovenstaande specifiek op te nemen en hier aldus de raad over te informeren. Motie van het lid Van Pijpen, Alberts, Khan, Havelaar, Kabamba inzake urgentie zelfstandig wonen ouderen, nr.

021 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om een voorstel te doen om met alle partijen betrokken bij (zelfstandig) wonen van ouderen, zoals verhuurders (corporaties en private partijen), stichting !Woon, huurdersverenigingen, stadsdorpen, clip organisatie(s), gemeente en andere relevante partijen voor een kick-off om dit onderwerp hoog op de agenda te krijgen; doel hiervan is een bijdrage te leveren aan de uitvoering van het plan doorstroming (zodra dat is vastgesteld), het wegnemen van blokkades, samenbrengen van eventuele aanvullende ideeën die bijdragen aan het creëren van goede woningen voor ouderen in Amsterdam. Motie van de leden Wehkamp, Van Pijpen, Alberts en Kabamba inzake mannenmantelzorgers, nr.022 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken of en hoe het aanbod van (mantel)zorgondersteuning passend is bij de behoeften van mannen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, dank u wel. Ik heb op dit moment gewacht. Deze maand zit ik vijf jaar in deze raad en eigenlijk heb ik al vijf jaar uitgekeken naar dit onderwerp om te kunnen spreken over het programma Ouderen en het actieplan mantelzorg. Want ik heb ook in die vijf jaar gepleit zowel publiekelijk, maar ook zeker ook achter de schermen voor een stevig ouderenbeleid.

En nu ligt dat er en met dank aan de wethouder met wie ik dit ook vaak heb besproken, ook inderdaad daar achter de schermen. En ik zie ook in hem een bondgenoot in de strijd voor een stad die ouderen serieus neemt. En dat blijkt niet

CONCEPT

43

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

alleen uit dit programma, maar ook bijvoorbeeld uit de extra middelen die zijn vrijgemaakt in de begroting. Waar ik ook heel blij mee ben. En dat dit belangrijk is en dat ik hier dus ook al die vijf jaar mee bezig ben is niet een persoonlijke hobby of zo. Want de cijfers liegen niet, we vergrijzen. Dat verandert onze samenleving ingrijpend. De zorgvraag stijgt terwijl de personeelstekorten nu al nijpend zijn, laat staan over tien jaar. We zitten eigenlijk al in een zorginfarct. En we hebben aangepaste woningen nodig en we hebben buurten nodig die zorgzaam zijn. En dat is geen luxe, dat is noodzaak. Maar er is nog meer belangrijk dan alleen de vergrijzing, want we zijn en we willen een stad zijn van alle generaties, want ouder worden is op zichzelf geen probleem, het hoort bij het leven. Maar het is ook niet altijd makkelijk. Niet elke oudere is kwetsbaar maar ouder worden brengt wel veranderingen met zich mee. Verlies aan mobiliteit, geheugen, sociale netwerken en zeker, zo blijkt ook uit de cijfers vanaf het vijfenzeventigste jaar kan dat soms ook hard gaan. En wat vraagt dat dan van ouderen? Dat vraagt heel veel veerkracht en dat is ook een onderwerp dat in dit programma ook goed terugkomt.

Maar wat vraagt dat dan ook van de stad? Dat vraagt er ook om dat we die ouderen ook omarmen, dat we een plek zijn waar je ertoe blijft doen, waar je verhalen als oudere gehoord worden en waarbij je niet achter de spreekwoordelijke geraniums moet blijven zitten. Dat je kunt leven in buurten waar zorgzaamheid en verbondenheid tussen generaties de norm is en in huizen waar het veilig en prettig wonen is. En dit programma zet stappen in die richting, maar het kan natuurlijk altijd beter. Dat weet u ook, zeker van mij. En ik wil één voorbeeld daar ook noemen, leeftijdsdiscriminatie. Uit onderzoek blijkt dat één op de drie ouderen hiermee te maken heeft. Dat onderzoek kwam deze week uit. En dat zijn echt gigantische aantallen als je daarover nadenkt. En natuurlijk moeten jongeren ouderen met macht vooral blijven tarten door ja boomer te roepen als wij die macht gebruiken. Natuurlijk, dat moeten ze doen als daar reden voor is maar niet als het leidt tot uitsluiting en stigmatisering. In de commissie heb ik toen we dit bespraken al voorgesteld om in het kader van Amsterdam 750 tien vijfenzeventigjarige ambassadeurs aan te wijzen, ouderen die hun verhalen kunnen delen, vooroordelen doorbreken en ideeën aandragen voor een inclusieve stad. En ik hoor graag, want de wethouder heeft ook de toezegging gedaan, hoe het er nu voorstaat met die toezegging om daar invulling aan te geven.

En dan een ander punt, dit programma richt zich erg op ouderen, wat logisch is als je het programma Ouderen hebt. Maar ouderen moeten dus onderdeel zijn van die stad, die inclusieve stad, en intergenerationeel contact tussen generaties hoort daarbij. En gelukkig gebeurt er ook al heel veel moois. Ik wil even toch nu ik nog iets meer spreektijd heb even ook refereren aan het project in mijn buurt waar ik onlangs ook op bezoek was. Kinderen, jongeren, gaan ouderen interviewen over bepaalde thema's. Sommige ouderen over relatie met de Tweede Wereldoorlog, andere ouderen over de relatie met het koloniaal verleden, anderen over hun migratiegeschiedenis. En die verhalen worden op die manier gedeeld en jongeren en ouderen komen op die manier in contact met elkaar. En we leven wel in een generatiehokjesmaatschappij, stel ik vaak vast dus het is ook belangrijk dat we daarop gaan sturen. Dus ik heb dat ook in een motie neergelegd om die maatschappelijke inclusie ook via intergenerationeel contact te realiseren. En dat geldt net zo goed ook voor andere zaken dan alleen de publieke voorzieningen. Dus ook het mkb, de kroeg, de kapper, allemaal plekken waar ouderen in ieder geval kwamen ook toen ze jonger waren en we moeten ook zorgen dat ze daar kunnen blijven komen en ook hen betrekken in de sociale relaties in de buurt.

CONCEPT

44

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Dan het actieprogramma mantelzorg, het tweede deel. En ik heb dat ook in de commissie gezegd, het is natuurlijk volstrekt onterecht dat dit actieplan een bijlage is bij dit programma. Maar we hebben het er nu maar even mee te doen. Want mantelzorg is bepaald geen bijzaak, het is de ruggengraat van onze zorg. Deze mensen, vaak onzichtbaar achter de voordeuren, zijn de grootste groep zorgverleners die we hebben. En steeds meer mensen moeten ook gaan mantelzorgen en hun werk wordt zwaarder, ook omdat juist dat personeelstekort in de professionele zorg aan de gang is. Er is extra geld voor de ondersteuning vanuit de buurtteams en dat is heel goed nieuws maar die ondersteuning moet ook proactief en zichtbaar zijn en ik wil daar echt toe oproepen want de mantelzorger vraagt niet zelf hulp voor zichzelf. En daarom moeten we ook daarnaast ook investeren in respijtzorg, logeerzorg en het beter zichtbaar maken van mantelzorgers. En ik hoop ook dat dit actieplan een hernieuwde start kan zijn om mantelzorgers beter te ondersteunen. Wat ik nog wel mis, wat eigenlijk ook gewoon een wettelijke taak is conform de Wmo, is waardering. Tot 2021 hadden we het mantelzorgcompliment, een cadeaubon van twintig euro. En dat klinkt echt heel vreemd misschien en ik was ook zelf eerst best wel sceptisch en misschien ook wel een beetje negatief en ik weet ook dat sommige mensen dat waren.

Maar die keer dat ik een moeder ontmoette die de zorg had voor haar zwaar gehandicapte zoon en daar eigenlijk 24 uur per dag mee bezig was en die mij vertelde hoe blij haar zoon was dat eigenlijk hij een keer een cadeau aan zijn moeder kon geven, dat is ook wel een moment wat in mijn hart gezonken is en waarvan ik dacht oké, het lijkt misschien heel klein die bon van twintig euro en niet iedereen zal hem waarderen maar het doet er wel toe. En ik vind dat we echt die waardering juist in een tijd waarin mantelzorgers steeds meer taken krijgen, dat we die waardering weer veel meer op de agenda moeten zetten. En dat hoeft niet die bon van twintig euro te zijn, en als het al een bon is misschien ook een wat hoger bedrag, maar dat terzijde. Maar ik vind dat we die waardering echt weer op de agenda moeten zetten en moeten kijken hoe we daar invullingen aan moeten geven, al is het maar ook omdat de Wmo dat ook van ons vraagt. Daarom heb ik ook een motie om dat ook verder te onderzoeken, zodat we dat op de agenda kunnen zetten. Voorzitter tot slot, laten we bouwen aan een stad die ouderen en mantelzorgers echt omarmt. En ik zal me daarvoor in blijven zitten voor en met ouderen en mantelzorgers en ik reken op uw steun daarvoor. (Het lid STAARTJES: Mijn fractie had toch een vraag over een van de moties en dat is over de urgentie zelfstandig wonen ouderen.

Er wordt gesproken van een plan dat nog vastgesteld moet worden. Kan het lid Van Pijpen toelichten hoe die motie zich precies daartoe verhoudt? Is het lid Van Pijpen al bekend met wat er dan in dat plan gesteld gaat worden?) Nee en ik wil het lid Staartjes danken voor deze vraag want het is inderdaad goed om even toe te lichten. Want ik heb nu inderdaad verder geen moties over het manifest wat er natuurlijk ook tegelijkertijd voorligt waarin belangrijke dingen wordt gezegd. Eén van de dingen die daarin wordt gezegd is stel een taskforce in. Ja daarvan denk ik ook, eigenlijk moeten we ook eerst dat beleid hebben voordat we ook kunnen gaan zeggen van ga daaraan werken. Daar wordt nu aan gewerkt, de Aanpak Doorstroming, daarom heb ik hier ook geen moties over gemaakt omdat ik dat wil afwachten en dan daarover het debat wil gaan voeren. Dus dat is de reden waarom ik dat nu heb gezegd. Maar ik vind het belangrijk dat de urgentie ook samen met alle organisaties die ermee te maken hebben, dat die goed wordt neergezet. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, het is wel heel curieus. Want ik zelf heb een initiatiefvoorstel ingediend op doorstroming, dus we wachten al meer dan

CONCEPT

45

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

een jaar op dat plan en nu neemt het lid Van Pijpen daar een voorschot op. Hoe moeten we dat zien? Want ik weet niet wat in dat plan staat.) Ik snap niet hoe het lid Aslami dit als een voorschot ziet. Ik zeg alleen, ga die urgentie neerzetten met al die partijen bij elkaar zoals dat ook in het manifest staat. En ik ken dat plan niet en daarom wil ik daar ook op wachten om op die manier daar goede maatregelen te nemen. Dus ik snap de opmerking van het lid Aslami niet. (Het lid ASLAMI: Misschien ter verduidelijking, is het dan misschien niet verstandiger om af te wachten wat er in dat plan staat en dan met elkaar vast te stellen wat is daarvoor nodig om dat plan te verbeteren?) Ja maar voorzitter, het gaat hier over wat er in mijn motie staat. Dat is de organisaties in de stad die zich bezighouden met huisvesting voor en van ouderen, om die bij elkaar te brengen. Dat is waar het over gaat. Ik bedoel, ik zeg helemaal niks over ons oordeel maar dat is de bedoeling van deze motie omdat dat ook hetgeen is wat in het manifest staat van Cliëntenbelang, zet de partijen bij elkaar. Dat is wat er staat in die motie en dat is waar ik voor pleit. Dus het zegt helemaal niks over wat daar inhoudelijk besproken wordt. Ik zeg alleen dan vervolgens heeft de gemeente ook nog een eigen plan. Dat komt er binnenkort hoop ik ook. Net als het lid Aslami hoop ik dat dat heel snel komt.

Ik vind eigenlijk ook dat dat veel te lang heeft geduurd. That’s it, niet meer en niet minder. (Het lid STAARTJES: Dat is inderdaad de crux, dat het duurt eigenlijk te lang voordat het plan komt. En onze fractie, mijn fractie is ook bang dat zo'n kick-off die dan georganiseerd wordt misschien voor nog meer vertraging zorgt. Hoe kijkt het lid Van Pijpen daarnaar?) Nogmaals, ik denk dat hier een misverstand is. Het plan komt van het college en die kick-off is samen met de organisaties. Dus ik zie daar twee verschillende sporen in. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de tijd graag gebruiken om een aantal moties in te dienen. De eerste, als we Cliëntenbelang goed begrepen hebben, hebben veel Amsterdamse ouderen wel moeite met WoningNet. En ik ken het nieuwe systeem wat er is en ik kan me ook voorstellen dat als je wat ouder bent dat dat ingewikkeld is, dat nieuwe puntensysteem. En daarom de vraag, zouden we de app van WoningNet niet in overleg met de gebruikers gebruiksvriendelijker moeten maken? Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Ten tweede, bijna een kwart van de vijfenzestigplussers heeft een koopwoning en kan die overwaarde gebruiken om hun huis levensloopbestendig te maken. Andere gemeentes bieden hiervoor de zogenaamde blijverslening aan, maar Amsterdam niet.

Hoe kijkt het college daarnaar? Ten derde voorzitter, de raad heeft een 2019 motie aangenomen om te onderzoeken of huurders in de particuliere sector, woningen die in eigendom zijn van particuliere eigenaren, als mensen die huren, of zij ook in aanmerking kunnen komen voor de verhuisregeling. Dat is destijds onderzocht en ik was niet helemaal blij toen de motie werd aangenomen. Destijds is dat onderzocht en daar was het college van conclusie omdat ze dat niet juridisch af konden hechten dat dat niet ging lukken. Inmiddels is de Wet betaalbare huur in werking getreden en ik kan mij voorstellen dat daar haakjes zitten om er toch nog eens goed naar te kijken. En dat is belangrijk zodat ouderen die een woning huren van een particuliere eigenaar in het gereguleerde prijssegment op die manier makkelijker mee kunnen doen met de Van Hoog Naar Laag- en de Van Groot Naar Beter-regeling.

CONCEPT

46

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Ten slotte voorzitter, zou het wellicht mogelijk zijn om te onderzoeken hoe woningcorporaties en gemeentes met leeftijdsgegevens preventieve en collectieve maatregelen kunnen treffen in wooncomplexen. In wooncorporaties hebben toegang tot de leeftijden van hun huurders en weten dat de kans op immobiliteit vanaf 65 jaar enorm toeneemt. Met die gegevens kunnen we preventieve en of toegankelijkheidsmaatregelen in die wooncomplexen treffen. Kan de wethouder daar zijn licht over laten schijnen? (Het lid VAN PIJPEN: Ik wil nog even terug naar die motie over die blijverslening. Want ik ken het concept niet, dus dat is mijn eerste vraag eigenlijk, wat is dat. Maar ik ga ervan uit dat je dan kan lenen om op die manier je huis aan te passen. Maar het lid Havelaar zegt tegelijkertijd je moet de overwaarde benutten. Dus wat is het nou precies?) Ja, dus je overwaarde van je huis zit vaak verdisconteerd in je hypotheek. Op het moment dat je wat ouder wordt en geen vast inkomen genereert is het vaak heel lastig om hypotheekaanpassingen te doen. Dus je hebt dan theoretisch overwaarde maar daar kun je niet van pinnen. Daarom is ozb-belasting verhoging ook heel lastig, zeker ook voor dit soort groepen. Dus wat je hiermee eigenlijk kunt doen is dat mensen de overwaarde van hun huis kunnen gebruiken om hun huis aan te passen, maar hebben ze een cashprobleem.

En sommige gemeentes kunnen dat overbruggen met een blijverslening. Vind ik een hartstikke mooi idee. (Het lid VAN PIJPEN: Maar als er overwaarde is dan kan er toch ook gewoon een hypotheek worden verstrekt? Ik bedoel, ik snap echt gewoon niet waarom dit nodig zou zijn vanuit publieke middelen.) In de praktijk werkt dat dus, je hebt bijvoorbeeld ook de opeethypotheek, die kan ook nog dat je dus het bedrag van je huis opeet de laatste jaren. Maar op het moment dat je zelf geen inkomen hebt en je hebt geen grote pensioenvoorziening maar wel overwaarde kun je dus niet je hypotheek omsluiten omdat banken dat gewoon niet doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Ik wil me vooral toeleggen op de ouderenhuisvesting. Eerst een vraag. In 2024 zouden er 136 geclusterde ouderenwoningen komen onder andere in Centrum, Oost en Noord. Hoe staat het ermee? Zijn die woningen er al? Ik heb het idee van niet namelijk. Verder wordt er ook gesproken over een analyse voor kansrijke locaties voor geclusterde ouderenwoningen, onder andere in Zuidoost. Is die analyse er al? We vragen niet voor niks. Dan komt het over de rolstoelwoningen. Het is aan de orde geweest, de corporaties willen zekerheid over de subsidie. En hoe kunnen we die nou zekerheid geven? Want dat is eigenlijk een hele belangrijke, want dan kun je doorgaan met bouwen.

De Wmowoningaanpassing, we hebben het erover gehad, het budget voor een traplift is verhoogd naar tienduizend euro. Maar is dat nou in de praktijk werkzaam? Want wij horen wisselende geluiden erover. En we hebben twee moties en die zijn net keurig opgelezen door de burgemeester. En hier moet ik het eigenlijk bij laten want ik word zenuwachtig van het rode lampje wat knippert. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp.

CONCEPT

47

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Het lid RUNDERKAMP: Dank u wel, voorzitter. In het kerstreces stond er een interview in het Parool met Edson Sabajo, de medeoprichter van het modemerk Patta en dat was nu niet meteen een interview waar ik dacht aan de ouderenzorg. Maar toen ik het las niets was minder waar. Want in een zoektocht naar een geschikte woning voor zijn schoonmoeder heeft heer Sabajo het hele land doorgereisd op zoek naar een geschikte woning en steeds kwam hij bij huizen en vond hij dat de ouderen werden verzorgd als baby's of als tere plantjes. En dat bracht hem op een hele eigen visie op de ouderenzorg. En ik citeer, laat ouderen van nut zijn, laat ze mengen met jongeren en hun ervaring overbrengen, zet creatieven bij elkaar en laat ze de laatste tien jaar van hun leven all out gaan. U heeft nog nooit een Michelinster gegeten? Gaan we regelen. Gewoon het beste eruit halen voor mensen die hun leven lang het beste hebben gegeven. De visie van de heer Sabajo is in de praktische uitvoering, die kent wellicht wat aandachtspunten maar het sprak in ieder geval bij mij tot de verbeelding.

Hoe zorg je er nu voor als gemeente dat ouderen in de stad ook in de laatste fase van hun leven kunnen genieten? En het programma Ouderen van het college is een mooi steigerwerk waarin wordt gekeken hoe we ervoor kunnen zorgen dat ouderen in Amsterdam vitaal oud kunnen worden in een prettige en veilige leefomgeving met passende zorg en daar ook bij ook de passende ondersteuning krijgen. Maar voorzitter, ik heb wel twee specifieke aandachtspunten met betrekking tot de huisvesting van ouderen. Allereerst, vorig jaar heb ik met een groot aantal partijen in deze raad een motie ingediend, waarin ik het college oproep om een aantal locaties in Amsterdam exclusief beschikbaar te stellen voor ouderenhuisvesting, voor de woningbouw voor ouderen. En nu blijkt er uit onderzoek van Pointer deze maand dat gemeenten nauwelijks ouderenwoningen eisen van bouwers. Sterker nog, geen enkele gemeente stelt harde eisen aan bouwers om ouderenwoningen te bouwen. Dus ook Amsterdam niet. En dan is mijn vraag aan de wethouder, hoe rijmt hij de uitkomsten van dit onderzoek van Pointer met de aangenomen motie van afgelopen zomer? En vervolgens, wonen in een omgeving met ouderen met dezelfde culturele achtergrond die dezelfde taal spreken, zorgen voor een collectieve actievere deelname aan de samenleving.

Om een stad te realiseren waar er ruimte is voor alle Amsterdammers helpt het wanneer er voor de ouderen die daar behoefte aan hebben geclusterde woningen zijn voor ouderen met dezelfde achtergrond. En daarom dien ik motie in om in de toekomstige Lang Leven Thuisflats geclusterde woningen voor ouderen met een migratieachtergrond te realiseren. En om met Sabajo te spreken, laten we het beste eruit halen voor mensen die hun leven lang het beste hebben gegeven. (Het lid WEHKAMP: Inderdaad, een mooie motie. Nu zien we als het gaat over clusteren van ouderen dat ook veel ouderen met een lhbti-achtergrond weer in de kast gaan zodra zij in een verzorgingshuis of geclusterd gaan wonen omdat er minder tolerantie is. Hoe kijkt het lid Runderkamp naar het idee om ook voor die ouderen te kijken hoe kunnen we zorgen voor een specifieke plek zodat zij ook zichzelf kunnen zijn en niet in isolatie terechtkomen?) Vind ik een heel terecht punt van het lid Wehkamp. Zij heeft mij ook het artikel doorgestuurd van RTV Utrecht waar dit uit blijkt. Ik kende dit niet. Ik heb wel specifiek bij deze motie gekeken naar wat ik zelf heb gezien en heb ervaren en ook bij Foe Ooi Leeuw, de ouderenhuisvesting voor mensen met de Chinese achtergrond. En daar zie je dat het helpt als mensen die dus de Nederlandse taal niet altijd machtig zijn, die daar geclusterd

CONCEPT

48

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

bij elkaar wonen, op die manier collectiever beter deelnemen aan de maatschappij. En daarom heb ik deze motie op deze doelgroep gericht. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, met mijn motie over de nachtopvang en structurele dakloosheid onder ouderen vraag ik aandacht voor een groeiende groep kwetsbare ouderen in onze stad. De vergrijzing leidt tot een toenemende vraag naar opvang en huisvesting, maar de nachtopvang heeft onvoldoende capaciteit. Wat gaat het college doen om te onderzoeken of deze capaciteit vergroot kan worden? En welke aanvullende maatregelen zijn nodig om structurele dakloosheid onder ouderen te voorkomen? Daarnaast wil ik het college meegeven dat het essentieel is om in gesprek te gaan met de ouderenzorgketen. Binnen deze keten is veel kennis over opvang en woonvormen en mogelijk ook tijdelijke woonplekken en bedden die ingezet kunnen worden. Is het college bereid om dit vraagstuk samen met de ouderenzorgsector op te pakken en naar oplossingen te zoeken? Ouderen horen namelijk uit te rusten, niet volledig gestrest te zijn tijdens het zoeken naar hulp. Ook wil ik vragen of het college bereid is in gesprek te gaan met het knarrenhof en andere initiatieven om te verkennen hoe woonzorgcorporaties in Amsterdam ontwikkeld kunnen worden.

Is het college bereid de haalbaarheid van dit model binnen de Amsterdamse woningmarkt en regelgeving te onderzoeken? En kan de raad voor de zomer van 2025 geïnformeerd worden over de voortgang. Tot slot vraag ik aandacht voor de cultuurspecifieke ouderenzorg en het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen met een migratieachtergrond, het is eigenlijk net genoemd. De sociale basis in de stadsdelen speelt hierin een grote rol maar ouderenzorg valt onder de raad. Hoe gaat het college bevorderen dat de stadsdelen de sociale basis inzetten voor cultuurspecifieke ouderenzorg en initiatieven tegen eenzaamheid en initiatieven waarbij jongeren worden ingezet om dit te bewerkstelligen? Daarnaast heb ik nog een vraag over de mantelzorgers. Er is op dit moment een mogelijkheid om medehuurderschap te krijgen, maar er is geen zekerheid. Is het college bereid te onderzoeken of die zekerheid geboden kan worden wanneer een oudere overlijdt of verhuist. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Staartjes. Het lid STAARTJES: Voorzitter, u zei het al, maar dan in uw rol als burgemeester in de nieuwjaarstoespraak van 2023. Amsterdam is een jonge stad, wij hebben veel jonge mensen in deze stad en wat ook heel bijzonder is dat wij een hele jonge gemeenteraad hebben. Volgens mij op dit moment zelfs de jongste van het land qua gemiddelde leeftijd.

Er is nog iets anders bijzonders aan de hand en dat is dat Amsterdam zal gaan vergrijzen als stad maar in de prognoses die er zijn zullen wij rond de 18 procent uitkomen van de stad. Landelijk zullen we in 2050 een veel hoger percentage aan vergrijzende populatie kennen. Dat betekent dat eigenlijk Amsterdam ook in de toekomst een relatief jonge stad zal blijven. Dat biedt een kans. Het zorgt ervoor dat wij als stad een stad kunnen zijn waar ook voldoende draagkracht is om dat waardig oud worden, wat een van de kernthema's is in dit programma, ook echt in de praktijk ten uitvoering te brengen. Maar het zou ook tot iets anders kunnen leiden. En dat zijn blinde vlekken. En dat is een blinde vlek die ook in deze raad kan zijn. En ik ben er blij mee dat we vanavond in

CONCEPT

49

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

ieder geval zien dat die blinde vlekken vanavond er niet is en ik wil daarbij ook echt een gemeend compliment aan het lid Van Pijpen maken dat zij dit zo hoog op de agenda heeft gekregen. Ook het grote aantal moties dat is ingediend laat zien dat deze raad echt begaan is met dit onderwerp en ook actief mee wil denken over oplossingen om dat waardig oud worden in de stad mogelijk te maken. Maar voorzitter, wij als raad moeten daar wel bij geholpen worden. En ik zal zelf, ook om het stemmen zo meteen iets gemakkelijk te maken niet zelf met hele lijst met moties aan komen zetten maar ik heb wel een aantal vragen aan de wethouder en een aantal toezeggingen die erbij horen. Eén ervan gaat het over de 15 miljoen die vrijgemaakt is tot 2026 voor onder meer de Wmo en de sociale basis. We hebben als gemeenteraad besloten om de systematiek van de sociale basis te veranderen, onder meer door te gaan werken met zogenaamde zesjaarcontracten. Dat lijkt prettig, maar dat betekent ook wat voor het budgetrecht van deze raad dat tijdelijk bijsturen moeilijk is.

Zoals ik al zei kan de blinde vlek die er eventueel kan ontstaan er ook toe leiden dat wij niet op tijd de benodigde investeringen doen in zowel de fysieke leefomgeving in de zin dat er voldoende woningen zijn als niet op tijd de investeringen doen die de stijging van de Wmo vereist en die misschien ook de groter wordende rol van de sociale basis vereist. Om die reden zou ik graag aan de wethouder willen vragen om in het monitoringsprogramma zoals dat beschreven is in het programma niet alleen te kijken naar de effecten van de plannen die er nu zijn, maar ook mee te nemen in wat wij over vijf jaar nodig hebben zodat deze raad indien nodig op tijd bij kan sturen. Het andere punt gaat over de huisvesting. Wij wachten eigenlijk nog steeds op de verdere uitwerking van de Agenda Ouderenhuisvesting en hoe die woningen precies gemaakt zullen worden. En mijn vraag aan de wethouder is, zal de raad daar nog over geïnformeerd worden? Tot slot hebben we nog het punt van de Omgevingsvisie. Er worden zogenaamde woonzorgzones daarin genoemd. Het zou het uitgangspunt moeten zijn in het ruimtelijk beleid.

Ik ben zelf ook woordvoerder ruimtelijke ordening, een van de dingen die mij opvalt in veel ruimtelijke documenten die we langs krijgen is dat er heel veel uitgangspunten zijn maar dat we eigenlijk nog niet zien dat die woonzorgzones het ouder worden, de zorgzame wijk, echt een van die uitgangspunten is. En ik zou ook graag aan de wethouder daar een reflectie op willen vragen vanuit zijn perspectief als wethouder Zorg. Ik had nog een laatste vraag, dat had toch te maken met de motie van het lid Van Pijpen. Want hoewel ik haar moties met name die van de mantelzorg heel erg waardeer vond ik die ene over de Aanpak Doorstroming, onze fractie heeft daar toch enkele vragen bij. En de vraag die ik aan de wethouder heb is, zou deze motie eventueel kunnen leiden tot vertraging in de Aanpak Doorstroming? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel, voorzitter. En ook ik wil de wethouder feliciteren met de geboorte van zijn hele mooie dochter. Ik ben heel erg blij met het plan van de wethouder over ouderen en inderdaad ook de aandacht die eraan is gegeven. We hebben het er in de commissie over gehad, we hebben het woongedeelte ook al in deze raad behandeld vorig jaar en er is terecht aandacht voor preventie zodat Amsterdammers en Weespers vitaal ouder kunnen worden, veerkrachtig en gezond blijven.

En het is nodig zodat we voor wie dat niet meer kan de zorg kunnen blijven leveren die kwalitatief goed en betaalbaar is.

CONCEPT

50

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Ik wil graag ingaan op het punt van mantelzorgers, want mantelzorgers zijn onmisbaar voor de stad. Het is net ook al meerdere keren gezegd en zonder hen is de beweging naar toekomstbestendige zorg eigenlijk niet mogelijk. En als je nu kijkt naar wie er eigenlijk op dit moment mantelzorger zijn, zijn dat voornamelijk vrouwen. En de vrouwen die een mantelzorger zijn ook meer uren mantelzorger dan de mannen die ook mantelzorger zijn. Dus eigenlijk hebben we daar een wereld te winnen als we alles eerlijk willen verdelen. Dat is goed voor de financiële onafhankelijkheid van vrouwen, maar ook biedt het mannen de kans die misschien nu dat niet zo ervaren om mantelzorger te zijn. Daarom heb ik een motie ingediend om te onderzoeken, is het ondersteuningsaanbod dat we nu hebben voor mannen die willen mantelzorgen toereikend voor die groep, voldoet het aan hun behoefte. Dan tot slot wil ik de wethouder vragen om te kijken naar de rol van technologie in het ondersteunen van die mantelzorgers. Ik weet dat er bij Amsta bijvoorbeeld hele goede trajecten zijn, tools zodat mantelzorgers zelf medische vragen bijvoorbeeld kunnen opzoeken. Kunnen we daar in de stad niet iets breders van maken, dat we het breder uitrollen. En tot slot over ouderenhuisvesting. Ik doe dit debat, vorig jaar ook al, samen met mijn collega het lid Aslami want die heeft natuurlijk een geweldig doorstroomplan gemaakt.

Ben ik wel benieuwd, net kwam het ook al langs, die woonzorgcirkels bij de VVD, kunnen we daar ook niet kijken naar Strandeiland omdat juist in een nieuw te bouwen gebied om dat goed perfect op te schalen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. Ik verheug me ook zeer over de vele moties en de grote betrokkenheid van de gemeenteraad bij dit belangrijke onderwerp. En het is nog geen 14 februari maar ik verklaar graag ook aan het lid Van Pijpen dat ik het lid Van Pijpen ook ervaar als bondgenoot en tegelijkertijd een grote criticaster. En dat is volgens mij ook een prettige rol voor een raadslid. Maar goed, dat tot zover. Ik ga op het eind even alle preadviezen en de moties uiteraard doen. Daarvoor zijn een aantal vragen gesteld, dus daar ga ik even mee beginnen. Ik begin even met het lid Wehkamp. Als het gaat over mantelzorg en mantelzorgende mannen kom ik zo daarop terug bij het preadvies. Als het gaat over technologie en het ondersteunen dat is natuurlijk interessant. U weet ook als het gaat over de inzet van technologie en kunstmatige intelligentie zijn ook wel enigszins terughoudend. Het moet echt de mens dienen en het gaat niet om de innovatie voor de innovatie.

Het is wel zo dat er veel zorgtechnologie in ontwikkeling zijn en we hebben ook goed contact daarover met ROC van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam, Amsterdam UMC die een zogeheten de smarthouse hebben geopend waar onderwijs, zorg en innovatie ook samenkomen en daar zouden we goed kunnen kijken of de innovaties die daar worden ontwikkeld ook relevant kunnen zijn voor bijvoorbeeld mantelzorgers. Dus dat neem ik dan graag mee. Als het gaat over Strandeiland, daar hebben we een speciale aanpak waar we eigenlijk nu al kijken, wat wordt de ontwikkeling daar en wat is daar nodig aan sociale voorzieningen en zorgvoorzieningen. Het doet u vast ook deugd om te zeggen dat er ook al ruimte is opgenomen om twee à drie geclusterde woonvormen voor ouderen op te nemen waar ook plek is voor intensieve zorg. Dat zal ongeveer gaan om ongeveer 200 à 250 plekken. Dus daar kunnen we goed vooruitkijken en volgens mij sluit dat aan bij de wensen die u heeft.

CONCEPT

51

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Richting het lid Runderkamp, een mooi betoog over een visie op ouderenzorg. Ik noem er zelf ook graag bij de visie die ik haal uit de boeken en documentaires van Teun Toebes en Jonathan de Jong en dat sluit er denk ik ook mooi bij aan. Ik snap heel goed de vraag van het lid Runderkamp over hoe zit het nu met vraagt de gemeente genoeg om woningen voor ouderen. Dat sluit ook een beetje aan bij moties die ik heb gezien van de SP. Het is natuurlijk misschien een heel klein beetje een gewetensvraag, maar als college spreken we natuurlijk met één mond, want natuurlijk wil ik zoveel mogelijk geschikte ouderenwoningen. Maar tegelijkertijd weten we ook, er zijn heel veel wensen in deze stad en heel veel vraag. We hebben natuurlijk in het Woningbouwplan 2022-2028 een aantal doelgroepen benoemd en eigenlijk hebben we ook geconstateerd dat die ambities eigenlijk te hoog waren in relatie tot de beschikbare planvoorraad. Dus het college heeft toen voor een nieuwe werkwijze gekozen met gebiedsgericht programmeren waar we eigenlijk per gebied kijken waar de prioriteit ligt, wat daar echt de behoefte is. En daar moet ook nadrukkelijker worden gekeken natuurlijk ook naar de bestaande voorraad daarnaast. Het is wel zo, we werken ook nu aan een opvolging van de intentieverklaring geclusterd wonen waarin we ook ingaan op wat gaan we nu in tenders vragen straks.