20250119 FKD conceptverslag Expertmeeting Antisemitisme

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 9 januari 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare Expertsessie ‘Antisemitisme en het verhogen van de meldingsbereidheid’ van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 9 januari om 15.00 uur in Willem Kraanzaal (commissiezaal) Donderdag 27 februari 2025 Plv. voorzitter: Von Gerhardt Portefeuillehouders: Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: P.R. Miedema Verslaglegging: A. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Badal (CDA), Bentoumya (GL), Bilgin (FvD), Bouhassani (PvdA), Deterink (VVD), Garmy (Volt), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Lust (D66), Nadif (GL), Johan van Roekel (JA21). Experts: Eddo Verdoner (Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB), Dennis Boutkan (Voorzitter Stichting Discriminatie.nl Regio Amsterdam), Jerrol Marten (Directeur Stichting Discriminatie.nl Regio Amsterdam), Hans Wallage (Onderzoeker en beleidsadviseur antisemitisme Centrum Informatie en Documentatie Israël, het CIDI), Naomi Mestrum (Voorzitter van het CIDI), Daniel Biton (Voorzitter Joods politie netwerk Amsterdam), Samuel van der Hoeven (Voorzitter van het landelijke Joods politie netwerk), Jim Gouwen (Hoofd van het landelijke Expertisecentrum Aanpak Discriminatie van de politie)

1. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 15.00 uur en heet iedereen welkom op deze expertsessie die op initiatief van VVD en Volt is georganiseerd. De sessie is openbaar toegankelijk, maar wordt niet uitgezonden. Wel volgt een openbaar verslag. Het doel van de bijeenkomst is het vergaren van informatie voor de commissieleden en derhalve zal geen politieke discussie plaatsvinden. Deze kan worden gevoerd in de eerstvolgende commissievergadering van 23 januari 2025 waar de raadsbrief over de inzet bij bestrijding van antisemitisme staat geagendeerd. Als eerste krijgt lid Garmy (Volt) het woord om het initiatief toe te lichten. Lid GARMY dankt de experts die de tijd hebben genomen om vandaag aanwezig te zijn en hun kennis te delen. Het afgelopen jaar is antisemitisme sterk gestegen en daarom is het belangrijk om dit probleem te bespreken. Het is de bedoeling om vandaag met name te focussen op hoe de gemeente beter inzicht kan krijgen in meldingen, hoe de meldingsbereidheid kan worden vergroot en hoe meldingen opgevolgd moeten worden. 2. Presentatie en vragen NCAB EDDO VERDONER dankt de leden Deterink en Garmy voor het organiseren van de sessie en voor de aandacht van de gemeenteraad voor het onderwerp dat het afgelopen

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

jaar enorm aan relevantie is toegenomen gezien de verontrustende stijging van het aantal meldingen dat een toename van het aantal incidenten in Nederland laat zien. Aanpak op nationaal en lokaal niveau is onontbeerlijk om het probleem van antisemitisme aan te pakken. Antisemitisme is een onderwerp dat steeds van vorm verandert en erin blijft slagen om de samenleving binnen te dringen. In Nederland zijn er ongeveer 40.000 tot 50.000 Joden, 0,3% van de Nederlandse bevolking. Hoewel dit een klein percentage is, betrof 48% van het aantal discriminatiefeiten dat werd vervolgd door het OM antisemitisme. Dit aantal ligt niet alleen hoog, het is in de afgelopen jaren ook gestegen. Om het probleem aan te pakken, is specifiek beleid nodig dat goed aansluit bij het generieke beleid tegen discriminatie en dit moet zowel landelijk als lokaal zijn. Zoals eerder genoemd, verandert Jodenhaat steeds van vorm. In de Middeleeuwen waren Joden de zondebok voor de pest, in de moderne tijd worden de financiële crisis en de coronapandemie aan Joden toegeschreven en laat het huidige conflict in het Midden-Oosten het ouderwetse stereotype antisemitisme zien. Het is belangrijk om in maatschappelijke gebeurtenissen steeds het antisemitisme te herkennen en het te bestrijden. Een andere essentiële factor in het bestrijden van antisemitisme is het vergroten van de meldingsbereidheid.

Het is mogelijk om een melding of aangifte bij justitie te doen op basis van groepsbelediging (artikel 137c Wetboek van Strafrecht) die kan leiden tot een veroordeling. Strafrecht is echter bijna nooit de enige oplossing voor een probleem en door veel oorzaken kan niet altijd worden overgegaan tot een veroordeling en als dit wel lukt, is het een langdurig proces en is het resultaat voor slachtoffers vaak onvoldoende. Ook kan een melding worden gedaan bij een antidiscriminatie meldpunt als het ADV (antidiscriminatievoorziening) of het CIDI waar kan worden uitgelegd hoe kan worden gehandeld naar aanleiding van een gebeurtenis. Een voordeel is dat de drempel voor een dergelijke melding vaak lager is, omdat dit eventueel anoniem kan worden gedaan. Daarnaast herkent een gespecialiseerd centrum vaak wat er aan de hand is. Ook bij de politie komt steeds meer kennis en is er bijvoorbeeld ook een joods politienetwerk dat zorgt voor beter begrip en betere begeleiding. Uit een onderzoek van de Europese Unie blijkt dat 97% van de Nederlandse respondenten van de Joodse gemeenschap uitingen van antisemitisme tegenkomt en dit maakt duidelijk dat het aantal meldingen nog relatief laag ligt. De brede opdracht is daarom het tegengaan van antisemitisme door het herdenken van de holocaust, vieren van Joods leven en het onder de aandacht brengen hiervan.

Het pleidooi is om in een voorstel van het college te kijken naar alle aspecten en op het gebied van meldingsbereidheid moet worden gestreefd naar het verlagen van de drempels door kennis bij meldingsinstanties, door mensen een veilig gevoel te geven en door het terugmelden wat wordt gedaan met meldingen of aangiften. Hoe sneller wordt geacteerd, hoe sneller er duidelijkheid komt en hoe sneller de rechtsgang wordt doorlopen. Vragen Lid DETERINK informeert naar de verschillen in taken en verantwoordelijkheden tussen het Rijk en lokale overheden. EDDO VERDONER verwijst naar de openbare orde. Als er iets op straat gebeurt, is de driehoek het eerste aanspreekpunt en niet de landelijke overheid. Op het moment dat iets gebeurt in een onderwijsinstelling heeft deze een grote mate van vrijheid in hoe om te gaan met hetgeen op eigen terrein gebeurt, de rijksoverheid kan dit niet opleggen. De decentralisatie is vaak effectief, maar is ook een hindernis in de uitleg naar burgers die een normstelling van de overheid verwachten. In communicatie is het belangrijk om goed uit te leggen waar de verschillende verantwoordelijkheden liggen en om wat betreft antisemitisme zo veel mogelijk een lijn te trekken. In de gemeente Amsterdam is een steunpunt opgezet voor het holocaustonderwijs en de verantwoordelijkheid ligt hier dus op lokaal niveau.

Joods leven en de Joodse cultuur ondersteunen is heel belangrijk, omdat het vaak over oorlogen en antisemitisme gaat, maar mensen vaak niet bekend zijn met andere aspecten van het Joods zijn. Ook dit is een lokale verantwoordelijkheid.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

Lid BENTOUMYA vraagt of er specifieke actiepunten zijn die de lokale overheid kan nemen om Joods leven onder de aandacht te brengen. Wellicht zijn er ervaringen van andere gemeenten? EDDO VERDONER zegt dat het kleine aantal Joden in Nederland ervoor zorgt dat niet iedereen kennis kan maken met het Joodse leven en de Joodse cultuur. Een van de initiatieven die hij zelf omarmt, zijn schoolklassen die synagogen bezoeken. Veel van dergelijke initiatieven zijn gebaseerd op vrijwilligerswerk en deze professionaliseren zou een belangrijke stap zijn. In Amsterdam wordt al een aantal Joodse initiatieven ondersteund zoals de Chanoeka-viering en het bezoeken van Joods erfgoed. In Amsterdam ligt de uitdaging erin om iedereen te bereiken. Lid GARMY informeert naar zorg voor slachtoffers en vraagt of Amsterdam de komende tijd nog acties zou moeten oppakken. EDDO VERDONER stelt dat er slachtofferzorg is naar aanleiding van een aangifte. Ook wordt geprobeerd om joods maatschappelijk werk in staat te stellen om betere zorg te verstrekken ingeval van incidenten. Er zal worden geïnvesteerd in de kennis die nodig is om slachtoffers te begeleiden. Dit gaat niet alleen over mensen die nu een incident meemaken, maar ook over ouderen met trauma’s uit het verleden die door berichten in de media bang worden om naar buiten te gaan.

Ook moet de veiligheid bij het doen van een aangifte worden gewaarborgd, omdat veel mensen twijfelen over het doen van aangifte vanwege de angst dat hun persoonsgegevens openbaar worden. Een nieuwe manier is om mensen zorg te verlenen, zodat ze aangifte willen doen. De discussie blijft vaak beperkt tot de groep mensen die het probleem verschrikkelijk vindt en er veel aan wil doen en de groep die denkt dat het overdreven wordt. De mensen die niet heel zichtbaar zijn, maar wel hun stereotype denkbeelden van generatie op generatie overbrengen, wordt niet bereikt. Daarom pleit Eddo Verdoner voor het kennismaken met Joods leven in de hele stad. Lid HAVELAAR vraagt of binnen het openbaar bestuur in Nederland verschillende definities van antisemitisme in omloop zijn en als dit het geval is, welke definitie zou volgens Eddo Verdoner gehanteerd moeten worden? EDDO VERDONER licht toe dat het openbaar bestuur in principe de definitie van het strafrecht volgt, dus artikel 137c; groepsbelediging. IHRA gebruikt in eerste instantie een definitie die niet in juridische zin wordt gebruikt, maar hierna wordt alsnog de definitie van 137c gebruikt. Hij denkt niet dat de definities een rol hebben gespeeld in het verschillende beeld dat wordt gecreëerd naar aanleiding van incidenten. Lid HAVELAAR refereert aan de opmerking dat een groep mensen denkt dat het allemaal wel meevalt.

Volgens hem leidt dit tot een discussie of iets wel antisemitisme is. EDDO VERDONER herkent dit risico. Een van de klassieke antisemitische uitingen is dat antisemitisme sowieso de schuld van de Joden zelf is of door hen is bedacht. Door ontkenning kan dit worden herhaald en hierin schuilt een groot gevaar. In het IsraëlischPalestijnse conflict doen zich dit soort dingen voor en verschillende interpretaties in het buitenland leiden ertoe dat dat de feitelijke ramp die zich op de Nederlandse scholen voltrekt niet wordt herkend. Lid HAVELAAR weet dat een aantal mensen recent hun adres heeft gewijzigd naar een anoniem postbusadres, omdat ze niet met hun joodse achternaam bekend willen zijn. Zijn dit soort voorbeelden meegenomen in de getallen die aan het begin van de presentatie zijn genoemd?

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

EDDO VERDONER stelt dat deze voorbeelden hier voor een groot deel niet in zijn opgenomen. Mensen die hun adres afschermen, doen hier meestal geen melding van. Lid BOUHASSANI ziet dat in de wijk waar zij is opgegroeid dat groepen heel goed en vredig naast elkaar leven. Zij vraagt hoe ervoor gezorgd kan worden dat minderheden ook voor elkaar gaan staan. EDDO VERDONER vindt dit heel belangrijk. Hij meent dat meedoen aan de Nederlandse samenleving betekent dat wordt aanvaard dat iedereen gelijk is. Dit zou ook de burgers in de stad moeten verbinden. Een van de manieren om elkaar als gelijke te zien, is de kennismaking met elkaars leven in de hele stad. Lid HEINHUIS vraagt hoe in het kader van de veiligheid van studenten op universiteiten de meldingsbereidheid hier kan worden verbeterd. EDDO VERDONER zegt dat er vertrouwenspersonen zijn op universiteiten. De meldingsbereidheid stijgt als er mensen zijn die begrijpen wat een melding van antisemitisme is. Op universiteiten zijn allerlei actiegroepen die dreigen met ontwrichtende acties en intimiderend kunnen zijn. Dit kan als gevolg hebben dat toch niet op dezelfde manier wordt ingegrepen naar aanleiding van een melding van antisemitisme waardoor er schrijnende gevallen blijven liggen. Daarom is het belangrijk om een eenduidig beleid te hebben, dit duidelijk te communiceren en het committeren van universiteiten hieraan.

Hierbij speelt wel dat universiteiten hun eigen beleid mogen hebben, maar dit zou nooit mogen betekenen dat het een onveilige omgeving zou zijn voor een joodse student en hierop zou de inspectie ook moeten toezien. Lid LUST vraagt of Eddo Verdoner kan inschatten of het oplopende percentage vervolgingen voor antisemitisme iets zegt over een grotere meldingsbereidheid of dat het puur om een toename van het aantal incidenten gaat. EDDO VERDONER denkt dat onderzocht moet worden of er een correlatie tussen de percentages bestaat. Uit het aantal incidenten blijkt juist dat heel veel mensen geen aangifte of melding doen. 3. Panelgesprek De VOORZITTER deelt mee dat het panelgesprek zich focust op het huidige meldingsproces van antisemitische incidenten en de toegankelijkheid van de meldpunten. Hij verzoekt de experts zichzelf en hun organisatie kort voor te stellen. SAMUEL VAN DER HOEVEN is landelijk voorzitter van het joods politienetwerk dat onderdeel is van het NDV (Netwerk Divers Vakmanschap). Het gaat erom om zowel in- als extern een verbindende factor te zijn en te werken aan het verhogen van de meldingsbereidheid. Hiervoor wordt gewerkt aan het vergroten van de expertise om de verschillende vormen van antisemitisme te herkennen.

JIM GOUWEN is hoofd van het expertisecentrum Aanpak Discriminatie politie dat zich ten behoeve van de nationale politie bezighoudt met de aanjaagfunctie om ervoor te zorgen dat de aanpak van discriminatie in de eenheden wordt versterkt. Alle geregistreerde zaken met mogelijk een discriminatieaspect worden geanalyseerd. Als dit het geval is en dit niet is onderkend door collega’s wordt de zaak teruggegeven. Daarnaast wordt ondersteuning geboden aan onderzoeken. DANIEL BITON is voorzitter van het joods politienetwerk Amsterdam dat zich op lokaal niveau bezighoudt met de zaken van het landelijk netwerk.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

HANS WALLAGE werkt als onderzoeker en beleidsadviseur antisemitisme bij het CIDI en geeft les op de universiteit van Amsterdam. Via het CIDI ontvangt hij duizenden meldingen per jaar over mensen die antisemitisme hebben ervaren of erover hebben gehoord of gelezen. Samen met een team wordt beoordeeld of het over antisemitisme gaat. Ongeveer 25% van de meldingen zijn daadwerkelijk een incident. 75% betreft angst of valt niet onder de definitie van antisemitisme. Jaarlijks wordt een monitor gemaakt waarin alle incidenten worden beschreven. De laatste jaren is er een enorme toename van incidenten. NAOMI MESTRUM is directeur van het CIDI dat vijftig jaar geleden is begonnen als centrum voor documentatie Israël, maar sinds 1982 is begonnen met een meldpunt antisemitisme. Het grootste deel van de meldingen komt hier binnen, omdat mensen op zoek zijn naar een belangenorganisatie die ze daadwerkelijk helpt. JERROL MARTEN is directeur bij Discriminatie.nl Regio Amsterdam. Dit meldpunt is voor alle inwoners van Amsterdam die een ervaring hebben met discriminatie. Hier wordt niet beoordeeld of het wettelijk om discriminatie gaat. De meldingen worden geregistreerd en hierover wordt gerapporteerd. Op verzoek worden meldingen geduid. Ook hier is een toename van het aantal meldingen en vaak gaat het ook om angst over wat er in de wereld en in de politiek gebeurt.

Waar nodig wordt doorverwezen naar joods maatschappelijk werk en soms naar het CIDI. Het vertrouwen om een melding te doen vanuit de joodse gemeenschap is niet groot en er moet worden bekeken wat gezamenlijk kan worden gedaan om de drempel te verlagen. DENNIS BOUTKAN is voorzitter van het vrijwillige bestuur van Discriminatie.nl Regio Amsterdam. Het bestuur is breed om alle verschillende groepen van Amsterdam te vertegenwoordigen. Voorheen was de naam Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam. De stichting voert een wettelijke taak uit. In het kader van de meldingsbereidheid en de toegankelijkheid is het belangrijk om één naam te voeren en vandaar dat de naam is gewijzigd, de organisatie één website heeft en één landelijk meldnummer heeft. Eerder is aangegeven dat het aantal meldingen van discriminatie explosief is gestegen inclusief antisemitisme. Dialoog en verbinding zijn noodzakelijk om discriminatie aan te pakken. Vragen Lid BENTOUMYA denkt dat het nog steeds nodig is om iets met meldingen over antisemitisme te doen als geen strafrechtelijke opvolging mogelijk is. Wat wordt er in dat geval gedaan aan nazorg? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat er uitwisseling is van de verschillende discriminatiecasussen van verschillende gemeenschappen? HANS WALLAGE wijst erop dat het heel belangrijk is om te begrijpen dat er nog steeds een trauma zit bij de joodse gemeenschap.

Vrijwel iedereen die hij spreekt, refereert aan (groot)ouders. Zelf kan hij deze angst goed begrijpen, omdat hij deze zelf ook heeft. Maar hij probeert ook iemand te laten relativeren door aan te geven dat er sprake is van een rechtstaat en erop wijst dat er actie wordt ondernomen. Ook is het belangrijk om te benadrukken waarom iets niet onder antisemitisme valt. Er wordt geregeld doorverwezen naar organisaties die gespecialiseerd zijn. DENNIS BOUTKAN stelt dat het OM slechts een beperkte capaciteit heeft en bewijzen is vaak ingewikkeld. Daarom moet ook worden gekeken wat de mogelijkheden naast het strafrecht zijn. JIM GOUWEN bevestigt dat het strafrecht het sluitstuk moet zijn. Uiteindelijk gaat het om een maatschappelijk probleem dat op diverse vlakken moet worden aangepakt. Als naar aanleiding van meldingen onderzoek kan worden gedaan omdat voldoende helder is

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

wat het strafbare feit is, zal in overleg met het OM het discriminatieaspect worden meegenomen. De melder wordt altijd gewezen op de mogelijkheid om contact op te nemen met Discriminatie.nl. In Amsterdam vindt iedere drie maanden een regionaal discriminatie overleg plaats met het OM, discriminatie.nl en de politie waar de zaken en de voortgang ervan worden besproken. Naast structureel overleg zijn er ook heel vaak nietgeorganiseerde contacten. JERROL MARTEN zegt dat er bij Discriminatie.nl wordt geluisterd zonder te oordelen. Aangezien 75% van de meldingen met angst te maken heeft, wordt samen met de melder bekeken wat de impact van de ervaring is en wat er voor nodig is om verder te gaan. Indien nodig wordt doorverwezen. Naar aanleiding van de vele incidenten van de afgelopen tijd worden social media beelden bekeken en wordt geprobeerd om in contact te komen met mensen die iets is overkomen. Het blijkt dat vaak een luisterend oor en serieus genomen worden al voldoende is. Lid HEINHUIS begrijpt dat nazorg vaak individueel wordt geboden, maar zijn er ook plekken voor mensen om gezamenlijk het gesprek aan te gaan om hun ervaringen te delen? DANIEL BITON heeft regelmatig contact met joods maatschappelijk werk dat praatgroepen organiseert. Het is gebleken dat het helpt om gezamenlijk leed met elkaar te delen. Volgens deze organisatie helpt het beter dan individuele nazorg.

JERROL MARTEN zegt dat Discriminatie.nl ook doorverwijst naar joods maatschappelijk werk als het gevoel bestaat dat groepsgewijs beter zal werken dan individuele begeleiding. JIM GOUWEN stelt dat altijd als iemand melding doet bij de politie individueel de mogelijkheid wordt geboden om contact op te nemen met slachtofferhulp Nederland. Wellicht kan slachtofferhulp nog iets betekenen in het gezamenlijke aspect voor bepaalde thema's. DENNIS BOUTKAN meldt dat Discriminatie.nl geen initiatieven voor andere vormen van discriminatie kent. Soms kunnen maatschappelijke organisaties wel een gezamenlijk probleem goed benoemen. Een voorbeeld hiervan RITA (Report It Always) in de queergemeenschap dat heel succesvol is en bij Discriminatie.nl tot heel veel meldingen leidt. Lid LUST weet dat politiemensen uit het joods netwerk dit naast hun reguliere taken doen en dit kan veel tijd in beslag nemen. Zou hier een fulltime unit van gemaakt kunnen worden? Slachtoffers van LHBTIQ+-geweld kennen een bepaalde ondergrens voordat de stap naar de politie wordt gemaakt. Wordt bij antisemitisme ook een ondergrens herkend? DANIEL BITON bevestigt dat het veel werk is binnen de politie, maar deze taak wordt gedeeld met een aantal collega’s en dit werkt goed. Pas als mensen het gevoel hebben dat hun leven in gevaar komt, komen ze pas een melding doen bij de politie.

Om bij de politie aan te kloppen wordt een drempel gevoeld en de interne netwerken zijn hard bezig om deze te verlagen. SAMUEL VAN DER HOEVEN wijst erop dat niet alle joods gerelateerde zaken worden opgepakt door collega’s van het joods politienetwerk. Dit probeert juist actief bij te dragen aan een bepaald vakmanschap van collega’s en is hier adviserend in. Daarom is het ook mogelijk om deze functie uit te oefenen en er zijn ook faciliteitenregelingen beschikbaar. De afgelopen anderhalf jaar is de workload flink toegenomen ten aanzien van antisemitisme en moet een stapje harder worden gelopen, maar hopelijk is dit tijdelijk.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

JERROL MARTEN merkt naar aanleiding van de meldingen van het afgelopen jaar op dat mensen vaak contact opnemen om advies te vragen. In het gesprek wordt vervolgens bekeken wat er moet gebeuren en in sommige gevallen wordt geadviseerd om aangifte te doen. Lid LUST heeft als een van de pijlers om drempels weg te nemen veiligheid genoemd. De interne netwerken van de politie zijn hiervoor bij uitstek het loket voor. Zou uitbreiding van capaciteit niet goed zijn, zodat mensen bij het joods netwerk een melding of aangifte kunnen doen? DANIEL BITON stelt dat het zelfs met de toegenomen workload is gelukt met de huidige capaciteit en de faciliteitenregelingen. Het gebeurt steeds vaker dat mensen in het backoffice en de verschillende rechercheteams het joods politienetwerk weten te vinden. Hiernaast wordt de joodse gemeenschap proactief benaderd. SAMUEL VAN DER HOEVEN bevestigt dat de werkzaamheden die er op dit moment liggen goed uitvoerbaar en uitoefenbaar zijn. De wens is wel om de brugbouwersfunctie richting de joodse gemeenschap uit te bouwen. Dit zou meer kunnen vragen van het netwerk dan nu wordt gedaan. JIM GOUWEN wijst erop dat de netwerken vrijwillig zijn. Een pikettelefoon om de bereikbaarheid te garanderen, zou meer geïnstitutionaliseerd moeten worden. HANS WALLAGE vindt het belangrijk om een onderscheid te maken tussen een melding, een incident en aangiftewaardig.

Hij denkt niet dat de politie duizenden meldingen zou moeten ontvangen waaruit zelf moet worden bepaald welke aangiftewaardig zijn. Zelf stuurt hij in dit geval mensen door naar het joods politienetwerk dat samen met de mensen de aangifte opneemt. DENNIS BOUTKAN zegt dat Discriminatie.nl in december heeft gesproken met CIDI over samenwerking over uitwisseling. Veel werk wordt gemaakt van outreachend werken en het aantal meldingen is het afgelopen jaar verdubbeld. Lid BENTOUMYA vraagt hoe ervoor gezorgd kan worden dat Discriminatie.nl voldoende bekend is met de problematiek van antisemitisme en hoe er een volledig beeld komt van het aantal incidenten, zodat hier vervolgstappen in genomen kunnen worden. DENNIS BOUTKAN denkt dat voldoende zichtbaar zijn in de Joodse gemeenschap belangrijk is. Hierover wordt onder andere met de gemeente Amstelveen gesproken waar ook een deel van de Joodse gemeenschap woont. Er staat een afspraak om in februari met het CIDI te kijken naar (verhalen achter) de cijfers van de beide organisaties om dubbellingen te voorkomen. Het is duidelijk dat mensen uit de joodse gemeenschap eerder naar het CIDI gaan dan een melding doen bij Discriminatie.nl. Lid GARMY constateert dat drie verschillende partijen meldingen registreren waarover op verschillende momenten in het jaar rapporten uitkomen.

In dit kader is hij blij om te horen dat er meer wordt samengewerkt. De meest ideale situatie zou volgens hem zijn dat de gemeente ook een goed overzicht heeft. Zijn er nog meer acties om dit te ondersteunen en kan de raad hierbij behulpzaam zijn? Wordt ook met andere organisaties gesproken die een rol in de Joodse gemeenschap behalve het CIDI? DENNIS BOUTKAN bevestigt dat het in Nederland mogelijk is om op veel verschillende plekken meldingen te doen over verschillende zaken. Een wildgroei van meldpunten is niet wenselijk, omdat hiermee het totaalbeeld verdwijnt. Om dit te voorkomen, moet meer voorlichting worden gegeven over de mogelijkheid van melden en afspraken maken zoals nu wordt gedaan met het CIDI over data en duiding.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

JERROL MARTEN zegt dat Discriminatie.nl vooral een doorverwijzende functie heeft. Andere cijfers over antisemitisme komen op dit moment niet binnen. De cijfers van Discriminatie.nl en de politie komen gezamenlijk uit in een landelijke rapportage. Er wordt gewerkt aan een tool waarmee de verschillende data worden gepresenteerd via een real time dashboard. Lid DETERINK merkt op dat in de LHBTQ+-gemeenschap het gevoel bestaat dat er niets met meldingen wordt gedaan. Herkent Eddo Verdoner dit gevoel ook bij de Joodse gemeenschap? Wat zouden de verschillende organisaties persoonlijk willen meegeven om het aantal meldingen te verhogen? EDDO VERDONER herkent dit ook bij de Joodse gemeenschap. Ook speelt angst voor het verstrekken van de eigen gegevens bij een aangifte een rol en de mogelijke repercussies. DANIEL BITON geeft mensen altijd mee dat geen melding doen betekent dat het er niet is. Ook wordt aangegeven dat een melding ook bij een andere organisatie mogelijk is. Voor het joods politie netwerk geldt dat de mensen die hier werken altijd iets met het Jodendom hebben en vaak ook zelf Joods zijn. Lid DETERINK vraagt of het niet mogelijk is om een melding te doen zonder gegevens door te geven. DANIEL BITON wijst op de wet- en regelgeving. Het is mogelijk om domicilie te krijgen of onder nummer zonder naam, maar dit gaat met name over zwaardere zaken.

NAOMI MESTRUM stelt dat antisemitisme zich inderdaad steeds muteert. Het CIDI richt zich alleen op de real life incidenten, maar er is ook sprake online-wereld met trends waarvoor op dit moment nog heel weinig tools zijn om dit tegen te gaan. Lid GARMY heeft voor deze sessie ook geprobeerd om sprekers van een groot techbedrijf uit te nodigen, maar het bleek moeilijk om iemand te vinden die hiertoe bereid was. DENNIS BOUTKAN zegt dat het melden bij Discriminatie.nl heel laagdrempelig is de slogan is ”Meld het wel en meld het altijd” – en een melding kan ook anoniem. Hij sluit zich aan bij de heer Biton dat er zonder melding niets is. Melden maakt het mogelijk om problemen in kaart te brengen en hier actie op te nemen. JERROL MARTEN vindt het belangrijk om het gesprek met de mensen aan te gaan over wat ervaringen met mensen doen. Meldingen die niet anoniem worden gedaan, worden geregistreerd op postcode en kunnen met stadsdelen worden gedeeld. Lid BADAL mist de religieuze organisaties in het verhaal, zowel qua informatie als plekken waar mensen elkaar kunnen vinden. SAMUEL VAN DER HOEVEN licht toe dat er binnen de politie een flinke vertegenwoordiging van netwerken is, waaronder een christelijk en een joods netwerk. Juist hierin is de verbinding heel belangrijk.

DENNIS BOUTKAN stelt dat Amsterdam zelf het contact kan zoeken met allerlei kleine, grotere en zelforganisaties en dit gebeurt ook regelmatig. Voorlichting wordt vaak door vrijwilligers gegeven, maar dit zou eigenlijk structureel en professioneel moeten zijn.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 9 januari 2025

FKD

Lid GARMY vraagt of er nog punten zijn om aan de raad mee te geven voor de komende tijd. HANS WALLAGE zegt dat het voor het verhogen van de meldingsbereidheid belangrijk is dat mensen betrokken zijn bij gemeenschappen, omdat er meer bereidheid is tot melden bij mensen die bekend zijn en vertrouwd worden. JIM GOUWEN stelt dat bij het verhogen van meldingsbereidheid ook verwachtingsmanagement hoort en dat het duidelijk moet zijn dat iets met een melding wordt gedaan. Om de aanpak niet te veel te versnipperen, is een regiefunctie essentieel. DENNIS BOUTKAN sluit zich bij deze laatste opmerking aan. Het verder doorontwikkelen van de ketenaanpak is belangrijk en hier kan de stad bij helpen. Discriminatie.nl is blij met de structurele subsidie waarmee outreachend kan worden gewerkt en structurele voorlichting kan worden gerealiseerd. 4. Afsluiting Lid DETERINK vond het een waardevolle bijeenkomst en dankt alle aanwezigen voor hun komst. De VOORZITTER bedankt de aanwezigen voor hun komst. Voor de gasten van vandaag heeft hij een boekje met verhalen van Amsterdamse raadsleden over vrijheid. Hij sluit de vergadering om 17.00 uur.

9