2025 09 11 conceptverslag FKD

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

raadscommissieverslag, 11 september 2025

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

m

Vergaderdatu Verslag vastgesteld op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 11 september 2025 van 9.00 – 12.00 uur in raadzaal

Donderdag 2 oktober 2025 Voorzitter: M. Lust Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, A. Scholtes Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: I. van Mourik (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), Y.E. Bentoumya (GroenLinks), E.C. IJmker (GroenLinks), J.F. van Pijpen (GroenLinks), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), W.J. Deterink (VVD), M.M. Meerburg (Partij voor de Dieren), J.M. Krom (Partij voor de Dieren), I. Garmy (Volt), R. Alberts (SP), C. van Berkel (JA21), S.Y. Khan (DENK), L.J.J. Lochtenberg (CDA), C.K.E. Kabamba (Lijst Kabamba) Afwezig: E.D.M. Moeskops (D66) Overige aanwezigen: A. Wehkamp (D66), F.A. Namane (PvdA)

1.

2. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet iedereen welkom. b. Mededelingen De VOORZITTER wijst de commissieleden op de intekenlijst voor technische sessies en werkbezoeken, die als pilot tot het einde van het jaar loopt en waarin leden hun interesse kunnen aangeven. Lid LOCHTENBERG (CDA) geeft aan dat de informatievoorziening vanuit de ambtenaren vaak moeizaam gaat. Hij herinnert eraan dat hij voor het zomerreces ziekteverzuimrapportages heeft opgevraagd, maar die ondanks toezeggingen nog niet heeft ontvangen. Volgens hem kan dit de indruk wekken dat het ziekteverzuim niet serieus wordt genomen, waardoor ambtenaren liever naar AT5 stappen. Hij benadrukt dat transparantie richting de raad het probleemoplossend vermogen vergroot en dat dit verbeterd moet worden. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat zij samen met de burgemeester heeft toegezegd om een plan van aanpak op te stellen voor de bijsturing van de gemeentelijke organisatiecultuur. Hier wordt hard aan gewerkt en de raad ontvangt hierover deze maand nog informatie. Verder herinnert zij aan haar toezegging in de commissie van 5 juni om te onderzoeken of de lastenvergelijking inclusief erfpacht kon worden uitgebreid met aantallen woningen en bijbehorende inkomsten per gemeente. Zij meldt dat dit niet mogelijk is, omdat er onvoldoende

1

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

betrouwbare en eenduidige informatie beschikbaar is en gemeenten dit verschillend verantwoorden in hun jaarrekeningen. Tot slot kondigt zij aan dat de begroting op donderdag 18 september om half negen ’s ochtends wordt gepresenteerd in het auditorium van het vergadercentrum, waar ook fractievertegenwoordigers en medewerkers welkom zijn. Wethouder SCHOLTES heeft twee mededelingen. Hij wijst op de deelnemingendag op vrijdag 3 oktober in de RAI, die op verzoek van de raad wordt georganiseerd en waarbij ook het CDA initiatiefnemer was. Tijdens deze dag gaan deelnemingen in gesprek over hun bijdrage aan de grote opgaven van de stad, zoals duurzaamheid en leefbaarheid. Hij benadrukt dat dit een bijzondere dag wordt en vraagt raadsleden hun aanwezigheid nog te bevestigen. Als de dag succesvol verloopt, kan dit volgens hem uitgroeien tot een nieuwe traditie. Daarnaast kondigt hij aan dat hij op maandag 15 september de reizende fototentoonstelling ATTACHED opent op de stoep van het stadhuis. Deze tentoonstelling is een oproep van Amsterdamse jongeren voor een bewustere en veiligere digitale toekomst, reist tot maart 2026 door de stadsdelen en Weesp, en is gratis te bezoeken. Wethouder MELIANI doet drie mededelingen. Zij kondigt aan dat er op maandag 29 september tussen vijf en zeven uur een technische sessie over evenementen wordt aangeboden, mits minimaal vier partijen zich aanmelden.

Verder herinnert zij aan haar toezegging voor de zomer aan het CDA om meer informatie te geven over het NBE. Omdat er nog een bezwaar- en beroepsprocedure loopt, kan zij daar weinig over zeggen, maar er is goed contact tussen het Nationaal Nederlands Blazers Ensemble en het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Zij begrijpt de zorgen van de organisatie, maar heeft er vertrouwen in dat er een oplossing komt. Tot slot meldt zij dat het onderzoek naar doorstroombeleid broedplaats is afgerond en dat de reactie van het college samen met het onderzoek in november in de commissie zal worden besproken. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER geeft aan dat op verzoek van lid Bentoumya agendapunt 4 wordt doorgeschoven naar de vergadering van 2 oktober. Daarnaast is er een spoedvoordracht toegevoegd die aan het einde van de vergadering in beslotenheid wordt behandeld. Hierdoor is het mogelijk dat niet alle agendapunten vandaag aan bod komen. Welke dat precies zullen zijn, wordt later in de vergadering bepaald. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) zegt dat wat haar betreft punt 8 doorgeschoven mag worden. Omdat het om een tussentijdse rapportage gaat, ziet zij daar geen probleem in. De VOORZITTER reageert dat het goed is om te weten dat er vanuit de commissie geen bezwaar bestaat tegen het doorschuiven van punt 8.

Tegelijkertijd wil zij in het kader van fatsoen wachten tot lid Khan aanwezig is om dit met hem te bespreken, aangezien hij dit punt heeft geagendeerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie FKD d.d. 3 juli 2025 Het verslag worden ongewijzigd vastgesteld. e. Actielijsten en langetermijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen over dit agendapunt.

2

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

f. TKN-lijst De VOORZITTER meldt dat er verschillende verzoeken zijn binnengekomen om stukken van de ter kennisnamelijst te agenderen voor de volgende vergadering op 2 oktober. Het gaat om TKN 3, op verzoek van lid Bakker. TKN 4, op verzoek van de leden Moeskops en Van der Veen. TKN 6, op verzoek van lid Krom. En TKN 9, op verzoek van lid Lochtenberg. Daarnaast heeft lid IJmker gevraagd om TKN 5 te agenderen. Lid IJMKER (GroenLinks) wijst op ontwikkelingen zowel op landelijk niveau als bij andere gemeenten en benadrukt dat haar vraag blijft wat de gemeente concreet gaat doen. Ze wil dit graag met de wethouder en de commissie bespreken. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel. Vanaf dit moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er zijn geen insprekers. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) verwijst naar de rechtszaak die Schiphol vorige week heeft verloren over de tijdelijke natuurvergunning en vraagt hoe de gemeente Amsterdam hierin staat en wat de gevolgen zijn. Daarnaast wil ze weten hoe het staat met het eigen hoger beroep van de gemeente.

Wethouder VAN BUREN bevestigt dat Schiphol de natuurvergunning tijdelijk niet terugkrijgt en benadrukt dat dit onderstreept dat er serieuze maatregelen nodig zijn om de natuur rond Schiphol te herstellen en te behouden, waarbij Schiphol als bedrijf een aandeel heeft, net als andere partijen. De staat en Schiphol moeten zo snel mogelijk zorgen dat de situatie wordt hersteld en Schiphol weer in een vergunde situatie komt. Een handhavingsverzoek ligt bij het ministerie, omdat de gemeente dit niet zelf indient om de lopende hoger beroep procedure over de natuurvergunning niet te compliceren. De gemeente heeft wel, op verzoek van de raad, beroep aangetekend tegen het luchthavenverkeersbesluit, dat het aantal verkeersbewegingen regelt, dit hoger beroep wordt waarschijnlijk inhoudelijk behandeld in 2026. Precieze data voor de bodemprocedure over de natuurvergunning zijn nog niet bekend, maar de wethouder zal de

3

raad

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

4

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

over beide ontwikkelingen op de hoogte houden. Lid KROM (Partij voor de Dieren) verwijst naar een AT5-bericht over medewerkers van Afval en Reiniging, waarin hoge werkdruk en het feit dat medewerkers door de hele stad moeten werken in plaats van in hun eigen wijk, werd besproken. Dit gaat ten koste van veiligheid en trots. Ze had dit graag in punt 8 besproken vanwege het belang en de urgentie van het onderwerp, maar vraagt nu de wethouder om een reflectie op de situatie en hoe zij ernaar kijkt, aangezien dit geen nieuwe signalen zijn. Wethouder VAN BUREN erkent dat het hoge ziekteverzuim bij Afval en Reiniging zorgwekkend is en al langere tijd speelt. Ze benadrukt dat het een zwaar beroep is en dat medewerkers lange tijd in dienst zijn. Er worden materialen vervangen en er zijn diverse extra maatregelen genomen om het ziekteverzuim te verlagen, wat een kwestie van lange adem is. De directies van Stadswerken, Reiniging en Afval en Grondstoffen werken hierbij nauw samen. Volgende week presenteert zij samen met de burgemeester een plan van aanpak voor de gehele organisatie. Ze benadrukt dat dit onderwerp met meerdere aspecten samenhangt en volle aandacht krijgt. Lid NAMANE (PvdA) geeft aan dat zij zich zorgen maakt over het feit dat medewerkers soms met onveilig materieel de straat op zouden gaan.

Ze begrijpt dat het beleid dit niet toestaat, maar merkt op dat dit in de praktijk toch lijkt voor te komen. Daarom vraagt ze of er extra stappen zijn ondernomen om dit te voorkomen. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat het beleid voorschrijft dat medewerkers niet met kapot materieel de straat op mogen. Als er bijvoorbeeld een spiegel kapot is, wordt vervangend materieel ingezet. Er zijn extra maatregelen genomen en medewerkers worden aangespoord om problemen te melden. Ze benadrukt dat dit onderwerp altijd al aandacht heeft gekregen. Lid KHAN (DENK) verwijst naar een bericht in het Parool over hoog ziekteverzuim bij leerplichtambtenaren, wat ook andere afdelingen raakt. Hij wil dat dit onderwerp wordt meegenomen in het plan van aanpak dat de wethouder samen met de burgemeester volgende week presenteert. Zijn fractie ontvangt daarnaast signalen over de situatie op de werkvloer, onder andere door capaciteitstekorten, en hij vraagt de wethouder hiernaar te kijken en dit in het plan van aanpak te verwerken. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat hoog ziekteverzuim altijd een signaal is en wijst erop dat er binnen de organisatie veranderingen plaatsvinden, waardoor medewerkers soms aanpassingen moeten maken in hun manier van werken.

Ze geeft als voorbeeld Afval en Reiniging, waar roosterwijzigingen plaatsvinden, maar benadrukt dat er geluisterd wordt naar medewerkers en dat er wordt gekeken naar meer gebiedsgericht werken. Ze erkent dat niet iedereen tevreden is over deze veranderingen, maar benadrukt dat het belangrijk is een veilige en prettige werkomgeving te behouden, wat inzet van zowel medewerkers als leidinggevenden vergt. Lid KROM (Partij voor de Dieren) stelt twee vragen. Ze vraagt hoe het precies zit met de herinrichting van de directies, aangezien de wethouder eerder zei dat de directies nu goed samenwerken. Daarnaast wil ze dat de wethouder reflecteert op het onderwerp angstcultuur, dat volgens haar niet alleen te maken heeft met niet-werkende machines of veranderend werk, maar breder speelt. Ze vraagt of dit voldoende wordt meegenomen in de bestuursopdracht, zodat houding en gedrag niet over het hoofd worden gezien. Wethouder VAN BUREN legt uit dat de samenwerking tussen de directies Afval en Reiniging en Stadswerken juist is verbeterd, bijvoorbeeld doordat de veegwagen pas komt nadat afval is ingezameld en door het gebiedsgericht werken. De aanpassing van roosters is nodig vanwege de dynamiek van de stad en wordt zoveel mogelijk in overleg met medewerkers en de ondernemingsraad afgestemd, zodat zij zoveel mogelijk in hun eigen gebied kunnen werken. Bij

5

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

extra drukte of evenementen kan inzet in andere delen van de stad nodig zijn. Over de genoemde angstcultuur zegt zij dat signalen hiervan serieus worden genomen en dat dit al eerder is onderzocht. Het bespreekbaar maken van dit soort thema’s is een onderdeel van de bestuursopdracht diversiteit en inclusie, en wordt meegenomen in de organisatieaanpak. Lid DETERINK (VVD) geeft aan dat ook zijn fractie geschrokken is van het AT5-artikel over de afdeling Afval en Reiniging. Ze hebben dit onderwerp daarom geagendeerd voor de commissie DC, omdat het zowel voor de medewerkers zwaar is als gevolgen heeft voor de situatie op straat. Daarnaast wijst hij erop dat er door verschillende partijen schriftelijke vragen over dit artikel zijn gesteld en roept hij de wethouder op om deze te beantwoorden voor de bespreking in de commissie DC. Wethouder VAN BUREN reageert dat zij zich vanzelfsprekend hard maakt voor de beantwoording van de schriftelijke vragen en meldt dat de antwoorden bijna klaar zijn en binnenkort naar de commissie worden gestuurd. Lid GARMY (Volt) geeft aan dat hij samen met lid Khan een jaar geleden het initiatiefvoorstel Bekend maakt Bemind 2.0 heeft ingediend en dat hier nog geen bestuurlijke reactie op is ontvangen. Hij vraagt wanneer deze reactie te verwachten is.

Wethouder MELIANI zegt dat er hard wordt gewerkt aan het initiatiefvoorstel Bekend maakt Bemind 2.0 en erkent het belang ervan. Het project is nu uitgebreider en valt deels onder de burgemeester, waardoor meer tijd nodig is, maar zij belooft samen met de burgemeester naar de planning te kijken zodat het antwoord spoedig naar de initiatiefnemers komt. BESPREEKPUNTEN Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 3. Bespreken van het Initiatiefvoorstel van de leden Bentoumya (GroenLinks) en Wehkamp (D66) getiteld 'Gendermainstreaming in Amsterdams beleid’ (VN2025-011597) De VOORZITTER opent het volgende agendapunt en legt uit dat de initiatiefnemers het voorstel eerst in drie minuten mogen toelichten, waarna de commissie verduidelijkende vragen kan stellen. De toelichting en beantwoording tellen niet mee voor de spreektijd van de initiatiefnemers, terwijl de vragen van commissieleden wel van hun spreektijd afgaan. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) licht het initiatiefvoorstel toe, dat is geschreven om genderongelijkheid in Amsterdam structureel aan te pakken. Ze stelt dat geweld tegen vrouwen, zoals de recente moorden waaronder die op Lisa uit Abcoude, extreme uitingen zijn van een systeem van genderongelijkheid dat dagelijks impact heeft op vrouwen en non-binaire personen, maar ook schadelijk kan zijn voor mannen door traditionele rolpatronen.

Het voorstel pleit voor gendermainstreaming, waarbij de effecten van beleid op verschillende genders standaard worden meegenomen bij het maken, uitvoeren en evalueren van beleid, en waarbij ook andere kenmerken in ogenschouw worden genomen. Hiermee wil de gemeente Amsterdam beleid ontwikkelen dat daadwerkelijk werkt voor alle Amsterdammers en gendergelijkheid bevordert, waarbij de stad een voortrekkersrol kan nemen. Lid WEHKAMP (D66) benadrukt dat mannen en vrouwen verschillende ervaringen hebben in Amsterdam, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, gezondheid, werk, inkomen en sport. Ze pleit voor de invoering van een gendertoets om te beoordelen of beleid effectief is voor iedereen. Ze illustreert het belang van gendermainstreaming met een voorbeeld uit een Zweedse stad, waar aanpassing van de bibliotheekcollectie leidde tot meer jongensbezoek en verbeterde leesvaardigheid. Nederland is volgens haar gedaald van de 15e naar de 43e plek op het gebied van gendergelijkheid, wat het urgent maakt dat Amsterdam deze toets invoert. Hiermee kan

6

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

ongelijkheid tegengegaan worden en kan het gemeentebudget effectiever worden ingezet. Lid LOCHTENBERG (CDA) vertelt dat hij twintig mensen op straat heeft gevraagd naar het Amsterdamse gendermainstreamingbeleid, maar dat iedereen vragend reageerde. Hij vraagt of er ook een Nederlandse term voor dit beleid bestaat. Lid WEHKAMP (D66) legt uit dat gendermainstreaming internationaal de standaardterm is, maar erkent dat het begrip in het Nederlands kan worden aangeduid als gendertoets, manvrouwtoets of man-vrouw-x-toets. Het concept gaat verder dan alleen een naam, het omvat het verzamelen van data en een brede, intersectionele aanpak, zodat beleid op basis van wetenschappelijke inzichten kan worden getoetst en rekening houdt met verschillende verschillen in de samenleving. Ze begrijpt echter de verwarring over de terminologie. Lid GARMY (Volt) vraagt in hoeverre het initiatiefvoorstel daadwerkelijk iets toevoegt aan de bestaande beleidsinstrumenten rondom inclusie, waar het college al naar verwijst, bijvoorbeeld in het coalitieakkoord. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) legt uit dat het college al veel doet op het gebied van antidiscriminatie en emancipatie, met een belangrijke inzet van wethouder Meliani. Wat gendermainstreaming onderscheidt, is dat het beleid systematisch wordt bekeken op de effecten voor gendergelijkheid, in plaats van alleen specifieke emancipatiebeleidsmaatregelen.

Zo kan bijvoorbeeld in het bijstandsbeleid gekeken worden naar verschillende behoeften per gender en naar het terugdringen van onwenselijke ongelijkheden. De impact van gendermainstreaming kan groot zijn, omdat het wordt toegepast op al het beleid van de gemeente, wat een soort multipliereffect oplevert op het jaarlijkse budget van circa acht miljard euro. Lid DETERINK (VVD) vraagt waarom het initiatiefvoorstel ervoor kiest om met een aantal specifieke afdelingen te starten en niet bijvoorbeeld met een afdeling binnen het fysieke domein, waar recent veel aandacht voor is geweest. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) hoopt dat de VVD de ambitie deelt om gendermainstreaming uiteindelijk in alle beleidsterreinen toe te passen, omdat daar de grootste impact ligt. Vooralsnog is gekozen voor drie beleidsterreinen waar de ongelijkheid groot is en waar al stappen worden gezet, met pilots die lessen opleveren die later ook in andere domeinen, zoals het fysieke domein, kunnen worden toegepast. Ze is positief dat in de bestuurlijke reactie als volgende stap ook gekeken wordt naar veiligheid in de openbare ruimte en hoopt dat gendermainstreaming uiteindelijk gemeentebreed kan worden doorgevoerd. Lid WEHKAMP (D66) vult aan dat er twee jaar geleden een mensenrechtentoets is uitgevoerd op het gezondheidsbeleid, waarbij gekeken werd naar de naleving van het vrouwenrechtenverdrag.

Uit het onderzoek bleek dat er onvoldoende oog is voor genderverschillen. De belangrijkste aanbeveling was om genderspecifiek beleid te ontwikkelen in plaats van algemeen beleid, en het huidige initiatiefvoorstel is een uitwerking van die aanbeveling. De VOORZITTER opent de eerste termijn Lid BENTOUMYA (GroenLinks) geeft aan blij te zijn dat het initiatiefvoorstel vandaag wordt besproken, omdat het een grote stap voorwaarts kan betekenen en Amsterdam de eerste gemeente zou maken die gendermainstreaming toepast. Ze bedankt het college voor de positieve preadvisering en merkt op dat meerdere wethouders dit voorstel ondersteunen. Ze vraagt specifiek naar de pilot rond werk en inkomen, waarbij ze een voorbeeld deelt van een bijstandsgerechtigde vrouw die ook mantelzorgtaken heeft, en benadrukt dat beleid rekening moet houden met zulke specifieke behoeften. Daarnaast vraagt zij aandacht voor de pilot op sportgebied, waarbij ze benadrukt dat gendermainstreaming breder moet kijken dan alleen interventies voor meisjes, bijvoorbeeld ook naar jongens die minder toegang hebben tot

7

bepaalde

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

8

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

activiteiten zoals dansklassen. Tot slot vraagt zij om bij de P&C-middelen te onderzoeken hoe het geld wordt ingezet en om inclusie als horizontaal thema mee te nemen in toekomstige rapportages en beleid, ook in lijn met een eerdere motie. Lid WEHKAMP (D66) bedankt het college voor de positieve reactie op het voorstel en is blij dat het begrip gendermainstreaming goed is begrepen en breed wordt opgepakt, inclusief uitbreiding naar veiligheid. Ze vraagt specifiek naar het gebied van gezondheid, omdat uit eerdere toetsen en onderzoek, zoals van de Nationale Kinderombudsman, blijkt dat meisjes tussen dertien en achttien jaar minder gelukkig zijn dan jongens en dat gendersensitief beleid nodig is. Ze vraagt of Amsterdam kan samenwerken met de Nationale Kinderombudsvrouw om andere gemeenten te inspireren en gendermainstreaming breder toe te passen. Daarnaast wil ze weten hoe het huidige voorstel aansluit op eerdere moties over het toetsen van beleid aan gender en hoe dit de reeds opgedane inzichten in mentale gezondheidszorg aanvult. Lid GARMY (Volt) stelt twee vragen, hoe het college de uitvoerbaarheid van gendermainstreaming beoordeelt, zodat medewerkers niet overbelast raken, en hoe het college ervoor wil zorgen dat het instrument niet alleen bij de afdeling Diversiteit en Inclusie blijft, maar in de hele organisatie wordt toegepast.

Lid ASRUF (PvdA) benadrukt het belang van structureel aandacht besteden aan de invloed van gender bij het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van beleid, zodat gelijke kansen voor iedereen in Amsterdam worden bevorderd. Hij pleit ervoor om voort te bouwen op bestaande structuren, netwerken en kennis binnen de organisatie en steunt het gefaseerde werkplan dat start op drie domeinen, zodat focus behouden blijft en ervaringen kunnen worden opgedaan voordat het breder wordt uitgerold. Hij sluit zich aan bij de toevoegingen van het college en noemt het een belangrijk en actueel onderwerp dat volle aandacht verdient. Lid LOCHTENBERG (CDA) onderschrijft het doel van gendergelijkheid, maar uit zorgen over de middelen die het voorstel inzet, zoals genderanalyses, doelstellingen, rapportages, budgetten, consultaties en trainingen, ondersteund door een expertisepunt en gecoördineerd door ambtenaren van Diversiteit. Hij merkt op dat Amsterdam al relatief veel ambtenaren heeft en vindt het onduidelijk waarom bestaande en gerichte maatregelen niet volstaan. Hij waarschuwt dat het voorstel kan leiden tot extra regels en procedures in een toch al complex beleidsproces en vraagt of dit voorstel daadwerkelijk werkbaar is en de verantwoordelijkheid van beleidsambtenaren niet wegneemt.

Lid BENTOUMYA (GroenLinks) vraagt lid Lochtenberg naar zijn oordeel over de huidige stand van emancipatie in Amsterdam en of hij dit voldoende vindt. Lid LOCHTENBERG (CDA) antwoordt dat hij alle rapportages, waaronder van het World Economic Forum, heeft bekeken en erkent dat er nog veel te verbeteren valt, waarmee hij het eens is met de initiatiefnemers. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) uit verwarring over de eerdere opmerkingen van lid Lochtenberg, omdat hij enerzijds zegt het eens te zijn met het voorstel, maar anderzijds suggereert dat het huidige beleid voldoende is. Lid LOCHTENBERG (CDA) verduidelijkt dat veel terreinen al goed gaan en dat bestaand beleid werkt, mede door een omslag bij nieuwe generaties. Hij stelt echter niet voor om alles bij de afdelingen weg te halen, maar benadrukt dat de verantwoordelijkheid bij de beleidsambtenaren zelf moet liggen en niet bij gespecialiseerde afdelingen. Het proces moet zo worden ingericht dat afdelingen zelf deze verantwoordelijkheid dragen. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) zegt dat ze geen probleem ziet, omdat het voorstel juist uitgaat van de verantwoordelijkheid van alle ambtenaren om aan gendergelijkheid te werken, en ze ziet hierin steun van het CDA.

9

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

Lid LOCHTENBERG (CDA) nuanceert dit echter door te wijzen op de bestuurlijke reactie waarin staat dat Bureau Integriteit, Personeel en Organisatie samen met Bureau Inclusie en Diversiteit werken aan preventie, informatie, bewustwording en training. Hij vreest dat dit de verantwoordelijkheid bij de beleidsambtenaren wegneemt en vraagt hoe de wethouder kan voorkomen dat medewerkers het gevoel krijgen dat het alleen gaat om het afvinken van taken bij andere afdelingen, in plaats van zinvol en betekenisvol werk. Lid WEHKAMP (D66) benadrukt dat gendermainstreaming juist bijdraagt aan efficiënter beleid. Door plannen beter af te stemmen op de verschillende genders in de stad, wordt de tijd van ambtenaren nuttiger besteed en komt beleid effectiever uit de verf. Wetenschappelijke cijfers en data helpen om beleid te maken dat voor alle groepen werkt, in plaats van slechts voor een deel van de stad. Volgens haar is gendermainstreaming daarom de juiste manier om efficiëntie te realiseren. Wethouder SCHOLTES licht toe dat genderverschillen in gezondheid en zorg een belangrijk aandachtspunt zijn, omdat vrouwen soms onnodig overlijden door onvoldoende kennis over genderverschillen in de medische wetenschap.

Hij benadrukt dat er hard wordt gewerkt om dit te verbeteren, onder andere via pilots op het gebied van mentale gezondheid, waarbij experts worden geraadpleegd en kennis wordt gedeeld met partners zoals Thrive. Binnen projecten zoals Amsterdam Vitaal & Gezond wordt aandacht besteed aan GGZ-gebruik, mentale gezondheid van jeugd en jongvolwassenen, en genderspecifiek beleid voor chronische ziekten zoals COPD en cardiovasculaire risico’s. Hij onderstreept dat er positieve ontwikkelingen zijn, maar dat er nog veel te doen is. Hij ziet samenwerking met de Kinderombudsman als waardevol om kennis te verspreiden en beleid verder te verbeteren. Wethouder MELIANI benadrukt dat gendermainstreaming al sinds 1995 een internationaal afgesproken verplichting is, maar dat dit nog steeds niet volledig wordt toegepast. Amsterdam kan hiermee als eerste stad een voortrekkersrol vervullen. Ze onderstreept de urgentie, gezien de positie van Nederland op de Global Gender Index (plek 43) en de structurele ongelijkheden die nog bestaan, zowel voor vrouwen als mannen. De wethouder licht de pilots toe, werk en inkomen, sport en andere domeinen worden gebruikt om te leren en ervaring op te doen, zodat het instrument later breder kan worden uitgerold. Er wordt rekening gehouden met specifieke behoeften van Amsterdammers, zoals mantelzorgtaken en zorgtaken, zodat beleid aansluit bij hun realiteit.

De wethouder benadrukt dat het instrument niet alleen bij de afdeling Diversiteit en Inclusie ligt, maar dat alle betrokken directies en beleidsmedewerkers moeten meedoen. De uitvoering gebeurt gefaseerd om medewerkers niet te overvragen, en er wordt geleerd van andere steden, landen en Rijkservaring. Structurele betrokkenheid van de raad wordt gewaarborgd door regelmatig informeren over de voortgang en de pilots. Ten slotte reageert ze op de CDA-vraag over werkbaarheid, de inzet van experts en financiële ruimte voor ondersteuning in de opstartfase maakt het werkbaar. Uiteindelijk draait het om commitment van alle betrokken bestuurders en ambtenaren om inclusief beleid effectief te laten landen binnen de organisatie. Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt of het klopt dat zodra gendermainstreaming goed is geïntegreerd in de bestaande processen er weer afgeschaald kan worden. Wethouder MELIANI bevestigt dat ze hier inderdaad van uitgaat. Daarom kiest het college voor een stapsgewijze aanpak met pilots, zodat de implementatie goed kan worden ingebed en duidelijk wordt wat er nodig is. Voor de eerste anderhalf jaar worden hiervoor middelen vrijgemaakt. Ze onderstreept het belang van het voorstel, vooral voor de veiligheid van vrouwen, en meldt dat extra pilots toegevoegd worden, met verantwoordelijkheid van de burgemeester.

Het onderwerp wordt later ook uitgebreider in de AZ-vergadering besproken. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp verder wordt behandeld in de

10

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

raadsvergadering van oktober. 4. Bespreken van de nieuwe subsidieregeling allianties inclusiviteit en antidiscriminatie 2026-2027 (VN2025-010891) Dit agendapunt wordt niet behandeld. Deelnemingen (excl. Schiphol) 5. Bespreken van de Amsterdamse engagement strategie (VN2025-010890) Lid SCHMIT (D66) spreekt zijn waardering uit voor de engagement strategie van de wethouder, waarbij hij vooral de verankering van maatschappelijk verantwoord ondernemen prijst. Hij benadrukt dat duurzaamheid, goed werkgeverschap en een eerlijk beloningsbeleid binnen de deelnemingen goed zijn meegenomen en dat de strategie geen verrassingen bevat, maar een voortzetting is van eerdere afspraken met de wethouder. Vervolgens stelt hij drie vragen, hij vraagt of de wethouder kansen ziet om AI productief en ethisch verantwoord in te zetten binnen de deelnemingen, hoe de maatschappelijke impact van de deelnemingen verder vergroot kan worden door onderlinge samenwerking en uitwisseling van best practices, en hoe kan worden bevorderd dat deelnemingen meer inkopen bij lokale ondernemers, zonder hen extra lasten op te leggen, maar juist in het belang van het publieke belang. Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) haakt in op het onderdeel van de engagement strategie dat gaat over duurzaam personeelsbeleid en tevreden werknemers.

Hij uit scherpe kritiek op het GVB, één van de grotere deelnemingen waarin de gemeente een meerderheidsbelang heeft, en beschrijft hoe deze organisatie volgens hem slecht omgaat met personeel. Hij benadrukt dat de wethouder in het verleden heeft aangegeven zich niet te bemoeien met de operatie en het personeelsbeleid van GVB, en dat raadsvragen vaak worden doorverwezen naar de directie of het bestuur van GVB zelf. Hij vraagt zich af wat het dan concreet betekent om in de strategie te stellen dat duurzaam personeelsbeleid belangrijk is, terwijl GVB hier volgens hem niets mee doet. Daarnaast wil hij weten hoe dit criterium wordt geborgd in de inbesteding, zodat de gemeente daadwerkelijk invloed kan uitoefenen bij het aangaan van contracten met partijen als GVB. Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt zich af of lid Meerburg vindt dat de gemeente zelf wel recht van spreken heeft, gezien het hoge ziekteverzuim binnen de gemeentelijke organisatie. Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) geeft aan dat hij zich niet diepgaand heeft verdiept in de gemeentelijke organisatie zelf, maar dat zijn kritiek specifiek gericht is op het GVB. Hij benadrukt dat hij het gedrag van GVB buiten alle perken vindt gaan en merkt op dat de rechter dit standpunt gelukkig onderschrijft. Lid ASRUF (PvdA) geeft aan moeite te hebben met de toon van lid Meerburg.

Hij wijst erop dat er al serieuze debatten en maatregelen zijn geweest om de arbeidsomstandigheden bij het GVB te verbeteren, en benadrukt dat deze engagement strategie niet alleen over één deelneming gaat, maar over alle deelnemingen waar de gemeente aandeelhouder van is. Lid SCHMIT (D66) benadrukt dat iedereen het recht heeft een mening te hebben over hoe een deelneming functioneert, maar vindt het niet verstandig om goed werkgeverschap uit de strategie te halen. Volgens hem zou het verwijderen van dit onderdeel betekenen dat een raadslid geen enkele basis meer heeft om over goed werkgeverschap bij de deelnemingen te spreken. Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) antwoord dat hij er niet voor pleit om dit uit de

11

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

strategie te verwijderen en dat dit ook niet in zijn inbreng is gezegd. Lid GARMY (Volt) bedankt de wethouder voor het overzichtelijke document over de strategie en geeft aan dat de fractie in grote lijnen instemt met de inhoud. Hij vraagt zich echter af of er ook rekening is gehouden met de kleinere deelnemingen, omdat het voor hen een uitdaging kan zijn om aan alle wensen en eisen te voldoen. Volgens hem komt in de strategie niet duidelijk naar voren of deze deelnemingen zelf zijn geraadpleegd. Daarnaast heeft hij een vraag over de rol van de raad, er staat dat er jaarlijks een evaluatie en bespreking plaatsvindt, maar hij vraagt hoe het college ervoor zorgt dat het een stabiele en voorspelbare partner blijft voor de deelnemingen. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt zich af waarom de gemeente vindt dat er bij deelnemingen geen rolvermenging mag plaatsvinden vanuit eerdere of andere functies. Daarnaast vraagt hij waarom er niet een vergelijkbare richtlijn bestaat voor subsidies. Lid LOCHTENBERG (CDA) wijst op de doelstellingen van goed gebruik van publieke middelen en het dienen van het publiek belang. Hij noemt dat de gemeente een belang van 25 procent heeft in de Beurs van Berlage en 25 procent in de RAI, en vraagt of het vanuit die doelstellingen niet verstandiger zou zijn om deze samen te voegen. Daarnaast verwijst hij naar de N.V.

Zeedijk, die op zoek is naar 10 miljoen euro extra vermogen, en vraagt of Stadsgoed N.V. aandeelhouder in de N.V. Zeedijk kan worden, aangezien zij dit vermogen hebben. Wethouder SCHOLTES licht toe dat de engagement strategie vooral dient om duidelijk te maken wat de gemeente van haar deelnemingen verwacht en dat het beleid geen nieuw beleid is, maar een operationalisering van bestaande standaarden en indicatoren. Hij benadrukt dat de strategie zorgt voor voorspelbaarheid en uniformiteit, zodat deelnemingen weten waar ze aan toe zijn en de gemeente effectiever kan sturen. Op vragen over maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaam personeelsbeleid reageert hij met verwijzing naar het GVB. Hij erkent dat er nog stappen te zetten zijn, maar benadrukt dat het GVB al veel maatregelen heeft genomen om een veilige werkomgeving te creëren, ziekteverzuim aan te pakken en medewerkerstevredenheid te verhogen. De stelling van lid Meerburg dat het GVB de slechtste werkgever zou zijn, noemt hij overdreven en niet recht doen aan de genomen maatregelen. Hij onderstreept dat de gemeente als aandeelhouder actief blijft sturen op goed werkgeverschap, terwijl de uitvoering van inbestedingen deels onder de VRA valt.

Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vraagt concreet hoe de gemeente bij de inbesteding van het GVB heeft getoetst op goed werkgeverschap, nu de rechtbank heeft geoordeeld dat de organisatie in 2018-2019 ernstig nalatig was richting eigen personeel. Hij wil weten welke concrete verbeteringen sindsdien zijn doorgevoerd, vooral omdat veel van dezelfde mensen nog steeds op dezelfde posities zitten. Voor hem is het essentieel dat de gemeente, als beslissende partij bij de inbesteding, zekerheid heeft dat het GVB inmiddels veilig en verantwoord personeel- en bedrijfsbeleid voert. Hij benadrukt dat het huidige abstractieniveau van de toelichtingen onvoldoende zekerheid biedt over de daadwerkelijke verbeteringen binnen de organisatie. Wethouder SCHOLTES legt uit dat de toetsing van de inbesteding niet door hem zelf gebeurt, maar door de VRA. Hij benadrukt dat hij in al zijn gesprekken met het GVB aandacht besteedt aan duurzaam personeelsbeleid en dat er concrete maatregelen en monitoring plaatsvinden, zoals ook is toegelicht in brieven en werkbezoeken. Hij geeft aan binnenkort opnieuw een bijpraatsessie te hebben met de GVB-directie en de RVC om op de hoogte te blijven van de voortgang.

Hij stelt dat de eerdere rechtbankuitspraak over enkele jaren geleden gaat en dat de samenstelling van de directie inmiddels is veranderd, maar dat de directie en RVC volop aandacht blijven besteden aan dit thema. Daarnaast gaat hij in op de rolvermenging, de directie is verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering, de RVC houdt toezicht, en de aandeelhouder benoemt de RVC-leden. Het is

12

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

volgens hem cruciaal dat deze rollen gescheiden blijven om goed bestuur en effectief toezicht te waarborgen, tenzij er sprake is van ernstige problemen die ingrijpen vereisen. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt of de rolvermenging ook betrekking heeft op belangenverstrengeling, bijvoorbeeld wanneer mensen met eerdere bestuursfuncties of politieke functies in de RVC plaatsnemen. Wethouder SCHOLTES legt uit dat de engagement strategie voorziet in terughoudendheid bij het aanwijzen van personen die in het verleden een rol bij de gemeente hebben gehad en die betrokken zouden kunnen zijn bij het betreffende dossier. Er geldt in principe een afkoelperiode, tenzij er een zeer goede motivatie is of het zorgvuldig is beoordeeld. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt naar het verschil in rolvermenging bij deelnemingen versus subsidiëring, bijvoorbeeld bij stichtingen. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat een deelneming een heel ander verhaal is dan subsidies. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt om verduidelijking over het verschil tussen rolvermenging bij deelnemingen en bij subsidies. Wethouder SCHOLTES legt uit dat het bij deelnemingen gaat het om formele rollen in directies en RVC’s waar speciale aansprakelijkheid en specifieke governance codes voor gelden. Voor governance rond subsidies is een ander lid van het college verantwoordelijk.

Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt of het collegebeleid rond rolvermenging bij deelnemingen betekent dat de schijn van belangenverstrengeling acceptabel is bij kleinere bedragen, en waarom een vergelijkbare richtlijn niet geldt voor subsidies. Wethouder SCHOLTES benadrukt dat zijn verantwoordelijkheid specifiek ligt bij de governance van deelnemingen, waar formele regels en wet- en regelgeving gelden. Voor governance rond subsidies is een ander wethouder verantwoordelijk. De wethouder meldt dat de gemeente bezig is met een AI plan, maar dat dit nog in de beginfase zit. Hij geeft aan dat de mate van prioriteit kan verschillen per deelneming, zoals de N.V. Zeedijk versus de haven, maar dat het interessant blijft om te leren van de kansen die deelnemingen zelf zien. Hij licht toe dat de samenwerking tussen deelnemingen wordt gestimuleerd door het delen van kennis en best practices, bijvoorbeeld via sessies bij de Johan Cruijff Arena en het jaarlijkse commissarisdiner. Ook op de deelnemingendag wordt dit verder gefaciliteerd. Hij erkent dat lokaal inkopen sympathiek is, maar benadrukt dat dit onderdeel is van de bedrijfsvoering en dat de gemeente terughoudend moet zijn bij sturing. Wat betreft kleinere deelnemingen stelt hij dat de engagement strategie is gebaseerd op bestaande wensen en operaties, waardoor deze voor alle deelnemingen werkbaar is.

Hij geeft aan dat hij jaarlijks een brief naar deelnemingen stuurt met het jaarverslag, samenvattingen van raadsgesprekken, aangenomen moties en vragen, en dat de engagement strategie in die cyclus mee evolueert. Zo ontstaat een balans tussen voorspelbaarheid en flexibiliteit, zodat de gemeente zowel stabiel als adaptief kan optreden bij nieuwe ontwikkelingen. Lid LOCHTENBERG (CDA) stelt voor aan de wethouder om de jaarlijkse update na de deelnemingendag te doen, zodat direct alle feedback van de raad kan worden meegenomen. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat hij de jaarlijkse update van de wensen liever in het kader van het debat over het jaarverslag van de deelnemingen bespreekt, omdat dat een logischer moment is dan direct na de deelnemingendag. Op de vraag van lid Lochtenberg over het samenvoegen van deelnemingen antwoordt hij dat dit altijd zorgvuldig moet gebeuren en dat elke deelneming, zoals de N.V. Zeedijk en Stadsgoed, een eigen werkwijze en werkgebied heeft.

13

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

Hij benadrukt dat het samenvoegen vaak complex is. Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt of bij aandeelhouderschap, net zoals bij de toewijzing van grond en subsidies, ook transparantie verplicht is en of dit recentelijk door de Raad van State is besproken. Wethouder SCHOLTES reageert door te vragen welke specifieke vorm van transparantie lid Lochtenberg precies bedoelt. Lid LOCHTENBERG (CDA) verduidelijkt dat hij doelt op openbare procedures met duidelijke normen, zodat meerdere partijen zich kunnen aanmelden voor bijvoorbeeld een aandeelhouderschap van N.V. Zeedijk. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat dit per deelneming kan verschillen en dat sommige gevallen goedkeuring van andere aandeelhouders vereisen, terwijl in andere gevallen de aandeelhouder zelf kan bepalen aan wie hij of zij het aandeel verkoopt. Hij belooft hier later schriftelijk op terug te komen. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) haakt in op het eerdere punt over het samenvoegen van aandeelhoudende deelnemingen. Ze geeft aan dat dit juist problemen zou kunnen vergroten, omdat tijdens werkbezoeken bij bijvoorbeeld N.V. Zeedijk en Stadsgoed duidelijk werd dat de nabijheid en betrokkenheid van deze deelnemingen bij hun eigen producten en projecten essentieel is voor goed functioneren. Ze pleit er dan ook voor om het samenvoegen van deelnemingen niet als wenselijke situatie te beschouwen.

De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende besproken is en schorst de verandering voor enkele minuten. Financiën 6. Bespreken van de raadsinformatiebrief 'Laatste stand van zaken AFIS' (VN2025011797) De VOORZITTER heropent de vergadering en meldt dat er voldoende aanmeldingen zijn voor de technische sessie over het evenementenbeleid. De sessie staat gepland voor maandag 29 september van 17:00 tot 19:00 uur. Vervolgens gaat de vergadering verder met agendapunt 6, het bespreken van de raadsinformatiebrief over de laatste stand van zaken rond AFIS. Lid BURGERS (VVD) wijst op een ernstige fout, de gemeente betaalde 21 miljoen euro dubbel doordat een functionaliteit verkeerd werd gebruikt. Dit incident toont volgens hem dat de structurele problemen bij AFIS nog steeds niet zijn opgelost, ondanks dat betalingsachterstanden onder controle zouden zijn. Ook blijft de begrotingsmodule veel handwerk vergen, en eerdere aanbevelingen uit 2015 om een lerende organisatie te stimuleren, zijn onvoldoende opgevolgd. Hij vraagt vervolgens aan de wethouder waarom de dubbele betalingsrun niet automatisch werd geblokkeerd, of dit verband houdt met gebrekkige training, de actuele stand van terugbetaling van het dubbele bedrag, en wanneer het volledige bedrag wordt teruggevorderd.

Tot slot vraagt hij welke concrete stappen worden gezet om AFIS te verbeteren en menselijke fouten te voorkomen, inclusief een concreet plan van aanpak met lessen uit eerdere fouten. Lid KHAN (DENK) merkt op dat menselijke fouten nu eenmaal inherent zijn aan het werk van mensen. Hij vraagt daarom welke concrete oplossing de VVD voor ogen heeft om dit soort fouten in de toekomst te voorkomen binnen een organisatie van deze omvang. Lid BURGERS (VVD) wijst erop dat er al eerder kritiek is geuit op AFIS, vooral rond

14

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

onvoldoende training van medewerkers, slechts een klein deel heeft de trainingen voltooid. Hij benadrukt dat goede training een effectieve manier is om fouten te voorkomen. Daarnaast vraagt hij wie juridisch en politiek aansprakelijk is voor de blunders bij de implementatie en dagelijkse werking van AFIS. Hij wil ook weten of er een overzicht is van vergelijkbare, kleinere fouten sinds de implementatie en wat de totale kosten daarvan zijn. De VVD vraagt om een openhartige reflectie van de wethouder en een duidelijk plan om het vertrouwen in de financiële processen te herstellen. Lid LOCHTENBERG (CDA) benadrukt dat AFIS nog steeds een groot probleem is en sluit zich aan bij de kritische vragen van de VVD over de dubbele betalingsrun. Hij wijst erop dat, ondanks dat de wethouder in de brief stelt dat de raad en het college voldoende inzicht hebben in de begrotingsmodule, budgethouders zelf vaak geen overzicht hebben van hun beschikbare budget, omdat facturen niet correct in AFIS staan. Dit belemmert afdelingen, maatschappelijke initiatieven en projectleiders om verantwoord te werken en kan leiden tot budgetoverschrijdingen. Daarnaast beschrijft hij het ingewikkelde proces voor het aanmaken van nieuwe orders, waarbij budgethouders van het kastje naar de muur worden gestuurd tussen telefoonnummer en website.

Hij vraagt de wethouder of dit beeld herkenbaar is en welke maatregelen worden genomen om dit op te lossen. Lid ALBERTS (SP) vraagt zich allereerst af of het lek nu echt boven is. Ze merkt op dat de brief over AFIS vaag blijft, vooral bij de begrotingsmodule, waar nog veel handwerk nodig is er aanpassingen moeten worden gedaan. Ze benadrukt dat het verstandiger is om eerst de handmatige processen op orde te krijgen voordat er een computersysteem op wordt losgelaten. Ze wijst erop dat de begrotingsmodule opnieuw moet worden ingeregeld, wat extra kosten met zich meebrengt, en benadrukt dat dit vooraf duidelijk moet zijn. Lid KROM (Partij voor de Dieren) uit grote zorgen over het functioneren van AFIS. Ze vraagt zich af hoe het mogelijk is dat één persoon zelfstandig 21 miljoen euro kan overmaken zonder een vier-ogen-principe of toezicht, en waarom deze bug niet eerder is opgemerkt bij het testen van AFIS. Daarnaast verwijst zij naar de P&C-cyclus, in juni 2023 stelde de wethouder dat AFIS de bestuurlijke P&C-producten zou opleveren, terwijl in mei werd aangegeven dat er zorgen waren, maar het ernaar uitzag dat het zou lukken. Nu blijkt dat substantiële aanpassingen nodig zijn, wat volgens haar betekent dat het systeem niet voldoet aan de eisen van de P&Ccyclus.

Ze wil weten waarom dit niet eerder is opgemerkt, wat de extra kosten en benodigde menskracht zijn, en hoe de wethouder kan garanderen dat het systeem zowel de raad als de Amsterdammer niet zal raken. Tot slot vraagt ze of dit de laatste uitdagingen zijn of dat er nog meer problemen te verwachten zijn. Lid GARMY (Volt) benadrukt dat veel gemeentelijke processen mensenwerk zijn, waardoor fouten soms onvermijdelijk zijn, maar dat het cruciaal is hoe deze fouten worden opgepakt, hersteld en gebruikt om herhaling te voorkomen. Hij wijst erop dat in het geval van AFIS juist extra waakzaamheid nodig was vanwege de omvang van het dossier en het grote bedrag dat ermee gemoeid is. Hij vraagt daarom om een reflectie van de wethouder op hoe opnieuw een fout kon optreden en welke maatregelen er in het systeem zelf zijn genomen om dit te voorkomen. Daarnaast wil hij weten wat de actuele stand van zaken is met de terugbetalingen, wat er wordt gedaan om dezelfde fouten in de toekomst te vermijden, en een algemene reflectie op het functioneren van het systeem. Tot slot vraagt hij hoe de verbeteringen die voor het reces zijn besproken terug te zien zullen zijn in de komende begroting. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) constateert dat het gewone betaalproces nu op orde lijkt en wil dit bevestigd zien door de wethouder, inclusief het afschalen van de spoeddesk en een normale werkvoorraad.

Vervolgens uit ze zorgen over de P&C-cyclus en de financiële projectadministratie, en vraagt welke maatregelen en systeemaanpassingen worden genomen om fundamentele oplossingen te realiseren, zodat het systeem daadwerkelijk betrouwbaar werkt. Ze benadrukt dat de dubbele betaling weliswaar een menselijke fout was, maar dat het systeem deze mogelijk maakte. Ze vraagt hoe de organisatie met dergelijke fouten omgaat en

15

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

hoe ze worden ontdekt. Verder is ze benieuwd naar de stand van de terugbetalingen en of het probleem met het foutieve vinkje definitief is opgelost. Tot slot vraagt ze om duidelijkheid over de rol van de implementatiepartner bij dit soort fouten en hoe daar mee wordt omgegaan. Lid SCHMIT (D66) stelt naar aanleiding van de raadsinformatiebrief enkele vragen over AFIS. Hij begint bij de dubbele betalingen en wil weten hoeveel inmiddels is terugbetaald en hoe de relatie met de betrokken leveranciers momenteel is. Vervolgens vraagt hij waarom deze fout niet tijdens het testen is ontdekt en wanneer de wethouder hierover geïnformeerd werd. Hij gaat in op de governance van betalingen en vraagt of er een vier-ogen-principe is toegepast, zodat iemand meekijkt bij zulke grote transacties. Daarnaast sluit hij aan bij collega’s over de begrotingsmodule en vraagt of deze uiteindelijk volledig gaat werken en wanneer de begrotingscyclus naar verwachting goed functioneert. Tot slot merkt hij op dat directies nog onvoldoende inzicht hebben in de financiële realisatie van projecten en vraagt of dit op dit moment gevolgen heeft voor de dienstverlening van de gemeente. Lid KABAMBA (Lijst Kabamba) benadrukt dat hoewel fouten menselijk zijn, deze situatie te voorkomen was. Ze stelt drie vragen.

Ten eerste wil ze weten welke technische en procedurele waarborgen nu actief zijn en of er sprake is van een situatie waarin niet duidelijk is wat men niet weet, waardoor fouten steeds terugkomen. Ten tweede vraagt ze of er aanbevelingen uit eerder onderzoek zijn die nog niet zijn geïmplementeerd, maar die deze fout hadden kunnen voorkomen. Ze wil ook bevestiging of de maatschappelijke impact, bijvoorbeeld voor zorg- en jeugdaanbieders, inderdaad beperkt is gebleven zoals in de brief staat vermeld. Ten derde vraagt ze hoe de toekomst wordt gewaarborgd, komt er een onafhankelijke review op governance en aansprakelijkheid, vooral richting de leverancier? Ze sluit af met de vraag hoe het college het vertrouwen in de overheid wil herstellen, gezien eerdere incidenten dit al hebben aangetast. Lid ASRUF (PvdA) vraagt zich af of de betreffende functie überhaupt in het systeem had moeten zitten, waarom het vinkje niet uit stond, en hoe het staat met het terughalen van het geld en het moment waarop de wethouder geïnformeerd werd. Cruciaal vindt hij de juridische kant, hij wil weten hoe de gesprekken met de leverancier over aansprakelijkheid verlopen en op welke manier de raad daarover geïnformeerd wordt, aangezien duidelijk is dat het systeem niet voldoet aan de gestelde eisen.

Lid VAN BERKEL (JA21) uit zijn gevoel van déjà vu, na het reces zit de commissie alweer bij elkaar vanwege problemen met AFIS, ditmaal vanwege een dubbele betaling. Hij vraagt zich af waarom er überhaupt een knop was voor deze actie en of zoiets opnieuw kan gebeuren. Daarnaast wil hij weten hoeveel van de 21 miljoen euro al is teruggestort, of er nog een achterstand in de betaling van facturen is en hoe groot die precies is. Hij vraagt naar de controle van eerder gedane voorschotten, het percentage nieuwe betalingen zonder inkoopnummer, en het aantal voorschotten dat nog steeds wordt betaald. Ook wil hij weten hoeveel van de 110 extra ingehuurde fte’s nog in dienst zijn en wanneer de reguliere bezetting weer wordt bereikt. Ten slotte vraagt hij of de extra 13 miljoen euro uit de voorjaarsnota het definitieve bedrag is of dat er bij de begroting nog meer belastinggeld nodig zal zijn, en hoe de aansprakelijkheid van de implementatiepartner voor de kosten wordt ingevuld. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat de implementatie van AFIS problematisch is verlopen en benadrukt dat het systeem niet ideaal is, maar dat de organisatie ermee werkt. Ze meldt dat de facturenbetaling nu onder controle is, betalingsachterstanden zijn ingelopen en de werkvoorraden weer op regulier niveau zijn.

Over de dubbele betaling van 21 miljoen euro geeft ze aan dat deze werd veroorzaakt door een vinkje in het systeem dat onterecht was aangevinkt. Dit creëerde een extra betaallijst die rechtstreeks naar de bank ging. De fout werd de volgende ochtend door de organisatie zelf ontdekt, waarna direct actie werd ondernomen, het vinkje werd verwijderd en contact met de leveranciers gelegd. Het vier-ogen-principe en aanvullende controles waren al aanwezig, maar

16

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

dit vinkje omzeilde die controles. Sinds januari zijn geen onopgemerkte dubbele betalingen geweest. Van de 21 miljoen euro is inmiddels ruim 70 procent terugbetaald, 20 procent verrekend en afspraken zijn gemaakt voor de resterende betalingen, waardoor er nog 30.000 euro openstaat. Wat betreft de overige modules geeft ze aan dat het opstellen van planning- & controleproducten nog veel handwerk vereist, maar dit beïnvloedt de besluitvorming van college en raad of de dienstverlening aan bewoners en ondernemers niet. Er wordt gewerkt aan een financieel projecten-dashboard dat nu ongeveer dezelfde functionaliteit biedt als het vorige systeem en verder wordt doorontwikkeld naar een uniforme projectadministratie. Ten slotte voert de wethouder gesprekken met de implementatiepartner Capgemini over juridische aansprakelijkheid, maar details hierover zijn nog niet te delen. Het accent ligt op kostenbeheersing, prioriteren van taken en het voortdurend monitoren van risico’s. Lid SCHMIT (D66) vraagt wanneer de begrotingsmodule volledig automatisch kan draaien, zodat de begroting goed kan worden aangestuurd. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de health checks voor de begrotingsmodule nog lopen en dat er nog geen duidelijkheid is over een volledig werkende automatische module. Ze zal hierover terugkomen voordat de najaarsnota wordt behandeld.

Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt welk deel van de facturen nog niet goed gelabeld is en of budgethouders nu inzicht hebben in hun uitgaven. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de administratie is bijgewerkt, een nieuwe projectmodule is opgezet en budgethouders nu hun uitnutting kunnen volgen. Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt of de facturen correct gelabeld zijn, zodat budgethouders de uitgaven in de module goed kunnen volgen, omdat hij signalen van onjuistheden ontvangt. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de labels correct zouden moeten zijn, maar dat het aanmaken van inkooporders nog veel aandacht vergt. Ze benadrukt dat het systeem complex is, mede om onrechtmatigheden te voorkomen, en dat de directie het systeem vereenvoudigt om het inzichtelijker te maken. De projectmodule is inmiddels zo ingericht dat budgethouders hun projecten financieel kunnen volgen. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt hoeveel facturen nog zonder inkooporder zijn. Wethouder VAN BUREN kan dat op dit moment niet zeggen, maar benadrukt dat er actief op wordt gestuurd dat alle facturen een inkooporder hebben. Ze biedt aan dit later schriftelijk te beantwoorden. Lid VAN BERKEL (JA21) stelt voor om schriftelijk een uitgebreide brief te ontvangen met alle nog onbeantwoorde vragen en cijfers.

Wethouder VAN BUREN bevestigt dat ze terugkeert naar de normale rapportagecyclus en dat ze de raad op de hoogte blijft houden via stand van zakenbrieven. Lid VAN BERKEL (JA21) benadrukt dat het huidige systeem problematisch blijft en vraagt om een update over de stand van zaken, inclusief de betaling van facturen en inzet van ingehuurde fte. Wethouder VAN BUREN meldt dat de betalingen weer op normale werkvoorraadniveau plaatsvinden, de administratieve verwerking volgens schema verloopt en dat de organisatie focus en rust houdt. Ze belooft de raad op de hoogte te houden van nieuwe ontwikkelingen in de

17

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

verschillende modules. Lid BURGERS (VVD) vraagt of de wethouder alsnog een wekelijkse update kan sturen over het aantal facturen dat nog niet binnen de betaaltermijn is voldaan, zoals voorheen gebeurde, zodat de raad inzicht krijgt in de actuele cijfers. Hij merkt op dat eerdere voorstellen hiertoe door de coalitie zijn afgewezen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat alles volgens schema verloopt en dat zij de raad zal informeren als er iets niet goed gaat. Ze vindt wekelijkse rapportages over het aantal facturen niet nodig, omdat de organisatie weer op een normaal werkschema zit en de voortgang van de modules wordt gevolgd. Lid BURGERS (VVD) merkt op dat, hoewel de wethouder rust in de organisatie wil, het ook belangrijk is om rust in de gemeenteraad te creëren door op verzoek van de oppositie de cijfers nogmaals te verstrekken. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat ze rust bij de oppositie wil creëren door te bevestigen dat alles op schema verloopt en dat ze de raad zal informeren zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn. Ze benadrukt dat de wekelijkse brieven geen incidenten voorkomen, alertheid en focus binnen de organisatie zijn daarvoor nodig. Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt of de wethouder in een brief kan opnemen welk deel van de facturen nog niet zichtbaar is voor budgethouders.

Wethouder VAN BUREN geeft aan dat ze geen wekelijkse brief toezegt, ze bevestigt dat alles op schema loopt en dat ze technische vragen kan beantwoorden, maar de reguliere voortgang blijft volgens haar op schema. Lid KROM (Partij voor de Dieren) maakt zich zorgen over de andere modules, de P&Ccyclus, de extra kosten en benodigde extra menskracht, en vraagt de wethouder hier nog op terug te komen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er over de extra kosten bij de voorjaarsnota is geïnformeerd en dat nieuwe inzichten over de modules en health checks later worden gedeeld, omdat daar nu nog geen zicht op is. Lid KROM (Partij voor de Dieren) vraagt of de wethouder inzicht heeft in de extra kosten en of dit meegenomen kan worden in de vervolgcommunicatie. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat ze goed inzicht heeft via het bestuurlijk team, dat ze regelmatig geïnformeerd wordt, en dat ze de raad direct zal informeren bij eventuele wijzigingen. Lid KROM (Partij voor de Dieren) benadrukt dat haar zorg vooral ligt bij toekomstige problemen met de P&C-cyclus en andere uitdagingen van het programma. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat AFIS niet ideaal is, maar dat ze met health checks en nauw contact met de implementatiepartner alert toezicht houdt om het systeem werkend te krijgen met minimale kosten. Lid VAN BERKEL (JA21) uit kritiek op het lopende AFIS-dossier.

Hij noemt het financieel beheer hopeloos en roekeloos door onduidelijkheid over extra inhuur, onbetaalde bonnetjes, het gebruik van voorschotten, facturen zonder inkooporder en niet-functionerende P&C-modules. Hij stelt dat dit een blamage voor het college is en schaamte oproept bij Amsterdammers. Hij herhaalt vragen die nog onbeantwoord zijn, worden nog steeds voorschotten betaald, om hoeveel facturen per maand gaat het, hoeveel van de 110 extra

18

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

ingehuurde fte zijn nog in dienst,

19

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 11 september 2025

FKD

en hoe zit het met de juridische aansprakelijkheid van de gemeente? Wethouder VAN BUREN herhaalt dat de problemen in AFIS direct worden opgelost en dat er gewerkt wordt aan systeemverbetering via health checks. De werkvoorraad voor facturen is weer regulier, er worden geen voorschotten verstrekt, en de administratieve afhandeling verloopt volgens schema. Ook de afbouw van extra ingehuurde fte verloopt volgens plan. Ze benadrukt dat er stevige gesprekken met implementatiepartner Capgemini plaatsvinden over aansprakelijkheid. De VOORZITTER geeft aan dat het agendapunt verder besproken zal worden in de raadsvergadering van oktober. Vervolgens meldt zij dat agendapunt 8, in overleg met lid Khan, wordt doorgeschoven naar de volgende commissievergadering op 2 oktober. Personeel en Organisatie 7. Bespreken van de werkonderbreking van Amsterdamse Ambtenaren op 1 september 2025 (VN2025-011800) Lid BURGERS (VVD) merkt op dat overvolle prullenbakken en zwerfafval een concreet probleem vormen waarvoor inwoners een effectieve dienstverlening verwachten, en vindt het opmerkelijk dat er recent een ambtelijke werkonderbreking plaatsvond vanwege een internationaal politiek conflict, ondanks de bedachtzame uitspraken van de burgemeester over het leed aan beide kanten.