2025-04-17 Schriftelijke bijdrage mw. Staelraeve namens Lime inzake agendapunt 7 betreffende Deelfietsen

Amsterdam op de fiets van de toekomst: waarom een breed elektrisch deelfietsensysteem de stad verder brengt Geachte leden van de gemeenteraad, De voorbije jaren heeft de gemeente Amsterdam verschillende tests uitgevoerd met deelfietsen. Doel van deze opzet was altijd het aantal auto’s in de stad te beperken en tot een gedragsverandering te komen waardoor de publieke ruimte vrijgemaakt wordt. Het succes van deze transitie hangt niet af van 1 perfecte oplossing. Wij denken dat ze sneller en met meer impact gerealiseerd wordt mét een stadsbreed deelfietsensysteem. Andere Europese steden die al de keuze gemaakt hebben waar Amsterdam nu voor staat, bieden heel wat inspiratie: we denken aan Copenhagen, Antwerpen en Rotterdam. En hoewel de details van hun systemen verschillen, is er toch een gemene deler voor hun succes: ze zijn voluit gegaan voor een stadsbrede deelmobiliteit met elektrische voertuigen. Hoe bereikten deze steden dat? Allereerst is het belangrijk voor ogen te houden dat mobiliteitskeuzes in essentie gedragskeuzes zijn. Mensen moeten een bepaald gedrag zien, erover nadenken en zelf ervaren, vooraleer het een gewoonte wordt. Dat vereist een lange-termijn keuze en voldoende schaal of aanwezigheid. We kennen de bezorgdheden van Amsterdam over verrommeling, publieke ruimte, en toegankelijkheid.

Maar het is absoluut mogelijk om in deze prachtige stad een stadsbreed deelsysteem toe te passen dat: ● ● ●

een antwoord biedt op de beleids noden, tot maximaal gebruik en gemak voor de grootst mogelijke groep gebruikers leidt met een minimale inspanning voor de stad

De basis in Kopenhagen, Antwerpen en Rotterdam is een duidelijke regelgeving op het vlak van snelheid en parkeren, en een vergunning die voorziet in een systeem van beloningen en sancties voor operatoren (bonus-malus) op kernelementen in het schema (die objectief en regelmatig te monitoren zijn). Kijken we even naar deze resultaten: 1.

Kopenhagen: Een compacte stad met een fietsdichtheid van 80%. Ondanks dit hoge eigenaarschap koos Kopenhagen toch radicaal voor elektrische deelfietsen. Vier

​

1

operatoren bieden er nu samen meer dan 8400 ebikes aan. Een dicht netwerk van parkeerplaatsen ondersteunt mensen in hun keuze om nog frequenter en voor langere afstanden te fietsen: we noteren er in 2024 een gemiddeld aantal ritten van bijna 4 per dag per voertuig. Het gebruik van Lime ebikes groeit jaar na jaar: met 193% in 2023, 110% in 2024 en nu al 60% groei dit jaar (en de lente moet nog goed en wel beginnen). De gemiddelde afstand van deze ritten is ook langer. 2. Antwerpen: Bijna de helft van alle trips met elektrische deel tweewielers gebeurt tijdens de kantooruren. De stad gebruikt een bonus-malus systeem om operatoren de best mogelijke service te laten bieden. Er is een kwartaalrapportering over kernparameters als gebruik, parkeergedrag en verkeersveiligheid en regelmatig overleg met de stad. 3. Rotterdam: Het overgrote deel van de Lime gebruikers van elektrische deelfietsen in Rotterdam geeft aan een inkomen onder de mediaan te hebben. Dankzij specifieke kortingen en zone-combinaties maken zij veelvuldig gebruik van het deelfietsen-aanbod. Een essentieel deel van mobiliteitstransitie in Amsterdam Het absolute aantal wagens in Amsterdam blijft toenemen-met 2,6% in 2022-2023 en zelfs met 7% wanneer Weesp meegerekend wordt. Als deze trend zich doorzet, zullen er elk jaar 5600 extra auto’s op de Amsterdamse wegen komen.

Omgerekend is voor het parkeren van deze wagens de omvang van ongeveer 5 voetbalvelden nodig- een verdere belasting van de publieke ruimte. Er zijn haalbare alternatieven nodig. Gezien Amsterdam verder groeit en ontwikkelt, nemen stedelijke verplaatsingen toe. Het openbaar vervoer kan dit niet alleen absorberen. Er zal een combinatie van openbaar vervoer, toonaangevende fietsinfrastructuur en deelmobiliteit-opties nodig zijn om de gewenste mobiliteitstransitie succesvol te realiseren. Zonder stadsbreed deelfietsensysteem is die transitie veel moeilijker en trager. En Amsterdam heeft alle troeven in handen om van deelmobiliteit een succes te maken. Hoe zit dat nu met die elektrische fietsen? Het zal u misschien verbazen, maar elektrische fietsen bieden een nog groter voordeel voor mobiliteitstransitie dan gewone fietsen. Denk even aan volgende: ●

Gedeelde e-bikes worden vaker gebruikt dan gewone deelfietsen: Of het nu gaat om woon-werkverkeer, zakelijke ritten of vrijetijdsgebruik, e-bikes zijn de snellere en comfortabelere oplossing die de voorkeur krijgt van gebruikers van deelfietsen. In

​

2

●

●

●

Rotterdam bijvoorbeeld worden de e-bikes van Lime meer dan twee keer zo vaak gebruikt als gewone deelfietsen. E-bikes helpen om taxi’s of privé auto's te vermijden: Te laat voor een vergadering of afspraak? Gedeelde e-bikes brengen je ernaartoe zonder dat je bezweet aankomt. In situaties waarin autovervoer, zoals taxi’s of ritdeelservices, de enige aantrekkelijke optie lijkt, kunnen gedeelde e-bikes een echt verschil maken. Professioneel beheerde gedeelde e-bikes vermijden de nadelen van privé-e-bikes: Gedeelde e-bikes bieden betaalbare en veilige toegang tot e-bikes zonder de zorgen over onderhoud, veiligheid of het vinden van een parkeerplek. Dit gemak helpt gedragsverandering te stimuleren en moedigt meer mensen aan om de fiets te nemen. Uit een onderzoek van Nieuwsfiets uit juni 2024 bleek trouwens dat 94% van de ebike-rijders zich veiliger dan gemiddeld voelden in het verkeer. Ook willen we aangeven dat specifieke snelheden van voertuigen beter gecontroleerd kunnen worden in een deelsysteem dan bij privé-gebruik , dankzij gebalanceerde regelgeving en technologie op de voertuigen. E-bikes maken fietsen toegankelijker voor iedereen: Voor mensen met een beperkte mobiliteit, ouderen en degenen die minder actief zijn, vormen e-bikes een lagere drempel om meer beweging in hun dagelijks leven te integreren en zo de aanzet naar een gezondere levensstijl te maken.

In Nederland kozen in 2024 al 51% van de 55-plussers en 51% van de mensen jonger dan 35 jaar voor een e-bike.

Conclusie Een stadsbreed deelfietsensysteem is onmisbaar om de mobiliteitstransitie in Amsterdam te realiseren en meer plaats voor Amsterdammers te creëren. Overweeg daarbij om verder te gaan en de mogelijkheid tot elektrische fietsen te voorzien. Dit zal ervoor zorgen dat de grootst mogelijke groep Amsterdammers en bezoekers ten volle kan participeren in de mobiliteitstransitie.

Voor alle contact:

Sofie Staelraeve

​

3