2025-02-26 Raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen per 1 jan 2025 def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 maart 2025 Grond & Ontwikkeling Zita Pels (waarnemend) Grond & Ontwikkeling / n.lubach@amsterdam.nl Raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen met de stand van zaken per 1 januari 2025, afdoening toezegging uit de commissie WV d.d. 4 september 2024 (TA2024- 000963) en afdoening toezegging uit de commissie RO d.d. 23 oktober 2024 (TA2024-001265)

Geachte leden van de gemeenteraad, Uw commissie wordt ieder halfjaar geïnformeerd over de verdere ontwikkelingen van het erfpachtstelsel. Dit gebeurt ter uitvoering van onderdeel 141 uit het aangenomen amendement van het raadslid De Jager (D66) van 16 februari 2022 en tevens zoals besproken in de Raadscommissie RO van 1 februari 2023. Deze brief is de vijfde raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen en betreft de stand van zaken per 1 januari 2025. 1.

1

Uitvoering/afronding overstap naar eeuwigdurende erfpacht Particuliere erfpachters Onderstaand figuur toont het totaal van circa 132.500 overstapaanvragen die zijn ingediend door particuliere erfpachters vóór 8 januari 2020. De genoemde aantallen worden steeds geteld per erfpachtrecht. Het aantal geregistreerde aanvragen per erfpachtrecht is, ten opzichte van de vorige raadsinformatiebrief, licht toegenomen met circa 500 (afgerond), in verband met (de administratieve verwerking van) splitsingen van erfpachtrechten. In onderstaand figuur wordt weergegeven in welk stadium de aanvragen zich bevinden: of de aanvraagdatum geregistreerd is (‘geregistreerde aanvragen), of de aanvraag is ingediend (‘ingediende aanvragen’), of deze aanvraag al heeft geleid tot een aanbieding (‘aanbieding beschikbaar’), of de geaccepteerde aanbieding bij de notaris ter ondertekening ligt (‘bij de notaris’), of dat de overstapakte al getekend is (‘overgestapt’). ‘Niet overgestapte aanvragen’ geven aan dat er wel een overstapaanvraag is ingediend, maar dat de erfpachter op een later moment heeft aangegeven niet over te willen stappen door de aanvraag of aanbieding te annuleren of te laten verlopen.

14. het college bekijkt in overleg met de gemeenteraad hoe de informatievoorziening aan de raad kan worden verbeterd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 2 van 12

Totaal aantal binnengekomen particuliere overstap verzoeken per 1 januari 2025 met een aanvraagdatum van vóór 8 januari 2020 Niet overgestapte aanvragen 26,4%

Geregistreerde aanvragen 0,8%

Ingediende aanvragen 2,7%

Beschikbare aanbiedingen 0,3% Bij de Notaris 1,9%

Overgestapt 67,9%

Voor particuliere overstapaanvragen met een aanvraagdatum vóór 8 januari 2020 zijn in de tweede helft van 2024 gemiddeld 172 aanbiedingen per maand verstuurd. Net zoals in de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen aan u gemeld, worden er voor deze groep momenteel relatief weinig aanbiedingen verstuurd. Dit komt onder andere doordat bijvoorbeeld eerst nog een erfpachtwijziging moet plaatsvinden voordat kan worden overgestapt. Op 1 januari 2025 zijn voor deze aanvragen in totaal circa 126.000 aanbiedingen verstuurd. Op 1 juli 2024 stond voor circa 5.500 erfpachtrechten de aanvraag nog open om een aanbieding te versturen. Op 1 januari 2025 staat van deze aanvraaggroep nog voor circa 4.600 erfpachtrechten de aanvraag open om een aanbieding te ontvangen. Het kan voorkomen dat een nieuwe (tweede, of zelfs derde) aanbieding wordt verstuurd voor één erfpachtrecht. Een erfpachter kan bijvoorbeeld van betaalwijze wisselen of de woning kan zijn overgedragen aan een nieuwe erfpachter. Ook kan het voorkomen dat erfpachters hun aanvraag annuleren vóórdat zij een aanbieding hebben ontvangen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 3 van 12

Er stonden op 1 juli 2024 circa 7.100 particuliere aanvragen met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. Hoewel de nadruk in de tweede helft van 2024 nog voornamelijk lag op de verdere afhandeling van een andere aanvraaggroep (de spijtoptant aanvragen) is er toch gestart met het versturen van de eerste aanbiedingen voor deze aanvraaggroep. Voor deze aanvraaggroep zijn in de tweede helft van 2024 gemiddeld 190 aanbiedingen per maand verstuurd. Er staan op 1 januari 2025 circa 6.500 particuliere aanvragen met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. De openstaande aanvragen nemen niet evenredig af met het aantal verstuurde aanvragen, in verband met eerder genoemde redenen (wijziging betaalwijze en verkoop woning), daarnaast worden nieuwe overstapaanvragen geregistreerd voor deze aanvraaggroep. Grote beleggers Onder ‘grote beleggers’ worden erfpachters met 100 of meer erfpachtrechten verstaan. Voor deze aanvragen worden meerdere erfpachtrechten in één aanbieding gebundeld. Een aanvraag van een erfpachter voor meerdere erfpachtrechten wordt ook wel een bundel genoemd. Voor de gebundelde erfpachtrechten wordt eerst een aanbieding in concept aan de erfpachter verstuurd.

Nadat de erfpachter een betaaloptie heeft gekozen, wordt vervolgens de definitieve aanbieding verstuurd. Circa 24.500 erfpachtrechten van grote beleggers hebben een aanvraagdatum vóór 8 januari 2020. Zoals in de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen aan u gemeld stond op 1 juli 2024 voor circa 11.500 erfpachtrechten de aanvraag open om een definitieve aanbieding voor te versturen. Soms worden aanbiedingen voor grote beleggers ingetrokken in verband met bijvoorbeeld de verkoop van een erfpachtrecht, waardoor de samenstelling van de bundels wijzigt. Na wijziging van de samenstelling van de bundel, wordt er een nieuwe definitieve aanbieding verstuurd. Het afgelopen half jaar is gewerkt aan het wijzigen van de samenstelling van de bundels en het verder compleet maken van de aanvragen. In de tweede helft van 2024 zijn meer definitieve aanbiedingen ingetrokken dan dat er verstuurd zijn (voor circa 1.500 erfpachtrechten is de aanbieding ingetrokken terwijl er voor circa 1.000 erfpachtrechten een definitieve aanbieding is verstuurd). Op 1 januari 2025 staat van deze aanvraaggroep nog voor circa 12.000 erfpachtrechten de aanvraag open voor het ontvangen van een definitieve aanbieding. Van deze 12.000 erfpachtrechten was op 1 januari 2025 voor circa 1.500 erfpachtrechten de concept aanbieding reeds beschikbaar.

Voor een deel van de erfpachtportefeuille van grote beleggers bestaan plannen voor verkoop van hun erfpachtrechten. Deze plannen, maar ook de realisatie hiervan, hebben invloed op de afhandeling van hun overstapaanvragen. Door de grootte van een portefeuille (100+ erfpachtrechten), is de administratieve afwikkeling bij een verandering in een portefeuille erg complex en arbeidsintensief. Beleggers zijn geïnformeerd dat het zogeheten uitponden van hun portefeuille invloed kan hebben op de afhandeling van hun overstapaanvraag. Verder vindt er periodiek

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 4 van 12

contact plaats met beleggers om hen te informeren over bijvoorbeeld de voortgang van hun aanvraag. Er staan op 1 januari 2025 circa 200 aanvragen van grote beleggers met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. 2. Afronding van de Spijtoptantenregeling en de 10% extra overstapkorting In totaal is er voor circa 19.500 erfpachtrechten (waarvan circa 1.500 van grote beleggers) een aanvraag ingediend (NB: dit betreft dus het aantal erfpachtrechten en niet het aantal spijtoptanten, omdat 1 erfpachter 1 of meer erfpachtrechten kan bezitten). Voor particuliere overstapaanvragen onder de Spijtoptantenregeling zijn in de tweede helft van 2024 ongeveer 600 aanbiedingen per maand verstuurd. Het kan voorkomen dat een nieuwe (tweede) aanbieding wordt verstuurd voor één erfpachtrecht, bijvoorbeeld door het wijzigen van betaalwijze. Op 1 juli 2024 stond voor circa 5.600 erfpachtrechten een aanvraag onder de Spijtoptantenregeling open om een aanbieding aan te versturen. Op 1 januari 2025 staat van deze groep nog voor circa 2.400 erfpachtrechten de aanvraag open voor het ontvangen van een aanbieding. Inmiddels is dus voor circa 87% van de particuliere overstapaanvragen onder de Spijtoptantenregeling de aanvraag afgehandeld tot en met het versturen van de aanbieding.

Op 1 januari 2025 staat voor nog zo’n 200 erfpachtrechten van grote beleggers de overstapaanvraag onder de Spijtoptantenregeling open om een aanbieding voor te versturen. 10% extra overstapkorting In augustus 2024 heeft de gemeente nogmaals erfpachters met een overstapaanvraag met 25% korting actief benaderd, omdat deze aanvraag nog niet was omgezet naar 35% korting. Op 1 juli 2024 ging dit om 531 erfpachtrechten. In al deze dossiers zijn de erfpachters verzocht de betaalopties met 35% te bekijken en een betaaloptie te kiezen. Pas na het kiezen van een betaaloptie kan het dossier worden gecontroleerd en een aanbieding beschikbaar worden gesteld. Op 1 januari 2025 ging dit om nog slechts 28 erfpachtrechten, waarvan de notaris en de erfpachter een zogenoemde “was/wordt- brief” hebben ontvangen en alleen de aangepaste akte met 10% extra overstapkorting nog gepasseerd dient te worden. 3. Afhandeling klantvragen en klachten In de tweede helft van 2024 zijn circa 10.400 klantvragen en 51 klachten binnengekomen en zijn er circa 10.200 klantvragen en 50 klachten afgehandeld. Op 1 januari 2025 waren circa 600 klantvragen nog niet in behandeling genomen of volledig afgerond (waarvan circa 18 afkomstig uit 2023). Op 1 januari 2025 waren 3 klachten uit de tweede helft van 2024 nog niet in behandeling genomen of volledig afgerond.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 5 van 12

Het eerste contact met de indiener van een vraag of klacht is altijd binnen vijf werkdagen. De inhoudelijke beantwoording kan langer duren. De richtlijn van de gemeente voor het beantwoorden van klantvragen is vijf werkdagen. Circa 79% van de klantvragen werd in het tweede helft van 2024 binnen vijf werkdagen afgehandeld. Voor klachten is de richtlijn voor de beantwoording zes weken. Alle klachten welke in de tweede helft van 2024 werden afgehandeld, werden binnen zes weken afgehandeld. 4. Het verbeteren van de dienstverlening aan de erfpachters door vernieuwing van de digitale erfpachtsystemen en het verder verbeteren van de communicatie Vernieuwde website Erfpacht & Uitgifte In het derde kwartaal van 2024 is de vernieuwde website van Erfpacht & Uitgifte succesvol live gegaan. In 2025 wordt verder gewerkt aan het toegankelijk maken van pdf-bestanden. De nieuwe website biedt erfpachters sneller en eenvoudiger toegang tot informatie, met minder kliks en een betere vindbaarheid via Google. De inhoud is herschreven met als doel de tekst nog begrijpelijker te maken, dubbele informatie te verwijderen en zij is vervolgens georganiseerd in vier overzichtelijke klantreizen. Experts van de afdeling Erfpacht & Uitgifte hebben alle content gecheckt en geactualiseerd.

Daarnaast zijn resultaten van gebruikersonderzoeken en feedback van erfpachters en CCA-medewerkers (medewerkers van 14020) verwerkt. Het nieuwe Erfpacht Registratie Systeem Amsterdam (Hera) In het eerste kwartaal van 2025 vinden de gebruikersacceptatietesten van Hera plaats. De livegang van de aan Hera gekoppelde portalen voor de particuliere en zakelijke erfpachters en ketenpartners (zoals makelaars en notarissen) staat gepland voor maart/april 2025. Vanaf dat moment zullen nieuwe aanvragen en wijzigingen door regulier erfpachtbeheer volledig in Hera worden behandeld. In Hera werken we zaakgericht samen en optimaliseren we onze processen. Zo kunnen we meer tijd besteden aan inhoudelijk werk, waardoor we de dienstverlening aan de erfpachter verbeteren, onze werkdruk verlagen en ons werkplezier vergroten. In Hera zijn standaardberichten aan erfpachters tijdens het wijzigingsproces geautomatiseerd. Deze berichten hebben een vaste indeling, gebaseerd op gebruikersonderzoek, en zijn herschreven in helder, begrijpelijk en toegankelijk Nederlands. Na de livegang van de portalen worden de functionaliteiten van Hera steeds verder uitgebreid, zodat de medewerkers van Erfpacht & Uitgifte steeds meer van hun werk in Hera kunnen uitvoeren. In 2025 starten we met het in Hera opzetten van de financiële processen en het klantcontact proces.

Update introductie klantenspreekuur Sinds eind mei 2024 is er een maandelijks klantenspreekuur ingesteld voor erfpachters met meer gecompliceerde vragen. Het bleek dat erfpachters hier in sommige gevallen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 6 van 12

behoefte aan hebben. Dit spreekuur wordt aangeboden naast de reeds bestaande mogelijkheid voor de erfpachter om vragen via de mail of telefoon aan de gemeente te stellen. De gemeente biedt dit spreekuur momenteel niet proactief aan, maar enkel op verzoek van de erfpachter of op initiatief van Grond & Ontwikkeling wanneer gedacht wordt dat dit van toegevoegde waarde kan zijn. Er hebben inmiddels met twee erfpachters gesprekken tijdens dit spreekuur plaatsgevonden. Eén gesprek was via Teams en het andere gesprek op kantoor. Deze gesprekken hebben ervoor gezorgd dat een aantal zaken duidelijker werden voor de erfpachter en ook voor de medewerkers van Erfpacht & Uitgifte en TAG (Team Advies Grondprijzen). De mogelijkheid voor een gesprek werd gewaardeerd door de erfpachters. Afdoening toezegging uit de commissie RO van 23 oktober 2024 (TA2024-001265) In de commissie RO van 23 oktober 2024 heb ik u naar aanleiding van vragen van het lid Lochtenberg (CDA) toegezegd om u te informeren over de vraag of het mogelijk is om ontvangstbevestigingen toe te voegen aan de digitale correspondentie. Daarnaast heb ik u toegezegd om u te informeren over de uitkomst van een onderzoek naar de meerwaarde van het versturen van een brief met de grondwaarde van een woning (TA2024-001265).

Tot slot stelde het lid Lochtenberg de vraag of facturen en aanbiedingsbrieven elektronisch verstuurd kunnen worden. Verkenning mogelijkheid om ontvangstbevestigingen toe te voegen aan digitale correspondentie De afdeling Erfpacht & Uitgifte beschikt op dit moment niet over software die de functionaliteit biedt om te zien of een e-mail al dan niet is aangekomen en/of is geopend, waardoor het niet mogelijk is om in het portaal te werken met ontvangstbevestigingen. In Hera zal men te zijner tijd wel kunnen zien of een bestand al dan niet gedownload is door de erfpachter om te lezen. Op deze wijze wordt het voor de gemeente inzichtelijker of de erfpachter een betreffend document al dan niet heeft opgemerkt in het portaal. Tussentijds informeren ontwikkeling grondwaarde erfpachtrecht De afdeling Erfpacht & Uitgifte is aan het onderzoeken hoe de erfpachter tussentijds kan worden geïnformeerd over de grondwaarde van diens erfpachtrecht. Zo is de afdeling onder meer aan het verkennen of het een meerwaarde heeft om de erfpachter via de website van de gemeente te informeren. Ik zal u hierover via de volgende raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen nader informeren. Elektronisch versturen van aanbiedingsbrieven De afdeling Erfpacht & Uitgifte is continue bezig met de verbetering van haar serviceverlening en communicatie richting de erfpachter.

Zoals u in de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen en hierboven heeft kunnen lezen, is de afdeling op dit moment bezig met de implementatie van Hera. In de komende periode worden steeds meer functionaliteiten toegevoegd aan Hera en de bedoeling is dat de erfpachter uiteindelijk via het portaal MijnAmsterdam gegevens met betrekking tot diens erfpachtrecht op ieder gewenst moment kan inzien. In de toekomst zullen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 7 van 12

aanbiedingsbrieven ook via het portaal beschikbaar worden gesteld. Tot die tijd zullen aanbiedingen nog via de reguliere weg (post en indien wij over een actueel e-mailadres beschikken mogelijk ook per e-mail) aan de erfpachter worden verzonden. Inzage in facturen De livegang van het onderdeel ‘debiteuren’ in MijnAmsterdam is gereed. Hiermee kan de erfpachter zijn/haar facturen met betrekking tot diens erfpachtrecht digitaal inzien. In de toekomst zal steeds meer persoonlijke informatie voor de erfpachter toegankelijk zijn via het digitale portaal. Heldere communicatie De afdeling Erfpacht & Uitgifte streeft naar duidelijke, toegankelijke (B1-niveau) en betrouwbare communicatie, ondanks de soms complexe juridische context van erfpacht. De teksten worden beoordeeld door interne (communicatie)specialisten, erfpachters en aan de hand van feedback van de servicedesk, redactieraad en klantvragen. Verder wordt het gebruik van AI (zoals de 'Lees Simpel'-app) onderzocht, om teksten te vereenvoudigen. Medewerkers worden op de hoogte gehouden via TamTam, posters, interne nieuwsbrieven en bijeenkomsten. 5. Financiën Overstap

Afkoopsom Boekwaarde canon Kosten overstap Meerwaarde

2018 5 -1 -2 2

2019 54 -10 -6 38

2020 128 -21 -10 97

2021 178 -26 -12 140

2022 166 -46 -8 112

2023 116 -41 -6 69

2024 119 -56 -3 60

In heel 2024 is € 119 miljoen aan afkoopsommen ontvangen als gevolg van de overstap. Deze afkoopsommen zijn de huidige waarde van de toekomstige canonbetalingen, die na afkoop niet meer worden ontvangen. Van 2018 tot en met 2024 is door de overstap in totaal een bedrag van € 766 miljoen euro aan afkoopsommen ontvangen. De kosten voor het Programma Overstap bedroegen in 2024 in totaal € 3 miljoen. Deze kosten bestaan grotendeels uit loonkosten, inhuur van extern personeel en ICT-kosten. Dit bedrag wordt volledige gedekt door de reserve financiering erfpachtgrond. Vanaf 2018 tot en met 2024 is een bedrag van € 48 miljoen uitgegeven voor de uitvoering van de Overstapregeling. De grondwaarde van canon betalende rechten in het voortdurend stelsel, wordt gedeactiveerd wanneer deze eeuwigdurend worden afgekocht (de “boekwaarde” op de balans wordt afgeboekt naar € 1,-, omdat er geen toekomstige inkomsten meer verwacht worden). In heel 2024 bedraagt de de-activatie € 56 miljoen. Vanaf 2018 tot en met 2024 is er in totaal een bedrag van € 201 miljoen gedeactiveerd. In heel 2024 bedraagt de meerwaarde, bestaande uit de afkoopsommen minus de deactivatie en kosten, € 60 miljoen. Vanaf 2018 tot en met 30 juni 2024 bedraagt de totale meerwaarde € 518 miljoen.

Van die € 518 miljoen is in 2021 € 150 miljoen afgedragen aan de algemene reserve en in 2025 zal die € 150 miljoen worden verschoven naar de reserve

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Totaal 766 -201 -48 518

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 8 van 12

vermogensopbouw. In 2023 is in totaal € 200 miljoen aan de reserve sprong over het IJ en de reserve schaalspronginvesteringen afgedragen. Het restant staat tot nu toe op de reserve financiering erfpachtgrond, maar het restant zal in 2025 ook worden verschoven naar de reserve vermogensopbouw. 6. Voortgang uitwerking verbeterpunten onder meer voortvloeiend uit de erfpachtonderzoeken van de raad en het college, het amendement De Jager en het coalitieakkoord 2022 – 2026 In het coalitieakkoord 2022-2026: “Amsterdams akkoord” zijn vier punten over erfpacht opgenomen. Twee daarvan zijn reeds uitgevoerd. De Spijtoptantenregeling is vastgesteld voor erfpachters die alsnog gebruik willen maken van de overstap onder de gunstige voorwaarden en alle overstappers krijgen met terugwerkende kracht 10% extra overstapkorting. Grond & Ontwikkeling (hierna: G&O) is nu de overige twee punten aan het voorbereiden: 1. Een vaste, onafhankelijke, externe adviescommissie die op basis van een vast beoordelingskader voorgenomen erfpacht beleids- en rekenwijzigingen beoordeelt; 2. Uitvoeren van een onderzoek naar de invoering van een onafhankelijke geschillencommissie waarbij onder meer de reikwijdte en afbakeningen van deze commissie nog nader wordt onderzocht.

Beleidsadviescommissie Bij besluit van 15 oktober 2024 heeft het college besloten om een vaste, onafhankelijke, externe beleidsadviescommissie in te stellen, zodat voorafgaand aan de vaststelling van nieuw beleid of van wijzigingen van bestaand beleid hierover door onafhankelijke deskundigen wordt geadviseerd. Vanuit verschillende expertises (notariaat, makelaardij, grond- en vastgoedzaken) zullen deskundigen worden gevraagd deel te nemen aan de beleidsadviescommissie. De gemeente is op dit moment bezig met de werving van de leden. Deze leden zullen naar verwachting eind februari 2025 door B&W benoemd worden, waarna de beleidsadviescommissie kan starten. Naar verwachting zal dit dus in Q1 van 2025 het geval zijn. Na een jaar zal de beleidsadviescommissie worden geëvalueerd. Pilot geschillencommissie Zoals aangegeven in het coalitieakkoord heeft G&O een onderzoek uitgevoerd naar de invoering van een onafhankelijke geschillencommissie. Uitkomst van dit onderzoek is dat er reeds bestaande procedures zijn waar erfpachters in het kader van geschillenbeslechting op een laagdrempelige manier gebruik van kunnen maken.

Het college heeft daarom bij besluit van 15 oktober 2024 besloten om - als verder onderdeel van het onderzoek - gedurende een jaar een geschillencommissie in te richten bestaande uit tenminste één extern commissielid aangevuld met één of twee leden die werkzaam zijn in dienst van- of in opdracht van de gemeente Amsterdam. Particuliere erfpachters (consumenten) zullen in de gelegenheid worden gesteld om bedenkingen in te dienen tegen een schriftelijke aanbieding (in geval van een wijziging die plaatsvindt op verzoek

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 9 van 12

van de erfpachter) of boetebrief. Voorbeelden hiervan zijn een erfpachtaanbieding inzake een wijziging van de bestemming of bebouwing of een overstapaanbieding. Na een jaar zal er een evaluatie plaatsvinden, zodat kan worden vastgesteld wat de effectiviteit is van de geschillencommissie, wat de ervaringen zijn van alle betrokkenen bij de geschillencommissie en in welke mate de geschillencommissie tegemoet komt aan de gemeentelijke ambitie van het bieden van overzichtelijkheid en acceptatie en om het draagvlak voor (de uitvoering van) het Amsterdamse erfpachtstelsel te vergroten. Ook zal dan worden bezien hoeveel bedenkingen werden ingediend en hoeveel daarvan gegrond zijn verklaard en dus aanleiding vormden om de betreffende erfpachtaanbiedingen of boetebrieven aan te passen. Tijdens dit jaar kan ook ervaring worden opgedaan met deze niet eerder bestaande procedure. De gemeente is op dit moment bezig met de werving van de leden. Naar verwachting zal de pilot in Q1 van 2025 van start gaan. Voor meer informatie over beide onderwerpen verwijs ik u graag naar de raadsinformatiebrieven van 15 oktober 2024 inzake de Pilot geschillencommissie erfpacht en de Beleidsadviescommissie erfpacht. Beide raadsinformatiebrieven staan geagendeerd om te bespreken tijdens de raadscommissie RO van 19 maart aanstaande. 7.

Stand van zaken verlegging van de focus van G&O van overstap naar de achterstanden die bij regulier erfpachtbeheer zijn ontstaan Zoals in de raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen van 1 september 2023 werd aangekondigd is de focus binnen de uitvoering in 2023 en 2024 verlegd naar het reguliere erfpachtbeheer, gericht op de aanzienlijk toegenomen werkvoorraad, mede als gevolg van de inzet op de verwerking van de overstapaanvragen. De gemeente heeft met ondersteuning van het externe adviesbureau Deloitte een analyse uitgevoerd op de werkprocessen. De uitkomsten zijn vertaald naar verbeterinitiatieven, die erop gericht zijn om de werkprocessen duurzaam te versterken, zodat doorlooptijden en achterstanden kunnen worden teruggedrongen. In 2024 is een aantal verbeterinitiatieven op gebied van processturing en interne besluitvorming doorgevoerd. In de eerste helft van 2025 worden enkele nieuwe initiatieven in diezelfde categorieën geïmplementeerd, in samenhang met de eerdergenoemde vernieuwing van de digitale erfpachtsystemen. 8.

Stand van zaken van artikel 7 lid 6 AB2000 en erfpachters die hun woning(en) verhuren In de raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen van juli 2024 bent u geïnformeerd dat de compensatie aan woningverhurende erfpachters met een AB2000 indexcanon (op grond van artikel 7 lid 6 van de AB2000), waarvoor de canon in 2021 en/of 2023 sterker steeg dan de maximale huurstijging, op geautomatiseerde wijze zal worden uitgevoerd. Om dit proces te realiseren, zijn de afgelopen periode belangrijke stappen gezet om de voorbereidingen voor het ontwerpen, bouwen en testen van de functionaliteit in het systeem HERA af te kunnen ronden. De nadruk lag daarbij op het afstemmen en verder uitwerken van (nieuw) geïdentificeerde beleidsonderwerpen. Daarnaast is uitgebreid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 10 van 12

getest met de rekensheet, die zal worden gebruikt om de teruggave via HERA te automatiseren. Hierbij is ook specifieke aandacht besteed aan uitzonderingen, zoals grote beleggers, waarvoor handmatige berekeningen nodig zullen zijn. Er is gestart met het in kaart brengen van de operationele aspecten via een uitvoeringsplan voor de matigingsregeling. Dit plan is in ontwikkeling en vormt de basis voor een soepele implementatie. De technische voorbereidingen voor de bouw in HERA zijn in januari 2025 van start gegaan. De komende tijd ligt de focus op het verder detailleren van het uitvoeringsplan, de voorbereidingen voor de implementatie van HERA, en het organiseren van zowel interne als externe communicatie rondom deze processen. 9. Stand van zaken van het plan van aanpak naar aanleiding van het Rekenkamerrapport “Behoud betaalbare huurwoningen”2 Afdoening toezegging uit de commissie WV van 4 september 2024 (TA2024- 000963) In de commissie WV van 4 september 2024 heb ik u naar aanleiding van vragen van de leden Van Pijpen (Groenlinks) en Lochtenberg (CDA) toegezegd om u te informeren over de stand van zaken of en zo ja op welke wijze informatie over gemaakte afspraken openbaar kunnen worden gemaakt en een meldpunt kan worden ingericht over de anterieure overeenkomsten.

Verkenning openbaar maken gemaakte afspraken en meldpunt De afdeling Erfpacht & Uitgifte heeft de projecten en de bijbehorende erfpachtafspraken verder in kaart gebracht. De projecten zijn op basis van dossiernummers gelabeld in het huidige erfpachtsysteem. De adressen, maximale huurprijzen en de indexatie van deze huurprijzen per project worden nog uitgewerkt en inzichtelijk gemaakt. Om dit te realiseren, is er gestart met een informatieanalyse. Het doel is om deze gegevens per project overzichtelijk te presenteren, zodat we de voorwaarden efficiënter kunnen controleren. Er is onderzocht of het mogelijk is om deze informatie met huurders te delen. Gebleken is dat de gemeente deze informatie op grond van de wet niet zonder meer mag delen met huurders zonder expliciete toestemming van de erfpachter. Om huurders toch beter te kunnen informeren, zal de gemeente op de website van Wonen, op de webpagina ‘Huren: check je recht’, aanvullende informatie plaatsen over de mogelijke erfpachtvoorwaarden die kunnen gelden voor de maximale huurprijzen. Huurders kunnen deze informatie vervolgens opvragen bij de erfpachter of via het kadaster. Het publiceren van deze gegevens via open data is eveneens niet toegestaan, tenzij er een wettelijke verplichting of grondslag is die voorschrijft dat deze informatie openbaar gemaakt moet worden.

Op dit moment wordt onderzocht of deze informatie mogelijk op een manier gedeeld kan

2

Via de raadsinformatiebrief d.d. 11 juni 2024 bent u geïnformeerd over het plan van aanpak naar aanleiding van het Rekenkamerrapport “Behoud betaalbare huurwoningen”, afdoening motie 633.23 van de leden Van Renssen, Aslami en Minderhoud inzake “Afspraken nakomen over behoud betaalbare woningen” en afdoening toezegging TA2023-001398.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 11 van 12

worden waarbij de informatie niet herleidbaar is naar individuele personen en daarmee past binnen de kaders van de wet. De directie Wonen heeft al een meldpunt opgezet voor huurders die problemen ondervinden met hun verhuurder. Dit meldpunt is specifiek bedoeld om huurders te helpen als verhuurders zich niet aan de regels van de Wet Betaalbare Huur houden. Binnen G&O richten de vraagstukken zich op privaatrechtelijke afspraken. Op dit moment is er echter onvoldoende capaciteit om ook deze kwesties te controleren. Er wordt daarom onderzocht of het mogelijk is om op een later moment aan te sluiten bij het meldpunt. Dit zou gerealiseerd kunnen worden door het opzetten van een samenwerking tussen het Team Goed Verhuurderschap (Wonen) en het Team Naleving erfpachtvoorwaarden (G&O). Toezicht op anterieure overeenkomsten Binnen G&O zijn de afspraken rondom het toezicht op de naleving van anterieure overeenkomsten afgestemd en georganiseerd. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd over hoe we de governance effectief kunnen inrichten en de uitvoering en samenwerking zo optimaal mogelijk kunnen vormgeven. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de expertise van een externe partij, die ondersteunt bij het genereren van waardevolle inzichten en het verder stroomlijnen van deze processen. Verder is een vooronderzoek gestart naar de informatievoorziening en het databeheer.

Dit richt zich op het identificeren van benodigde gegevens en het bepalen hoe deze kunnen worden verzameld, vastgelegd en gedeeld. Daarbij wordt gestreefd naar een multidisciplinaire samenwerking, zodat teams en afdelingen toegang hebben tot dezelfde relevante informatie. Het doel is om de komende maanden inzichten transparant en organisatie breed te delen. Zo wordt een consistente informatievoorziening gecreëerd die de samenwerking verbetert, het toezicht op naleving versterkt en een stevige basis legt voor verdere procesoptimalisatie. 10. Overige actualiteiten Bijeenkomst Zuiderkerk 10 oktober 2024 Op 10 oktober 2024 vond de jaarlijkse erfpachtbijeenkomst plaats voor de zogeheten stakeholders in de Zuiderkerk. Tijdens deze bijeenkomst gingen meer dan 160 notarissen, makelaars, taxateurs en gemeentemedewerkers met elkaar in gesprek over hun visie op de ontwikkelingen rondom erfpacht. Zij deelden ervaringen en keken samen vooruit naar hoe vooral het voortdurende erfpachtstelsel de komende jaren nog beter kan aansluiten bij de behoeften en de belangen van Amsterdammers. Daarnaast werden er presentaties gegeven door Jan Olthof (adjunct-directeur Grond en Ontwikkeling), Arief van Rhee (notaris en partner bij Lexence) en Paul Nelisse (Director Valuations bij Colliers). Betreffende presentaties zijn als bijlagen toegevoegd aan deze raadsinformatiebrief.

Uitspraak rechtbank Rotterdam in beroepszaak tegen de ACM In de raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen met de stand van zaken per 1 januari 2024 bent u geïnformeerd over de diverse handhavingsverzoeken die bij de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) liepen en door de ACM waren afgewezen. In een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 maart 2025 Pagina 12 van 12

laatste zaak was er nog beroep ingesteld bij de rechtbank Rotterdam. Bij vonnis van 13 september 2024 heeft de rechtbank ook dit laatste beroep afgewezen.3 WOO-verzoeken en update actief openbaarmaking VES en Spijtoptantenregeling De afdeling Erfpacht & Uitgifte heeft in het afgelopen half jaar enkele nieuwe Wooverzoeken ontvangen. De afname in Woo-verzoeken is een trend die mogelijk ontstaan is door het actief openbaar maken van het VES (Vernieuwing Erfpachtstelsel)-dossier en het dossier omtrent de Spijtoptantenregeling. Er is in de afgelopen jaren bij de afdeling Erfpacht & Uitgifte hard gewerkt om het proces van de Woo te verbeteren en efficiënter te maken. Dit heeft er in 2024 in geresulteerd dat de Woo-verzoeken binnen de wettelijke termijn zijn afgehandeld. Verder zijn er in 2024 geen bezwaren ingediend op de genomen Woo-besluiten. Ook is de afdeling verder gegaan met het openbaar maken van de mailboxen van een aantal zogeheten sleutelspelers van het VES-dossier. Inmiddels zijn er drie mailboxen van sleutelspelers online gepubliceerd. Er zullen nog twee mailboxen gepubliceerd worden. De verwachting is dat in de tweede helft van 2025 het actief openbaar maken van het VESdossier volledig is afgerond. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Waarnemend Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

3

https://www.acm.nl/nl/publicaties/rechter-acm-terecht-handhandhavingsverzoek-erfpachter-afgewezen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl