2025-01-16 Conceptverslag DC

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Conceptverslag Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 16 januari 2025 van 09.00 uur tot 12.30 uur in de raadszaal 13 februari 2025 Voorzitter: het lid Von Gerhardt Wethouders: Pels, Van Buren Commissiegriffie: D. Struijk Commissieondersteuner: C. Lin Tsung Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de leden Deterink (VVD), Garmy (Volt), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Hofland (D66), Van der Kamp (VVD), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Meerburg (Partij voor de Dieren), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA) en Norbruis (D66)

1. ALGEMEEN GEDEELTE a. Opening procedureel gedeelte

De VOORZITTER opent de vergadering om 09:00 uur en constateert dat er voldoende fracties aanwezig zijn. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat wethouder Van Dantzig zich heeft afgemeld. Wethouder PELS heeft de volgende mededelingen: Naar aanleiding van de brief over de tien grote uitstoters is het mogelijk om voorafgaand aan de bespreking in de commissie een technische sessie te organiseren over Europese regelgevingen en Europees industrieel beleid. Naar aanleiding van een lopend onderzoek naar vermeden kosten om met behulp van klimaatbeleid in de toekomst kosten te besparen kan een technische updatesessie georganiseerd worden. Voor een technische sessie over windmolens in de haven is het mogelijk de Port of Amsterdam uit te nodigen zodat vragen gesteld kunnen worden over de haven en alle locaties in de eerste versie van het programma en in de uiteindelijke versie. Deze sessie kan gecombineerd met een werkbezoek naar aanleiding van de havenvisie.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

De VOORZITTER constateert dat er voldoende interesse is voor deze drie technische sessies. Wethouder PELS meldt tot slot dat vanuit het calamiteitenbudget geld beschikbaar is gesteld om extra kattenkennels aan te schaffen waardoor de opvang met honderd plekken is vergroot. In het kader van de Agenda Dieren worden gesprekken gevoerd met opvanglocaties over de personeelstekorten. Wethouder VAN BUREN meldt dat vanwege groot onderhoud de scheidingsinstallatie van het Afval Energie Bedrijf tot medio april 2025 niet beschikbaar is voor de gemeente waardoor het scheidings- en recyclingpercentage dit jaar met een procent zal afnemen. Voor het scheiden van lachgascilinders uit het restafval blijft wel capaciteit beschikbaar. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER verzoekt de commissieleden zich voortaan tijdig aan te melden voor een vergadering zodat een goede inschatting kan worden gemaakt van de benodigde vergadertijd. De agenda wordt vastgesteld conform de tentatieve vergaderorde. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 28 november 2024 Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid VAN MUNSTER vraagt wanneer de schriftelijke vragen inzake afvalverwerking als onderdeel van de horeca-exploitatievergunning beantwoord worden. Wethouder VAN BUREN kan dat nu niet beantwoorden maar komt er later op terug. f.

TKN-lijst Op verzoek van het lid Hofland wordt TKN 10, voortgang afspraken tien meest energie-intensieve uitstoters, afdoening toezegging aan het lid Van Schagen (D66) om in Q1 de uitvoering van de motie 442.24 met een brief aan de raad kenbaar te maken, geagendeerd voor de volgende commissievergadering. De TKN-lijst wordt voor kennisgeving aangenomen. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment Publiek De inspreker heeft zich afgemeld. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld voor deze vergadering. d. Rondvraag Het lid DETERINK vraagt waarom er tijdens de kerstdagen geen bedrijfsafval is opgehaald in het centrum en waarom dat niet is gecommuniceerd met de ondernemers. Wethouder VAN BUREN legt uit dat het afval wordt opgehaald door Green Collective. Ze zal hierover contact met hen opnemen en het signaal over communicatie ook meenemen in het overleg met de commerciële inzamelaars. Het lid HOFLAND vraagt wanneer de resultaten bekend zijn van de haalbaarheidsonderzoeken naar het verduurzamen van VvE's. Wethouder PELS antwoordt dat zij in de eerste helft van dit jaar met een update komt over het isolatieoffensief waarin ook uitgebreid op tevredenheid zal worden ingegaan. Het lid HAVELAAR vraagt wanneer alle kerstbomen zijn opgehaald en wil weten hoe de bomen milieuvriendelijk verwerkt worden. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de meeste kerstbomen deze week worden opgehaald. Cijfers over het aantal opgehaalde bomen worden opgenomen in de voortgangsbrief Amsterdam Schoon en Afvalvrij. De bomen worden verwerkt tot compost. Het lid KREUGER merkt op dat er ook nog kerstbomen worden verbrand.

Het lid VAN DER KAMP vraagt of de wethouder inzichtelijk kan maken hoe hoog de kosten zijn voor het beroep tegen het besluit van de provincie Noord-Holland om geen vergunning te verlenen voor de bouw van drie windturbines bij de Noorder IJ-plas. Wethouder PELS legt uit dat ze deze stap moet zetten om duidelijkheid te krijgen over de besluitvorming van de provincie. Ze zegt toe te onderzoeken of een globaal inzicht in de kosten en capaciteit gegeven kan worden. Het lid GARMY vraagt hoe de inwoners hierin worden meegenomen aangezien de onduidelijkheid over de windturbines voor hen langer zal duren. Wethouder PELS zal samen met het stadsdeel contact houden met de bewoners over de voortgang. BESPREEKPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 3.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Bespreken van de reactie op motie 707 van 29 november 2023 van de leden Bakker, Krom, Garmy, Hofland, Nadif en Heinhuis inzake public affairs agenda EU VN2024-017522 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY staat positief tegenover deelname aan Europese initiatieven en kennisuitwisseling maar vindt de reactie niet erg concreet. Er wordt niet ingegaan op knelpunten bij het lobbyen of op deelname aan Europese evenementen. Daarnaast mist hij meetbare doelen en een evaluatie waardoor de raad de strategie niet kan controleren of bijstellen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ mist in de reactie de beperkingen die Europese regelgeving nog met zich meebrengt bij de uitvoering van klimaatbeleid. Daarnaast vindt hij dat klimaatrechtvaardigheid een grotere rol moet krijgen zodat iedereen kan deelnemen aan maatregelen voor verduurzaming. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Norbruis. Het lid NORBRUIS sluit zich aan bij de opmerkingen dat de reactie weinig concreet en actiegericht is, evenals bij de vraag over klimaatrechtvaardigheid. Ze vraagt hoeveel subsidies de wethouder verwacht binnen te halen en welke concrete aanscherpingen op EU-beleid worden bedoeld. Het lid MEERBURG vraagt of het lid Norbruis een voorbeeld kan geven van klimaatrechtvaardigheid in de stad.

Het lid NORBRUIS antwoordt dat alle bewoners van Amsterdam het recht hebben om mee te doen aan verduurzaming, bijvoorbeeld door stadswarmte. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS legt uit dat de gemeente zal proberen invloed uit te oefenen in Europa wanneer er een wetstraject aankomt dat van belang is voor het stedelijk beleid. De samenwerking met andere steden bestaat uit het uitwisselen van ideeën en het ondernemen van actie wanneer klimaatbeleid voor landelijke overheden te complex is. De wethouder zal de commissie informeren wanneer er een lobby wordt ingezet op een Europees wetstraject of wanneer er activiteiten plaatsvinden binnen Climate Neutral Cities. De uiteindelijke evaluatie zal onderdeel zijn van het internationale beleid van de gemeente. Het lid GARMY vraagt of bij wetgeving gekeken wordt naar de onderwerpen op de prioriteringslijst. Hij is van mening dat het beter is de evaluatie in de commissie DC te bespreken aangezien het specifiek gaat over duurzaamheid. Wethouder PELS bevestigt dat de prioriteringslijst wordt gehanteerd. Het gesprek kan worden gevoerd in de commissie maar omdat duurzaamheid onderdeel uitmaakt van alle portefeuilles vindt de evaluatie plaats bij de burgemeester. Voor klimaatrechtvaardigheid wordt een fonds opgericht dat wordt uitgewerkt door de nationale overheden.

De gemeente is in overleg met de rijksoverheid om te kijken hoe dit goed kan worden ingevuld. Het lid NORBRUIS vraagt of er wel meer inzicht gegeven kan worden in de subsidies en de fondsen en of deze in de terugrapportage meegenomen kunnen worden.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Wethouder PELS antwoordt dat het momenteel nog onduidelijk is wat kan worden aangevraagd door de directies. Vanuit Europa is dit nog minder concreet en ook vanuit de rijksoverheid en de gemeente moet het concept van klimaatrechtvaardigheid zich nog verder uitkristalliseren. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. 7. Bespreken van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezeggingen over de stand van zaken van het isolatieoffensief en over mogelijke afwijkingen in de uitvoering van het isolatieoffensief VN2025-000164 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP wijst op het belang van het isolatieoffensief bij het verlagen van energiekosten voor bewoners, het behalen van klimaatdoelstellingen, het verminderen van de CO2-uitstoot en het aanpakken van netcongestie. Goed geïsoleerde woningen verhogen bovendien het wooncomfort en de waardevastheid van het vastgoed. Hij vraagt de wethouder of de gestelde doelen van het isolatieoffensief in lijn zijn met de behaalde resultaten tot nu toe en of de wethouder tevreden is met de huidige verdeling van middelen en de prioritering van buurten. Daarnaast wil hij weten hoe het staat met de besluitvorming binnen de VvE’s, of de plannen worden uitgevoerd, welke specifieke ondersteuning zij ontvangen en of aanvullende maatregelen nodig zijn om VvE’s beter te faciliteren.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ vindt het isolatieoffensief met name van belang in het kader van klimaatrechtvaardigheid, vooral in buurten waar relatief veel energiearmoede voorkomt. Hij schrikt van de verzadiging in die buurten en vraagt of daar extra inzet mogelijk is. Het lid MEERBURG vraagt wat het lid Noordzij vindt van duurzame stadsvernieuwing waarbij het rijk, de corporaties en de gemeente een consortium vormen waarmee op grote schaal woningen worden geïsoleerd, zoals beschreven in het verkiezingsprogramma van de PvdA. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat hij voor dat concept is. Isolatie is een landelijke opgave maar er moet ook in Amsterdam uitvoering aan gegeven worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN vraagt aan welke andere urgente zaken de wethouder de 10 miljoen wil besteden die de raad beschikbaar heeft gesteld voor het isolatieoffensief en wil weten of dit bedrag niet nodig is om de aanpak naar de rest van de stad uit te breiden. Hij wijst op de 39 miljoen uit het Volkshuisvestingsfonds voor duurzame woningverbetering in Nieuw-West en 29 miljoen in Zuidoost. Hij vraagt waarom woningcorporaties dat geld niet inzetten voor het verbeteren van de woningen die in een erbarmelijke staat verkeren.

Daarnaast vraagt hij of de corporaties concrete plannen hebben voor woningverbetering in deze stadsdelen of dat er nog wat druk vanuit de gemeenteraad nodig is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Meerburg. Het lid MEERBURG constateert dat de corporaties hebben afgehaakt terwijl de afspraak bij het isolatieoffensief juist was dat de gemeente en de corporaties gezamenlijk zouden optrekken om de woningen aan te pakken. Hij spreekt de hoop uit dat de samenwerking weer wordt hervat.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Daarnaast leest hij dat de gemeente het onderzoek naar natuurinclusief isoleren overneemt om vertraging te voorkomen. Hij vraagt zich af of dat onderzoek even grondig zal worden uitgevoerd als wanneer huiseigenaren dit zelf zouden doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Norbruis. Het lid NORBRUIS vraagt of er daadwerkelijk sprake is van verzadiging bij de energiebespaarservice. Daarnaast vraagt zij of de wethouder kan toezeggen dat de raad vóór de zomer wordt geïnformeerd over het alternatieve voorstel zodat het tempo behouden blijft en de raad op de hoogte is van de bestemming van de gelden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF vindt het problematisch dat er weinig zicht is op de inzet van de woningcorporaties binnen het isolatieoffensief. Het lid VAN DER KAMP vraagt wat hoe GroenLinks de duimschroeven bij de woningcorporaties aangedraaid kunnen worden. Het lid NADIF antwoordt dat de gemeente extra geld heeft vrijgemaakt voor de woningcorporaties. Daarnaast wordt gekeken naar vergunningen, wat juridisch mogelijk is, hoe mensen opgeleid kunnen worden en naar het verbeteren van participatieprocessen. Het lid VAN DER KAMP is van mening dat de gemeente een positie heeft om woningcorporaties tot meer actie aan te zetten en hen op hun verantwoordelijkheid aan te spreken.

Het lid NADIF antwoordt dat er stevige afspraken zijn gemaakt met woningcorporaties in de samenwerkingsafspraken, het isolatieoffensief en andere afspraken op het gebied van duurzaamheidsbeleid. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS is trots op wat er met het isolatieoffensief is bereikt en dat er 14.000 huishoudens zijn voorzien van energiebesparende maatregelen. Het probleem is daarmee echter nog niet structureel opgelost. Woningcorporaties hebben zich gecommitteerd aan de doelstellingen voor 2030 terwijl particuliere verhuurders zich nog niet hebben gemeld. Het lid VAN DER KAMP vraagt wat de wethouder vindt van het gedrag van woningcorporaties in VvE's waar zij een meerderheidsbelang hebben maar die toch niet tot verduurzaming komen terwijl er bakken met subsidies beschikbaar zijn. Wethouder PELS antwoordt dat het isolatieoffensief uit meerdere fases bestaat waarbij als eerste is ingezet op kortetermijnmaatregelen. Woningbouwcorporaties kunnen niet tegelijkertijd in alle VvE's aan de slag, ze moeten hun capaciteit verdelen en hebben niet altijd recht op de subsidies. Om het probleem op te lossen zou het rijk geld moeten vrijmaken zodat de gemeente samen met de corporaties grootschalig kan isoleren en slechte woningen kan opkopen om deze te isoleren.

Dit is eerder in de geschiedenis van Amsterdam gedaan en zou opnieuw moeten gebeuren. Het lid HAIJEN wijst nogmaals op de middelen in het Volkshuisvestingfonds en vraagt waarom de woningcorporaties niet met concrete plannen komen. Wethouder PELS antwoordt dat het rijk heeft bepaald dat de corporaties in NieuwWest niet in aanmerking komen voor die gelden. De corporaties in Zuidoost komen daarvoor alleen in aanmerking wanneer het gaat om een gespikkelde VvE. Er ligt

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

momenteel geen plan vanuit de rijksoverheid en naast het feit dat de middelen onvoldoende zijn is er ook te weinig capaciteit. Het lid MEERBURG vraagt of het mogelijk is om een deal te sluiten tussen geldschieters, corporaties en de gemeente zodat er een overeenkomst kan worden bereikt over wat er in een bepaalde periode gerealiseerd moet worden. Wethouder PELS antwoordt dat het isolatieoffensief zo’n deal is. Het rijk heeft de naam isolatieoffensief wel overgenomen maar er geen middelen voor beschikbaar gesteld. Het lid MEERBURG vraagt hoeveel geld er ontbreekt voor het isolatieoffensief. Wethouder PELS zal die vraag schriftelijke beantwoorden. Het lid VAN DER KAMP merkt op dat de middelen die door het rijk beschikbaar zijn gesteld voor de verduurzaming van gespikkelde VvE’s in Zuidoost niet worden gebruikt omdat de woningbouwcorporaties daar niet in de meewerkstand staan. Wethouder PELS erkent dat het voor VvE’s lastig is om tot besluitvorming te komen maar weerspreekt dat er geen projecten lopen in Zuidoost. Het lid VAN DER KAMP meent dat juist woningbouwcorporaties met een meerderheidsbelang iets kunnen bewerkstelligen bij de besluitvorming in een VvE. Wethouder PELS antwoordt dat het gaat om diverse VvE’s met verschillende situaties en woningbouwcorporaties moeten per complex bekijken welke capaciteit zij inzetten.

VvE’s worden vanuit de gemeente ondersteund omdat het voor hen moeilijk is om te verduurzamen. De energiebespaarservice heeft veel huishoudens geholpen en de wethouder zal de commissie voor de zomer informeren hoe dit breder in de stad ingezet kan worden, alsmede over de rol van de gemeente bij het tegengaan van energiearmoede. Het lid HAIJEN vraagt of de wethouder dan ook de 10 miljoen kan meenemen waar hij een vraag over heeft gesteld. Wethouder PELS zegt toe dat zij voor de zomer komt met plannen voor de 10 miljoen. Het lid NOORDZIJ vraagt of de wethouder ook kan meenemen hoeveel woningen er nog geïsoleerd moeten worden. Wethouder PELS zal daar een indicatie van geven. Het lid NOORDZIJ vraagt of dan ook kan worden aangegeven waarom die huishoudens niet zijn bereikt. Wethouder PELS antwoordt dat het een probleem is dat niet alle mensen bereikt worden. In overleg met wethouder Moorman wordt gekeken hoe het gratis aanbod voor energiebesparing onder de aandacht gebracht kan worden, specifiek gericht op mensen met armoedeproblematiek of die in de schuldhulpverlening zitten. Het lid NOORDZIJ merkt op dat het van belang is om te weten waarom mensen niet bereikt worden. Hij hoopt dat dit aspect meegenomen kan worden in de aanpak zodat meer mensen effectief bereikt worden en gebruik kunnen maken van de energiebesparende maatregelen.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Wethouder PELS is het daar mee eens. Er wordt samengewerkt met buurthuizen en sleutelfiguren die kunnen aangeven hoe de aanpak in de toekomst verbeterd kan worden. Het onderzoek naar natuurinclusief isoleren wordt uitgevoerd op basis van interactieve kaarten van verschillende diersoorten in de stad. Per buurt wordt gekeken naar de plekken waar deze diersoorten bescherming nodig hebben. Het lid MEERBURG vraagt of het onderzoek van de gemeente even grondig is als wanneer huiseigenaren het zelf zouden doen. Wethouder PELS kan niet zeggen of er een verschil is in de mate van grondigheid. De gemeente werkt met kennis van diersoorten in een buurt en het kan zijn dat aan een complex een maatregel wordt opgelegd terwijl een woningeigenaar in dat complex die diersoort niet zou vinden. Het lid MEERBURG vraagt of de vergunning wordt aangevraagd per straat, per buurt of per woningtype. Wethouder PELS antwoordt dat het per buurt wordt opgebouwd om uiteindelijk te komen tot een plan voor de hele stad om aan regelgeving te kunnen voldoen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen in tweede termijn. Het lid HAIJEN verbaast zich over de inbreng van de VVD die aandringt op het aandraaien van de duimschroeven bij de woningcorporaties terwijl het kabinetsbeleid het ingewikkeld maakt voor de woningcorporaties om gelden in te zetten voor schone en veilige woningen.

Het lid VAN DER KAMP vindt dat een andere discussie omdat woningbouwcorporaties verduurzaamde panden kunnen uitponden of verkopen. Het lid HAIJEN vindt dat het niet moet uitmaken of het gespikkeld bezit is of een woning van een corporatie. Iedereen heeft recht op een schimmelvrije woning. Wethouder PELS kan zich vinden in de inbreng van het lid Haijen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een bespreking in de gemeenteraad van 5 en 6 maart. 5. Raadsinformatiebrief Congestiemanagementonderzoek TenneT VN2024-018839 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP hoopt dat de wethouder voortvarend aan de slag gaat met de netcongestie. De Amsterdamse economie kan niet tien jaar op slot worden gezet door grote problemen voor bedrijven, woningbouw en elektrische mobiliteit vanwege de sterke toename in de elektriciteitsvraag en de verouderde infrastructuur. Hij heeft de volgende vragen aan de wethouder: Wat is de impact van netcongestie op de ambities van de gemeente Amsterdam en op de economie van Amsterdam en daarmee op de belastingopbrengsten? Welke lopende projecten of ambities kunnen worden opgeschort om meer middelen en capaciteit van mensen vrij te maken voor het oplossen van dit probleem? Hoe zit het met de impact op gebiedsontwikkeling, woningbouw en dergelijke ten aanzien van netcongestie?

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

-

Hoe kan de gemeente een breed gedragen prioriteitenlijst voor energieprojecten binnen de beperking van de ACM (Autoriteit Consument & Markt) melden? Hoe zorgt de gemeente ervoor dat ze effectiever kan samenwerken met Liander, TenneT en andere landelijke overheden om capaciteitsproblemen aan te pakken?

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR is benieuwd welke positie de gemeente heeft ten opzichte van het rijk en de provincie en vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet om energiehubs te creëren bij Schiphol en rondom Amsterdam. Hij heeft eerder vragen gesteld over woningbouwprojecten die op de tocht komen te staan vanwege netcongestie en hoort graag of dat nog steeds niet het geval is. Daarnaast maakt het CDA zich zorgen dat kleinere maatschappelijke initiatieven, zoals buurthuizen of sportfaciliteiten buiten de boot vallen vanwege de voorrangsregels en de wachtlijsten. Deze lokale initiatieven vormen het bindmiddel van de samenleving en daarom wil hij weten welke impact het prioriteitenkader zal hebben op deze projecten en welke zeggenschap de raad hierover heeft. Conform het subsidiariteitsbeginsel zou de gemeente zelf beslissingen moeten kunnen nemen zodat kleinere waardevolle initiatieven met een belangrijke lokale functie niet worden uitgesloten van het elektriciteitsnetwerk. Tot slot vraagt hij of de wethouder kan bevestigen dat er geen zaken worden teruggegeven waarmee geanticipeerd wordt op lagere woningbouwgetallen in relatie tot de elektriciteitsvoorziening. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij.

Het lid NOORDZIJ vraagt de wethouder hoe Amsterdam op het gebied van netcongestie samenwerkt met andere gemeenten die met dezelfde problemen te maken hebben. Daarnaast wil hij weten welke proactieve rol de gemeente kan opnemen wanneer kleinschalige initiatieven die niet binnen het limitatieve kader passen buiten de boot dreigen te vallen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF constateert op basis van de technische sessie dat netcongestie in de toekomst op de agenda zal blijven staan. Het is van belang dat dit gezamenlijk met de wethouder en de commissie Ruimtelijke Ordening (RO) wordt besproken omdat het ook gaat om de inpassing in bestaande bouw, toekomstige bouw en de manier waarop de stad wordt ingericht. Het lid MEERBURG vraagt of GroenLinks het acceptabel vindt dat er een incomplete stad wordt gebouwd omdat er geen ruimte op het net is voor voorzieningen zoals een school, een ziekenhuis of een supermarkt. Het lid NADIF antwoordt dat de gemeente duidelijk aangeeft dat bepaalde maatschappelijke voorzieningen zoals acute zorg worden geprioriteerd. In de stukken wordt benadrukt dat het van belang is om een complete stad in te richten. Haar pleidooi voor samenwerking met RO heeft als doel te voorkomen dat er woningen worden gebouwd zonder rekening te houden met pieken in elektriciteitsgebruik.

Het lid MEERBURG vraagt boven welke voorzieningen acute zorg geprioriteerd moet worden. Het lid NADIF antwoordt dat in de stukken als eerste wordt gekeken naar maatregelen die de netcongestie verzachten. Daarna gaat het over acute diensten en veiligheid zoals de eerstehulpdienst, brandweer en politie.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Het lid MEERBURG begrijpt dat veiligheid geprioriteerd wordt maar wil toch graag weten waarboven het wordt geprioriteerd. Het lid NADIF antwoordt dat de prioriteitenlijst in de stukken terug is te vinden en dat zij achter die prioritering staat. Het lid MEERBURG wil graag weten welke prioritering GroenLinks de juiste vindt en welke zaken zij dus minder belangrijk vindt dan acute zorg. Het lid NADIF antwoordt dat veiligheid een kerntaak is van de gemeente en dat een politieke mening daarom geen invloed heeft op die prioritering. Ze vindt het belangrijk dat inwoners en ondernemers via een publiekscampagnes of bijeenkomsten worden meegenomen in het zoeken naar oplossingen voor de netcongestie, vooral omdat dit kan bijdragen aan het draagvlak voor de impact op de openbare ruimte. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Norbruis. Het lid NORBRUIS heeft de volgende aandachtspunten bij netcongestie: Een van de belangrijkste oplossingen is het versnellen van de structurele uitbreiding door twee extra hoogspanningsstations toe te voegen in de omgeving van Amsterdam. Dit vereist extra inzet van de wethouder in de gesprekken met de provincie, Den Haag en andere stakeholders. D66 zou graag zien dat er in Amsterdam meer wordt aangestuurd op flexibel gebruik en flexibele contracten voor grootverbruikers.

Een goede stap in die richting zijn de energiehubs en de gemeente zou zich in navolging van de energiecorporaties in de Amsterdamse haven moeten inspannen om dit op andere geschikte locaties zoals bedrijventerreinen in de stad te stimuleren. Uit de technische sessie blijkt dat er gewerkt wordt aan een batterijbeleid. Wanneer wordt dit beleid met de raad gedeeld en kan de raad ervan uitgaan dat er uitspraken worden gedaan over thuisbatterijen, buurtbatterijen en grootschalige energieopslag? Worden in dit stuk ook adviezen en richtlijnen gegeven voor de gemeente, de grootverbruikers en de individuele huishoudens? Ziet de wethouder het belang in van het vergroten van de bewustwording onder bewoners en wil zij zich inspannen om dit jaar samen met netbeheerders en energieleveranciers een communicatiecampagne op te zetten zodat Amsterdammers beter geïnformeerd worden over nut en de noodzaak bij netcongestie en tips over hoe zij zelf met hun energiegebruik het verschil kunnen maken? Het lid KREUGER vraagt hoe Amsterdammers met hun energieverbruik het verschil kunnen maken. Het lid NORBRUIS antwoordt dat het ertoe doet wanneer men een wasmachine aanzet of een elektrische auto oplaadt.

Het lid MEERBURG vraagt of het niet averechts kan werken om inwoners te vragen hun energieverbruik aan te passen terwijl de gemeente Amsterdam tegelijkertijd toestemming geeft voor de bouw van een datacenter dat evenveel stroom verbruikt als de hele gemeente Haarlem. Het lid NORBRUIS antwoordt dat de gemeente moet kijken naar het datacenterbeleid én dat ze de burgers moet informeren over de invloed die zij hebben. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Het lid KREUGER is van mening dat de netcongestie niet wordt opgelost zolang het college toestaat dat er datacenters worden gebouwd met een energieverbruik zo groot als een stad als Haarlem en inwoners worden gevraagd rekening te houden met netcongestie bij het aanzetten van de wasmachine of het opladen van de auto. Hij vraagt of de 744 miljoen die in de stukken wordt genoemd betrekking heeft op het totaalbedrag voor het oplossen van de netcongestie of dat dit de grens is tot waar er gefinancierd kan worden vanuit partijen als Liander. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN vraagt of de gemeente sturingsmogelijkheden heeft op het prioriteringskader of dat het aan de netbeheerder is om te bepalen of het kader wel of niet wordt toegepast. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS wijst erop dat in 2019 al vanuit de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland taskforces zijn opgezet om te bekijken wat er zou moeten worden ondernomen op het gebied van netcongestie. Toen werd al duidelijk dat de grootschalige investeringen uiteindelijk vanuit het rijk moeten komen. In de afgelopen vijf jaar is er veel inzet geweest, ook bij de netbedrijven, om goed inzicht te krijgen in wat het probleem precies is en waar invloed op kan worden uitgeoefend.

Het bleek echter moeilijk om bij het rijk en in de Tweede Kamer voldoende politiek draagvlak te vinden om vergaande beperkingen op te leggen, bijvoorbeeld aan grote energiegebruikers, of om contracten te flexibiliseren. Het is goed dat er nu stappen worden gezet en dat vanuit de ACM maatschappelijk prioriteren mogelijk wordt gemaakt. De oplossingen zijn voor een groot deel technisch maar inwoners zullen merken dat er meer transformatorhuisjes komen en dat de straat vaker opengaat omdat er dikkere kabels moeten worden getrokken. De gemeente heeft hierbij geen wettelijke bevoegdheid maar kan er wel voor zorgen dat de samenwerking goed verloopt. Zij kan in overleg met netbeheerders coördineren waar de straten opengaan, zorgen voor zo min mogelijk overlast, werkzaamheden slim combineren en tegelijkertijd het tempo behouden. De stadsdelen zijn nauw betrokken bij de vergunningsverlening en daarnaast is er samenwerking op andere vlakken zoals het mogelijk maken en stimuleren van energiehubs. De gehele planvoorraad van de woningbouw is meegerekend maar de invulling van de plinten binnen het maatschappelijk prioriteringskader wordt op dit moment nog bestudeerd. De wethouder zal in maart, mogelijk april, terugkomen bij deze commissie met een overzicht van welke projecten wel en niet binnen het kader kunnen worden aangedragen.

Het lid HAVELAAR vraagt of het alleen gaat om de plinten of ook om supermarkten, scholen, sportverenigingen en alles wat nodig is om een buurt te maken. Wethouder PELS antwoordt dat naar alle voorzieningen wordt gekeken. Het lid HAVELAAR vraagt of het klopt dat er wel stroom is aangevraagd voor de planvoorraad op lange termijn maar nog niet voor de voorzieningen. Wethouder PELS antwoordt dat het niet aan de gemeente is om de plinten te vullen voordat ze worden opgeleverd. Vanwege de netcongestie en de wens om een complete stad te bouwen wordt dat nu wel onderzocht. Mochten zich daarbij problemen voordoen, dan zal zij de raad daarvan als eerste op de hoogte stellen. Het lid HAVELAAR vraagt waar de Amsterdamse normen voor sport en groen zijn opgenomen in het prioriteringskader van de ACM.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Wethouder PELS antwoordt dat het niet aan de gemeente is om te zorgen dat er stroom beschikbaar is voor bepaalde ontwikkelingen. Wanneer de projectenlijst op orde is en duidelijk is wat binnen het kader past en waar de knelpunten liggen, dan kan dit besproken worden in deze commissie en in de commissie RO. Het lid HAVELAAR vraagt om meer inzicht in de zeggenschap die de gemeente heeft aangezien het gaat om Amsterdamse buurten die worden gebouwd volgens Amsterdamse normen voor ruimtelijke ordening. Wethouder PELS antwoordt dat er intern wordt bekeken welke projecten kunnen worden aangedragen voor de beschikbare stroom binnen het kader van het maatschappelijk prioriteren van de ACM. De gemeente pleit daarnaast voor het verbreden van het ACM-kader waarbij per gemeente maatwerk wordt geleverd en gemeenten het laatste stuk zelf mogen invullen. Het lid HAVELAAR vraagt of de projecten die het college aandraagt bij de ACM ter goedkeuring aan de raad worden voorgelegd. Wethouder PELS antwoordt dat ze nog moet uitzoeken of het aan de raad is om daarover te besluiten. Het kan zijn dat de gemeente slechts binnen het kader projecten mag aandragen. Ze zegt toe het in ieder geval te delen met de raad. Het lid KREUGER vraagt wat de inwoners gaan merken van de kosten die de gemeente maakt voor het oplossen van de problemen bij netcongestie.

Wethouder PELS antwoordt dat het merendeel van de kosten voor rekening komt van de netbeheerders die gesprekken voeren met het rijk om te zorgen dat ze voldoende middelen hebben voor de uitvoering. Incidenteel kunnen kosten voor bijvoorbeeld het aankleden van een transformatorhuisje voor rekening van de gemeente komen. Het lid KREUGER vraagt wat de wethouder tegen inwoners zegt over de kosten voor het aansluiten van een datacenter die worden doorberekend naar de massa. Wethouder PELS antwoordt dat zakelijke aansluitingen betaald worden door de aanvrager, dus door het datacenter zelf. Met Liander is afgesproken dat er een pilot wordt opgezet om te kijken hoe de communicatie met inwoners vormgegeven kan worden en hoe met de inwoners gedeeld kan worden dat er heel veel gaat gebeuren in de stad, wat netcongestie eigenlijk is en op welke manier mensen kunnen worden opgeroepen tot gedragsverandering. Zodra daar meer over bekend is zal ze dat terugkoppelen naar de raad. Eind februari zal ze de raad informeren over de mogelijkheden van het inzetten van batterijen. De financiële grens is door de rijksoverheid wettelijk vastgelegd en het is aan de aandeelhouders om die uit te voeren. De gemeente heeft daar geen rol in.

Ten aanzien van datacenters wijst de wethouder tot slot op het strenge beleid van de provincie Noord-Holland bij vergunningsverlening voor datacenters sinds 2019 waardoor er ook nu nog vergaande maatregelen genomen worden om de komst van nieuwe datacenters verder te beperken. Het lid MEERBURG vraagt hoe de wethouder terugkijkt op het besluit om een vergunning voor 650 megavoltampère te verlenen aan datacenters. Wethouder PELS antwoordt dat wanneer je eenmaal in een vergunningstraject zit er wettelijke verplichtingen zijn waaraan voldaan moet worden, anders word je voor de rechter gesleept. Dat is ook het geval in het datacenterdossier en de wethouder die over datacenters gaat is daar ook steeds heel duidelijk over geweest. Het lid NORBRUIS herhaalt haar vragen over de energiehubs en extra inzet in de gesprekken met andere partijen om de twee hoogspanningsnetten te realiseren.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Het lid VAN DER KAMP mist de reflectie van de wethouder op de ambities van Amsterdam, wat gaat eraan veranderen, welke projecten worden opgeschort en hoe zit het met de minder belastingopbrengsten. Het lid KREUGER vraagt of eindgebruikers evenredig meebetalen aan de transformatorstations. Wethouder PELS antwoordt dat het college zich volledig inzet voor gesprekken over hoogspanningsleidingen. Ze heeft het idee dat de gesprekken goed worden aangestuurd door het ministerie en de provincie omdat netcongestie een apolitiek probleem is dat gewoon opgelost moet worden. Energiehubs kunnen bijdragen aan het oplossen van de netcongestie en de gemeente kan een rol spelen bij die ontwikkeling door ervoor te zorgen dat bedrijven elkaar kunnen vinden. Netcongestie heeft impact op de ambities van Amsterdam. De komende jaren zal er niet alleen schaarste aan geld en capaciteit zijn, maar ook aan elektriciteit. Dat is al een realiteit voor grootverbruikers en het zal misschien ook voor de gemeente gelden die dan een afweging moet maken waar wel en niet elektriciteit voor beschikbaar is. Bij de Voorjaarsnota en bij klimaatmiddelen van het rijk is geld vrijgemaakt om ervoor te zorgen dat netcongestie goed bemand is. In Energie voor de Stad worden de mensen die werken aan de energietransitie bij elkaar gebracht zodat de gemeente nog effectiever kan werken.

De kosten voor de transformatorhuisjes worden doorberekend in de prijs die een zakelijke gebruiker betaalt voor de aansluiting. Eventuele effecten op de belastingopbrengsten kunnen aan de voorkant niet worden vastgesteld. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de wethouder toch een indicatie kan geven van het effect op de belastingopbrengsten. Wethouder PELS antwoordt dat er wel een beeld is van hoeveel netcongestie gaat kosten voor heel Nederland maar dat het onduidelijk is wat het gaat kosten voor de economie van Nederland. Ze zal haar best doen om het zoveel mogelijk inzichtelijk te maken voor de raad. Het lid MEERBURG meent dat in 2019 niet 650 megavoltampère maar 350 is vastgesteld voor nieuwe datacenters die nog niet in de pijpleiding zaten. Hij vraagt of de wethouder dat kan toelichten. Wethouder PELS antwoordt dat zij het had over 2022. In 2019 is beleid vastgesteld op basis van de toen beschikbare kennis en toen was er nog een ander beeld van de elektriciteitsproblematiek. Het lid MEERBURG vraagt of in 2022 alles wat is toegezegd al in de pijpleiding zat waardoor de gemeente er niet meer vanaf kon. Wethouder PELS antwoordt dat het college bij het aantreden in 2022 heeft onderzocht of alles wat nog lopende was beperkt kon worden. Daarnaast heeft het college ingegrepen op nieuwe aanvragen. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. 6.

Bespreken van de schadelijke uitstoot dieselgeneratoren datacenters VN2024018855 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Meerburg.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Het lid MEERBURG vindt de dieselgeneratoren bij datacenters een slecht signaal naar de inwoners van Amsterdam die niet meer met een dieselbus in de stad mogen rijden. Hij hoopt dat de gemeente afziet van flyers waarin wordt uitgelegd wanneer een wasmachine kan worden aangezet en waarmee de verantwoordelijkheid voor de oplossing bij de inwoners wordt gelegd. Dat is namelijk precies wat er voortdurend fout gaat met het klimaatbeleid. De grootvervuilers wordt de hand boven het hoofd gehouden en inwoners wordt gevraagd een warme trui aan te trekken en de verwarming een graadje lager te zetten. Dit ondergraaft het draagvlak voor de klimaattransitie. Hij heeft in de krant moeten lezen dat datacenters op diesel draaien en vraagt of de wethouder daarvan op de hoogte was en wat haar reactie is op het voorstel van Liander. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS antwoordt dat er is gecommuniceerd over alle mogelijkheden die er bestaan in de hypothetische situatie waarin bij netcongestie andere middelen ingezet zouden moeten worden. Datacenters mogen maximaal twaalf uur per jaar hun noodvoorzieningen gebruiken als de stroom uitvalt. Daarnaast is door de Omgevingsdienst nadrukkelijk verboden om voor netcongestieproblematiek dieselgeneratoren in te zetten.

Ze is verbaasd dat de Partij voor de Dieren het bericht op deze manier heeft geïnterpreteerd omdat dieselgeneratoren niet mogen en omdat niemand het wil. Het is een optie in een grote waaier van mogelijkheden die verre van wenselijk is om in te zetten. Het lid MEERBURG vraagt waarom Liander met dat voorstel komt. Wethouder PELS antwoordt dat technisch gezien een dieselgenerator zou kunnen worden ingezet om stroom te leveren. Tegelijkertijd is afgesproken met de Omgevingsdienst om dat niet te doen. Het lid MEERBURG vraagt of het niet beter is om met datacenters af te spreken dat er geen dieselgeneratoren worden neergezet. Wethouder PELS antwoordt dat batterijen op dit moment geen oplossing bieden om dieselgeneratoren volledig te vervangen. Ze gaat er vanuit dat in de toekomst batterijen wel een duurzaam alternatief bieden. Het lid MEERBURG meent dat het niet aan de gemeente is om met een duurzaam alternatief te komen. Wanneer batterijen niet werken en diesel niet is toegestaan, dan zouden de datacenters uitgeschakeld moet worden. Datacenters hebben een parasitair businessmodel en de gemeente moet in het vestigingsbeleid niet toestaan dat er een dieselgenerator wordt geplaatst. Wethouder PELS antwoordt dat het uitzetten van datacenters ook genoemd wordt als een van de opties. Ze herhaalt dat dieselgeneratoren niet ingezet mogen worden.

Het lid KREUGER vraagt of de dieselgeneratoren bij de datacenters maandelijks getest worden. Wethouder PELS zal deze technische vraag schriftelijk beantwoorden. Het lid KREUGER meent dat de Partij voor de Dieren terecht aankaart dat er aan de ene kant wordt voorgesteld om bij bewoners folders in de bus te doen wanneer ze de wasmachine moeten aanzetten en de auto moeten opladen terwijl er aan de andere kant maandelijks dieselaggregaten bij datacenters worden getest. Wethouder PELS antwoordt dat ziekenhuizen en datacenters vooralsnog aangewezen zijn op dieselgeneratoren voor noodopvang. Zodra de markt of de raad een

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

mooi idee heeft om die generatoren te vervangen, dan zal ze daar met liefde een bijdrage aan leveren. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Het lid MEERBURG verzoekt het punt te agenderen voor de gemeenteraad. 9. Bespreken van de reactie op motie 176.24 (29 mei 2024) van raadslid Havelaar (CDA) c.s. over Elegante Amsterdamse transformatorhuisjes VN2024-018805 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR vraagt de wethouder om de commissie Omgevingskwaliteit te betrekken bij de toetsing van de plannen voor de transformatorhuisjes. Daarnaast wil hij weten of er gewerkt kan worden aan een ondergrens voor esthetisch verantwoorde ontwerpen zodat deze een hoger niveau hebben dan de grindbetonnen basishuisjes. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF vraagt of kunst en cultuur eerder in het traject betrokken kunnen worden bij het ontwerp en de inrichting van transformatorhuisjes. Daarnaast zou ze graag zien dat bewoners actief betrokken worden in het proces om zo een groter draagvlak te creëren voor de plaatsing van transformatorhuisjes in hun buurt. Het lid HAVELAAR vraagt of het lid Nadif het met het CDA eens is dat de commissie Omgevingskwaliteit een goede en onafhankelijke rol kan spelen bij de toetsing van ontwerpen en plannen voor transformatorhuisjes.

Het lid NADIF vraagt zich af of dat een realistisch voorstel is gezien het grote aantal transformatorhuisjes dat in de stad geplaatst moet worden. Haar interesse gaat meer uit naar mogelijkheden om kunst toe te voegen in de openbare ruimte en naar oplossingen die bijdragen aan het draagvlak en de esthetiek van deze voorzieningen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Norbruis. Het lid NORBRUIS spreekt haar waardering uit voor de toegevoegde opties van groen en creatieve oplossingen maar benadrukt haar zorg over het aantal van 2.600 huisjes die in de stad zullen worden geplaatst. Ze is positief over initiatieven zoals het pimp-mijn-elektriciteitskastje-principe en hoopt dat deze mogelijkheid ruimhartig wordt toegepast. Ze vraagt of bewoners hierover geïnformeerd kunnen worden en of dit als standaardonderdeel in de werkwijze kan worden opgenomen. In lijn met het advies van de commissie Omgevingskwaliteit stelt zij voor om niet te wachten met de ontwikkeling van een nieuw ontwerp voor de buitenkant van de transformatorhuisjes en om op korte termijn actie te ondernemen om de transformatorhuisjes te voorzien van een verzorgde en herkenbare Amsterdamse uitstraling. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording.

Wethouder PELS antwoordt dat er op dit moment actief wordt gewerkt aan het ontwerp van de transformatorhuisjes waarbij zeker aandacht wordt besteed aan een esthetische ondergrens. Wat betreft de locaties is de situatie complexer. Ze merkt op dat bijvoorbeeld De Peperbus, hoewel UNESCO-werelderfgoed, niet het meest effectieve ontwerp is voor alle situaties. Ze benadrukt dat de stadsdelen betrokken zijn bij de beoordeling van de inpasbaarheid van de huisjes op specifieke locaties. Zij kunnen daarbij kiezen tussen een

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

maatwerktraject waarbij specifieke aanpassingen mogelijk zijn of een standaardoptie. Op die manier wordt gestreefd naar een balans tussen functionaliteit, esthetiek en inpassing in de omgeving. Het lid HAVELAAR stelt dat de toetsing door de stadsdelen een politieke toets is en pleit voor een onafhankelijke toets door de commissie Omgevingskwaliteit. Wethouder PELS geeft aan dat de commissie Omgevingskwaliteit kan bijdragen door mee te denken over de criteria voor specifieke locaties maar dat het niet haalbaar is om voor elke locatie een advies te geven. Kunst en cultuur kunnen worden ingezet om de openbare ruimte te verfraaien. Dit wordt in de werkinstructie opgenomen zodat de omgevingskwaliteit voldoende wordt gewaarborgd. Deze aanpak kan ook al vroeg in het traject worden toegepast, vooral wanneer blijkt dat een buurt hier veel interesse in heeft of wanneer het stadsdeel aangeeft dat het goed aansluit bij de omgeving. Van de geplande transformatorhuisjes komt de helft in de openbare ruimte en de andere helft wordt geïntegreerd in bestaande gebouwen. Het is essentieel om Amsterdammers hierbij goed te betrekken. De gebiedsmakelaar speelt hierin een centrale rol en werkt samen met de stadsdelen om bewoners te informeren en draagvlak te creëren. Deze betrokkenheid omvat ook het betrekken van bewoners bij afwegingen over de plaatsing.

Een instructie hiervoor wordt momenteel ontwikkeld in samenwerking met de stadsdelen. Deze instructie zal in het tweede kwartaal van dit jaar gereed zijn en met de raadscommissie worden gedeeld. Het lid NORBRUIS geeft aan dat zij die instructie graag ontvangt. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en bedankt wethouder Pels. Afval en Reiniging 4. Bespreken van de bezwaren op afvalboetes VN2024-017817 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink. Het lid DETERINK vindt het bezwaarlijk dat tegen 40 procent van de afvalboetes bezwaar wordt aangetekend. Dat levert de gemeente veel werk en het kost jaarlijks circa 6,5 ton om de bezwaren te verwerken. In de beantwoording van schriftelijke vragen hierover wordt aangegeven dat het vanwege technische redenen en privacyoverwegingen niet mogelijk is een foto van de overtreding mee te sturen bij de boete. Hij vraagt of er mogelijkheden zijn om toch direct een foto van de overtreding mee te sturen. Daarnaast wil hij weten of de boetes sneller kunnen worden verstuurd. In het belang van een schone stad moeten bewoners hun afval op het juiste moment en op de juiste plek aanbieden.

De boete voor het verkeerd aanbieden van afval in Amsterdam is momenteel maximaal 110 euro, gebaseerd op de Besluit bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte (Bboor) terwijl andere steden gebruik maken van spoedeisende bestuursdwang waarmee zij hogere boetes kunnen opleggen. Hij vraagt de wethouder of er mogelijkheden zijn om in Amsterdam de afvalboetes te verdubbelen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR merkt op dat bij zestien procent van het totaalaantal opgelegde boetes het bezwaar gegrond wordt verklaard en vraagt de wethouder of zij dit percentage als hoog beschouwt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Het lid KREUGER pleit ook voor het verhogen van de afvalboetes en vraagt of het mogelijk is om een korting op de boete te verlenen wanneer overtreders binnen een bepaalde termijn betalen. Daarnaast verwacht hij van het college dat het niet zal afzien van handhaven en beboeten vanwege de kosten die verbonden zijn aan het afhandelen van bezwaren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ ziet mogelijkheden in een getrapt boetesysteem zodat mensen die vaker de mist ingaan hogere boetes krijgen. Daarnaast denkt de PvdA dat er gekeken moet worden naar inkomensafhankelijke boetes. Het lid DETERINK vraagt of de PvdA het voorstel van de VVD steunt om op een andere manier te beboeten waarmee ook een getrapt systeem ingevoerd kan worden. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat het getrapte boetesysteem al is opgenomen in het coalitieakkoord en dat hij ervan uitgaat dat de wethouder al met de uitvoering bezig is. Daarnaast is hij voornamelijk geïnteresseerd in het inkomensafhankelijke boetesysteem omdat dit als eerlijker en passender wordt beschouwd en uiteindelijk meer effect zal sorteren. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat het gedrag van Amsterdammers en bezoekers van invloed is op het schoonhouden van de stad.

De gemeente moet de reiniging op orde hebben zodat mensen aangesproken kunnen worden en boetes opgelegd kunnen worden. Het vinden van bewijsmateriaal bij overtredingen is ingewikkeld maar er wordt gewerkt aan technische ontwikkelingen om te achterhalen wie het afval heeft geplaatst. Ze beaamt dat het inderdaad van belang is dat boetes sneller verstuurd worden en verwacht dat vanaf het tweede kwartaal het mogelijk zal zijn om een foto van de overtreding met de boete mee te sturen. De eerste boete bedraagt 110 euro met een waarschuwing dat bij een volgende overtreding de gemeente overstapt naar een last onder dwangsom met hogere tarieven. Het is niet toegestaan een inkomensafhankelijk tarief voor afvalboetes te hanteren maar bij bezwaren wordt wel met een menselijke maat gewerkt en kunnen mensen altijd een betalingsregeling treffen. Het lid KREUGER vraagt of het college een inkomensafhankelijke boete een goed idee vindt. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze het geen goed idee vindt om inkomensafhankelijke boetes in te voeren omdat het niet uitvoerbaar is. Er zijn wel voldoende maatregelen om maatwerk te leveren, zoals betalingsregelingen en de mogelijkheid om met coulance op te treden wanneer mensen in de problemen komen. In 2024 zijn er 9.500 boetes opgelegd waarvan 472 bezwaren gegrond zijn verklaard, wat neerkomt op ongeveer vijf procent van het totaalaantal boetes.

Het lid DETERINK zou toch graag zien dat de eerste boete van 110 euro verhoogd wordt. Hij vraagt of de wethouder bereid is om daar nog naar te kijken. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het verhogen van die boete één van de scenario's was die ze hebben bekeken. Het blijkt dat de pakkans niet vergroot wordt door een hogere boete en dat vooral waarschuwingen aan mensen die in herhaling vallen en de last onder dwangsom meer mogelijkheden bieden. Ze zal de scenario's en de evaluatie daarvan met de raad delen.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Het lid KREUGER verwacht dat wanneer de raad een motie aanneemt om de boete te verhogen de wethouder achter die motie zal staan. Wethouder VAN BUREN is het daar niet mee eens. Ze herhaalt dat de boete niet verhoogd kan worden vanwege de systematiek en dat met de last onder dwangsom die steeds hoger wordt mensen echt kunnen worden aangepakt. Bovendien vergroot een hogere boete de pakkans niet. Het lid KREUGER wijst erop dat een hogere boete een afschrikkende werking heeft. Wethouder VAN BUREN vindt 110 euro al een aanzienlijke boete voor mensen die één keer in de fout gaan. Voor mensen die herhaaldelijk in de fout gaan kan de last onder dwangsom oplopen tot honderden euro's en dat werkt wel afschrikwekkend. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken 9. Bespreken van de beantwoording schriftelijke vragen inzake onderhoud Bijlmerplein VN2025-000229 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ ziet veel verbetering bij het Bijlmerplein. De overlast van ratten en afval is verminderd, er wordt meer schoongemaakt en er wordt hard gewerkt om het inzamelsysteem op de lange termijn te verbeteren. Hij vraagt de wethouder waarom het zolang heeft geduurd voordat er maatregelen zijn genomen. Bewoners hebben jarenlang overlast ervaren en dat heeft ook gezorgd voor wantrouwen.

Hij is benieuwd hoe de wethouder daarop terugkijkt en hoe ervoor gezorgd wordt dat dergelijke problemen in de toekomst niet meer in ontstaan in Amsterdamse buurten. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN heeft zich ook afgevraagd waarom het zolang heeft geduurd voordat de overlast bij het Bijlmerplein werd aangepakt. Het heeft te maken met de samenwerking in de buurt zelf en het werd ingewikkeld toen de renovatie van de complexen van Ymere bij de Amsterdamse Poort werd uitgesteld. Dat had ook invloed op het aanpassen van de openbare ruimte. Ze is het er volledig mee eens dat dit in de toekomst moet worden voorkomen en dat er goed geluisterd moet worden naar wat er in de buurten gebeurt. Ze heeft overleg met stadsdelen over de afvalplannen en ze heeft met BIZ’en gesproken over hoe de gemeente de samenwerking beter kan faciliteren. Ze bevestigt dat dit lessen zijn waarvan ze hebben geleerd. Het lid NOORDZIJ hoopt dat een van die lessen is dat er met het afvalinzamelsysteem niet meer wordt gewacht op ontwikkelingen op lange termijn maar dat er ook kortetermijnmaatregelen worden genomen die de problemen oplossen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat zij het daarmee eens is. Ze noemt als voorbeeld de tijdelijke maatregelen die in afwachting van de ondergrondse containers in het centrum worden genomen.

De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Het lid DETERINK laat weten dat hij, nadat hij de scenario’s inzake de afvalboetes van de wethouder heeft ontvangen, nog zal laten weten of hij voornemens is een motie hierover in te dienen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-Raadscommissieverslag, 16-01-2025

Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering.

19