20241212 Raadsinformatiebrief Actieplan méér meiden voetballen 2025-2028 ondertekend

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 december 2024 Sport & Bewegen Sofyan Mbarki Sport & Bos,

Onderwerp

Actieplan ‘Méér meiden voetballen 2025-2028’

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota en de Begroting 2025 heeft uw raad ingestemd met het voorstel van het college om ruim € 2,5 miljoen tot en met 2028 beschikbaar te stellen voor het versterken van het meidenvoetbal. Sinds de ondertekening van de Amsterdamse Voetbal Agenda is gewerkt aan de diverse actielijnen uit die agenda. Het reguleren van commerciële voetbalscholen (actielijn 2) en het versterken van verenigingen (actielijn 1) waarmee we de randvoorwaarden neerleggen voor gezonde verenigingen heeft veel aandacht gevraagd, maar levert inmiddels concrete resultaten op (zie bijlage 1). Met deze brief geven we uitwerking aan de actielijn versterken van het meidenvoetbal in de stad. Dat doen we langs drie actielijnen: 1. Het versterken van voetbalaanbod voor meiden door zes tot acht meidenhubs te creëren op locaties waar het aanbod zwak is maar de behoefte groot. 2. Meer vrouwelijk kader aantrekken; 3. Topsport inspireert breedtesporters. Probleemanalyse en doelstelling: ongelijke beschikbaarheid en prioritering van meidenvoetbal in de stad De verschillende successen van het Nederlands elftal voor vrouwen in het afgelopen decennium, zoals de winst van de WEURO in 2017 en een finaleplaats op het WK 2019, inspireert een nieuwe generatie meiden om te kiezen voor het voetbal.

Het meiden-en vrouwenvoetbal is door deze beeldbepalende momenten zichtbaarder geworden en trekt nieuwe clubs aan om ook een meidenafdeling te starten. De emancipatoire kracht van het meidenvoetbal valt niet te onderschatten. Tegelijkertijd zien we nog steeds dat meidenvoetbal een impuls nodig heeft. Voor dit plan hebben wij verschillende speelsters, trainsters en bestuurders gesproken in de stad die actief zijn in het amateurvoetbal. Rode draad in deze gesprekken is het belang van een gelijkwaardige behandeling voor meiden. Zij willen serieus genomen worden en voor volwaardig worden aangezien, wat helaas nog niet altijd het geval is. Dit uit zich bijvoorbeeld in minder investeringen in faciliteiten voor de meidenafdeling. Daarnaast zien we dat het voetbal voor meiden het afgelopen decennium

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2024 Pagina 2 van 5

weliswaar sterk is gegroeid maar de beschikbaarheid van clubs waar je in een meidenelftal kunt spelen ongelijk verdeeld is over de stad. Zo is er in Zuidoost anno 2024 nog geen vitale meidenvoetbalafdeling aanwezig terwijl de behoefte wel groot is. Deze speelsters moeten noodgedwongen naar bijvoorbeeld Oost waar het aantal meidenelftallen juist zeer hoog is. Een apart plan blijft nodig om deze ongelijkheid aan te pakken. Het doel van ons plan is dan ook dat alle Amsterdamse meiden binnen een straal van 3 kilometer met plezier kunnen voetballen. In onze sportvisie werd al geconstateerd dat wij als gemeente actief moeten zorgen dat kansen voor meiden en vrouwen vergroot worden, want het gaat niet vanzelf. Klassiek aanbod spreekt niet altijd aan en een generieke inzet op sport stimuleert vaker de jongens dan de meiden. Dat beeld geldt nog steeds in het voetbal. Niet bij alle verenigingen is meidenvoetbal even belangrijk als jongensvoetbal. Het voetbalaanbod is op veel plekken een kopie van het jongensvoetbal, terwijl de behoefte echt anders is. Denk bijvoorbeeld aan wel of juist niet gemengd willen spelen of het (soms onderschatte) belang van sociale aspecten. Sommige meiden willen langere tijd alleen trainen, zonder competitie te spelen. Ook is er sprake van versnippering, waardoor doorstroom binnen de vereniging niet goed genoeg geregeld is.

Rolmodellen, in de vorm van vrouwelijke trainers, coaches en bestuurders, ontbreken te vaak. Het resultaat: meiden die willen voetballen krijgen nog steeds niet dezelfde kansen als jongens. Ook de cijfers geven aanleiding tot extra inzet op meidenvoetbal. Een gezonde en vitale jeugdopleiding is opgebouwd als piramide, waarbij met name de instroom van jonge voetballers goed is geregeld en een natuurlijke doorstroom een jeugdopleiding gezond en vitaal houdt. Meidenvoetbal in Amsterdam geeft een ander beeld. Van de bijna 4500 Amsterdamse meiden/vrouwen die voetballen, speelt slechts zo’n 20% in de onderbouw (t/m 12 jaar), de rest is volwassen of actief in de bovenbouw (13 t/m 20 jaar). Terwijl het totaal aantal meiden/vrouwen dat voetbalt ieder jaar stijgt, is de instroom van pupillen juist iets afgenomen. Zo’n 30% van meiden t/m 12 jaar zou wel willen voetballen, maar vindt nu lang niet altijd een plek bij de vereniging in de buurt. Dat vraagt om een aanpak die specifiek gericht is op het versterken van de basis. Sociale veiligheid is een belangrijke randvoorwaarde om aan sporten toe te komen. We zijn al jaren geleden gestart met het traject basiseisen sociale veiligheid, als onderdeel van het programma positieve sportcultuur, wat inhoudt dat clubs moeten voldoen aan een aantal basiseisen zoals een VOG-verplichting voor alle trainers en vrijwilligers.

De afgelopen jaren hebben we clubs ondersteunt die nog niet aan deze eisen konden voldoen. Inmiddels zijn we op het punt beland dat we de samenwerking met clubs stopzetten die ondanks herhaaldelijke verzoeken niet voldoen aan de basiseisen. U bent hier eerder over geïnformeerd. Sociale veiligheid blijft een continue aandachtspunt en daarom blijven we periodiek vragen naar de basiseisen. 1. Versterken van het voetbalaanbod: Zes tot acht meidenhubs op strategische locaties waar het aanbod zwak is maar de behoefte groot. De komende jaren gaan we aan de slag met het creëren van zes tot acht zogenaamde meidenhubs. Meidenhubs zijn voetbalverenigingen waar meer meiden uit de buurt de kans krijgen om te voetballen en zich te verbinden met andere meiden uit de buurt. Deze verenigingen worden

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2024 Pagina 3 van 5

langere tijd intensief ondersteund door de gemeente. Primair ligt de focus op divers en aantrekkelijk voetbalaanbod. Meiden moeten op hun eigen niveau kunnen voetballen en voldoende ruimte krijgen zich te ontwikkelen. De organisatie op het veld moet beter, o.a. door meer gekwalificeerde trainers en begeleiders in te zetten. Waar nodig zullen we verenigingen óók ondersteunen met andere zaken, bijvoorbeeld op organisatorisch en bestuurlijk vlak of via (het prioriteren van) fysieke investeringen. Het gaat om verenigingen met veel potentie die aan bepaalde randvoorwaarden voldoen (zoals groeimogelijkheden en een betrokken bestuur). Per meidenhub is een andere aanpak nodig, maar de essentie is steeds hetzelfde. We maken meidenvoetbal écht belangrijk binnen de vereniging. Dit betekent niet alleen het beschikbaar stellen van voldoende materiaal en veldruimte, maar ook dat meiden- en vrouwenvoetbal dezelfde prioriteit krijgt als het mannenvoetbal, inclusief vaste, gekwalificeerde trainers voor álle teams, ook de lagere. Ook een betrokken bestuur, dat meidenvoetbal moet prioriteren, is essentieel. Zij moeten bereid zijn om structureel ruimte te creëren voor meiden en vrouwen, zelfs als dat betekent dat bestaande voorzieningen anders moeten worden verdeeld.

Zo stellen we verenigingen in staat om de kritieke aantallen te halen (en te behouden) die nodig zijn om een vitale meidenafdeling op te bouwen. Op deze manier hopen we bij deze meidenhubs twee tot drie keer zoveel meiden te kunnen laten voetballen. Zo vullen we de bestaande aanbod- en vraaggestuurde aanpak van clubondersteuning aan, waarbij hulp vooral tijdelijk en coachend van aard is, op afroep beschikbaar is en het niet uitmaakt in welk deel van de stad een club is gehuisvest. Hoewel een goede samenwerking en co-creatie met verenigingen essentieel is, pakken we via de meidenhubs veel meer regie en brengen we focus aan. Intensieve ondersteuning op meerdere fronten tegelijk moet zorgen voor meer impact, juist in die delen van de stad en voor die doelgroepen waar de opgave het grootst is. Tegelijkertijd brengen we de basis op orde en werken we aan de vitaliteit, zodat een vereniging meer op eigen benen kan staan als ondersteuning wordt afgeschaald. 2. Meer vrouwelijk kader aantrekken Investeren in sterk meiden- en vrouwennetwerk Willen we meidenvoetbal in de basis beter organiseren, dan zijn er simpelweg veel meer vrouwelijke rolmodellen nodig binnen de verenigingen. We gaan daarom actief op zoek naar meiden en vrouwen die een rol willen spelen binnen hun eigen vereniging, maar ook in staat zijn om anderen te inspireren. Dat doen we bijv.

via een voetbaltafel , waar voetballende meiden en vrouwelijke rolmodellen meerdere keren per jaar meedenken en adviseren over de ontwikkeling van meidenvoetbal. De eerste editie van die voetbaltafel heeft inmiddels plaatsgevonden, op 7 december jongstleden bij de wedstrijd van de Ajax vrouwen tegen PSV. Ook daar ontstond het beeld dat voetballende meiden ongelijkheid ervaren, ondersteunt door enkele hele concrete voorbeelden. Eén van de meiden gaf bijvoorbeeld aan dat zij, net als de jongens, ook wel eens op kunstgras willen spelen. Zowel Ajax én Hera United geven aan een belangrijke rol voor zichzelf te zien, willen hun naam aan deze plannen verbinden en gaan speelsters en stafleden inzetten die meiden inspireren. Samen met de KNVB versterken we de kwaliteit van voetbaltechnisch kader door voorrang te verlenen aan verenigingen die meiden/vrouwen aandragen voor trainingscursussen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2024 Pagina 4 van 5

Vrouwelijke bestuurders opleiden: traineeship De Jonge Bestuurder Eén van de grote uitdagingen voor verenigingen is de beschikbaarheid van voldoende goede bestuurders. We zien veel verenigingsbesturen die worstelen met de waan van de dag, en niet in staat zijn om de vereniging te begeleiden in een duurzame ontwikkeling. De groep bestuurders die er wel is, is weinig divers. Tegelijk zien we dat bestaande, tijdelijke en coachende ondersteuning, dit probleem niet zomaar zal oplossen, al is het maar vanwege de autonome positie die een bestuurder heeft. We kunnen als gemeente nu eenmaal geen verenigingsbestuurders bij verenigingen plaatsen. Om het tij te keren zal ik in 2025 een speciaal opleidingsprogramma lanceren voor jonge, overwegend vrouwelijke bestuurders in spé. Het doel is om een nieuwe, diverse en breed inzetbare generatie bestuurders op te leiden. Deelnemers aan het programma vragen we om gedurende het programma 2 jaar zitting te nemen in het bestuur van, liefst hun eigen, voetbalvereniging. Daarmee maken ze zeer waardevolle vlieguren in een bestuursfunctie. Hoe dat te organiseren is uiteraard aan de vereniging zelf, maar de vereniging profiteert direct. Voor de groep trainees organiseren we terugkomdagen, verzorgd door de top van het bedrijfsleven, de sport en de politiek.

Dit traineeprogramma is voor Amsterdammers tussen de 25 en 35 jaar, waarbij we in meerderheid vrouwelijke deelnemers werven. Financiering vanuit de gemeente is er vooral op gericht om de rol als kwartiermaker in te kunnen vullen. Uiteindelijk wil ik bevorderen dat andere partners, o.a. uit het bedrijfsleven, gaan participeren. 3. Topsport inspireert breedtesporters: jaarlijks topsportevenement voor vrouwenteams Met de viering Amsterdam 750 wordt het oude Amsterdam 700-toernooi nieuw leven ingeblazen. Het betreft een vriendschappelijk toernooi voor vier internationale vrouwentopteams, met AFC Ajax volgens het oorspronkelijke Amsterdam 700-format als vast topteam. De internationale wedstrijden van het Amsterdam 750-toernooi vinden plaats op vrijdag en zondag. Zaterdag wordt een dag voor fans, waarbij topsport wordt gecombineerd met breedtesport. Hierbij betrekken we Amsterdamse amateurvoetbalverenigingen met aansprekende meidenafdelingen. Om een brede groep meiden en vrouwen aan te spreken vinden crossovers plaats met kunst, cultuur en muziek en andere vormen van sport. Ook bestaat het idee om een conferentie over de positie van de vrouw in de maatschappij aan het toernooi te koppelen, die niet alleen gaat over de positie van vrouwen in de sport, maar ook over de positie van de vrouw in bijv. het bedrijfsleven en de overheid.

De initiatiefnemers Sportvibes en Topsport Amsterdam hebben met partners zoals Ajax en Olympisch Stadion het commitment uitgesproken dit toernooi de komende vijf jaar te willen organiseren. Het college heeft besloten de komende jaren financieel te willen bijdragen aan dit toernooi. De ontwikkeling van Hera United wordt op de voet gevolgd. We hopen dat Hera spoedig een team op niveau kan leveren om als een van de vier topteams mee te doen. Mocht dat in 2025 nog niet het geval zijn, dan zijn er voldoende mogelijkheden voor Hera om op een andere manier te participeren in het programma. Dit jaarlijks terugkerende vrouwenvoetbaltoernooi wordt een legacy van Amsterdam 750.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2024 Pagina 5 van 5

We werken de komende periode aan het uitrollen van bovenstaande plannen en heb er alle vertrouwen in dat er 2025 al positieve resultaten worden behaald. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Sport & Bewegen Bijlagen 1. Resultaten Amsterdamse Voetbal Agenda 2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl