20241112 Verslag Gemeenteraad

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2024 12 november 2024 4 december 2024 OPENBARE VERGADERING OP DINSDAG 12 NOVEMBER 2024 Aanwezig: de raadsleden Abdi (PvdA), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Van Berkel (JA21), Bobeldijk (SP), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Van der Kamp (VVD), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schagen (D66), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Taj (GroenLinks), Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (De Vonk) Wehkamp (D66) en Wijnants (VVD).

Afwezig: het raadslid Staartjes (VVD) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven en Afval en Reiniging), Van Dantzig (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening, Afval Energie Bedrijf), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), De Jager (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening , Masterplan Zuidoost) en Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed) Overige aanwezigen: de heer De Beukelaer (hoofdofficier van

justitie) en de heer Holla (politiechef Amsterdam) Afwezig bij de stemmingen (aan het eind van de vergadering): de raadsleden Van Schijndel (Forum voor Democratie), Staartjes (VVD) en Veldhuyzen (De Vonk)

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Middagzitting op dinsdag 12 november 2024 Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Raadsgriffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland Voorzitter: het lid Burgers 1. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 12.05 uur. a. Opening en mededelingen De VOORZITTER: Geachte aanwezigen, ik open de vergadering en ik heet u allen van harte welkom, in het bijzonder de hoofdofficier van justitie, de heer De Beukelaer en de hoofdcommissaris van politie, de heer Holla. We zijn vandaag bijeen in deze extra vergadering van de gemeenteraad vanwege de actualiteit inzake de openbare orde en veiligheid vanaf 6 november. Houdt u er rekening mee dat we gaan stemmen vanaf vier uur. b. Vaststellen van de agenda De agenda wordt vastgesteld. c. Mededeling van de ingekomen stukken 1.

Raadsadressen inzake de gebeurtenissen van de afgelopen dagen

Besloten is om de raadsadressen desgewenst te betrekken bij de actualiteit

2. Actualiteit inzake de openbare orde en veiligheid vanaf 6 november De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een punt van orde. Het lid HAVELAAR: Over de interruptiespelregel bij de hoofdofficier. Stel dat we dat willen interrumperen, geeft de burgemeester dan antwoord of hoe werkt dat dan als we daar iets over willen vragen of zeggen? De VOORZITTER: Als de hoofdcommissaris of de hoofdofficier aan het woord is kunt u niet interrumperen. U onthoudt uw vraag even, ik zal u seintje geven dat ik heb gezien dat u wilt interrumperen en daarna kunt u interrumperen op de burgemeester. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen voor een punt van orde.

2

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VELDHUYZEN: Aangezien ik bij de demonstratie die verboden was natuurlijk ook ben aangehouden en twee keer ook staande ben gehouden ben ik hier aanwezig ondanks dat mijn collega het woord doet. Maar ik dacht als er iemand iets over mij wil zeggen, dan mogen ze mij in de ogen aankijken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger in eerste termijn. Het lid KREUGER: Dank, voorzitter. Voorzitter, hoe vindt mevrouw Halsema dat het hier nu op dit moment gaat? Hoe vindt mevrouw Halsema dat het nu hier op dit moment in deze stad gaat? Ik heb oprecht geen woorden voor wat ik de afgelopen dagen in deze stad heb gezien en laat ik daar ook meteen bij zeggen dat alle overtredingen en alle misdrijven door wie dan ook zijn gepleegd, dat de fractie van JA21 die allemaal afkeurt, van iedereen. Maar als er zo meteen mensen zijn in deze zaal, en die mensen zijn er, die denken dat het normaal is om langer te praten over het stelen van een vlag, of die vlag in de fik steken, dan over de complete Jodenjacht die hier de afgelopen dagen is geweest, als je denkt dat dat normaal is, dan denk ik dat je echt bij jezelf te rade moet gaan of je alles hierboven wel op een rijtje hebt. En laat ik dan ook maar meteen met de deur in huis vallen. Er is eigenlijk maar één vraag die hier nu voorligt en dat is of deze burgemeester nog de controle heeft over wat er gebeurt in deze stad.

Heeft zij nog het gezag en de autoriteit om deze stad, de mensen die dit gedaan hebben, in het gareel te houden? En laat ik daar maar direct bij zeggen, mijn fractie denkt van niet. Mijn fractie denkt van niet. En ik denk ook dat er heel veel mensen zijn die wat er de afgelopen week is gebeurd, dat mensen dat aan zagen komen, aan voelden komen, op een paar mensen na en dat zijn de mensen die hier aan deze kant achter het bureau zitten. Uiteraard altijd met een beroep op de rechtstaat, want het is heel belangrijk om mensen met elkaar te verbinden, de lieve woorden uit te spreken en te deescaleren. Ik denk werkelijk dat er niemand is over de hele wereld die de afgelopen dagen naar de beelden heeft gekeken en toen dacht, daar wordt een jood flink afgetuigd maar die rechtsstaat, allemaal prima in orde. Echt helemaal niemand dacht dat. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik wil even inhaken aan het begin van het betoog van JA21. Namelijk dat beide kanten worden veroordeeld, dat is goed, en dan horen we dat er alleen een vlag is afgetrokken van een gevel. Is dat werkelijk waar het enige wat de heer Kreuger heeft gezien? Volgens mij is er wel veel meer gebeurd dan dat. En daardoor komt zijn veroordeling niet overtuigend over.

Dus kan de heer Kreuger wat meer toelichten over de misdragingen aan de kant van de Maccabi-hooligans?) Wat de mensen hier de afgelopen dagen hebben gezien was geen rechtsstaat maar een failed state. En natuurlijk deel ik de ambitie van de burgemeester om Amsterdam en Nederland die open en vrije samenleving te laten zijn. Maar dat vraagt ook een bepaalde inspanning van de deelnemers aan die rechtsstaat en dat je je gedraagt en dat je discipline hebt. (Het lid KHAN: We konden zien bij de introductie van dit agendapunt dat dit een debat is. Het is geen monoloog. Ik stel net een vraag over de bijdrage van heer Kreuger en hij doet alsof ik niet besta. Wil hij gewoon geen antwoord geven op mijn vraag omdat het iets anders zou zeggen, omdat het een andere context zou bieden? Waarom negeert hij mijn vraag dan over de misdragingen aan de kant van Maccabi-hooligans?)

3

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Maar dat vraagt ook wat van de deelnemers aan die rechtsstaat, dat je je gedraagt, dat je discipline hebt, dat je onze normen en waarden omarmt. En als dat niet zo is, dan is daar maar één antwoord op mogelijk en dat is keihard ingrijpen en repressie. En het is dan ook niet voor niets dat mijn fractie al jarenlang pleit voor de inzet van lokagenten. Want nu was het argument van ja, het was allemaal hit and run en daarom kunnen we ze niet pakken. Precies het belangrijkste argument om die hit and run aan te kunnen pakken is die lokagent. (Het lid KHAN: JA21 komt hier geen debat houden. Hij komt hier een oordeel vellen. Daarmee laat JA21 zien dat zij de kant kiezen van polarisatie en verdeling en dat is diep treurig.) Weet u voorzitter, ik heb helemaal geen zin in hem op dit moment. Ik heb hem gisteravond bij Nieuwsuur gezien, het is echt beschamend, het is echt beschamend hoe de heer Khan het over alles heeft, behalve over wat er feitelijk in deze stad is gebeurd. En voorzitter, ik zal de vraag die ik in het begin heb gesteld nog een keer stellen aan de burgemeester. Vindt zij oprecht dat zij nog de controle heeft over wat er hier in deze stad op onze straten gebeurt? Heeft zij nog genoeg autoriteit en gezag om de openbare orde te handhaven? Mijn fractie heeft er wel een mening over en ik hoop de burgemeester ook.

(Het lid NADIF: Allereerst het oordeel over het optreden van DENK bij Nieuwsuur, ik vind het echt belachelijk hoe JA21 dat zojuist heeft benoemd, maar goed. Even over het feitenrelaas, ja sorry, wat is hier nu? Hij loopt gewoon weg van de microfoon.) De VOORZITTER: De heer Kreuger, het is wel een interruptie op uw bijdrage. Het lid NADIF: Het is gewoon een interruptie op de bijdrage. We hebben hier een feitenrelaas, er zijn een aantal feiten benoemd. Ik heb niks gehoord, ik heb alleen maar grote woorden gehoord van JA21 maar niks over wat er daadwerkelijk is gebeurd, hoe de driehoek zich heeft ingespannen. Ik vind het echt beschamend. En ook dat weglopen net, echt respectloos. Niet per se alleen voor mij, maar ook voor het democratische orgaan waar wij onderdeel van uitmaken. De VOORZITTER: De heer Kreuger, wilt u hierop reageren? ‘…’ (Buiten microfoon) De VOORZITTER: Dan is er ook nog een interruptie van de heer Hofland op de heer Kreuger en ik verzoek de heer Kreuger om te blijven staan. Het lid HOFLAND: De heer Kreuger loopt nu weg. Ik verzoek hem om weer terug te lopen. Of kijkt hij weg van de interrupties die hij krijgt? Is goed voor je beweging, even een stukje lopen, kom op. De VOORZITTER: De heer Hofland, ik denk dat dit ook niet de plaats is voor grappen. Het lid HOFLAND: Voorzitter, van de orde. De heer Kreuger loopt weg met het smoesje ik heb te weinig spreektijd.

Dan doe ik nu een ordeverzoek dat iedereen meer spreektijd krijgt zodat iedereen ook echt kan staan voor zijn punt en fatsoenlijk antwoord kan geven als hij een vraagje krijgt.

4

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Extra spreektijd, ik krijg de indruk dat dat op instemming kan rekenen. Dus dan doen we dat. De heer Kreuger loopt terug naar de microfoon, u kunt nog reageren op de interruptie van mevrouw Nadif. Nee. Dan is de heer Hofland. Het lid HOFLAND: Kijk dit is fijn, nu kunnen we met elkaar praten. Ik deel met u dat we alle strafbare feiten moeten veroordelen. Ik heb u ook dat horen doen. Ik ga niet de maat nemen over welke balans u daarin legt, dat vind ik allemaal prima. De heer Kreuger trekt al zijn conclusie in zin 2, ik vind het allemaal niet goed, het is onvoldoende, en is dan eigenlijk denk ik niet meer geïnteresseerd in de antwoorden op vragen. Ik heb ook veel vragen, hoe heeft dit kunnen gebeuren? En het enige wat hij eigenlijk zegt wat anders had gemoeten is, we hadden lokagenten moeten inzetten. Dus mijn vraag is dan aan de heer Kreuger, los van agenten die al niet allemaal herkenbaar zijn op straat, zijn idee over lokagenten, denkt hij nu werkelijk, is hij nu werkelijk zo naïef dat hij denkt dat als we dat hadden gedaan, dat er dan niets was gebeurd? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Ja, dit is echt wat er gewoon structureel fout gaat hier in Amsterdam, maar ook in Nederland. In de eerste plaats dat hier weer de hele coalitie inderdaad mij de maat komt nemen.

Mij vragen gaat lopen stellen terwijl dat moeten ze zo meteen bij de burgemeester doen, want die is hier degene die verantwoording moet afleggen. En verder zijn er inderdaad al heel lang bredere problemen, vooral hier in Amsterdam. En het zijn partijen zoals D66, de Partij van de Arbeid, GroenLinks, eigenlijk dat hele vak wat we hier hebben, die als wij daarover een discussie willen starten, en dat kan wat mij betreft gewoon op een hele rustige en nette manier, dan zijn dat de partijen die meteen zeggen nee, je mag niet stigmatiseren en je mag geen labels plakken, je bent een nazi en weet ik veel wat allemaal. Juist omdat wij dat gesprek niet kunnen hebben gebeuren er dit soort dingen. En dat moet D66 zich ook aantrekken. (Het lid HOFLAND: Voorzitter, als de heer Kreuger werkelijk geïnteresseerd is in het controleren van het gezag dat afgelopen week verantwoordelijk was, terwijl er vreselijke dingen in Amsterdam zijn gebeurd, dan stelt die veel vragen aan dat gezag. Dat zal D66 ook doen. Welke inschatting heb je gemaakt? Waarom? Hoe kon dit zo misgaan? Dan stel je heel veel vragen en dan zeg je niet wij hadden ooit een ideetje over lokagenten en als dat was gedaan, was dit allemaal niet gebeurd. Dus nogmaals mijn vraag, en ik zou het waarderen als daar een antwoord op komt, want wij controleren samen deze burgemeester.

Wat vindt de heer Kreuger dat de burgemeester anders had moeten doen? Ik heb daar mijn vragen over. Wat zijn de vragen van de heer Kreuger over de afgelopen week?) Dat het gezag laat zien wie hier de baas is en dat we ophouden met al die lieve woordjes en de verbinding. En ook weer bij de begroting de afgelopen tijd hoor ik de hele tijd, ja Amsterdam, hier zijn we solidair en hier is het niet gepolariseerd. Er is geen plek in Nederland waar meer polarisatie is dan hier aan de gracht, in de buitenwijken, noem het allemaal maar op. En dat neem ik dit college, niet alleen de burgemeester, maar dit college en ook D66 vanuit de raad heel erg kwalijk. (Het lid HOFLAND: Voorzitter, iedereen luistert mee en iedereen hoort dat JA21 twee alternatieven had voor afgelopen week, lokagenten en minder

5

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

lieve woordjes. En JA21 denkt als we dat hadden gedaan, dan was het allemaal niet gebeurd. Ongekend naïef.) We staan ongekend voor schut. Er staan mensen te demonstreren, ook weer afgelopen zondag op de Dam, gewoon verboden. Er zit er hier zelfs eentje in de zaal. Die worden gewoon verplaatst, een half uur later staan ze weer op dezelfde gracht. Dan moeten we gewoon meteen, niet insluiten, niet praten, dan gaat gewoon de koude straal erop, de lange lat, wegwezen, inrekenen, verbaliseren, klaar. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, ik zou het waarderen als we dit debat hier vandaag sowieso met elkaar voeren, dat helpt al, maar ook op basis van de feiten. En we hebben een feitenrelaas gekregen en zoals net ook al werd aangegeven, daar kan je veel vragen over stellen. Maar JA21 had het oordeel al lang klaar, die zit niet te wachten op de feiten, die wil niet een debat aangaan op basis van de feiten. En ik ben echt oprecht benieuwd met welke intentie JA21 dan vandaag hier naar deze raadzaal is toegekomen.) Laat ik het zo zeggen, al deze partijen die mij hier nu de maat staan te nemen en mij vragen stellen, denken dat dit pas afgelopen week fout is gegaan. En dat hele feitenrelaas wat gewoon één groot rookgordijn is van zaken afschuiven, een soort van balans proberen te vinden in bepaalde feiten die er zijn gebeurd.

Als het gaat om dit soort gebeurtenissen heeft deze burgemeester niet het allerbeste trackrecord wat er te bedenken valt. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dat is geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg met welke intentie is JA21 naar dit democratische debat in deze raadszaal toegekomen? Ik hoor daar geen antwoord op.) Wij willen het allerbeste voor deze stad. En bij die beste stad hoort ook de beste burgemeester. En wat wij vandaag gaan bekijken is of dit de beste burgemeester is. (Het lid HEINHUIS: Als u dat dan vandaag wil gaan bekijken, waarom heeft u uw oordeel dan al voordat u één vraag aan die burgemeester heeft gesteld? En dan misschien nog een slotvraag, als er maar drie interrupties zijn. U spreekt grote woorden over polarisatie en ik vraag u echt om ook daarin reflectief te zijn op uw eigen handelen. De heer Kreuger hoort ook bij dit stadsbestuur en ik vraag de heer Kreuger dan ook wel echt om na te denken over zijn handelen en hoe dat bijdraagt aan deze stad bij elkaar houden. Want volgens mij is dat een opdracht die we van links tot rechts allemaal in deze zaal hier hebben.) Ja jongens, wil er iemand nog een kopje thee? Dit is echt weer zo'n typisch Partij van de Arbeid-praatje over dat ik hier degene zou zijn die polariseert. Ik heb hier gewoon verteld hoe JA21 over bepaalde zaken denkt.

Daarbij heb ik niemand tegen elkaar opgezet en daar moet de Partij van de Arbeid het voor nu maar gewoon mee doen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik ben het met JA21 eens dat we getuige zijn geweest van onacceptabele wantoestanden in onze stad. En zijn betoog voor gezag spreekt mij ook aan. Alleen ik vraag me af of wij hetzelfde begrip hebben van gezag. En daarom is mijn vraag aan de heer Kreuger, hoe zou u gezag definiëren. Hoe ziet dat eruit?) Sorry, maar met dit soort definitiespelletjes gaan we niet meedoen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, er wordt natuurlijk veel gezegd dat we dingen moeten benoemen. Dus ik zit ook telkens te denken, als we nou vinden dat alle kut-Marokkanen, om het maar benoemd te hebben, zich aan het gezag moeten houden en de rechtstaat moeten respecteren, dan moet

6

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

er ook iets zijn om respect voor te hebben. En de beelden die ik nu veel zie rondom het repressieve beleid, het komt op mij meer over als handhaven met emotie in plaats van handhaven met gezag. Want volgens mij is het de taak van de staat en van de overheid ook om rust te bewaren. Als ik u nu vraag als u naar de stad kijkt waar het behoorlijk onrustig is, waar ook raadsleden, dat vind ik ook belachelijk, meedoen met demonstraties die verboden zijn, dat vind ik ondermijnen van het gezag. Maar ik vind het ook ondermijnend om met zulke grote woorden te spreken en dan inderdaad niet veel verder te komen dan lokagenten. Ik vind lik op stuk is belangrijk, maar de overheid heeft ook rust te bewaren. En hoe oordeelt u hoe deze overheid daarin slaagt?) Ja, de overheid en deze burgemeester slagen daar niet in. Dat hebben we afgelopen week gezien. En het is niet alleen dat er een Jodenjacht was, dat er joden in elkaar werden gemept. Ze voelden zich blijkbaar zo comfortabel en zo zeker van hun zaak en het voelde zo legitiem dat ze het gewoon hebben gefilmd en ook nog zelf hebben we verspreid. (Het lid BROERSEN: Voorzitter, ik hoor het lid Kreuger eigenlijk net afkeurend zeggen dat de polarisatie in de stad alleen maar groeit en dat het in Amsterdam veel groter is dan in de rest van Nederland. Hij ging eigenlijk de vraag van het lid Heinhuis net uit weg, of hij daar zelf aan meewerkt.

En nu vraag ik me eigenlijk af, wat gaat de heer Kreuger zelf doet om die polarisatie tegen te gaan in de stad?) De daders van dit soort dingen keihard aanpakken. Ik was ook in het begin toen de burgemeester zei er komt nu een heel streng pakket aan maatregelen, toen dacht ik heel eventjes nou, nu komt het, er wordt een grote klopjacht aangekondigd, we gaan stadsdeel voor stadsdeel, straat voor straat, huis voor huis gaan we kijken of er mensen in zitten die dit gedaan hebben. We gaan ze pakken. En het enige wat er komt, het enige wat er komt, is van ja, we hebben een demonstratieverbod. Wat er allang had moeten zijn. Ja, er ligt zo'n stapel aan zedenzaken, fietsendiefstal, hoe klein ook, dat is ook allemaal onderdeel van de rechtstaat. Maar de politie loopt de hele dag hier over de gracht om mensen bij elkaar te houden, om te kijken of de pleuris niet uitbreekt. En dat is het punt wat ik hier maak. (Het lid BROERSEN: Als ik zo luister naar uw woordkeuze denk ik niet dat de polarisatie daarmee bepaald verminderd gaat worden in onze stad. En als ik u iets hoor zeggen over de verschillende daders, dan is er denk ik nog heel veel niet duidelijk.

Dus het zou de heer Kreuger sieren om in te gaan op het feitenrelaas in plaats van hier een soort van explosie van woorden uit te strooien waarvan ik echt denk dat het de polarisatie in de stad niet verder gaat verminderen.) Er is nog niks bekend over de daders. Ik dacht al dat ik dit verwijt zou gaan krijgen. Ik heb nog niks gezegd, nog helemaal niks gezegd over wie deze daders zijn. En waarom doe ik dat? Omdat ik anders weet dat ik weer hier een uur door al die hoepeltje van mensen zoals mevrouw Broersen moet heen springen, dat ik mezelf moet verdedigen omdat ik een bepaalde groep aanwijs. Dat is de reden dat ik dat niet doe. Dus dat verwijt wat mij net wordt gemaakt, beter luisteren de volgende keer. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants in eerste termijn. Het lid WIJNANTS: Voorzitter, terwijl ik hier sta kijkt er over mijn schouder het beeld van een Amsterdammer met mij mee, zijn naam Spinoza. Op zijn beeld aan het water hier

7

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

achter mij staat geschreven, het doel van de staat is de vrijheid. Zijn Joodse ouders kwamen uit Portugal en vluchtten voor die vrijheid naar Amsterdam. Hier heerste een tolerant klimaat. Zij konden hier, zouden we tegenwoordig zeggen, zichzelf zijn in een tolerante, barmhartige stad. Als een stad er niet in slaagt haar meest bedreigde minderheden te beschermen, dan is niemand vrij. Joden die worden achtervolgd tot in hun eigen huis, aangevallen op straat, gedwongen zich te identificeren, gedwongen woorden te spreken. Maar het is breder, ook voor de lhbti-gemeenschap en jonge vrouwen, ook voor hen is de straat niet altijd veilig. We spreken hier vaak over het belang van verbinding, van de-escalatie, maar hoe om te gaan met mensen die niet willen de-escaleren, die niet willen verbinden, die telkens verder gaan, die getrokken grenzen blijven overschrijden? Is verbinden en de-escaleren dan nog het antwoord? De waarheid is dat er in Amsterdam groepen zijn die de Nederlandse waarden afwijzen en zij hebben afgelopen week opnieuw hun gezicht laten zien. Arabischsprekende jongeren gingen actief op zoek naar Israëliërs. Als we dat niet kunnen benoemen, dan kunnen we het ook niet oplossen. Maar laat ik ook helder zijn, de liederen en misdragingen van de Maccabisupporters zijn onsmakelijk, onacceptabel en zoals de burgemeester zei, on-Amsterdams.

Het is echter op geen enkele manier een rechtvaardiging of zelfs een verklaring voor het antisemitische geweld van deze week. En wat moet er dan gebeuren? Er is een patroon te zien, een patroon dat begon met de opening van het Holocaustmuseum, via de UvA-demonstraties naar de 7 oktoberherdenking tot afgelopen week. Het Amsterdamse stadsbestuur lijkt soms meer waarde te hechten aan de vrijheid van de één ten koste van de vrijheid van de ander. Het gezag moet weer de baas zijn op straat, de normen en waarden van onze samenleving, onze vrije samenleving waarin iedereen zichzelf mag zijn, zijn het verdedigen meer dan waard. Dat betekent investeren in onderwijs, in de politie, grenzen stellen en handhaven, duidelijk normeren om, ja, uiteindelijk weer te kunnen verbinden. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, wat bedoelde de heer Wijnants met de zin, het Amsterdamse stadsbestuur lijkt meer waarde te hechten aan de vrijheid van de één ten koste van de ander?) Voorzitter, het patroon wat ik schets heeft te maken met de verabsolutering van onder andere het demonstratierecht en er is een discussie mogelijk waarin we zien dat de demonstratievrijheid in Amsterdam zoveel aandacht krijgt dat die ten koste gaat van de vrijheid van de één of van de ander. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik ben dat zeer met de heer Wijnants eens.

Daar ging het in de laatste commissie Algemene Zaken ook over en ik denk dat we een discussie moeten voeren met elkaar over wat ik noem onbedoelde bijeffecten van het demonstratierecht. Ik heb wel de indruk dat de driehoek tot nu toe de wet zoals die is uitvoert en niet zelf een keuze maakt en zelf, zoals u in uw zin zei, het Amsterdams bestuur lijkt voorkeur te hebben, dat ze dat niet doen.) Voorzitter, dat weet ik niet en dat zal ook onderdeel zijn van dit debat. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, de heer Wijnants zei net dat hij wel wist. Want hij poneerde de stelling dat het Amsterdamse stadsbestuur de vrijheid van de één boven de ander prioriteert. En ik ben het met de heer Wijnants eens dat de Wom wringt en onbedoelde bijeffecten heeft. Maar dat komt in mijn optiek niet door dit stadsbestuur maar door de wetgeving. Hoe denkt de heer Wijnants daarover?)

8

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, geen enkele wetgeving schrijft dwingend recht voor en ook de Wom is voor meerdere interpretaties vatbaar. Dat weet de heer Havelaar ook. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, eigenlijk net als bij de voorgaande spreker hoor ik direct al allerlei oordelen. En we zijn hier vandaag bij elkaar om een democratisch debat te voeren op basis van feiten, feiten die we gisteravond in het feitenrelaas hebben gezien. En ik zou de heer Wijnants dan ook willen vragen om daarop te reflecteren in plaats van direct met allerlei oordelen te komen over het handelen. Want volgens mij moeten we dat handelen juist gaan beoordelen op basis van wat voor ons ligt.) Ja voorzitter, daar ben ik het op zich zeer mee eens, ik heb een aantal vragen. En ik heb ook nog geen oordeel, ik heb een analyse ten aanzien van de acties van het stadsbestuur van vorige week. In het feitenrelaas staat dat er woensdagavond al berichten vol agressie en dreiging verschenen richting Maccabi-aanhangers op sociale media. De politie zag toen al aanzienlijke actiebereidheid, inclusief oproepen tot mobilisatie. Waarom is er niet eerder op deze signalen ingespeeld? En wat heeft voorkomen dat de supportersgroepen tijdig en effectief veilig gehouden werden? Het is essentieel dat de rust in de stad herstelt en dat de Joodse gemeenschap zich weer veilig voelt.

Heeft de burgemeester het vertrouwen dat de huidige aanpak hiervoor toereikend is en ziet zij zichzelf in staat om het gezag in stad daadwerkelijk te herstellen? En de derde vraag, er is aan de NCTV een extra dreigingsanalyse gevraagd. Is zij bereid om die dreigingsanalyse die vanuit de NCTV is ontvangen met de raad nog staande dit debat te delen? We kunnen niet op de oude voet door, een nieuwe koers is noodzakelijk, onze vrije en open samenleving is het waard. (Het lid HOFLAND: Voorzitter, ik wil proberen toenadering te zoeken tot de heer Wijnants van de VVD. Veel van de vragen die hij stelt, die heb ik ook, die zal ik straks ook stellen. Maar niet voor het eerst is de heer Wijnants van de VVD in het debat een andere stem dan de twitterende heer Wijnants. Die twitterende heer Wijnants heeft de schuld gegeven van de afgelopen week, naast aan de criminelen zelf, aan linkse mensen, aan het stadsbestuur, aan agenten die niet goed hebben ingegrepen. En al die instanties en mensen vinden dat nogal vervelend. Zeker omdat het komt van een partij wiens vettige vingerafdrukken op zo'n beetje alle ellende in Nederland zitten. Ze zijn namelijk al tien jaar lang aan de macht. Zij zijn het die nu op onderwijs bezuinigen, wat de heer Wijnants meer wil. Zij zijn het die al tien jaar lang ervoor zorgen dat wij te weinig agenten hebben.

En wat ik graag zou willen is dat die verwijten over en weer, die ik nu ook maak, dat we die kunnen laten rusten, niet meer wijzen naar het linkse stadsbestuur, maar dat we gewoon met elkaar een democratische controle kunnen plegen op de burgemeester.) Ja voorzitter, ik kan de inzet van de heer Hofland altijd wel waarderen. Het is alleen jammer dat hij dan net toch weer een beetje uit de bocht vliegt. Hij kan zoveel beter, zou ik willen zeggen. Maar ik laat me niet aanpraten dat ik hier agenten de maat heb genomen, want dat heb ik niet gedaan en ik sta voor onze politiecapaciteit en voor onze agenten. Ze staan hier buiten de deur achter mij naast het beeld van Spinoza op paarden klaar om ons allemaal veilig te houden en om demonstraties te beschermen, zelfs al zijn ze verboden. Dus ik laat me dat niet aanpraten door de heer Hofland. (Het lid HOFLAND: Toch zijn het agenten die in het NRC zeggen dat ze het heel vervelend vinden dat politici, die zij terecht denk ik,

9

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

toetsenbordridders noemen, hun werk aan het becommentariëren zijn. Bijvoorbeeld mevrouw Yeşilgöz, notabene voormalig minister van Justitie, die zegt waarom wordt er niet ingegrepen terwijl de demonstratie nog niet ontbonden is en er meteen daarna wel werd in gegrepen. Maar ik vind dit zo’n zondedebat, zo'n lelijk haagsachtig debatje. Wij kunnen dit beter samen. Maar laten we dan niet elkaar de schuld geven, maar laten we dan kijken wat is er gebeurd en hoe kunnen we het gezag kritisch bevragen opdat we dit nooit meer mee gaan maken in Amsterdam. Bent u daartoe bereid?) Voorzitter, zeker. En de heer Hofland en ik hebben laatst ook uitgesproken dat we allebei geen enkele Haagse ambitie hebben, dus dat maakt het makkelijker voor dit verhaal. En natuurlijk erger ik me ook aan de uitspraken van sommige Haagse politici. Ik vind de uitspraken van Geert Wilders volstrekt niet helpen bij deze discussie. Wij zijn hier in Amsterdam prima in staat om het gezag zelf te controleren en dat doe ik met gerichte vragen en inhoudelijke kritiek op de uitoefening van de bevoegdheden van de burgemeester, niet op de persoon, op de inhoud, en dat zal ik ook blijven doen. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, de heer Wijnants is zelf ook onderdeel van dit stadsbestuur en ook onderdeel van het gezag en ik zou de heer Wijnants dan ook echt willen oproepen zich daar ook naar te gedragen.

En de redelijkheid die hij nu hier lijkt te verkondigen is niet de redelijkheid die wij de afgelopen tijd online en in verschillende media van de heer Wijnants hebben gezien. Ik heb de heer Wijnants meteen met een vinger zien wijzen, meteen de schuld bij mensen zien neerleggen, meteen het linkse stadsbestuur grote verwijten zien maken. En ik vind dat niet passen bij de taak die je ook hebt als volksvertegenwoordiger, als raadslid in deze stad. Want wij hebben met zijn allen gezamenlijk de verantwoordelijkheid om deze stad bij elkaar te houden en niet groepen tegenover elkaar op te zetten, zoals de heer Wijnants de afgelopen dagen wel heeft gedaan.) Voorzitter, we hebben een verantwoordelijkheid hier met z’n allen om de problemen op te lossen, de problemen van Amsterdam. En verbinden, waar mevrouw Heinhuis altijd het woord en de mond van vol heeft, is niet hetzelfde als verbloemen. We moeten wel degelijk ook durven benoemen dat de zaken fout gaan in de stad en dat er inderdaad groepen zijn die de Nederlandse samenleving afwijzen. Als we dat niet durven te benoemen, dan kunnen we ook niet op zoek naar de oplossing. Want dat deel ik met mevrouw Heinhuis, dat is ook mijn ambitie. Ik zit hier om zaken beter te maken. En inderdaad, in die zin zijn we allemaal onderdeel van het stadsbestuur en dat is mijn ambitie en ik doe dat ook graag samen met mevrouw Heinhuis.

En ik weet ook dat zij dat zelf ook wil. (Het lid HEINHUIS: Ja voorzitter, laten we het zo dan nog eens over die oplossing hebben. Maar wat ik toch moeilijk vind, echt oprecht heel erg moeilijk vind, is dat de heer Wijnants allerlei conclusies trekt. Er zouden groepen in de samenleving staan die de Nederlandse normen en waarden niet onderschrijven. En ik vraag hem naar een onderbouwing daarvan, omdat ik het belangrijk vind dat we op basis van feiten met elkaar spreken. Ik zie constant te snelle oordelen geveld worden. Ik zie een staatssecretaris notabene die het heeft over integratie en dat dat de oplossing zou zijn van de problemen in deze stad, terwijl iedereen kan zien dat het gaat hier om jongens die hier geboren en getogen zijn. Dit zijn Amsterdammers. Als er een probleem is, dan is het een Amsterdams probleem en moeten we het

10

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

daarover hebben. Maar daarvan wegkijken door weer een groep mensen in onze stad weg te zetten als zondebok is onderdeel van het probleem. En ik vraag de heer Wijnants om daarop te reflecteren.) Voorzitter, ik ben het helemaal eens met mevrouw Heinhuis dat het een Amsterdams probleem is en dat is ook precies wat ik benoem. En ik heb mij helemaal niet te verhouden tot een staatssecretaris. Maar ik heb mij wel te verhouden tot de filmpjes die ik zie, tot de gedragingen van mensen op straat, tot het feit dat er Arabischsprekende jongeren zijn die in filmpjes Joodse Amsterdammers, Joodse Israëliërs, voetbalsupporters in elkaar slaan. En ik vind het een wonder dat er niemand is overleden, dat de zwaarste verwonding een gebroken been is geweest. Laten we daar ook ontzettend blij om zijn met zijn allen. Maar het is echt, we moeten ook niet weglopen voor het feit wat er werkelijk gebeurd is. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, volgens mij kijkt er helemaal niemand van weg en keurt iedereen ten strengste het geweld dat we hebben gezien in onze straten af. Dat had nooit mogen gebeuren. Maar wat ik de heer Wijnants keer op keer zie doen, en wat ik hem echt oprecht ontzettend kwalijk neem, is dat hij groepen mensen tegenover elkaar zet. Dat is niet bijdragen aan de oplossingen van het probleem, dat is het verergeren van het probleem, dat is het opnieuw stigmatiseren van mensen.

Dat is zorgen dat de jongeren in onze stad die hier gewoon meedoen, die hier onderdeel zijn van onze stad al weet ik veel hoe lang, die hier wel geboren en getogen zijn, ik ben dat zelf niet. U maakt die jongeren bij voorbaat een schuldige, een dader. U maakt het probleem daarmee erger. Hoe kan de heer Wijnants nou echt denken dat de vrijheid van een kleine groep Amsterdammers, dat je die kan beschermen door de vrijheid van een andere groep Amsterdammers op het spel te zetten?) Voorzitter, ik waardeer de emotie van mevrouw Heinhuis en ik denk dat het dezelfde emotie is die ik ook voel. En ik weet dat zij zich ook kapot moeten hebben geërgerd aan het gedrag van deze mensen. Alleen haar benadering is toch eentje van wegkijken en ik wil niet weglopen voor de feiten, voor wat er gebeurd is, voor de ernst van de zaak ook. Er is een dieptepunt geraakt in de Amsterdamse geschiedenis. Een andere koers is echt nodig en als we dat niet met zijn allen durven te benoemen, dan maak ik mij zorgen over waar dit stadsbestuur naartoe gaat. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik zie ook twee gezichten bij de heer Wijnants. Hier praat hij over verbinding maar het lijkt erop dat hij thuis als hij op twitter zit een grote blonde pruik op zet, want dan komt hij meer over als Wilders. Zo twitterde hij op vrijdag al dat de achterban van DENK, dat zijn de Jodenhaters.

Heeft hij een exitpoll gehouden afgelopen donderdagnacht? Waarom komt hij überhaupt met dit soort kwalijke frames?) Ja voorzitter, ik moet nog even bijkomen van de blondepruikvergelijking om heel eerlijk te zijn, terwijl ik toch net in antwoord op de heer Hofland toch vrij resoluut afstand heb genomen van de blondepruikdrager. Mijn dochter is wel blond, maar dat is misschien een ander verhaal. Kijk, volgens mij valt dit ook onder de zaken toch wel benoemen en het is wel degelijk de achterban van de heer Khan die hier toch een rol in heeft gespeeld. Taxichauffeurs die in app-groepen hebben opgeroepen om op Jodenjacht te gaan, daar heb ik de heer Khan nog geen moment over gehoord. En ik zeg dit niet met vreugde, ik zeg dit niet om te stigmatiseren of om te polariseren. Dat is geen moment mijn ambitie hier geweest. Mijn oplossing is op zoek te gaan naar oplossingen. Maar dan moet ook de heer Khan wel de feiten in de ogen durven te kijken en dat doet hij op dit moment niet.

11

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid KHAN: Ja voorzitter, nu is het voor iedereen duidelijk geworden dat het hele betoog van de heer Wijnants ongeloofwaardig is. Want hij veroordeelt een hele groep omdat er incidenten zijn geweest van inderdaad antisemitische uitspraken. Dan zegt hij de hele groep is schuldig. Dus wat je eigenlijk doet, je zet een hele groep weg op basis van enkele individuen. Is dat niet precies wat die donderdagnacht verkeerd is gegaan? Dat alle Israëliërs die hier waren verantwoordelijk werden gehouden voor die Maccabi-hooligans. Is dat niet precies wat is misgegaan? En nu herhaalt hij het precies en laat hij zien dat hij precies dezelfde mentaliteit bezit. Ziet de VVD dat überhaupt wel?) Voorzitter, ik zet geen groepen weg, dat doe ik niet. Ik beoordeel mensen op hun individuele daden. Maar ik zie wel een patroon en dat patroon heb ik zojuist benoemd. En als je dat ook niet kan benoemen, dan kunnen we ook niet op zoek gaan naar de oplossing die volgens mij ook de heer Khan zegt te willen. (Het lid KHAN: Voorzitter, dat is ook geen antwoord op mijn vraag. Inderdaad, hele groepen worden weggezet op basis van handelingen van individuen. Maar ik wil nog wat zeggen, want gisteravond bij Nieuwsuur zei de heer Wijnants respect voor mij en Itay dat wij die dialoogsessies doen.

Maar ik het volgende meegeven, dat die hele dialoogsessies onder druk komen te staan wanneer mijn hele achterban wordt weggezet voor antisemiet. Er komen mensen naar mij toe en zeggen, antisemitisme is vooral een politiek wapen om groepen weg te zetten. De heer Wijnants bevestigt dat sentiment, ik strijd daartegen. Maar ik wil echt een oproep doen, een persoonlijke oproep om daarmee op te houden en hier overduidelijk afstand van te nemen.) Voorzitter, ik heb gisteren bij Nieuwsuur ook de heer Khan aan het einde nog een handreiking gedaan en ik zie hem ook als onderdeel van de oplossing. Maar de oplossing komt niet naderbij op het moment als hij blijft weglopen voor de ernst van de zaak en de gedragingen die er ook zijn geweest. (Het lid NADIF: Voorzitter, het is zo schrijnend, als je het goed doet dan ben je de uitzondering en als je het slecht doet, dan ben je de norm. En dat is precies wat de VVD doet. Dat is precies wat Den Haag, rechts Den Haag, doet. En het is zo afschuwelijk, want ik zie wat het doet met onze stad, ik zie wat het doet met onze jongeren en het is lelijk. En ik vraag de VVD om daar juist afstand van te nemen.

Want de heer Khan heeft gelijk, die verbinding is niet makkelijk, het is hartstikke moeilijk en om juist daarop te investeren in plaats van de hele tijd te spreken over de Arabischsprekende jongeren en juist deze groepen weg te zetten.) Voorzitter, ik constateer dat het linkerdeel op dit moment vrij stevig bezig is aan het bijdragen aan polarisatie. En ik heb niet alle Arabischsprekende jongeren weggezet. Nee, maar collega's of ambtgenoten zoals iemand ooit zei, we moeten het wel bij de feiten houden. Ik heb het gehad over de Arabischsprekende jongeren in de filmpjes, in de filmpjes die ernstig, ernstig grof geweld, antisemitisch geweld plegen. Zet ik daarmee iedereen weg? Nee natuurlijk niet. Maar wrijf mij dat dan ook niet elke keer aan. Dit is misschien leuk voor uw persoonlijke ambitie om in de Tweede Kamer te worden gekozen, maar het brengt de stad niet dichterbij. En zo simpel is het ook. (Het lid HEINHUIS: Laten we het debat vooral niet persoonlijk maken. Maar ik heb de heer Wijnants ook dingen horen zeggen over de politie en ik denk dat het belangrijk is dat juist een partij als de VVD die altijd claimt dat ze

12

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voor de politie staat, dat ook vandaag doet. En ook online doet en ook bij uitingen in de media doet. Ik denk namelijk dat het het gezag niet helpt, het draagt bij aan het ondermijnen van het gezag wanneer de heer Wijnants dat doet. Ik heb een oproep daarvan gezien, van politiemensen, en ik wil de heer Wijnants vragen om daar even op te reflecteren.) Voorzitter, volgens mij heb ik dat gedaan en ik heb vanochtend ook op tv nog gezegd dat onze politieagenten alle respect en alle steun verdienen voor de enorme inzet die ze de afgelopen tijd hebben gepleegd en waarschijnlijk nog zullen plegen. De me'ers zijn wijkagenten die in de wijk horen te zijn, die horen niet constant op straat actief te zijn. Volgens mij is dat iets wat we met z’n alle delen en zit er geen enkel licht tussen. (Het lid HEINHUIS: Ja, de heer Wijnants kan achteraf mooie woorden spreken, maar wat ik zie is dat er wel die politieagenten daar staan om onze veiligheid te waarborgen en de heer Wijnants achter zijn computer al allerlei oordelen daarover geeft en zijn partijgenoten doen daaraan mee. Ze dragen daarmee bij aan een klimaat waarin het gezag steeds meer gewantrouwd wordt en dat draagt absoluut niet bij aan de veiligheid van Amsterdammers.) Maar voorzitter, mevrouw Heinhuis weet ook het is mijn taak om het gezag te controleren.

Daarvoor ben ik hier democratisch gekozen, om het gezag te controleren in de uitoefening van zijn bevoegdheden. En dat is wat ik de hele tijd hier nu al heb gedaan. Natuurlijk deel ik ook analyses van wat er is gebeurd, dat pas bij mijn taak als volksvertegenwoordiger. En ik heb mevrouw Heinhuis eigenlijk voor haar doen als leider van de grootste partij erg weinig gehoord de afgelopen dagen, terwijl er ook vanuit haar partij waarschijnlijk heel veel behoefte is geweest bij haar kiezers, van haar achterban, om ook het geluid van de PvdA te horen. En het is eigenlijk jammer dat dat altijd zo lang duurt. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dat ligt dan misschien aan de bubbel waar de heer Wijnants zich in begeeft. Maar laat ik zeggen dat gezag controleren, daarvoor zijn we hier inderdaad. Maar dat doen we hier in deze raadszaal, dat doen we niet online, dat doen we niet al twitterend, terwijl dat gezag bezig is met de veiligheid van de stad.) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland in eerste termijn. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de lont is in het kruid gestoken en Amsterdam staat in brand. Voetbalfans die te gast waren zijn opgejaagd en mishandeld, Amsterdammers die al maandenlang beelden zien van dode vrouwen en kinderen in Gaza, tot op het bot getergd, mensen zijn aangevallen letterlijk op grond van hun paspoort, vlaggen vernield.

Wat gebeurt er in onze stad? Toen ik vrijdagochtend het nieuws binnenkreeg dacht ik, hoe eenzaam is het als je alleen of met zijn tweeën in een vreemde stad loopt en je wordt in het donker uit het niets aangevallen? Zou je dan ooit nog een keer met je club willen meereizen? Voorzitter, wat moet je doen als je machteloos toekijkt hoe in Gaza tienduizenden mensen worden gedood, waarvan het merendeel vrouwen en kinderen zijn? Hoe reageer je dan als een groep mensen voor je neus zingt dat er geen scholen zijn in Gaza omdat er geen kinderen meer zijn? Onze stad is het decor geworden van een internationaal gevecht om het beeld en de waarheid van een oorlog van elders. Maar voorzitter, wij wonen hier. In Amsterdam woont een Joodse gemeenschap wiens vertrouwen in een overheid die je veilig houdt aan diggelen is geslagen. In Amsterdam wonen veel mensen met een

13

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

migratieachtergrond die op dit soort momenten traditiegetrouw collectief de schuld krijgen van acties van individuele criminelen. Het mediacircus is straks weer vertrokken, de internationale aandacht verplaatst naar elders, maar wij, wij Amsterdammers, wij blijven hier achter. Velen zijn beschaamd als vrienden over de hele wereld vragen naar het antisemitisch geweld en die zeggen, jij woont toch in Amsterdam, wat gebeurt daar? Sommigen zijn nu zo bang dat ze hun huis niet meer uit durven. En ook Amsterdam is de relschopper die gisteravond met een vuurwerkbom een tram in de fik steekt. Voorzitter, dat is op dit moment Amsterdam, tot op het bot verdeeld met een grote zwijgende meerderheid die wel bereid is te luisteren naar een ander en die vooral wil dat de rust terugkeert, dat de rechtsstaat functioneert en dat daders eruit worden gepikt en berecht. En ik vraag aan de burgemeester hoe zij dit wil doen. En om vooruit te kunnen moeten we ook weten hoe dit zo ongekend mis heeft kunnen gaan. Het feitenrelaas geeft al veel helderheid, dank daarvoor, maar mijn fractie blijft ook met vragen zitten.

Hoe kan het dat we dit niet aan zagen komen, en dan met name die gerichte aanvallen? Wanneer wisten we voor het eerst dat er georganiseerde gerichte aanvallen werden gepland en wat hebben we met die informatie gedaan? We lezen dat er vanwege de veiligheid overwogen is om de wedstrijd te verbieden, maar dat niet is gedaan. Wat verwachtte de driehoek precies als gevolg van het verbieden en waarom zou dat juridisch niet hebben gekund? En is er overwogen om er alsnog een hoge risicowedstrijd van te maken? Wat zijn de tactische overwegingen geweest met betrekking tot het wel of niet arresteren van racistische gewelddadige mensen? Wat deden de mensen die gearresteerd zijn? Wanneer in de tijd was dat en wat was de aanleiding? En dan die app- en Telegram-groepen die met harde antisemitisme en mythische woorden de middag van de wedstrijd, aldus het feitenrelaas, wat voor app-groepen waren het? En waren die er daarvoor ook al? Waar waren ze toen voor? Was het vooropgezet? En vooral, hoe monitoren we deze Telegram-groepen? En heeft de politie contacten en informele netwerken gebruikt om situatie te monitoren? Wat was de reactie uit deze netwerken? Hebben de netwerken hun achterban benaderd ook om ze tot rust te manen? Wat was de reactie? Voorzitter, D66 ziet ook dat er voor de Joodse gemeenschap heel veel nodig is om het vertrouwen in hun veiligheid te herstellen.

De angst voor een veilig bestaan van de Joodse gemeenschap bestaat al eeuwen, een intergenerationele angst. Bij de herdenking van de Kristallnacht voelde ik dat die angst sinds 7 oktober acuut is toegenomen. Naar aanleiding van vorige week zijn er nu ouders die hun kind horen zeggen, ik ben bang, want ik ben Joods. En we moeten nu echt een arm om de Joodse gemeenschap heenslaan. Mijn vraag aan de burgemeester, de hoeder van de openbare orde en veiligheid, onze burgermoeder, hoe wil zij het vertrouwen herstellen? Voorzitter, een krachtige rechtsstaat zorgt ervoor dat iedereen vrijheden heeft, ook als je behoort tot een minderheid, zodat je vrij en zonder angst over straat kan lopen, zodat je mag zeggen wat je vindt. En ik constateer dat we van Den Haag een duidelijke set aan regels hebben, de Grondwet en het Wetboek van Strafrecht die aangeven wat wel mag en wat niet. En het is aan de driehoek om die te handhaven. En ik constateer ook dat de driehoek al meer dan tien jaar lang tegen een gierend tekort aan agenten aankijkt om dit werk te doen, terwijl de verantwoordelijke politieke partijen law and order-taal prediken maar te weinig bieden voor Amsterdam.

En ik constateer ook, voorzitter, dat als er iets vreselijk misgaat het openluchttheater Binnenhof klaarstaat om schande te roepen, als een opdrachtgever die zijn aannemer olie meegeeft in plaats van cement en vervolgens staat te janken en te schofferen als het pand instort. We hebben acuut en blijvend veel meer agenten nodig, dus

14

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ik dien een motie in om een groter aandeel van de beschikbare agenten in Nederland in te zetten voor Amsterdam, voor Mokum. Lieve Amsterdammers, we leven in moeilijke tijden, haat, polarisatie en geweld nemen toe, antisemitisme, islamofobie, racisme en discriminatie moeten worden bestreden. Het enige tegengif tegen dit kwaad is empathie. Zoek elkaar op, praat met elkaar, laat je niet verdelen. Dank u wel. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, dank aan de heer Hofland. Hij vroeg net op vrij potige toon aan de heer Kreuger om met oplossingen te komen en hij noemde dat de enige oplossing van de heer Kreuger was meer lokagenten. Hoe ironisch dat zijn oplossing is nu meer agenten zonder de lok. Heeft D66 nog meer oplossingen dan een oplossing waar we het denk ik allemaal over eens zijn?) Er zijn wel heel veel verschillen tussen de heer Kreuger en mij. Eentje daarvan is dat de heer Kreuger hier begint met een oordeel. Ik sta hier met een hele andere insteek. Ik wil weten wat is hier gebeurd. En dat wij meer agenten nodig hebben omdat de rijksoverheid al jarenlang te weinig levert, dat vonden we bijvoorbeeld afgelopen donderdag ook al toen we hoorden dat we dichtbij het punt zijn dat seksuele misdrijven straks op de plank blijven liggen omdat we in Amsterdam veel op ons bordje krijgen, maar alleen maar geschreeuw en geen agenten uit Den Haag.

(Het lid WIJNANTS: Ja voorzitter, daar ben ik het helemaal mee eens. Sterker nog, daar is iedereen het mee eens. Maar wat is nou de oplossing van D66? Ik heb daar de heer Hofland niet over gehoord. Wat is de unieke oplossing van D66 om de problemen in de stad die we allemaal zien dan te bestrijden?) De oplossing van D66, en die is overigens niet uniek, dat vinden veel mensen, dat vinden veel Amsterdammers, dat is dat je individuen die strafbare feiten plegen, die op Jodenjacht gaan, dat je die opspoort en dat je die keihard berecht. En de oplossing is ook dat je met de overgrote meerderheid van deze stad die bereid is om naar elkaar te luisteren, dat je die aanspreekt om met elkaar in gesprek te gaan en om samen als stad weer verder te gaan. En dat is waarom ik ook net een hand uitsteek en hoop dat ook de VVD wil stoppen schuld te geven aan links of rechts, maar samen te komen en samen vooruit te gaan. (Het lid WIJNANTS: De heer Hofland begint zeker met het eerste deel bijna als een VVD'er te klinken met keihard aanpakken. Dus ik nodig hem uit aan deze kant van de zaal. Maar nog steeds ben ik toch wel echt op zoek, wat is nou dan de D66-oplossing? Wat is nou wat D66 onderscheidt van de overgrote linkse meerderheid hier in de raad met een specifieke oplossing voor die probleem? En ik hoor taal waar ik het mee eens ben.

Alleen wat maakt nou voor D66, wat is nou het kernpunt van D66 qua oplossing?) Dat is een lastige vraag omdat de heer Wijnants eerst zegt, u klinkt anders dan hen en vervolgens zegt hij, leg uit waarom u anders bent dan hen. Wat D66 wil, nogmaals, dat is afgewogen en dat is genuanceerd. Maar in de politieke gekte van vandaag de dag is genuanceerd heel radicaal, dat is dat je mensen, individuen, aanspreekt op wat zij doen en als dat strafbare feiten zijn dat ze berecht worden. En dat is tegelijkertijd dat je niet zoals rechtse partijen mensen vervolgens wegzet in groepen en de aandacht weghaalt bij die grote groep die het gewoon fijn wil hebben met elkaar in de stad. En om heel eerlijk te zijn verbaast het mij dat ik de VVD hier niet aan mijn zijde vind. En dat is waarschijnlijk omdat de VVD een tijdje geleden hun liberale waarden bij het afval hebben gezet. En ik verzoek u, pak ze weer op, stof ze af en ga daarmee aan de slag.

15

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif in eerste termijn. Het lid NADIF: Voorzitter, voordat ik begin wil ik overigens ook iedereen die meekijkt en het publiek, ik zie ook een paar mensen die ik bij een aantal bijeenkomsten heb gezien, bedanken ook voor hun aanwezigheid. Voorzitter, de afgelopen dagen is er heel veel gebeurd. De berichtgeving ging alle kanten op, waarvan meerdere dingen tegelijkertijd waar kunnen zijn, zonder dat het wat afdoet aan de ernst van de situatie. En als raadsleden hebben wij een eed afgelegd waarin artikel 1 van onze Grondwet hierin leidend is. Geweld en alle vormen van discriminatie zijn onacceptabel in onze stad, in welke vorm dan ook. En wat er de afgelopen dagen zich heeft afgespeeld, is dan ook voor iedereen afschuwelijk. Om te beginnen werd het in de eerste berichtgeving van donderdagnacht duidelijk dat er opgeroepen werd tot een Jodenjacht. Dit had nooit mogen gebeuren, al helemaal met de geleerde lessen van deze stad. Maar de pijn in onze stad om wat er nu plaatsvindt wordt gevoeld door heel veel mensen. Er werden Palestijnse vlaggen in brand gestoken, leuzen gescandeerd over de dood van de talloze Palestijnse kinderen tijdens de genocide die nu plaatsvindt in Palestina en het snijdt diep in de harten van vele Amsterdammers.

De reacties uit Den Haag zijn niet mals, in plaats van de rust te bewaren wordt er gesproken over het afpakken van paspoorten en een integratiecrisis van mensen die hier geboren zijn en het strenger aanpakken van Koranscholen. En laat ik duidelijk zijn, de genocide en apartheid in Palestina moet zo snel mogelijk stoppen. Beelden uit Israel waarin verwoeste woningen van Palestijnen worden getoond die wraakacties moeten voorstellen naar aanleiding van wat er gebeurd is in Amsterdam, is afschuwelijk en verwerpelijk. Onze stad stond opeens in het oog van de storm van een mensenrechtencrisis waar de hele wereld getuige van is. Voorzitter, ik heb aan de driehoek een aantal vragen naar aanleiding van het feitenrelaas. In feitenrelaas wordt eigenlijk bevestigd dat de burgemeester in haar voorbereiding samen met het OM en de politie en met het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme, UEFA, het landelijk internationaal rechtshulpcentrum van de politie, Israëlische ambassade, de veiligheidsfunctionarissen van Maccabi Tel Aviv en NCTV contact heeft gehad en op 29 oktober ook nog eens met de directeur van de NCTV. Er is dus in de voorbereiding veel gedaan, met heel veel mensen gesproken en geprobeerd om de situatie zo goed mogelijk in te schatten. Verder zijn er ook rondom de Kristallnachtherdenking extra maatregelen getroffen.

Ik ben benieuwd of de organisaties die zijn gecontracteerd enige zelfreflectie hebben getoond. Online zijn er oproepen gedaan en is er op specifieke oproepen gereageerd. Ik ben benieuwd of de driehoek hier verder over kan uitweiden op basis van welke afwegingen is dit gedaan? Bij de incidenten met de Maccabi-supporters is het voor mij nog onduidelijk hoe de politie heeft opgetreden. Er is duidelijkheid over bijvoorbeeld het feit dat de politie snel ter plaatse was, maar ik ben wel benieuwd welke maatregelen getroffen zijn om de provocaties tegen te gaan door de supporters, bijvoorbeeld op het moment dat er leuzen werden gescandeerd, de inzet van vuurwerk en het verbranden van de Palestijnse vlag op de Dam. Er zijn leuzen gescandeerd, geweld gebruikt en vernielingen aangericht door de Maccabi-supporters, lezen we in het feitenrelaas, ik zou graag willen weten wat hiervan geregistreerd is en hoe het OM hierover oordeelt. Op social media hebben we beelden gezien waarin er leuzen werden gebruikt, zoals kill all the Arabs en there are no schools in Gaza because there are no children left. Voorzitter, ik ben heel benieuwd hoe deze uitspraken beoordeeld worden.

16

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De noodverordening is verlengd en bij veel bewoners zijn hier zorgen over en het demonstratierecht is hiermee ingeperkt. Dit doet de fractie van GroenLinks heel veel pijn en heel veel Amsterdammers. We willen graag weten waarop dit besluit verder is gebaseerd. We zien dat demonstreren een belangrijke functie heeft in het maatschappelijke debat. En ik weet ook dat de burgemeester dat ook vindt. We zien ook dat dat juist in tijden van spanning verbinding kan brengen. Ik hoop dat de burgemeester hier ook verder antwoord op kan geven. Voorzitter, ik wil ervoor waken dat wij als politiek ook bijdragen aan de verder stigmatisering van groepen, dat we elkaar de ruimte geven om te helen na deze gebeurtenissen, dat er ruimte is voor elkaar, voor elkaars pijn en angst. Maar we moeten oppassen om angst leidend te laten zijn in ons handelen. Hoe wij nu verder gaan moet gebaseerd zijn op de hoop en liefde die wij hebben voor elkaar en voor deze stad. Want ik weiger mee te gaan in het narratief dat deze uitbarstingen van geweld, deze onverdraagzaamheid naar elkaar is waar onze stad voor staat. We moeten niet wegkijken. Sterker nog, dit betekent dat we met elkaar hele moeilijke gesprekken moeten aangaan. Ik hoor vanuit rechts dat er dan wordt gezegd ja verbinding, dat is hartstikke zacht, theedrinken met elkaar. Maar het is niet makkelijk.

Het is niet makkelijk om groepen die geïsoleerd van elkaar leven bij elkaar te brengen, het is niet makkelijk om die moeilijke gesprekken aan te gaan en elkaar in de ogen aan te kijken. Maar als bewoners hebben we allemaal maatschappelijke verantwoordelijkheid naar elkaar toe om dat wel te doen. Voorzitter, volgens mij is dit de gemeenteraad waar het overgrote deel partijoverstijgend het welzijn van de stad voorop kan stellen en begrijpt dat het juist in deze tijden het staan voor solidariteit en saamhorigheid een krachtig signaal is waar Amsterdammers behoefte aan hebben, waarin we het geweld afkeuren en de haat maar werken vanuit hoop en solidariteit. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar in eerste termijn. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. En het CDA Amsterdam is geschokt door het gewelddadige antisemitische geweld dat in onze stad plaatsvond. We willen dat de daders vervolgd worden en we ondersteunen de stappen die daartoe gezet worden. Ik complimenteer de politie met alle inzet. In onze stad en in ons land is donderdag een breuk ontstaan die er al lang aan zat te komen en met de huidige politieke leiders weet je zeker dat de breuklijnen in de samenleving dieper zullen worden. Een goed leider houdt in crisis het hoofd koel en het hart warm, zoekt verbinding en staat open voor reflectie, spreekt pas wanneer feiten bekend zijn.

Voorzitter, mijn excuus voor het gebruik voor het woord k-Marokkaan zojuist, het was een illustratie voor hoe polariserend het is om eindeloos te moeten benoemen. Want ook voor veel moslims voelt de stad met de dag onveiliger. En ik roep onze religieuze en maatschappelijke leiders op om net als in Rotterdam samen met een statement te komen. Dat was goed. Net zoals het statement van onze stadsdeelvoorzitters goed was. Voorzitter, vandaag blikken we terug op een gitzwarte nacht vorige week. Ik heb daar vragen over. Vraag 1. De driehoek nam maatregelen ook al was daar op papier niet honderd procent aanleiding voor. Betekent dat, dat de driehoek op haar theewater eigenlijk wel aanvoelde dat die risico's op papier onderschat waren? 2. Op het Rokin zouden vijftig Maccabi-supporters wangedrag vertoond hebben. Dit werd maar door één politieauto waargenomen. Waarom was daar maar één politieauto? 3. Hoe zit het met 112-meldingen. Zijn alle 112-meldingen van de politie die nacht binnen de juiste tijd opgevolgd. Zo nee, hoe lang duurde het wel? En 4. Er is veel afstemming geweest met de NCTV en de Israëlische

17

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ambassade. Mijn vraag aan de burgemeester is, had zij de indruk dat zij de beslissingen die zij nam ondersteunden? Maar mijn vijfde en hoofdvraag is, wat is nou eigenlijk de conclusie van die twaalf pagina's dikke brief? Welke verantwoordelijkheid wil de driehoek nemen voor die discussie, want dat staat eigenlijk niet in de brief. En voorzitter, een afschuwelijke nacht met antisemitisch geweld is niet voorkomen. De aandacht moet erop gericht zijn om het vertrouwen van de Joodse gemeenschap te herstellen en de rust in de stad terug te brengen. Want Joden zijn in onze stad minder veilig dan moslims. Je kunt beter met een hoofddoek over straat dan met een keppeltje. En dat stemt verdrietig en boos en het is cruciaal dat Joodse instellingen adequaat beveiligd worden. Ook wil ik dat de openbare ruimte voor Joden minder intimiderend wordt door de frequentie waarin er gedemonstreerd kan worden aan banden te leggen. En ik weet dat daar een wetswijziging voor nodig is, dat was ook het interruptiedebat met de heer Wijnants zojuist. Voorzitter, in december is er een Chanoeka-viering op de Dam. Hoe kijkt de burgemeester naar de veiligheid van aanwezigen daar en hoe kijkt ze bijvoorbeeld naar de mogelijkheden naar een keppeltje te dragen? Omdat we weten dat sommige organisaties zeggen, doet dat maar niet.