20241112 Verslag Gemeenteraad

Voorzitter, zolang de onrust in het Midden-Oosten niet afneemt is het onwaarschijnlijk dat de onrust in onze stad afneemt en daarom moet er zeer strikt gehandhaafd worden in onze stad. En handhaven, dat doe je met gezag en niet met emotie. Mijn vraag aan de burgemeester is, heeft onze stad voldoende middelen om de orde te handhaven of is het nodig dat het rijk bijspringt? Want dan steun ik de motie van D66 daartoe. Voorzitter, de Amsterdamse driehoek heeft wat het CDA betreft meermaals bewezen in moeilijke omstandigheden leiderschap te tonen. Met de burgemeester daarin zowel als kop-van-jut alsook het boegbeeld en ik spreek mijn waardering daarvoor uit en complimenten. Voorzitter, de Israëlische schrijver en pacifist David Grossman schreef, de werkelijke strijd gaat niet tussen Arabieren en Joden maar tussen mensen die van goede wil zijn en zij die dat niet zijn. Laten we onze stad samen beschermen met kracht, kalmte wijsheid, fatsoen en met diep respect voor ieders recht om hier in veiligheid te leven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan in eerste termijn. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. De huidige spanningen begonnen niet afgelopen donderdagnacht, dat is echter wel de indruk die we kregen bij de persconferentie. Door de context onvolledig te benoemen, door een selectief verhaal te houden, zijn de spanningen onnodig vergroot in onze stad.

Het is daarom belangrijk om te beginnen bij het begin. Wat is de hoofdoorzaak van de spanningen in onze stad? Die ligt primair in het feit dat wij een extreemrechts kabinet hebben dat de genocide in Gaza steunt. Daarom worden zij ook aangeklaagd voor medeplichtigheid aan genocide. De wetenschap dat je eigen regering deze horror mogelijk maakt is onverteerbaar en de hoofdoorzaak van de woede en frustraties in de samenleving. Die medeplichtigheid leidt ook tot een dubbele maat. Russische voetbalclubs worden wel verbannen, en terecht, maar Israëlische voetbalclubs zijn gewoon welkom. Dan komen de Maccabi-hooligans als gast in onze stad luid en trots hun steun uitspreken voor het Israëlische leger en scanderen, er zijn geen scholen meer in Gaza want er zijn geen kinderen meer. Ze hebben gelijk, 17.000 kinderen zijn vermoord, duizenden levend begraven onder het puin, tienduizenden hebben geen ledematen, ouders of beiden

18

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

meer en een miljoen kinderen getraumatiseerd voor het leven. Goedkeuring geven aan genocide en dan verwachten dat je bloed niet gaat koken? Voorzitter, dit is de context waarmee wij donderdagnacht ingingen. Begrijpt u me goed, ik bied deze context niet als een rechtvaardiging van geweld, maar als een verklaring daarvan. Iets willen begrijpen betekent niet dat je het goedkeurt. Uiteraard veroordelen wij alle geweld en racisme, tegen wie dan ook. Wij zijn niet selectief, mensenrechten gelden voor iedereen. Bij anderen zien we helaas wel een pijnlijke dubbele maat. Spreken van Jodenjacht is antisemitisch en leuzen zoals dood aan de Arabieren, een taxichauffeur aanvallen op zijn Arabische uiterlijk is ook racistisch. Het afgelopen jaar is het intergenerationeel trauma van Joden mij duidelijk geworden en dat zij deze constant herleven. Tegen hen zeg ik, wij staan naast, jullie moeten je veilig voelen in onze stad. Wat mij echter opvalt is dat niemand het heeft over Palestijnse Amsterdammers. Er is geen enkele Palestijnse Amsterdammer die geen familieleden heeft verloren. En dan zien wij hoe dit Maccabi-tuig gewoon vrijheid in onze stad openlijk steun kan uitspreken voor genocide waar jouw eigen familie nog gebukt onder gaat.

Hoe kan het dat niemand aandacht heeft voor hoe het bij hen overkomt? En waarom heeft de burgemeester niet gelijk naar de Joodse gemeenschap ook met de Palestijnse gemeenschap gesproken? Dat er angstgevoelens heersen onder Joodse Amsterdammers, snap ik heel goed. En dat is echt een schande. Aan de andere kant hebben Tweede Kamer-politici deze gebeurtenis misbruikt voor hun eigen racistische agenda. We moeten niet trappen in deze verdeel-en-heerspolitiek. Ik moet eerlijk zeggen dat de burgemeester in dit opzicht ook steken heeft laten vallen. Waarom zei de burgemeester dat donderdagnacht doet denken aan een pogrom? Het was verschrikkelijk genoeg maar door het een pogrom te noemen heeft de burgemeester de onveiligheidsgevoelens vergroot en daarmee ook de spanningen. De misdragingen aan beide kanten waren donderdagavond lang en breed bekend. Maar waarom was de persconferentie dan zo eenzijdig? Ziet de burgemeester dit in? Waarom was er zo weinig aandacht voor de racistische provocaties van de Maccabi-hooligans? Een zestienjarige youtuber heeft ons in dat opzicht beter geïnformeerd dan de driehoek. De eenzijdige en op onderdelen opgeklopte persconferentie heeft de samenleving gepolariseerd. Dat de burgemeester de Joodse onveiligheid wil adresseren is terecht, maar dat doe je door het feitelijk te houden en door het niet groter te maken door te spreken van een pogrom.

Is de burgemeester bereid om dit terug te nemen? (Het lid KREUGER: Voorzitter, als het geen pogrom was, wat was het dan wel gaan?) Ja voorzitter, ik stelde in het begin ook uit respect vragen aan de heer Kreuger, maar mijn respect werd niet wederzijds beantwoord. Dus de heer Kreuger kan ook van mij geen enkele respect verwachten. Het lid KREUGER: Ik heb gehoord dat ik spreektijd heb, dus hij mag in de tweede termijn gewoon bij mij terugkomen. Nogmaals de vraag, als dit geen pogrom was, er staat gewoon in die Telegram-groups, er zijn filmpjes ...) De VOORZITTER: Mijnheer Khan, zou u kunnen blijven staan? De heer Kreuger, een ogenblik. Mijnheer Khan, zou u kunnen blijven staan achter de microfoon? De heer Kreuger, vervolgt u uw interruptie. Het lid KREUGER: De vraag is heel simpel. Als dit geen pogrom was terwijl er letterlijk wordt gesproken over Jodenjacht, wat was het dan wel?

19

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid KHAN: Tot slot voorzitter, door deze eenzijdige weergave is er ruimte gekomen voor Wilders om zijn racistische agenda door te drukken en leidt deze dubbele maat tot polarisatie. We horen de reactie graag op ons betoog en onze vragen. Het lid KREUGER: Voorzitter, kijk het is niet dat ik geen respect heb voor de heer Khan, maar als ik geen spreektijd heb dan ga ik geen vragen beantwoorden van al die deugers die hier zitten. De heer Khan heeft nu gewoon spreektijd, ik heb ook spreektijd. Dus nogmaals de vraag, als dit geen pogrom was, wat was het dan wel? Het lid Khan: Dat kunnen we heel duidelijk lezen in de brief en daar schaar ik me achter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis in eerste termijn. Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dank voor het woord. En ik moet eerlijk zeggen, ik vind het moeilijk om hier de juiste woorden te vinden om te bespreken wat er in de stad is gebeurd en de spanning die we overal zien, de spanning die we denk ik allemaal voelden toen we hierheen kwamen vandaag om dit debat te houden en zoveel politie op straat te zien. Dat is iets wat wij in Amsterdam niet kennen, dat voelt niet als onze stad en dat voelt niet veilig.

Het moge duidelijk zijn dat ook ik met afschuw heb gekeken naar wat er zich in onze stad heeft voltrokken en elke vorm van geweld die daarbij is gebruikt, van het antisemitisme maar ook van de moslimhaat, het racisme en de polarisatie en de haatzaaiing die ik de afgelopen dagen overal zie oplaaien. Dat keur ik volledig af. Haat bestrijd je niet met haat. En voorzitter, ik denk dat het belangrijk is om daarom vandaag te bedenken waarom en hoe wij hier vandaag staan. Want, en ik heb het net ook al benoemd in eerdere debatjes met andere collega's, wij hebben hier een verantwoordelijkheid als volksvertegenwoordigers, als raadsleden van onze stad. Onze stad die wij bij elkaar te houden hebben en dat hebben wij hier met elkaar te doen op basis van een goed, zorgvuldig en respectvol democratisch debat. We hebben een taak om alle Amsterdammers zich veilig gehoord en gezien te laten voelen. En we gaan bespreken vandaag hoe de Amsterdamse driehoek heeft gehandeld. Maar dat is niet alles wat we doen. We hebben ook een voorbeeldfunctie, de stad kijkt mee, de wereld kijkt inmiddels mee. We hebben een voorbeeldfunctie om te laten zien hoe je hier met elkaar omgaat, dat je hier het gesprek met elkaar aangaat, dat je het soms niet eens met elkaar bent maar dat het altijd belangrijker is om aan het eind van de dag naast elkaar te staan dan elkaar uiteen proberen te spelen.

En we hebben nog nooit in de wereld namelijk gezien dat dat aan enige oplossing bijdraagt. Voorzitter laat er geen twijfel over bestaan, op dit moment is de stad nog gaan verwerken wat we allemaal hebben gezien en de spanningen zijn nog niet weg. We hebben verschrikkelijke feiten waargenomen en die zijn uitgebreid beschreven in het feitenrelaas. Ik ga die dan ook niet herhalen. Maar wat ik wel vandaag hier wil benoemen is dat ik schrik heb voor wat ik zie in de stad als het gaat om de angst, de angst van de Joodse gemeenschap. Mensen die zo zijn geschrokken van wat zich heeft voltrokken dat zij zich niet meer veilig voelen om hier de straat op te gaan, dat zij bang zijn dat ook zij naar hun paspoort gevraagd worden. Ik vind dat onacceptabel en onverteerbaar. Maar ik krijg ook berichten van angst van mensen in een moskee die berichten op social media zien dat de moskeeën worden bedreigd. Ik zie islamitische mensen die

20

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

opnieuw als zondebok worden weggezet voor de daden van enkele relschoppers waarvan wij de achtergrond helemaal nog niet hebben vastgesteld. Ik vind het moeilijk om te zien en het doet me pijn omdat die angst eigenlijk zo verbindend ook werkt omdat alle Amsterdammers daarmee te maken hebben. En ik hoop ook dat we uit die angst weer kunnen zien wat echt belangrijk is en dat is namelijk dat we in deze stad samen de stad vormgeven, dat we naast elkaar staan en dat we oog hebben voor elkaars, pijn, voor elkaars emoties. En voorzitter laat mij duidelijk zijn, het helpt absoluut niet hoe de rechtse regering, rechts Den Haag, zich bemoeit met wat er gebeurt in de stad en hoe zij verder haatzaaien in onze samenleving. Ik heb daar grote zorgen over. Oproepen via X bijvoorbeeld dat onze burgemeester moet opstappen nog voordat de zon is opgekomen. Ik vind het absurd, ik vind het onacceptabel. Giftige retoriek maakt de samenleving alleen nog maar meer kwetsbaar voor spanningen. De emotie van onze stadgenoten en de angst die onder er onder Amsterdammers in onze stad heerst, die mag je niet misbruiken voor electoraal gewin. Daar is namelijk helemaal niemand mee geholpen, daar wordt niemand veiliger van. Daar wordt de stad geen veiliger plek van. En voorzitter, laten we dan ook kijken wat er afgelopen week is gebeurd en in het bijzonder natuurlijk de geweldsuitingen die we hebben gezien.

En ik heb ook vraagtekens erbij en vragen aan de burgemeester. Ik ben benieuwd, we zien in het feitenrelaas, maar we zien het ook in alle berichten op social media, supporters die zich misdragen, flink misdragen, hoe is daartegen opgetreden en hoe konden die supporters daarna gewoon naar de wedstrijd nog gaan en wat is er bij die wedstrijd gebeurd? Hoe lang zijn supporters ook in het stadion gehouden om te voorkomen dat zij vol emotie en woede de stad zouden intrekken? Dan ook over het dreigingsbeeld en ik lees dat er veelvuldig contact is geweest met verschillende onderdelen, ook van de NCTV, om dat er vanuit de driehoek ook al zorgen waren over de maatschappelijke spanningen die er zijn. Ik ben benieuwd hoe dat dan toch niet heeft geleid tot een ander dreigingsbeeld en hoe die inschatting heeft plaats kunnen vinden. En voorzitter, ik vind ook belangrijk dat we hier vandaag vooruitkijken. Want de spanningen in onze stad zijn nog niet weg. En ik heb gelezen ook in het feitenrelaas dat het Draaiboek Vrede is geïntensiveerd. Ik zou graag willen dat de burgemeester dat wat verder toelicht. Ik denk dat het belang wat wij hier allemaal hebben in deze zaal is om de veiligheid van joodse Amsterdammers die zich bedreigd voelen en zich onveilig in de stad weer echt gaan waarborgen en ik ben benieuwd hoe het Draaiboek Vrede daaraan kan bijdragen.

Maar ik noem ook expliciet de veiligheid van islamitische Amsterdammers, van mensen die bang zijn om nog naar de moskee te gaan omdat ook die moskeeën lijken bedreigd te worden. Dus hoe zorgen we ervoor dat in onze stad je ongeacht je achtergrond, je religie, ongeacht wie je bent, je veilig kan zijn? Ik zou graag willen dat de burgemeester daar ook ons in kan meenemen en daarin wat kan vooruitkijken. Dat is belangrijk in een tijd dat antisemitisme groeit, dat racisme groeit, dat moslimhaat groeit. In een tijd waarin polarisatie de boventoon voert in het landelijk politieke debat moeten we altijd blijven nadenken hoe we deze stad bij elkaar houden. We moeten streng veroordelen wat er is gebeurd, maar we hebben ook een plicht met elkaar om te zoeken naar een oplossing en een manier waarop Amsterdammers weer veilig in deze stad kunnen leven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen in eerste termijn.

21

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. De afgelopen dagen hebben we vol afschuw gekeken naar hoe onze open en vrije stad veranderde in een toneel van haat en geweld. En dit alles gebeurde in een tijd waarin spanningen hoog oplopen en emoties al veel langer voelbaar zijn. Een tijd waarin discriminatie en verschillende minderheidsgroepen tot recordhoogte is gestegen en een tijd waarin het conflict in het Midden-Oosten leidt tot gevoelens van woede, verdriet en machteloosheid. En zo beïnvloedt een conflict daar ook hoe wij met elkaar omgaan hier. We hebben inmiddels allemaal het feitenrelaas gelezen, dus wat er precies gebeurd is afgelopen week en ook de gebeurtenissen van gisteravond zal ik niet uitgebreid herhalen. Maar wel wil ik benadrukken dat wat er zich de afgelopen week heeft afgespeeld een breed palet is aan verschillende vormen van haat en geweld. Hoe graag sommigen dit ook willen zijn de gebeurtenissen niet te vatten in één soort dader en in één vorm van haat. En zoals de burgemeester ook schrijft is er sprake van een giftige cocktail van antisemitisme, hooligangedrag en hoogopgelopen emoties over het conflict in het Midden-Oosten. En het is belangrijk de verschillende uitingen van haat en geweld te benoemen en de pijn die hiermee veroorzaakt is te erkennen.

Maar benoemen en ruimte geven aan verschillende soorten pijn, moet niet worden verward met het verantwoorden van antisemitisme, racisme, discriminatie en andere soort haat. De pijn van de één mag nooit het excuus zijn voor het geweld van de ander. Dit heeft geen bestaansrecht in onze stad en zal ook nooit worden getolereerd. De gebeurtenissen laten diepe sporen van woede, verdriet en angst achter onder vele Amsterdammers. Veel joden zijn al langer bang om te zijn wie ze willen zijn en ze verbergen hun identiteit, ze gebruiken een andere naam bij het bestellen van een taxi en ze vermijden het spreken van Hebreeuws of dragen geen keppeltje of davidsster. De gebeurtenissen van afgelopen week zijn voor velen een bevestiging dat dit nodig is en dat leidt tot pijn. Ook in de islamitische gemeenschap in onze stad zijn de emoties groot. De acties van enkelen worden nu gebruikt om groepen die niks met geweld te maken hebben collectief de schuld te geven. En zo worden de gebeurtenissen van deze week misbruikt om te spreken over een integratiecrisis. Het is een laffe manier om iets simpel te maken ten koste van velen. De gebeurtenissen van de afgelopen week laten zien hoezeer politiek verweven is met dat wat ogenschijnlijk niet politiek lijkt.

Kijkend naar de geschiedenis, zijn politiek en sport eigenlijk wel te scheiden? En daarom vraag ik de burgemeester achteraf of deze wedstrijd niet misschien toch als hoog risico had moeten bestempeld worden en dat ze verder had moeten zoeken naar uitzonderingsgronden. Had zij in het geval van een politiek risico niet meer vrijheid moeten kunnen krijgen om te handelen? Hoe gaan we in de toekomst mee om? Dan ga ik nu graag in op andere vragen voor de burgemeester en om te beginnen blijkt uit het feitenrelaas niet dat er is ingegrepen door de politie toen zo'n vijftig Maccabihooligans probeerden een Palestijnse vlag van een gevel te trekken. Waarom niet? We lezen ook over een valse bommelding bij een synagoge afgelopen vrijdag, maar we krijgen signalen dat niet alle betrokkenen hier goed over zijn geïnformeerd en dus verrast werden door het feitenrelaas. Wat is er precies gebeurd en hoe zijn de betrokkenen hierover geïnformeerd? Sommige Israëlische supporters moesten zonder begeleiding vluchten naar hun hotels, vervolgens durfden ze er niet uit. Ze zijn door verschillende mensen uit de Joodse gemeenschap naar het vliegveld gebracht. Waar was de begeleiding van de gemeente en de politie toen dit gebeurde?

22

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En dan over het verlengen van de noodverordening? In het feitenrelaas gaat de burgemeester hier kort op in maar aangezien dit een zeer zware maatregel is zouden wij graag een wat bredere uitleg ontvangen van de burgemeester ten aanzien van de uitbreiding van deze noodverordening. En tot slot, mensen voelen de afgelopen dagen veel angst in de stad. Hoe gaan we daarmee om? En dat is ook een vraag aan de hele raad. Wat doen we met de angst die nu onder heel veel Amsterdammers leeft? We hebben hier allemaal een rol in te spelen. De afgelopen dagen hebben onze stad verdeeld, niet alleen door geweld maar ook door de uitingen van politici die voor verdeeldheid zorgen voor hun eigen politiek gewin. Haat beantwoord je niet met meer haat. We moeten ons niet laten verleiden door de extremen en elkaar in het midden blijven vasthouden. Dit is niet makkelijk als stemmen aan het uiterste het hardst klinken maar ik geloof dat het kan. Want naast harde woorden en politieke spelletjes heb ik ook mensen gezien die naar elkaar omkijken, die hun afschuw uitspreken over elke vorm van haat en geweld en die respectvol het gesprek met elkaar aan blijven gaan en die ondanks hun meningsverschillen het voor elkaar blijven opnemen. En dat is waar Amsterdam voor staat, een stad waar wij zij aan zij staan en waar we ons blijven inzetten om haat en discriminatie geen enkele ruimte te geven.

Ik wil graag afsluiten met woorden van dank richting de burgemeester en de politie, de ME en iedereen die de afgelopen dagen geholpen heeft om onze stad bij elkaar te houden en elkaar veilig te houden. Inhoudelijke kritiek mag er zijn, daar is dit debat voor, maar ik keer me fel tegen woorden van haat die ook in hun richting zijn gesproken en ik hoop dat ieder ander dat ook zal doen. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts in eerste termijn. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Gisteren begon ik mijn speech bij de Algemene Beschouwingen in Provinciale Staten dat ik daar stond met een zwaar gemoed, een zwaar gemoed als gevolg van alle gebeurtenissen hier in Amsterdam rond de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. En ik ben blij dat we nu, want gisteren ging het daar ook van de rails, ik ben blij dat we nu hier een apart raadsdebat hebben daarover. Bij eerdere gelegenheden als er iets aan de hand was, dan werd de rondvraag gebruikt en dan liep eigenlijk zo'n debat een beetje weg en dat ging niet goed. Dus het is goed dat we er nu apart over spreken. Dit vooraf. Ik wil benadrukken dat geweld, en dan ook nog eens geweld met een antisemitisch karakter, dat het absolute afkeuring verdient, absoluut, is niet is toe te staan, moeten we niet willen. Maar daarom heb ik ook heel veel vragen over hoe dit nou zo allemaal uit de hand is kunnen lopen.

Waar komt dat geweld vandaan? Dat is een grote belangrijke vraag, want je wil het niet. De brief, en waarvoor dank, legt een en ander uit. Maar voor mijn gevoel nog niet alles. En dan gaat het vooral over hoe er omgegaan is met deze wedstrijd. U schrijft dat er wel nagedacht is over het verbieden van de wedstrijd, maar dat dat juridisch geen stand zou houden. Het was bekend dat de Maccabi-supporters in Athene voor grote ongeregeldheden hadden gezorgd en dan kunnen allerlei instanties wel beweren dat ze niet als hooligans te boek staan, maar dan had er al een bel moeten gaan rinkelen. Het was bekend. En er is donderdag in de commissie AZ ook wel degelijk voorafgaand aan de wedstrijd naar gevraagd, per slot van rekening is het namelijk ook nog eens een keertje, als je weet dit gebeurde in Athene, je weet hoe gevoelig de kwestie rond Gaza hier in Amsterdam ligt. Importeer je het probleem dan niet?

23

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

U spreekt zelf van een giftige cocktail, maar waarom dan niet de juridische kant opzijgeschoven, de wedstrijd verboden en achteraf een tik op de vingers te krijgen. Had ook gekund. Dan was namelijk dat openbareordeprobleem veel minder groot geweest en een discussie over een juridische strijd, die loopt nog wel een aantal maanden, jaren, noem maar op. Maar goed, als verbieden dan niet kon dan was er altijd nog de mogelijkheid om de boel te benaderen als een hoogrisicowedstrijd. Hier in Nederland doen we dat gewoon. Dan mogen supporters alleen van A naar B en weer terug, wordt er een fanzone ingericht en de supporters ontmoeten elkaar dan niet. Maar dat gebeurde wel op de heenweg, maar niet op de terugweg. En die fanzone is er ook niet gekomen. Dus graag daar een toelichting op. Het is mijn idee dat als de overheid niet het gezag uitstraalt dat er bescherming is, dan gaan mensen het recht in eigen hand nemen, dan loop je het risico van tribalisme. Wat betekent dat men opkomt voor de eigen groep zonder nog het algemeen belang in ogenschouw te nemen. Mijn beeld is dat dat gebeurd is en ik vraag mij terdege af of vooraf dat inzicht bij de driehoek leefde, of dat u nu achteraf zegt hadden we meer moeten zien. Want ik ben namelijk op zoek naar de gut feeling, net werd het genoemd het theewater.

Waar was je gut feeling? Waarom die aarzeling? Zelfs in mijn omgeving waar politiek echt niet een alledaagse bezigheid is werd bij het bekendmaken van de loting al gezegd, o jee dat gaat hommeles worden, meteen. Nu zegt u ook in de brief dat er advies gevraagd is bij de NCTV en andere instanties en dat daarvan het bericht kwam dat er geen aanwijzingen waren. Maar aanwijzingen van wat nou precies en ik ben dus eigenlijk ook wel benieuwd, is net ook al om gevraagd, naar het volledige rapport van die NCTV want dan kunnen we wat preciezer kijken. Nu gebruikt u dat als verklaring voor uw handelen, maar nogmaals, waar is die gut feeling geweest? Want zelfs in dat rapport kan van alles staan, maar wij kennen die stad. Tot slot nog de vraag, dat is een wat technische, waarom er na de wedstrijd is afgeschaald, heb ik begrepen. Namelijk dat bijvoorbeeld de paarden- en hondeneenheden al weg waren en de supporters zonder begeleiding naar de stad teruggingen. Of in ieder geval daar konden rondlopen. En de resterende politie-eenheden mochten er toen voor zorgdragen die boel in goede banen te leiden en dat dan weer met supporters die zich door het centrum verspreidden. Ja, ze waren overal en nergens. Zoek het dan nog maar eens uit.

En dat is eigenlijk, nogmaals, ik wil het nog een keer herhalen, niet dat je dat niet kan toestaan ook als bekend was dat er op de Dam al gescandeerd was en helemaal niet zo netjes van hup Maccabi. Welnee, er kwamen de meest verschrikkelijke woorden uit de mond van die mensen. Terug over de afwezigheid, het lijkt erop, zeker aan het end, dat de politie-eenheden die de klus moest klaren toch ook in de kou werden gezet. En daar heb ik graag een reactie op. Kijk, gebakken peren zouden we toch wel mee zijn komen te zitten, het maak niet uit hoe. Als je het verboden hebt of als je het niet verboden hebt, gebakken peren hebben we. Alleen denk ik dat deze gebakken peren vele malen smeriger zijn omdat iedereen en zijn moeder, en ik bedoel de hele nationale en internationale shabem zich er nu tegenaan bemoeit en er ook maar meteen een rechtse agenda ingooit. Ik had ook vanuit Den Haag verwacht en mogen verwachten dat er in eerste instantie afstand gehouden zou worden, in ieder geval tot aan de feiten. Maar dat deden ze niet, ze stonden al klaar. Voordat er ook met enig inzicht bekend stond was men al met zijn oordeel klaar. Sterker nog, er werd olie op het vuur gegooid en je zou kunnen zeggen dat de pyromaan schreeuwde dat er brand was, een brand die zelf heeft aangestoken. Ik hoop echt op meer wijsheid en zeker meer menselijkheid. Dank u wel.

24

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba in eerste termijn. Het lid KABAMBA: Voorzitter, de veiligheid van Amsterdammers kwam ernstig onder druk te staan door recente incidenten rond hooliganism. Wat ons diep raakt is de wijze waarop een selectief verhaal is ontstaan waarbij de internationale media ons stadsbeeld manipuleerde voor geopolitieke doeleinden. En de nationale media en de nationale politiek gingen daarin mee. Kwetsbare groepen, zoals bewoners in het centrum en in Zuidoost waren doelwit terwijl de essentiële context werd genegeerd. Mijn vragen start ik meteen. Welke maatregelen worden genomen om toekomstige escalaties door internationale hooligans te voorkomen die elders al voor geweld hebben gezorgd? Waarom is er geen juridische basis gezocht om deze risicogroepen vooraf te weren? Kan het college bevestigen of onder de arrestanten zich ook personen bevonden die verdedigend optraden, bijvoorbeeld mensen die opkwamen voor de in elkaar geslagen taxichauffeurs? Transparantie is hierin essentieel.

Hoe zal het stadsbestuur de scheve berichtgeving corrigeren en zorgen dat Amsterdammers niet de dupe worden van internationale framing? Wat wordt er gedaan aan het waarborgen dat alle Amsterdammers veilig kunnen leven, ongeacht wat ze geloven of welke vlag ze dragen? Er lijkt nu een verontrustende voorkeur te zijn voor bepaalde groepen. Wat gaat de driehoek doen om de balans in hun optreden te herstellen en het vertrouwen van de Amsterdammers terug te vinden? Tot slot voorzitter, ik stel hier met klem dat onze stad een stad moet zijn voor al haar inwoners. We huizen bijna de hele wereld, zowel moslims als Joden, als mensen die helemaal geen geloof belijden en andere geloven en we zouden eigenlijk samen moeten komen voor de veiligheid en samen moeten komen om de verdeeldheid tegen te gaan. Het laatste wat ik wil zeggen is, ik kreeg hier buikpijn van. Ik ken mijn stad niet op deze manier en ik moest teruglezen in de internationale media leugens die er uiteindelijk hebben voor gezorgd in het verleden dat ontzettend veel mensen hun leven hebben geleid. En het gevoel dat wij nu hebben in onze onderbuik is vele malen vergroot en verergerd in Palestina. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi in eerste termijn. Het lid AHMADI: Voorzitter, de genocide in Gaza werd afgelopen week gevierd in de straten van Amsterdam.

Al meer dan een jaar staan tienduizenden Amsterdammers en zelfs een meerderheid van de wereldbevolking op alle mogelijke manieren op tegen de volkerenmoord in Palestina. Amsterdammers uit alle lagen van de bevolking van allerlei achtergronden die hun welzijn riskeren omdat ze geloven dat het menselijk leven bescherming verdient. De veiligheid en de belangen van deze en andere Amsterdammers zijn de afgelopen week op het spel gezet om ruimte te maken voor de komst van 2.600 Maccabiaanhangers, een groep die in Israël en daarbuiten, in tegenstelling tot wat de raadslidbrief claimt, juist wel bekend staat om hun anti-Arabische, anti-Palestijnse en racistische houding. Het is voor onze fractie dan ook onbegrijpelijk dat de burgemeester mee is gegaan in de valse voorstelling dat deze racistische groep aanhangers niet gewelddadig zou zijn terwijl het makkelijk te achterhalen was dat zich in 2023 meerdere geweldsincidenten

25

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hebben voorgedaan in Tel Aviv, Malta en Athene. In Griekenland trapte een paar maanden geleden een groep Maccabi-hooligans een Egyptische man het ziekenhuis in omdat hij een Palestijns symbool droeg. In België is in september besloten een wedstrijd met het Israëlische team naar Hongarije te verplaatsen vanwege de veiligheid. En daarnaast was al duidelijk dat de Mossad van plan was om mee te reizen met Maccabi. Omstandigheden die er allemaal op wijzen dat er geen enkele reden is geweest om te geloven dat er geen dreiging van escalatie was. Ten koste van de inwoners van Amsterdam is dan ook een grote inschattingsfout gemaakt door deze wedstrijd toe te staan. Onze fractie vindt dan ook dat de supporters uit de stad geweerd hadden moeten worden, of dat de wedstrijd afgelast had moeten worden. In plaats daarvan is het nu over en weer compleet geëscaleerd en wordt er direct in ingezet om Nederlanders met een migratieachtergrond ernstig te demoniseren. Maar wij staan pal achter hen en we verwerpen de haatdragende retoriek tegen onze inwoners, jegens alle Nederlanders met een migratieachtergrond. Jullie zullen er zolang het aan ons ligt nooit alleen voor staan. Iedereen die we hebben gesproken geeft aan dat de aanwezigheid van deze hooligans extreme gevoelens van onveiligheid hebben opgeroepen.

Niet alleen omdat ze op hele centrale plekken in de stad genocidale uitingen deden en geweld tegen Arabische en Palestijnse inwoners verheerlijkten, ruiten van woningen en Palestijnse vlaggen vernielden en de bewoners van deze woningen met de dood bedreigden. Maar ook omdat ze scandeerden dat ze de genocide in Gaza steunden en het bekend is dat vrijwel allen van hen een actieve rol hebben gespeeld in het leger. Ze hebben in een stad en land waarin ze te gast waren Amsterdammers mishandeld en geïntimideerd, glas naar mensen hun hoofd gegooid en dat alles onder toezicht van de Amsterdamse politie. Voor een burgemeester is het falen om je eigen inwoners te beschermen een diepe schande maar ook de aanleiding geweest veel meer geweld en woede in de stad. Amsterdammers die groepen aanhangers tegenkwamen hebben zich extreem onveilig en in de steek gelaten gevoeld in hun eigen stad. Na een jaar strijden tegen de genocide in Gaza moesten ze in hun stad aanhoren dat Israëliërs vierden dat er geen scholen meer zijn in Gaza omdat in Gaza geen kinderen meer over zijn. Dat is onmenselijk en onverteerbaar. De grootste groep vermoorde slachtoffers in Gaza zijn kinderen tussen de vijf en negen jaar. Het is walgelijk en verwerpelijk hoe dicht deze kreten liggen bij de waarheid.

In het Parool sprak een Joodse Amsterdammer over de geschiedenis van de Joodse scholen in de Nieuwmarktbuurt, waar in 1941 554 Joodse kinderen op drie scholen zaten. In 1943 moesten twee van deze scholen sluiten want er waren geen kinderen meer. Van de 554 waren er nog maar vijf over. Juist in een stad als deze had nooit plaats mogen zijn voor dit soort uitingen en dit soort verheerlijking van volkerenmoord. Meerdere ooggetuigen en journalisten geven aan dat de hooligans met metalen kettingen, stalen buizen, maar ook houten planken bij zich als wapens onder toeziend oog van de politie werden beschermd. Als inwoners met dit soort onrecht worden geconfronteerd en duidelijk is dat de politie niet ingrijpt maar de hooligans beschermt, dan krijg je een giftige cocktail van onrecht en explosieve woede. En dat is ook duidelijk, want men nam het heft in eigen handen. Dat is een consequentie van het uitblijven van daadwerkelijk ingrijpen wat nodig was. Als men dit met het politiegeweld jegens de demonstranten van een paar dagen later vergelijkt wordt ook duidelijk waarom mensen nog steeds zo boos zijn. Het is voor onze fractie ook onbegrijpelijk dat de burgemeester na de gebeurtenissen meteen achter de relschoppers is gaan staan en meeging in Israëlische propaganda over deze gebeurtenissen en daarmee een eenzijdig verhaal vertelde. Ze heeft daarmee haar

26

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

inwoners ernstig in de steek gelaten, een sentiment dat overal leeft in Amsterdam maar in het bijzonder onder Arabische, Palestijns en islamitische Amsterdammers die het afgelopen weekend een explosieve stijging van moslimhaat moesten ondergaan en overal in de stad te maken kregen met onveiligheid en dreiging. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, mevrouw Ahmadi zegt een aantal keer onder toeziend oog van de politie dat er misstanden plaatsvonden vanuit Maccabi-supporters. Bedoelt mevrouw Ahmadi daarmee dat de politie bewust niet ingreep en het wel zag?) Er zijn vele beelden dat de politie erbij was wanneer het gebeurde en niet heeft ingegrepen. (Het lid HAVELAAR: Ja, wat mij namelijk zo opviel was dat er maar één auto op het Rokin was waarbij die vijftig Maccabi-supporters waren. Iets anders, mevrouw Ahmadi zei daarna dat er bij de demonstraties een paar dagen later de politie nogal hard optrad. Maar waren dat toegestane demonstraties of demonstraties nadat de noodverordening van kracht was?) Ik vind onnodig en buitensporig geweld tegen bewoners geen onderdeel wat ik ga legitimeren doordat een demonstratie wel of niet toegestaan was. Daarnaast hebben we het grondrecht om te demonstreren, dus ik ga dat ook niet veroordelen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, op het moment dat een demonstratie verboden is en er een noodverordening is, dan is dat grondrecht er even niet.

En u wilt dat misschien niet jureren, maar ik zou heel graag hier gezegd willen hebben dat ik het belachelijk en bespottelijk vind dat een raadslid uit deze raad, vlak nadat de burgemeester vertrouwelijk de fractievoorzitters 's ochtends bij gesproken heeft, daarna een persconferentie geeft, onderbouwt dat er een demonstratieverbod is, vind ik het potsierlijk en niet acceptabel dat een lid van deze raad het gezag zo ondermijnt. En als je dat dan toch doet, dien dan ook hier een motie van wantrouwen in omdat je het allemaal niet steunt en belachelijk vindt, want zo gaan we hier niet met elkaar om.) Genoteerd. De reactieve gebeurtenissen in Amsterdam waarbij hooligans massaal op slooptoer zijn gegaan vergelijken met staatsgesanctioneerde en systematische aanvallen op onschuldige mensen vanwege etniciteit of religie, namelijk pogroms, is uitholling van het woord. Dat de genocide in Gaza zelfs een jaar later nog niet kan worden benoemd als genocide, maar er binnen een etmaal wordt gesproken van een pogrom toont de enorme hypocrisie en de dubbele standaard rondom dit onderwerp. De beelden van Amsterdammers, zoals de vrouw met hoofddoek die bloedend tegen de grond is geslagen door gemaskerde ME-agenten die uiteraard onherkenbaar zijn gebleven, tasten het vertrouwen aan in het gezag van de burgemeester.

Als er keer op keer onschuldige Amsterdammers tot pulp worden geslagen en de boodschap is dat ze aangifte moeten doen tegen agenten die niet geïdentificeerd kunnen worden, dan blijkt voor inwoners van de stad dat ze niet kunnen vertrouwen op de controleerbaarheid en de rechtvaardigheid die vereist is van een stadsbestuur. Dat wordt bevestigd nu de Nederlandse overheid mensen met een migratieachtergrond voor de bus probeert te gooien om haar eigen incapabele wanbeleid probeert te verbloemen. Het is voor ons van groot belang om te benoemen dat al deze Amsterdamse mensen niet demonstreren om het demonstreren. Ze demonstreren voor verandering, ze eisen rechtvaardigheid en ze verdienen beter dan dit, een stadsbestuur dat hun grondrecht inlevert om openlijk genocidale voetbalhooligans te verwelkomen in de stad en de

27

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

consequenties van dat besluit op haar inwoners af te schuiven. En dan voor de zoveelste keer, buitensporig geweld tegen haar burgers te legitimeren door onherkenbare en onidentificeerbare agenten hun vrije gang te laten gaan. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, het is al eerder hier ook door mij gezegd, maar laten we hier alsjeblieft op basis van feiten met elkaar debatteren. En ik vind het best heftig om te horen welke verwijten er allemaal gemaakt worden, ook naar de politie die elke dag op straat bezig is om de Amsterdammers veilig te houden, om de veiligheid van Amsterdammers voorop te zetten. Daar zijn agenten van door het hele land naar onze stad gekomen om daar keihard voor te werken. En ik vind het niet van respect getuigen de manier waarop hier nu daarover wordt gesproken. Ik wil dat toch gezegd hebben.) Ik vind de controleerbaarheid en de aansprakelijkheid van de politie van uiterst belang omdat zij het geweldsmonopolie in dit land hebben en die te vaak toepassen zonder dat zij geïdentificeerd kunnen worden. We hebben tig Amsterdammers voor onze neus gehad die nooit aangifte hebben kunnen doen, wat de oproep was van de burgemeester, omdat agenten niet gecontroleerd kunnen worden. En dat vind ik onaanvaardbaar en ook niet passen bij hun ambt.

(Het lid HEINHUIS: Ja voorzitter maar dan nogmaals de oproep, laten we wel bij de waarheid blijven en niet hier hele grote claims neerleggen zonder die verder te onderbouwen. Ik vind dat echt kwalijk en dat tast echt het gezag aan, het vertrouwen dat mensen nodig hebben om in het gezag te kunnen hebben tast dat aan, ik vind dat kwalijk van een raadslid van deze raad.) Alles wat wij hebben gezegd, dat is onderbouwd omdat we hebben gesproken met tientallen Amsterdammers over deze bijdrage en dit op basis van de beelden hebben gedaan en de gesprekken met journalisten over wat er is gebeurd de afgelopen week. (Het lid BROERSEN: Voorzitter, ik ben benieuwd hoe het lid Ahmadi kijkt tegen de toename van polarisatie in de stad en wat zij daar eigenlijk tegen zou willen doen. Ik stelde die vraag net ook aan de heer Kreuger en ik wil die eigenlijk nu ook aan haar stellen.) Ik denk dat één voorbeeld van polarisatie is, is dat mensen die tegen genocide willen opkomen in een hoek worden geduwd als onruststokers en demonstranten en dat als er geluisterd wordt naar hun wensen, als er ruimte wordt gemaakt voor waar zij om vragen als zowel moslims als Joden als alle andere groepen die met onderdrukking en uitsluiting te maken krijgen, even goed gehoord worden, dan denk ik dat die polarisatie keihard afneemt. En dat is waar wij voor staan en waar we ook voor oproepen om daarnaar te handelen.

(Het lid BROERSEN: Ik zou het lid Ahmadi daarbij ook willen vragen wat ze daar zelf aan zou willen doen in deze raad en wat de voorstellen zijn die zelf hier in de raad zou willen voorstellen, maar ook om ook na te denken over wat u zegt. En ik wil me daarbij wel bij het lid Heinhuis aansluiten om hier wel een debat te voeren op basis van de feiten.) Wij zien de oproep voor rechtvaardigheid in Palestina en een oproep voor het einde aan de genocide in Palestina niet als polarisatie. Wat wij wel als polarisatie zien is dat de uitsluiting en demonisering van de groepen die hiervoor gaan staan, dat dat wordt aangemerkt als polarisatie. En wij denken dat polarisatie juist bestaat uit partijen die mensen voor de bus gooien om hun achtergrond, hun etniciteit of hun religie. En dat is iets dat de samenleving ernstige aantast en ook de veiligheid van mensen op het spel zet. Dus

28

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ik zal nooit zeggen dat staan voor rechtvaardigheid in Palestina polarisatie creëert en ik denk dat onze fractie voor alle groepen, alle onderdrukte groeperingen, volkeren, religies en partijen opkomt en dat zullen wij ook altijd blijven doen. En ik zou iedereen deze raad oproepen om zich blijvend uit te spreken over de genocide in Gaza, want dat gebeurt veel te weinig in vergelijking met de oproepen uit de stad en de demonstraties die dagelijks plaatsvinden. Onze eerste vraag, waarom is er geen breder onderzoek gedaan naar de aanhangers waarin ook incidenten en misdragingen door Maccabi-fans in andere landen zijn meegenomen? En waarom is niet onderzocht onder meerdere bevolkingslagen van Amsterdam hoe zij tegenover de wedstrijd stonden? Waarom mochten fanwalks plaatsvinden onder politietoezicht toen er genocidale leuzen werd gescandeerd? En hoe wil de burgemeester de islamitische gemeenschap beschermen die nu ernstig onder druk staat? Daarnaast, hoe lang blijft zij herhalen dat mensen aangifte moeten doen tegen agenten die keer op keer onaantastbaar blijken door gebrek aan identificatie? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker in eerste termijn. Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Er is al een hoop gezegd en waar ik mij als eerste bij wil aansluiten, dat is het sterk afkeuren van discriminatie, intimidatie en het gebruikte geweld dat we hebben gezien.

Bij de fractie van de Partij voor de Dieren heerst verdriet over het feit dat mensen in Amsterdam zich onveilig hebben gevoeld en ook nog steeds voelen. Onveilig vanwege wie je bent, welk geloof je hebt of welke mening je uitdraagt. Het is schokkend dat mensen zijn belaagd met als reden dat ze Joods zijn of een Israëlisch paspoort hebben. En het is ook schokkend dat hooligans taxichauffeurs hebben geïntimideerd en de genocide in Gaza hebben verheerlijkt. Ik wil onze stadsdeelvoorzitters bedanken voor hun hele mooie brief die ze hebben gestuurd waarin zij ook benadrukken al onze inwoners te omarmen. Want wij sluiten ons van harte bij deze brief aan. En we krijgen met de brief die de burgemeester aan ons heeft gestuurd de indruk van een burgemeester die dag en nacht aan het werk is geweest en ook extra adviezen vraagt als zij dat voor alle zekerheid nodig vindt. En wij zien haar inzet en dat waarderen wij enorm. Maar we zijn ook kritisch, want de brief van de burgemeester beantwoordde veel van de vragen die bij mijn fractie leefden maar dat leverde ook weer nieuwe vragen op.

Ten eerste geeft de brief een veel breder beeld van wat er zich allemaal aan geweld en discriminatie heeft afgespeeld, een breder beeld dan de burgemeester in haar betoog schetste tijdens de persconferentie terwijl de burgemeester eigenlijk altijd en ook in haar brief nu het belang van het complete verhaal en het belang van de feiten afwachten uitdraagt. En met de schijnwerpers van zowat de hele wereld op ons gericht tijdens die persconferentie heeft de burgemeester in onze ogen toch geen compleet beeld geschetst van de onveiligheid en van het geweld dat er zich heeft afgespeeld, ook tegen anti-Palestina demonstranten en taxichauffeurs. En ik vraag de burgemeester of zij hierop kan reflecteren, of zij dat nu ook zo ziet. En we zitten met nog meer vragen, ook over de gebeurtenissen. Ten aanzien van de wedstrijd en het eventueel verbieden van uitsupporters willen wij als eerste vragen, op basis waarvan voert de burgemeester aan dat er geen juridische grondslag bestond om de uitsupporters te weren? Welke onderbouwing kan zij hiervoor uitdragen? Want wij hebben het kader voor beleid Voetbal en Veiligheid van het Ministerie van Veiligheid en Justitie erbij gepakt en lezen dat het risicogehalte bepaald kan worden door onder andere de dreiging dat uit- en thuissupporters confrontaties zoeken, kruisende supportersbewegingen tussen

29

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

verschillende wedstrijden op dezelfde dag en het aantal verwachte risicosupporters. En op eigenlijk al deze drie aspecten zien wij toch wel redenen om de wedstrijd als een hoog risico te kunnen bestempelen en daar passende acties aan te verbinden. Namelijk de te verwachten confrontatie tussen Maccabi-fans en pro-Palestina-demonstranten en ook de aanwezigheid van Fenerbahçe-supporters in de stad door de wedstrijd tegen AZ Alkmaar en ook het aantal te verwachten risicosupporters. Heeft de driehoek dit ook meegewogen bij dat besluit? En zou de burgemeester met voortschrijdend inzicht nu wel de uitsupporters op voorhand verbieden? Zou ze dat kunnen? Dan over de politie-inzet, wij vragen ons af hoe het mogelijk is dat woensdagavond vijftig hooligans over straat liepen met riemen en dat er niet kon worden ingegrepen en dat er zelfs uit de regio gezocht moest worden naar extra versterking terwijl je zou denken dat overal in Amsterdam het zou stikken van politie. Dat vind ik niet duidelijk naar voren komen in de brief. En we lezen dat er woensdagnacht vijfhonderd agenten waren en overdag twaalfhonderd, het is ons onduidelijk hoeveel er dan donderdag overdag waren en we vinden ook dat die afschaling niet goed wordt uitgelegd.

En zeker ook in relatie tot wanneer de driehoek wist van die Jodenjacht-oproepen op Telegram, want we lezen dat het de nacht daarop ook is afgeschaald, in de brief komt het naar boven in de driehoek, midden in de nacht na de wedstrijd, dus op donderdagnacht, dat er dus berichten rondgingen waarin werd opgeroepen om een Jodenjacht te houden maar vervolgens de passage daarna zegt meteen dat het beeld op straat rustig is en dat er vervolgens besloten wordt tot afschaling. En je zou, denkt mijn fractie juist, met zulke vreselijke dreigingen juist meer inzet willen in die nacht. Dus die twee keer afschaling, is dat niet een onjuiste inschatting geweest van de driehoek, vragen wij ons af. Dan de noodverordening, zondagavond is die verlengd, dat is nogal wat. En wij vragen ons af of er niet onvoldoende grond is om dit te verlengen. We lezen als redenen dat het weekend niet zonder incidenten is verlopen en ook dat er hoge spanningen zijn in de stad. Maar voorzitter, volgens mij zijn die twee zaken altijd in Amsterdam. En dan verder spreekt de burgemeester over nieuwe signalen over mogelijke dreigingen die aan het licht zijn gekomen en daar zou ik dan wel wat concreter duiding op willen. Want dat lijkt mij dan eigenlijk de enige grond waarop die noodverordening nu wordt verlengd.

Je zou een noodverordening eigenlijk alleen in willen stellen en dus willen verlengen als het echt niet anders kan. En de redenen die er nu worden aangevoerd lijken mij daar echt te zwak voor. Tot slot, dat is ook al eerder genoemd door anderen nu net in deze raad, de gebeurtenissen die zijn niet los te zien van wat er zich in Israël en Palestina afspeelt. De vreselijke oorlogsmisdaden daar moeten stoppen en Den Haag zou zich moeten inzetten om de genocide in Gaza te stoppen. En daartoe roep ik nogmaals op. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel in eerste termijn. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Ik voel me niet zo heel wel, dat heeft niet te maken met de gebeurtenissen van vorige week. Ik heb toch een paar punten opgeschreven en die breng ik dus nu naar voren. Er zijn drie groepen, de scooterjongens, de Maccabi-supporters en ook de taxichauffeurs, over al die drie even iets zeggen. Die scooterjongens hebben toch behoorlijk huisgehouden, heel treurig, er zijn veel gewonden gevallen, vijf mensen moesten echt naar het ziekenhuis. En dat is nog nooit vertoond in de stad. Dus een algeheel falen bij de handhaving van openbare orde. Dan de Maccabi-supporter, er zit een harde kern in en die hebben allerlei leuzen die heel onaangenaam zijn. En die hebben ook dus die vlag van villa Mokum afgetrokken

30

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

en er was een hele dappere taxichauffeur die zei, wat zijn jullie nou aan het doen, verdorie? En die is dus toen door die harde kern in elkaar geslagen en zijn auto is vernield en Salaheddine, de Marokkaanse vlogger, heeft daar een heel verhaal over. Ik zou zeggen dat dan vervolgens al die taxichauffeurs naar het Holland Casino, heel veel gingen daarnaartoe om verhaal te halen, die Joodse mensen, die Israëlische mensen in dat Holland Casino hadden er helemaal geen bal te maken met wat daar gebeurde in villa Mokum en dat was toch een beetje, het sloeg nergens op. Dus misschien is het zaak om in dit soort gevoelige omstandigheden goed contact te hebben met de organisatie van de taxibranches. Dan verder, je kan het ook verder breder zien. De burgemeester heeft helaas in mijn ogen echt het foutieve beleid van je moet ze eigenlijk dicht op elkaar zetten. Dus er is een herdenking, er is een betoging en dan komt er een tegenbetoging en die moeten op elkaar zitten. Dat hoeft helemaal niet. Het hoeft helemaal niet, heel onverstandig. Dan over het uiteindelijk uit elkaar trekken, dat is toch gebeurd, dat is heel goed, het Anton de Komplein en de ArenA waar die Israëlische en de Ajax-fans zitten. Dat is prima. Dan, ongeregeldheden komen doorgaans, bijna altijd, na afloop, na afloop van de wedstrijd.

Hoe kan het dan dat, dus al die mensen gaan de metro in en Bender, dat is wel aardig, die zestienjarige jongen heeft daar gewoon prima een filmpje van gemaakt en er was bijna geen politie. Hoe kan dat toch? Dus daar is afgeschaald en precies op het verkeerde moment is er afgeschaald. Mevrouw Bakker wees daar ook op, dat is zeer onverstandig geweest. Dus het had veel beter kunnen aflopen als er veel meer politie op vooral Centraal Station was geweest, is mijn vraag aan de burgemeester. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Hofland, Nadif, Heinhuis, Wijnants en Havelaar inzake politiecapaciteit Amsterdam, nr. 547.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken acuut en blijvend de Amsterdamse politiecapaciteit te vergroten door een groter aandeel van de beschikbare agenten in Amsterdam in te zetten. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, leden van uw raad voor alle vragen die u mij heeft gesteld, de zorgen die u heeft uitgesproken, het mededogen dat u heeft getoond met onze stad.

En ik zal even verderop antwoord proberen te geven op alle vragen die u heeft gesteld. Laat ik eerst nog even iets zeggen over de verantwoordelijkheidsverdeling binnen de driehoek, u weet het wellicht, maar misschien niet al die mensen die thuis meekijken. Ik zal antwoord geven op de meeste vragen die u heeft gesteld. Ik ben hier verantwoordelijk voor de politieke en bestuurlijke duiding van wat er is gebeurd en ik draag daar ook de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor. De verantwoordelijkheid voor opsporing en vervolging ligt zoals u weet bij het Openbaar

31

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ministerie en het Openbaar Ministerie die geen rechtstreekse verantwoording aan u aflegt zal daarover feitelijke en technische vragen beantwoorden. Verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de politieoperatie ligt bij de politie zelf, maar ze doet dat onder mijn gezag en dat betekent dat de politie feitelijke en technische vragen zal beantwoorden over het optreden in fasen, maar uiteindelijk als het u gaat over de verantwoordelijkheid van het politieoptreden moet u bij mij zijn. Voorzitter, ik wil eigenlijk als eerste en als belangrijkste nogmaals mijn afschuw uitspreken over wat in de nacht van 7 op 8 november is gebeurd. Joodse Israëlische supporters te gast in onze stad werden opgezocht, opgejaagd en aangevallen, vergezeld door antisemitische oproepen op social media en op straat. Er zijn ook Amsterdammers aangevallen door Maccabi-hooligans, hooligans die racistische en haatdragende spreekkoren aanhieven in onze stad tegen Amsterdammers en die zich schuldig maakten aan vernielingen. Ook zes dagen na wat er is gebeurd denkt de driehoek, wij drieën, het gezag van deze stad, aan de mensen die gewond zijn geraakt, de mensen die doodsangsten hebben uitgestaan en aan hun familieleden die uren van enorme bezorgdheid hebben doorgemaakt.

Wie in onze stad oproept en uitvoering geeft aan een Jodenjacht raakt niet alleen Joden in de kern van hun bestaan, maar bezorgt alle Amsterdammers die ook maar iets weten van onze zo pijnlijke geschiedenis ijskoude rillingen. Gisteren werd er op Plein ‘40’45 in de avond gereld, er is vuurwerk gegooid en er zijn een tram en een bus in de brand gestoken. En opnieuw ging dit gepaard met antisemitisch gescheld. En dat is een grove schande. Gisteravond en vanaf 6 november is er een enorme politiemacht op de been geweest. Uit het hele land hebben politiemensen ons geholpen. Veel politieagenten hebben gewoon uit eigen betrokkenheid en bewogenheid dubbele diensten gedraaid, vaak in moeilijke omstandigheden verkeerd, hebben het zelf moeilijk gehad en hebben het met ongelooflijke inzet gedaan. Ik ben hen daar diep dankbaar voor. En ik hoor hier en daar ook kritiek op de politie, dat men vindt dat er is toegekeken of dat er juist te hard is opgetreden, en ik werp dat verre van me. Als u kritiek heeft moet u bij mij zijn en niet bij de mensen die in de uitvoering ongelooflijk hard hebben gewerkt, hun uiterste best hebben gedaan. Er zijn dienders uit het hele land naar ons toe gekomen. Daarvoor hebben wij ook de steun gekregen van ander lokaal bestuur, andere gezagen, ik ben hen daar ook dankbaar voor en ik zeg daar ook bij, de rek is eruit.

Wij roepen landelijke politici en bestuurders op die veiligheid net zo belangrijk vinden als de Amsterdamse driehoek om boter bij de vis te leveren. Want als u vindt dat de veiligheid geborgd moet worden in de steden en in gemeenten, zorg dan dat we uit de voeten kunnen. Zoals de driehoek in de brief schrijft is de reconstructie van de feiten slechts een eerste stap om te herstellen wat er kapot is gemaakt in onze stad. Door een giftige cocktail van antisemitisme, hooligangedrag en woede over de onschuldige slachtoffers in Palestina, Israel en Libanon. Ik ben verantwoordelijk voor het bewaken en beschermen van de openbare orde en veiligheid in Amsterdam en ik leg daarover verantwoording af en ik zal zo meteen op uw vragen ingaan. Maar er is door velen gevraagd om een duiding van wat er nu is gebeurd en dat zou ik toch als eerste willen doen. In de giftige cocktail die ik zojuist noemde lijken naast de heftige feiten ook beeldvorming en desinformatie een belangrijke rol te hebben gespeeld. En daarmee is onrecht gedaan aan Joden in onze stad maar ook aan andere minderheden en aan mensen die zich zeer betrokken voelen bij het lot van de Palestijnen. Al dat onrecht doet pijn. Niet alleen bij hen, ook bij mij, bij de partners in de driehoek, bij de wethouders in het Amsterdamse college, bij de stadsdeelvoorzitters die inderdaad u en ons een prachtige brief

32

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hebben geschreven en het doet pijn bij uw raad als representanten van onze Amsterdamse bevolking. Voor veel mensen in onze stad, Joods, Marokkaans, Turks, Palestijns, Aziatisch, Europees, gelovig, ongelovig, doet het de afgelopen dagen gewoon pijn om een Amsterdammer te zijn. Het geweld van de één rechtvaardigt nooit het geweld van de ander. In onze stad is er geen plaats voor antisemitisme. Zonder Joods leven, geen Amsterdam. En wij zullen alle middelen inzetten die de wet, en dat zeg ik wel met nadruk, die de wet en de rechtsstaat ons geven om antisemitisme te bestrijden en Joods Amsterdam te beschermen en te kunnen koesteren. Joodse instellingen worden beveiligd, zwaar beveiligd, en dat zal helaas de komende tijd ook zo blijven. Er zal extra inzet zijn bij Joodse gebeurtenissen, rituelen en herdenkingen. De jongens die zich in de afgelopen dagen schuldig hebben gemaakt aan ernstige strafbare feiten dienen te worden vervolgd en berecht. Zij hebben zichzelf en onze stad te schande gemaakt. Joden worden niet veiliger als andere minderheden minder veilig zijn, integendeel. Joden worden niet veiliger door inperking van de demonstratierecht en de vrijheid van meningsuiting. En dit besef hoor ik ook onder veel Joodse Amsterdammers terug.

Antisemitisme komt veel te vaak voor in alle lagen van de samenleving, waaronder onder jongeren met een migratieachtergrond, extreemlinks, extreemrechts. Maar ik laat niet hele bevolkingsgroepen wegzetten als antisemitisch, zoals door landelijke politici is gedaan. En ik laat ook de pro-Palestijnse beweging en iedereen die opkomt voor mensenrechten niet wegzetten als antisemitisch. Ook zij horen bij Amsterdam. Hiermee wil ik eigenlijk beginnen met een reconstructie van wat er is gebeurd. Ik denk dat ik, als ik kort nog de dagen langsloop, een aantal van uw vragen al beantwoord en anders beantwoord ik ze nog separaat. Vanaf het moment dat eind augustus uit de loting bleek dat Ajax tegen Maccabi Tel Aviv speelde zijn wij ons bewust geweest van de risico's. Begin oktober is de voorbereiding gestart. Er is een grootschalig SGBO opgericht en er zijn daarna eigenlijk al heel snel vergaderingen belegd door medewerkers van de verschillende onderdelen van de driehoek, Openbaar ministerie, politie en gemeente. Wij hebben ook al in een heel vroeg stadium informatie aangevraagd bij alle partners, dat betekent bij de NCTV, bij de UEFA, uit politiebronnen, bij anderen zijn wij gaan informeren wat wij hadden te verwachten. En dan zie je eigenlijk twee zaken. Je ziet dat in voetbaltermen, en dat zeg ik hier maar even nadrukkelijk erbij, Tel Aviv Maccabi niet geldt als een hoogrisicoclub.

Het geldt niet als een club, want dat wordt hier en daar gezegd, die overal racistische slogans zou uiten of die in grote getalen voor rellen zorgt. Eigenlijk is het een club die als vreedzaam bekend stond. Er is een harde kern, die heet the fanatics en het fanatieke gedrag bestaat vooral uit het afsteken van fakkels. Dat is hoe men daar bekend staat. Er is inderdaad een incident geweest waarvan van wij op de hoogte waren en dat is een incident geweest in Athene. Dat is een incident op een kleine schaal geweest waarvan wij ons bewust waren en dat ook meegewogen is. Alleen dat heeft niet tot een ander oordeel geleid over de hele club omdat daar geen aanleiding toe was. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik snap dat de burgemeester haar eigen lezing hier geeft. Maar toch wel even op de feiten blijven als het gaat om de hooligans van Maccabi Tel Aviv. We hebben allemaal de afgelopen dagen die berichten doorgekregen. Dit is geen club met een hooliganaanhang die bekendstaat dat het relatief vreedzaam is. Ik hoef die citaten hier niet helemaal te herhalen, maar is wel een onderzoek geweest over de meest racistische clubs in Israël. Ze kwamen niet op één, ze kwamen op nummer twee en de voorbeelden daarvan zijn overal verspreid. Ze hebben hier zelfs

33

Jaar

2024

Vergaderdatum 12 nov. 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

genocidale leuzen gescandeerd. Dus ik verwacht van de burgemeester toch wel meer balans in de analyse als het gaat om de hooliganaanhang van deze club. En bovenal mijn vraag is dan ook, waarom is het niet meegewogen in de politieke context als zij hier komen dat het gaat leiden tot heel veel spanningen.) Ik was net begonnen eigenlijk met alleen maar de beschrijving van de hoe Maccabi Tel Aviv in de voetbalwereld bekend staat. Met terugwerkende kracht een oordeel vellen over het gedrag van de Maccabi-supporters is natuurlijk iets anders dan van tevoren op de hoogte zijn van wat er mogelijk kan gaan gebeuren die donderdag. Wij hebben ons echt heel goed geïnformeerd en ik heb mij daarbij te baseren op informatie die uit internationale en uit voetbalbronnen komt. En wat daarbij ook nog een rol speelt, is op het moment dat je nagaat wat de risico's zijn in voetbaltermen, want ik kom zo nog op de politieke risico's die daaromheen zaten, maar in voetbaltermen de risico’s die er zijn was ook van groot belang dat er een vriendschappelijke relatie bestaat tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv. Mevrouw Bakker verwees naar een aantal criteria die gelden bij de indeling van gewone en hoogrisicoclubs, die gaan vrijwel allemaal over het gedrag tussen de ene club en de andere club. Er is vriendschap tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv.