20241023 WV conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 23 oktober 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Woensdag 23 oktober 2024 van 09.00 tot 12.54 uur Woensdag 27 november 2024

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouder De Jager Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Ahmadi (LAV), Alberts (SP), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Lochtenberg (CDA), Molema (JA21), Van Pijpen (GL), Taj (GL) Afwezige commissieleden: Broersen (Volt) Afwezige portefeuillehouders: Van Dantzig, Scholtes Overige aanwezigen: bij agendapunt 4: Souad Asafiati, assetmanager Rochdale, Karin Verdooren, bestuurder Lieven de Key, Anne-Jo Visser, directeur AFWC

Inhoudelijk 1.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat wethouders Van Dantzig en Scholtes en lid Broersen (Volt) zich hebben afgemeld voor deze vergadering. Op 20 november 2024 van 13.00-15.00 uur staat een werkbezoek gepland over duurzaam erfgoed. In de dagmail staat onder andere hoe men zich hiervoor kan aanmelden. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat de commissie al via e-mail is geïnformeerd over de gasten die zijn uitgenodigd bij agendapunt 4. Lid Von Gerhardt heeft voorgesteld om agendapunt 6 door te schuiven naar de volgende vergadering aangezien er nog toezeggingen omtrent dit punt openstaan. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de toezeggingen op de termijnagenda voor de volgende vergadering staan. Zijn voorstel is om te wachten tot de toezeggingen gestand zijn gedaan. De agenda wordt conform vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 25 september 2024 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda per portefeuille Geen opmerkingen. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ter agendering voor de commissie van 4 september a.s. ontvangen: TKN-1 op verzoek van lid Lochtenberg (CDA). TKN-4 op verzoek van lid Van Pijpen (GroenLinks). TKN-6 op verzoek van lid Minderhoud (PvdA). TKN-7 op verzoek van lid Lochtenberg (CDA). De commissie is akkoord met bespreking. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijk deel 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 4 insprekers aangemeld. Dessie Lividikou namens Cliëntenbelang Amsterdam over Manifest Help: wonen bij ouderenhuisvesting Inspreker LIVIDIKOU memoreert dat twee weken geleden een grote groep bij elkaar is gekomen in de Stopera om de noodklok te luiden over de problemen bij ouderenhuisvesting en specifiek bij Wmo en Wonen. In de praktijk blijkt dat wonen en zorg niet altijd goed bij elkaar komen en dat veel oudere Amsterdammers hier de dupe van worden. Oudere Amsterdammers moeten op een gegeven moment hun woning aanpassen of verhuizen, maar beide opties zijn bijna onmogelijk. Cliëntenbelang heeft een manifest opgesteld met concrete aanbevelingen. Op 9 oktober is dit aangeboden aan de wethouders Zorg en een aantal raadsleden.

Omdat niet iedereen hierbij aanwezig kon zijn, komt de inspreker het manifest vandaag nog een keer persoonlijk overhandigen. In het manifest wordt gepleit voor de bouw van veel meer seniorenwoningen. Als de afdeling Zorg vasthoudt aan het principe dat verhuizen goedkoper is dan aanpassen, dan moeten er wel woningen beschikbaar zijn. Het is tijd voor een norm: 30% geschikte ouderenwoningen bij elk nieuwbouwproject. Hiernaast zijn noodmaatregelen nodig die gezocht moeten worden in de preventieve en collectieve aanpassing van bestaande woningen. Dit vraagt om een goede samenwerking, afstemming en ontschotting tussen de diensten Wmo en Wonen. Er is veel meer inzet, maatwerk en flexibiliteit nodig bij het gebruik van Woningnet voor betere

2

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

verhuisregelingen en de inzet van professionele wooncoaches. Op 6 november a.s. wordt het manifest besproken in de commissie OZA. Lid VAN PIJPEN vraagt of Cliëntenbelang contact heeft met woningcorporaties die hier ook een belangrijke rol in spelen. Inspreker LIVIDIKOU zegt dat er op dit moment nog geen contact is geweest met corporaties, maar wel met veel huurdersorganisaties die ook mede-indiener van het manifest zijn. Zij hoopt dat het contact met de corporaties zowel vanuit Cliëntenbelang als vanuit de raad plaatsvindt. Lid ASLAMI vraagt of de inspreker bekend is met het plan over doorstroming en of hier contact over is met de gemeente. Inspreker LIVIDIKOU begrijpt dat de verhuis- en doorstroomregelingen geëvalueerd worden en Cliëntenbelang heeft hier ook input voor gegeven en hoopt dat deze wordt meegenomen. Lid ASLAMI vraagt of de inspreker er vertrouwen in heeft dat dit laatste zal gebeuren. Inspreker LIVIDIKOU ziet dat er op papier mooie regelingen worden opgesteld, maar weet dat in de uitvoering veel dingen mis gaan. Zij hoopt dat de verhuisregelingen niet alleen vanuit wonen worden opgesteld, maar vanuit wonen en zorg samen. Lid ALBERTS noemt als een van de speerpunten van de SP de stop op verkoop van sociale begane grondwoningen. Hoe staat de inspreker hier tegenover? Inspreker LIVIDIKOU heeft hier geen duidelijke mening over.

Zij hoopt dat er voldoende woningen beschikbaar zijn op de begane grond, zowel sociaal, middelduur als koopwoningen. De groep ouderen is namelijk gevarieerd. De VOORZITTER deelt mee dat het onderwerp staat geagendeerd bij de commissie OZA en de commissie WV is hiervoor uitgenodigd. --Fred Gersteling op persoonlijke titel over de aanpak schimmelwoningen Amsterdam-Noord Inspreker GERSTELING denkt dat iedereen de urgentie van de aanpak van schimmelwoningen deelt, maar de vraag is of een perspectief wordt geboden aan al die huurders die al jaren in slechte en ongezonde woningen wonen. Het gaat om minstens 40.000 corporatiewoningen en met de andere sectoren erbij zijn het er minimaal 70.000. Minstens 60% hiervan heeft te maken met bouwkundige gebreken. In de raadsbrief staat dat Amsterdammers volgend jaar worden geïnformeerd over wat mensen zelf kunnen doen en over hoe ze een melding kunnen doen. Het is altijd goed om op te roepen om te melden, maar veel te vaak hebben bewoners geen vertrouwen meer na jaren in schimmelwoningen te hebben geleefd met achterstallig onderhoud. Een oproep is om erop af te gaan en complexgewijs de woningen goed op te nemen wat betreft vocht- en schimmelproblematiek en een inventarisatie hiervan zou aan de huurders en aan !WOON verstrekt moeten worden.

Lid HEINHUIS vraagt hoe de inspreker kijkt naar de optie om huurkorting toe te passen voor huurders die te maken hebben met ernstige schimmel. Inspreker GERSTELING weet dat er in Amsterdam-Noord een demonstratie is geweest tegen woonarmoede. De directeur van Ymere heeft hier zijn handtekening gezet

3

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

onder een aantal eisen waaronder geen huurverhoging bij schimmeloverlast. Vervolgens is hier niets mee gebeurd. Natuurlijk zou huurkorting toegepast moeten worden, maar eigenlijk moeten de problemen worden opgelost. Lid HEINHUIS oppert huurkorting om eigenaren van de panden te prikkelen om snel aan de slag te gaan. Inspreker GERSTELING zegt dat dit vanzelfsprekend een idee is, maar de gemeente zou ook instrumenten als aanschrijven moeten gebruiken. Lid TAJ vraagt hoe het vertrouwen van bewoners kan worden teruggewonnen door corporaties. Inspreker GERSTELING herhaalt dit moet door erop af te gaan en niet te af te wachten. Vervolgens moet aan bewoners worden gemeld welke gebreken er zijn en op welke termijn deze verholpen zullen worden. Lid EMMERIK heeft de inspreker horen zeggen dat het aantal meldingen relatief laag is. Hoeveel hoger zou het aantal moeten zijn? Inspreker GERSTELING stelt dat als 23% van de huurwoningen last heeft van ernstige vocht- en schimmeloverlast, dit betekent dat het om minimaal 70.000 woningen gaat. Vanuit het perspectief van de Woningwet zijn corporaties verplicht om goede woningen te verhuren. --Joyce van Loon namens schimmelwoningen Amsterdam-Noord.

Red

Amsterdam

Noord

over

de

aanpak

Inspreker VAN LOON is blij dat er meer aandacht is voor de schimmelproblemen en dat er goede stappen zijn gezet met de huidige aanpak. De evaluatie is uitgevoerd door middel van een vragenlijst waarin ervaringen van betrokken partijen zijn meegenomen. De data voor de evaluatie zijn aangeleverd door de corporaties en het is de vraag of deze objectief zijn. Een oproep is om de analyse voortaan uit te laten voeren door een onafhankelijke partij. Volgens berichten gebeurt het vaak dat corporaties na een huisbezoek aangeven dat er geen schimmel is terwijl een onafhankelijk inspecteur dit wel constateert. Nog steeds blijven te veel mensen onder de radar en daarom is het goed dat er meer aandacht wordt besteed aan de zichtbaarheid van het meldpunt. Een voorzien probleem is echter dat als meer mensen hun schimmelprobleem melden, het de vraag is of corporaties wel voldoende capaciteit hebben om deze meldingen op te pakken, omdat zowel de corporaties als de gemeente hebben aangegeven dat zij knelpunten in de capaciteit verwachten. Nog steeds wordt te veel van bewoners zelf verwacht. Corporaties zouden moeten proberen om de problemen te voorkomen in plaats van te wachten totdat huurders ze melden. Voornamelijk A tot en met D-labelwoningen kampen met schimmel.

Bij verduurzaming wordt gestreefd naar energielabel D, maar als juist deze woningen problemen hebben, zou breder gekeken moeten worden en zou dit sneller moeten gebeuren. Als dit niet lukt, zou er geen huurverhoging moeten plaatsvinden en in sommige gevallen zelfs een huurkorting toegepast moeten worden. Lid MOLEMA vraagt of er sinds het begin van de schimmelaanpak verbeteringen zichtbaar zijn. Inspreker VAN LOON heeft deze eerlijk gezegd niet gezien. Lid HEINHUIS memoreert dat de inspreker de vorige keer heeft aangegeven dat de relatie met de corporaties wat moeizamer is geworden. Is hier inmiddels verbetering in gekomen?

4

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

Inspreker VAN LOON stelt dat de prioriteit hier op dit moment niet ligt, omdat wordt gewerkt aan het in beeld brengen van de schimmelproblematiek. De deur staat altijd open om met corporaties in gesprek te gaan. Lid TAJ vraagt of het idee van melden leeft bij bewoners die last hebben van schimmel. Inspreker VAN LOON zegt dat mensen gewoon niet meer melden. Er is geen vertrouwen meer. In 7,5 jaar heeft zij zelf diverse meldingen gedaan bij haar corporatie, maar er wordt niet zo snel iets opgepakt. Het moet veel duidelijker worden dat als corporaties niets doen met een melding, waar iemand vervolgens wel terecht kan. Lid ASLAMI vraagt wat de inspreker als een duurzame oplossing zou zien. Inspreker VAN LOON denkt niet dat één meldpunt bij de gemeente de oplossing is, omdat er ook niet zoveel vertrouwen in de gemeente is op dit moment. Zij denkt dat corporaties proactief moeten optreden in samenwerking met sleutelfiguren uit organisaties als !WOON. Lid BILGIN heeft de inspreker horen zeggen dat de corporaties in sommige gevallen constateren dat er geen sprake van schimmel is terwijl een onafhankelijke dit wel constateert. Hoe vaak gebeurt dit? Inspreker VAN LOON kent zelf twee gevallen waarin zich dit heeft voorgedaan. Lid AHMADI vraagt of de inspreker voorbeelden kent van mensen bij wie de aanpak structureel is geweest.

Inspreker VAN LOON kent iemand, maar deze heeft ook ingesproken. Na tussenkomst van de wethouder is hier een structurele aanpak geweest. Lid AHMADI vraagt wat de verhouding is tussen mensen bij wie het probleem is opgelost en bij hen bij wie dit niet is gebeurd. Inspreker VAN LOON antwoordt dat een aantal mensen zich per dag meldt met schimmelproblemen en ook dit is nog het topje van de ijsberg. Lid LOCHTENBERG zegt dat RIVM adviseert om in schimmelwoningen het huis niet af te laten koelen onder de 15 graden. Is het probleem niet veel meer inkomensgerelateerd? Inspreker VAN LOON stelt dat er schimmel is door een bouwkundig probleem en door een inkomensprobleem kan niet voldoende worden gestookt. Als het bouwkundige probleem wordt aangepakt, valt het andere ook weg. --Elaine Michon op persoonlijke titel over aanpak schimmelwoningen AmsterdamNoord. Inspreker MICHON huurt van Ymere in Amsterdam-Noord. Al dertig jaar is er sprake van sloop van de woningen en sinds 1985 is er geen grootschalig onderhoud geweest. Voor de aanpak zijn de intenties zuiver en de ernst van het probleem is duidelijk. Helaas is het melden van een klacht of het maken van een reparatieverzoek een weg met vele obstakels die begint met de aanname dat de huurder niets weet, niets begrijpt en beter probeert te worden over de rug van de verhuurder.

Bij een melding van schimmel wordt steeds verwezen naar de eigen verantwoordelijkheid terwijl bekend is dat in 60% van de

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

gevallen de oorzaak een technisch gebrek is. Er zijn te veel woningen met schimmel en huurders zijn meldingsmoe geworden. Corporaties weigeren huurkorting te geven zonder een gang naar de huurcommissie. Deze korting zou zo hoog moeten zijn dat verhuurders geen andere keuze hebben dan handelen. Het gros van de schimmelproblemen lijkt op dit moment niet bekend. Een oproep is om een proportionele vertegenwoordiging van huurders uit te nodigen bij gesprekken over huurwoningen. Lid ASLAMI vraagt hoe complexmatige aanpak er volgens de inspreker uit zou moeten zien. Inspreker MICHON is het eens met voorgaande sprekers die hebben gesteld dat de inspectie niet alleen door de corporaties moet worden gedaan. Zij geeft aan dat na een melding van een lekkage zij als huurster allerlei informatie moest opsturen via e-mail. Een melding van !WOON werd door een corporatie gezien als een dolk in de rug. Lid TAJ heeft de inspreker horen zeggen dat meldingen niet serieus worden genomen.

Kan zij nog een aantal concrete voorbeelden noemen en aangeven wat nodig is vanuit de corporaties voor mensen om wel een melding te doen? Inspreker MICHON weet van een buurvrouw die een melding heeft gedaan over rattenoverlast in januari 2023 bij Ymere en dat het probleem in augustus is verholpen, omdat de inspreker vanaf juni met behulp van !WOON e-mails heeft geschreven totdat er een adequate persoon langs is gekomen. Tot die tijd heeft de corporatie naar de GGD gewezen en deze naar de corporatie. Lid HEINHUIS vraagt of het een idee is dat verschillende mensen van de bewonerscommissie de manier van omgang van de corporaties met bewoners aankaarten. Inspreker MICHON heeft de afgelopen vijf jaar als lid van de bewonerscommissie elke zes weken een vergadering met Ymere. Tijdens deze vergaderingen worden altijd lopende zaken besproken en elke keer wordt direct opgeschaald en gedreigd om de pers en politiek erbij te halen. Het contact met andere bewonerscommissies is belangrijk om aan te geven hoe kan worden opgeschaald. Lid EMMERIK constateert dat de situatie van de schimmelwoningen maar voort blijft duren terwijl alle partijen op de hoogte zijn van het probleem. Hij vraagt of de inspreker nog vertrouwen heeft in de toekomst. Inspreker MICHON heeft zeker vertrouwen in de toekomst, omdat zij heeft leren denken in oplossingen en voorbij de gebaande paden en de bestaande systemen.

Een oorzaak van een falend systeem is dat in alle overleggen de eindgebruiker, de huurder, ontbreekt. De stem van de mensen over wie het gaat moet net zo serieus worden genomen als die van managers die betaald bij overleggen zitten. Lid AHMADI reageert op de reactie van corporaties op het moment dat stichting !WOON of een bewonerscommissie worden ingeschakeld. Zij meent dat dit soort meldingen direct bij de gemeente terecht zouden moeten komen. Inspreker MICHON noemt het spijtig dat de corporaties de huurders en verhuurders vaak als vijanden ziet. Het is belangrijk dat bij !WOON en de gemeente een duidelijk meldpunt is voor zelfkritiek, zodat de huurder het idee heeft dat er een keuze is. Het is kwalijk dat de meldingen van intimidatie niet bekend zijn. Het is ook jammer dat er geen compensatie is als de inspreker vrij moet nemen van haar werk voor een vergadering. Lid ALBERTS stelt voor om het agendapunt over schimmelwoningen als eerste inhoudelijke punt te behandelen, zodat de insprekers kunnen horen hoe met dit onderwerp wordt omgegaan.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

De VOORZITTER concludeert dat de commissie akkoord is met het voorstel. Zij schorst de vergadering voor een korte pauze om de gasten aan te laten schuiven. 2.c. Actualiteiten De VOORZITTER heropent de vergadering. Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag Lid MOLEMA verwijst naar een artikel op Nu.nl van vandaag waarin de president van de Nederlandse Bank het kabinet oproept om de huurwet terug te draaien, omdat het aanbod van huurwoningen slinkt. Kan de wethouder hier een reactie op geven? Wethouder DE JAGER neemt aan dat lid Molema de Wet betaalbare huur bedoelt. Het is bekend dat het bij nieuwe wetgeving enige tijd duurt voordat de effecten hiervan duidelijk zijn. De wet is recent ingevoerd en het voorstel is om begin volgend jaar de stand van zaken op te maken. Lid ABOELKASEM memoreert dat de woonwagengemeenschap al jaren probeert om afspraken te maken over de omgangsvormen met het private verhuurbedrijf van de gemeente Amsterdam. Waarom duurt dit zo lang? Is er geen sprake van vermenging van rollen als afspraken eerst worden beoordeeld door de gemeentelijke juridische dienst? Wethouder DE JAGER zegt dat er op dit moment contact is met alle betrokken woonwagenbewoners. Er wordt gewerkt aan het realiseren van nieuwe plaatsen en bestaande plaatsen worden verbeterd. Het probleem dat lid Aboelkasem naar voren brengt, is hem niet helemaal duidelijk.

Lid ABOELKASEM stelt dat het probleem al heel lang speelt en de woonwagenbewoners hebben weinig perspectief. Kan de wethouder een deadline geven voor wanneer de afspraken afgerond zullen zijn? Wethouder DE JAGER zal de actuele stand van zaken nagaan en zal erop terugkomen. Financiën 3. Vaststellen van de Begroting 2025 (VN2024-013266) De VOORZITTER heropent de vergadering. Aan de orde is de tweede termijn van de begrotingsbehandeling. Moties en amendementen zullen alleen nog mondeling worden gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 13 november. Lid VON GERHARDT zegt dat nog zoveel onduidelijk is over de OZB-verhoging van 27% dat gesteld kan worden dat het college onzorgvuldig is geweest. Huiseigenaren maken zich zorgen, zeker degenen die van hun laatste geld een huis hebben gekocht en van wie de inkomsten niet zo hard zijn gestegen. Ook de vve’s maken zich zorgen gezien

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

de vele ambities waaronder de energietransitie. Heeft de wethouder contact met de vve’s over de verhoging (bijvoorbeeld VvENet) en met het middensegment (bijvoorbeeld IVBN)? Het college heeft gesteld dat de 1100 minder woningen van corporaties een snelle berekening was terwijl de corporaties achter deze aantallen blijven staan. Komt de wethouder terug op deze uitspraken? Lid HEINHUIS vraagt of lid Von Gerhardt van mening is dat het college altijd alle gevolgen per groep in de stad in kaart moet brengen voordat een belastingverhoging moet worden doorgevoerd. Lid VON GERHARDT wijst erop dat wethouders meermaals uitspraken hebben gedaan in de commissie en de raad die ze later moesten terugnemen. De dag na de expertmeeting over de OZB-verhoging gaven de wethouders in de raad aan dat de corporaties erop teruggekomen zijn over het openbreken van de prestatieafspraken. De corporaties hebben vorige week echter bij AT5 aangegeven dat wat hun betreft deze afspraken wel opengebroken moeten worden.

Heeft de wethouder de raad verkeerd geïnformeerd of zeggen de wethouder en de corporaties iets anders tegen elkaar dan tegen de pers? Wordt nu wel of niet opnieuw gesproken over de prestatieafspraken en is een mogelijke uitkomst van die gesprekken dat er minder woningen worden gebouwd of verduurzaamd? Lid HEINHUIS vindt het positief dat de VVD zich opeens zorgen lijkt te maken over sociale huur. Welke berekening heeft lid Von Gerhardt gezien die uitkomt op 1100 woningen? Op de expertmeeting hebben meerdere corporaties aangegeven dat het complex is om deze berekening te maken. Lid VON GERHARDT stelt dat het hem gaat om goed bestuur en om de informatiepositie en de controlerende taak van de raad. Hij memoreert dat een corporatiebestuurder vorige week op AT5 heeft gezegd dat 300 miljoen euro minder kan worden geleend waardoor tussen de 1000 en 1200 woningen minder gebouwd kunnen worden of duizenden woningen minder verduurzaamd worden. Lid HEINHUIS weet nog steeds niet waar lid Von Gerhardt zich op baseert bij het stellige aantal woningen. Het is bovendien de vraag of de bestuurder van de corporatie die de uitspraak op AT5 heeft gedaan dit namens alle corporaties heeft gedaan. Lid VON GERHARDT zegt dat Anne-Jo Visser, directeur van de federatie van woningcorporaties, dit heeft bevestigd bij AT5.

Op het moment dat er te weinig informatie is, kan de beslissing om de OZB te verhogen niet worden genomen. De VVD zal in de raad met een voorstel komen om de verhoging van tafel te krijgen en hierbij wordt op de steun van de coalitie gerekend. Lid HEINHUIS wijst erop dat de OZB wordt verhoogd om een sluitende begroting te krijgen, omdat de stad voor grote uitdagingen staat waar extra geld voor nodig is. Lid VON GERHARDT stelt dat VVD met een dekkingsvoorstel zal komen. Zolang niet duidelijk is wat de gevolgen van de verhoging zijn, pleit hij voor zorgvuldigheid. Lid TAJ zegt dat Amsterdam ver onder het inkomstenniveau vanuit OZB zit dat door het Rijk wordt gesteld. Lid VON GERHARDT legt uit dat Amsterdam enorm veel verdiencapaciteit heeft, niet alleen via OZB maar ook via erfpacht. Lid TAJ bevestigt dit, maar stelt dat de overheid er ook nog steeds vanuit gaat dat de verdiencapaciteit via de OZB op een bepaald niveau uitkomt. Amsterdam zit ver onder de andere G-4.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

Lid VON GERHARDT zegt dat VVD andere keuzes maakt. Lid TAJ vindt dit keuzes die niet in Amsterdam passen. Lid VON GERHARDT denkt dat deze wel passen in Amsterdam, omdat er woningen gebouwd moeten worden en er verduurzaamd moet worden. Lid TAJ wijst erop dat de begroting sluitend is dankzij de OZB-verhoging. GL staat achter de begroting die veel mooie ideeën bevat. Lid VON GERHARDT stelt dat 10 miljoen euro naar het Vereveningsfonds gaat en niet direct naar betaalbare woningen. De 12,5 miljoen euro van de woningcorporaties gaat wel direct van betaalbare woningen af. Lid TAJ stelt voor om te wachten op de definitieve berekeningen. Het college moet in gesprek met de woningcorporaties om inzichtelijk te krijgen wat de verhoging betekent en hierna kunnen vervolgstappen worden overwogen. Lid VON GERHARDT vraagt of GL het verantwoord vindt om in te stemmen met een OZB-verhoging zonder dat duidelijk is wat dit betekent voor de andere ambities. Lid TAJ denkt dat de OZB-verhoging juist nodig is voor het verwezenlijken van de ambities: bouwen aan een duurzame, weerbare stad. Lid VON GERHARDT concludeert dat GL hiermee kiest voor het verduurzamen van minder woningen en minder bouw van sociale huurwoningen. Dit strookt volgens hem niet met de eigen ambities.

Lid TAJ legt uit dat lid Von Gerhardt ervan uitgaat dat met de verhoging van de OZB ineens minder wordt besteed aan het isolatieoffensief en aan allerlei andere initiatieven. De OZB is echter een generieke maatregel die stadsbreed wordt verhoogd en gevolgen heeft voor alle woningeigenaren. Lid VON GERHARDT heeft van de corporaties zelf gehoord dat ze minder kunnen doen. Lid TAJ wil de gesprekken met corporaties afwachten. Lid MOLEMA vraagt welke keuze GL zou maken als er moet worden gekozen tussen minder bouwen of minder verduurzamen. Lid TAJ antwoordt dat deze keuze nu niet aan de orde is. lid EMMERIK vraagt wat GL vindt van een verhoging van de toeristenbelasting die meer geld oplevert dan een OZB-verhoging. Lid TAJ stelt dat dit onderwerp bij een andere commissie thuishoort. Lid ASLAMI kijkt uit naar de toegezegde plannen voor volgend jaar. Lid MOLEMA constateert dat het college tekortschiet in het verstrekken van juiste en volledige informatie aan de raad. Eerst is onduidelijk gecommuniceerd over wat wel en niet was doorgerekend met betrekking tot de OZB-verhoging. Nu blijkt het college de zorgen niet te delen dat deze de bouw van 1100 sociale huurwoningen in gevaar zou kunnen brengen.

Het college beweert dat de prestatieafspraken niet opengebroken hoeven worden terwijl de corporaties van mening zijn dat dit wel degelijk noodzakelijk is, tenzij het college bereid is om financiële compensatie te bieden. JA21 maakt zich ernstige zorgen over de bouwambities voor de komende jaren en zet zich al jaren in voor de bouw van middel- en

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

dure koopwoningen, maar deze komen bij dit college nauwelijks van de grond. Door de verhoging zal er echter op alle fronten minder gebouwd worden. Zolang er geen duidelijkheid is over de effecten van de verhoging of over een compensatieregeling voor de corporaties kan JA21 de maatregel niet steunen. Lid LOCHTENBERG memoreert dat bij het schrijven van het coalitieakkoord al bekend was dat de OZB zou worden verhoogd. In afgelopen winter heeft Ortec de nieuwe samenwerkingsafspraken exact doorgerekend en de conclusie was dat er een bestedingsruimte is van 1 miljard euro. Door de verhoging van de OZB daalt deze ruimte met 300 miljoen euro en dit komt volgens de corporaties neer op 1000 niet gebouwde woningen. Hoe kan het dat de verhoging bij de doorrekening van Ortec nog niet bekend was? Wat is de oorzaak van de plotselinge hoge stijging? Als dit komt door verwachte problemen met AEB en claims van rondvaartboten, waarom worden deze problemen niet geadresseerd binnen de budgetten van de verantwoordelijke wethouders? Hoe zeker is het dat de verhoging noodzakelijk is? CDA stelt voor om de OZB te gebruiken voor het opkopen van sociale huurwoningen ten behoeve van ouderen en komt met een motie voor een gemeentelijke woningcorporatie in een nader te bepalen vorm voor behoud van woningen op begane grond.

De VOORZITTER concludeert dat CDA met dit voorstel een lang gekoesterde wens van de SP omarmt. Lid BILGIN kan zich voor een groot deel aansluiten bij de bijdrage van VVD. Zojuist is nog gesproken over de schimmelproblematiek en door de OZB-verhoging zou deze aanpak in gevaar kunnen komen, omdat corporaties minder geld hebben. Het is belangrijk om van tevoren een berekening te hebben van de OZB-verhoging en het verbaast lid Bilgin dat oppositiepartijen die om helderheid vragen, worden aangevallen. Duidelijkheid is het minste waar de raad recht op heeft. Er wordt nu gestemd over een begroting zonder dat duidelijk is wat de gevolgen zijn van de OZB-verhoging op de sociale huurwoningen en het onderhoud ervan. College Wethouder DE JAGER verwijst naar de monitoring van de prestatieafspraken waarin staat dat de vorige keer vrij exacte afspraken zijn gemaakt over aantallen woningen. Na evaluatie is afgesproken dat wel ambitieuze, maar ook realistische afspraken gemaakt moeten worden en ook zijn bandbreedtes afgesproken. Zo is voor het verbeteren en het verduurzamen van woningen tussen de 27.000 en 33.000 afgesproken en het bijbouwen van nieuwe huurwoningen tussen de 1900 en 2500. Ook is een voorziening opgenomen dat ingeval van ontwikkelingen waardoor de afspraken opnieuw tegen het licht gehouden moeten worden, een van de partijen dit aan de orde kan stellen.

Daarom is een afspraak gemaakt om met de corporaties om tafel te gaan. Hierbij staat dat de door de raad vastgestelde beleidsuitgangspunten de ankers voor de wethouder zijn om in gesprek te gaan met de corporaties. Lid MOLEMA vraagt of het college bereid is tot financiële compensatie voor de corporaties en zo ja, hoe dit zich verhoudt tot de begroting. Wethouder DE JAGER herhaalt dat in gesprek wordt gegaan met corporaties en zorgvuldig in beeld wordt gebracht of en welke problemen er zijn en vervolgens welke oplossingen mogelijk zijn. Voordat definitieve afspraken worden gemaakt, zal de raad tijdig worden geïnformeerd. Lid MOLEMA vraagt of ook uit de gesprekken kan komen dat er geen financiële compensatie voor de corporaties komt. Wethouder DE JAGER sluit dit niet uit.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

Lid VON GERHARDT heeft de wethouder horen zeggen dat er nieuwe afspraken komen. betekent dit dat er nieuwe afspraken gemaakt kunnen worden op basis van de komende gesprekken? Wethouder DE JAGER sluit niet uit dat indien het noodzakelijk is om een aanpassing te doen, dit zal gebeuren maar zaken moeten eerst zorgvuldig in beeld worden gebracht. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder ook niet uitsluit dat het aantal te bouwen of te verduurzamen woningen wordt aangepast naar aanleiding van de gesprekken. Wethouder DE JAGER wil de zaken eerst helder hebben en doet hier op dit moment geen enkele uitspraak over. Lid VON GERHARDT concludeert dat de uitkomst van deze OZB-verhoging niet duidelijk is en dat dit eventueel ten koste kan gaan van te bouwen of te verduurzamen woningen. Wethouder DE JAGER heeft zojuist de bandbreedtes genoemd die onderdeel zijn van de afspraken. Ook hij heeft gehoord dat een van de corporatiedirecteuren het aantal van 1100 heeft genoemd. De afspraak om gebruik te maken van de voorziening (niet het openbreken van de afspraken) is gemaakt en de wethouder gaat ervan uit dat de afspraken die worden gemaakt in een bestuurlijk overleg leidend zijn. Lid VON GERHARDT heeft de wethouder in de raad horen zeggen dat corporaties zijn teruggekomen op hun uitspraak die zij hebben gedaan in de expertmeeting van 9 oktober jl. terwijl de corporaties deze hebben herhaald.

Hoe staat de wethouder tegenover zijn eigen uitspraak? Wethouder DE JAGER staat hier nog volledig achter. Hij heeft een bestuurlijke afspraak gemaakt met de directeur van de AFWC en hier gaat hij vanuit. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de corporaties hun uitspraak op AT5 hebben herhaald. Wat gaat hier mis? Wethouder DE JAGER gaat uit van een afspraak in bestuurlijk overleg. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder er niet van schrikt dat corporaties in de media iets anders zeggen. Wethouder DE JAGER denkt dat hij niet te veel moet reageren op de media. Lid MOLEMA verwijst naar de brief van 15 oktober waarin het college heeft aangegeven dat de communicatie met de corporaties beter had gekund. Er blijft nu toch ruis op de lijn. Betekent dit dat de communicatie richting de raad ook beter had gekund? Wethouder DE JAGER weet niet precies waar lid Molema op doelt. Lid MOLEMA zegt dat er ruis blijft over wat in de commissie en de raad wordt gezegd en wat de corporaties zeggen. Kan het college toelichten waar deze ruis vandaan komt? Wethouder DE JAGER stelt dat zijn primaire verantwoordelijkheid de communicatie met de raad is. Volgens hem is hij duidelijk geweest en is het de verantwoordelijkheid van corporaties welke uitingen zij in de media doen. Er is contact met VvENet en IVBN, maar er zijn geen actieve gesprekken gevoerd over de OZB-verhoging.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

Zowel het aantal woningen als het type woningen is afgesproken en dit blijft het uitgangspunt. Ortec heeft scenario’s samengesteld op basis van informatie van verschillende corporaties. De voorziening in de samenwerkingsafspraken voor nieuwe ontwikkelingen wordt dus nu gebruikt. Lid LOCHTENBERG vraagt of het al in de winter van 2023 bekend was dat de OZB aanzienlijk verhoogd zou worden en als dit het geval was, waarom dit niet is meegedeeld aan Ortec. Wethouder DE JAGER antwoordt dat dit op dat moment nog niet bekend was. Lid LOCHTENBERG vraagt waarom de raad en corporaties hier deze zomer mee zijn overvallen. Wethouder DE JAGER zegt dat het college een begroting heeft voorbereid en heeft geconcludeerd dat er een korting van het Rijk komt en het nodig is om bepaalde doelen te realiseren. Vervolgens is een aantal keuzes gemaakt, onder andere door de OZB met een flink percentage te verhogen en op een aantal andere terreinen de belasting niet te verhogen. Lid LOCHTENBERG denkt dat het college een OZB-verhoging ziet aankomen en denkt dat het nodig is om hierover transparant te zijn richting woningcorporaties. Wethouder DE JAGER stelt dat een zorgvuldig proces is doorlopen. Het is niet gebruikelijk om bij een belastingverhoging van tevoren met partijen gesprekken te voeren. Wel heeft hij zijn excuses gemaakt voor het feit dat corporaties het nieuws in de krant moesten lezen.

Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder erachter blijft staan dat het college zorgvuldig heeft gehandeld in de manier waarop de OZB-verhoging is ingevoerd. Wethouder DE JAGER bevestigt dit. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Volkshuisvesting 4. Aanpak schimmelwoningen in Amsterdam-Noord (VN2024-013533) Agendapunt 4 wordt voor agendapunt 3 behandeld. De VOORZITTER deelt mee dat het agendapunt is geagendeerd op verzoek van lid Aslami. Voor dit agendapunt zijn drie gasten uitgenodigd: Souad Asafiati, assetmanager Rochdale, Karin Verdooren, bestuurder Lieven de Key en Anne-Jo Visser, directeur AFWC. ANNE-JO VISSER vindt het schrijnend om te horen dat er zaken zijn die nog volstrekt niet goed gaan. Corporaties vinden schimmel en vocht in woningen onacceptabel en dit probleem moet altijd zo snel mogelijk worden opgepakt, los van de precieze oorzaak. Begin 2023 bleek dat de oplopende gasprijs ertoe leidde dat sommige Amsterdammers hun verwarming niet meer aanzetten waardoor bestaande vocht- en schimmelproblematiek verergerde. Dit heeft geleid tot een gezamenlijke, meerjarige schimmelaanpak. De mensen van de corporaties zijn opgeleid in een nieuwe manier van werken waarin bewoners allemaal serieus worden genomen en goed wordt gekeken naar de oorzaken van schimmel.

Er zijn afspraken gemaakt tussen de zes grote corporaties om zo veel mogelijk op dezelfde manier te gaan werken en de aanpakken zijn op elkaar afgestemd. Ook wordt gemonitord op de uitvoering. Tot voor kort werden meldingen over vocht en schimmel niet apart

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

geregistreerd. Op basis van de eerste evaluaties blijkt dat er goede resultaten worden geboekt, maar er is ook nog veel werk te doen. Er wordt meer gemeld en deze meldingen worden sneller opgevolgd. De verwachting was dat heel veel meldingen afkomstig zouden zijn uit een aantal complexen. Uit de eerste monitor blijkt dat er slechts een beperkt aantal complexen is met meerdere meldingen, vaak gaat het om één melding per complex. Ook was de verwachting dat in woningen met E-F-G-labels relatief veel schimmel en vocht zou voorkomen, maar uit de evaluatie blijkt dat het juist ook bij label A tot en met D-labels voorkomt. In 95% van de gevallen lukt het om naar aanleiding van een melding binnen twee weken langs te komen. In de prestatieafspraken is afgesproken dat veel meer aandacht zal gaan naar de bestaande bouw en hier zitten ook complexen met vocht en schimmel tussen. Voor sommige bewoners betekent dit wel dat ze nog wat langer moeten wachten voordat de woning definitief technisch in orde is. Tot het zover is, komt de corporatie steeds weer langs om schimmel en vocht te verwijderen en om samen met de bewoner te kijken naar maatregelen om de schimmel beheersbaar te houden. Lid ALBERTS heeft begrepen dat de verwachting was dat de meldingen anders zouden zijn.

Is in het protocol opgenomen dat bij een melding uit een blok het hele blok wordt bekeken? ANNE-JO VISSER zegt dat wordt gekeken naar het type melding. Als het om een technisch gebrek lijkt te gaan, kijken corporaties breder naar het complex. Bij een geval dat op zichzelf lijkt te staan, gebeurt dit niet. Lid VON GERHARDT heeft van de insprekers gehoord dat sommige bewoners geen melding meer durven te doen bij corporaties. Welke stappen ondernemen corporaties om die drempel weg te nemen? KARIN VERDOOREN zegt dat de corporaties 7.700 meldingen hebben ontvangen. Als blijkt dat er iets wordt gedaan naar aanleiding van een melding, is de verwachting dat dit aantal nog zal stijgen. In overleg met de wethouder wordt een grootschalige communicatiecampagne voorbereid om bewoners te laten melden. Het is belangrijk dat corporaties de meldingen krijgen zodat er iets kan worden gedaan. Lid LOCHTENBERG vraagt hoe vaak corporaties gemiddeld per jaar langskomen in de woningen van hun huurders. Op zo’n moment kunnen mensen een melding doen en ook eventueel een ander gebrek aan de orde stellen. KARIN VERDOOREN zegt dat de corporatie bij voorkeur ieder jaar zou langskomen, maar dit is qua capaciteit helaas niet mogelijk. De beheerders lopen rond in de wijken en in de complexen. Zij zijn goed aanspreekbaar en hiervan wordt ook veel gebruikgemaakt.

Lid ABOELKASEM heeft van de insprekers gehoord dat corporaties soms concluderen dat er geen sprake is van schimmel terwijl een onafhankelijke partij constateert dat dit wel het geval is. Waar kan dit verschil van inzicht aan liggen en is dit bekend bij de corporaties? SOUAD ASAFIATI heeft dit ook zojuist gehoord en het zou haar bevreemden als dit vaker gebeurt. Zij stelt dat er direct een onafhankelijke partij wordt ingeschakeld bij een schimmelmelding. Vervolgens komt er een rapportage met wat er aan de hand is. Als het probleem direct kan worden opgelost, wordt dit ter plekke gedaan. Grotere technische problemen komen terug bij de corporatie waarna wordt bekeken wat eraan gedaan kan worden. Souad Asafiati herkent de discrepantie niet en als deze er zou zijn, is dit wat haar betreft echt ernstig. Lid EMMERIK vraagt of corporaties zich herkennen in het verhaal van de inspreker dat corporaties veel obstakels opwerpen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

KARIN VERDOOREN kent deze persoonlijke ervaringen niet. Het probleem staat bij alle corporaties heel hoog op de agenda. Er wordt behoorlijk opgeschaald en ook andere partijen worden ingeschakeld. Het raakt haar om deze ervaringen te horen en er wordt alles aan gedaan om dit te voorkomen. ANNE-JO VISSER wijst erop dat de commissie gisteren de evaluatie van !WOON heeft ontvangen. In de bijlage stonden voorbeelden van waar het nog niet goed gaat. !WOON en de gemeente worden gevraagd om te checken of meldingen ook bij de corporatie zijn gedaan. Helaas moet zij constateren dat het in het afgelopen halfjaar nog niet in alle gevallen goed is gegaan. Lid BILGIN heeft begrepen dat in 50% van de complexen geen meldingen worden gedaan en in 30% slechts een of twee. Uit de cijfers blijkt echter dat er honderden complexen zijn waarin vijf of meer meldingen zijn gedaan. Dit is een aanzienlijk aandeel van de complexen. Zou complexgewijze aanpak geen oplossing zijn als in een complex veel meldingen worden gedaan? ANNE-JO VISSER stelt dat op het moment dat er veel meldingen in een complex worden gedaan en een technische oorzaak hieraan ten grondslag ligt, een complexmatige aanpak uiteraard de oplossing is. De verwachting vooraf was dat er meer meldingen zouden zijn in bepaalde complexen en niet een enkele.

Met de wethouder is inmiddels ook afgesproken dat op het moment dat het een monument betreft wordt bekeken of de gezondheid voor de monumentstatus kan worden gesteld. SOUAD ASAFIATI heeft een complex onder haar hoede waarin lange tijd geleden een renovatie is gedaan. Na een melding bleken er ernstige gebreken te zijn en vervolgens zijn deze nader onderzocht en is beoordeeld hoe groot de kans is dat deze bij andere woningen ook aan de orde zijn. Lid AHMADI wijst erop dat er door de insprekers is aangegeven dat vanuit corporaties intimiderend wordt gereageerd als bewoners zich tot een bewonerscommissie of stichting !WOON wenden. Hoe reageren de corporaties hierop? Wat gebeurt er met een woning waar een schimmelmelding is gedaan en die vrijkomt doordat de bewoners verhuist? Er zijn signalen dat mensen uit een schimmelwoning vertrekken en de nieuwe woning weer een schimmelwoning is. Weigeren heeft gevolgen. Hoe wordt hiermee omgegaan? KARIN VERDOOREN denkt dat iedereen is geschrokken van het voorbeeld dat de inspreker heeft genoemd. Zij herkent dit niet uit de praktijk, maar het zal intern worden besproken. Corporaties willen juist luisteren naar de huurder en aan de slag gaan. Hopelijk gaat het om een incident.

Na een verhuizing wordt een woning altijd gecheckt, wordt onderhoud gedaan waar nodig en vanzelfsprekend wordt ook bekeken of er schimmel aanwezig is en indien dit het geval is, wordt deze aangepakt. Het verzoek is om het te melden als er woningen vrij staan met schimmel. Lid ASLAMI denkt dat als de eerdere verwachting was dat er meer meldingen gedaan zouden worden, dit betekent dat er een probleem is rond meldingsbereidheid. Is de capaciteit van de aanpak van schimmel afgestemd op de eerdere verwachtingen? Uit verschillende rapporten blijkt dat natuurlijke ventilatie vaak de lucht niet zuivert zoals deze zou moeten doen. Is dit een reden om te werken aan mechanische ventilatie en kan dit worden meegenomen in de complexmatige aanpak? SOUAD ASAFIATI bevestigt dat op het moment dat natuurlijke ventilatie niet afdoende is, het aanbrengen van mechanische ventilatie een van de standaardmaatregelen is. Verder wordt gekeken naar dubbelglas, roosters en naar de volledige isolatie. Een complicatie is dat het soms nodig is om door de schachten van volledige complexen te gaan.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

KARIN VERDOOREN zegt dat het teleurstellend was dat zich in A tot en met Dlabelwoningen ook problemen voordoen waar vaak is geïsoleerd, dubbelglas is aangebracht, een goede verwarming aanwezig is en mechanische ventilatie is geplaatst. Met bewoners moet goed gecommuniceerd worden dat goed wordt verwarmd en geventileerd. De meldingen komen binnen uit alle complexen en er waren meer pieken verwacht. Lid MOLEMA heeft de corporaties horen zeggen dat gezondheid voorop staat. Zijn er ingeval de gezondheid in het geding is voldoende noodwoningen om mensen te plaatsen? Als dit niet het geval is, wat zijn dan nog andere maatregelen die de corporaties dan kunnen treffen? ANNE-JO VISSER stelt dat de aanpak erop is gericht om langs te komen en schimmel te verwijderen. Het zijn echt bijzondere gevallen waarbij een bewoner niet kan blijven wonen. Voor die mensen zijn altijd woningen beschikbaar en tot nu toe zijn er geen signalen dat deze woningen onvoldoende zijn. Als de commissie dit wenst, zijn de corporaties bereid om een bijeenkomst te organiseren over de aanpak. Dit kan meelopen in de praktijk zijn of een bijeenkomst bij een corporatie. De VOORZITTER zegt dat een verzoek hiertoe via de griffie kan verlopen. Lid TAJ heeft gelezen dat in het IT-systeem slechts één reden kan worden opgevoerd voor schimmel terwijl er in 60% van de gevallen meerdere oorzaken zijn.

De corporaties hebben een compensatie gevraagd voor de OZB-verhoging. Tegelijkertijd geven corporaties aan dat het niet is gelukt om tot een afspraak tussen het college en de corporaties te komen voor een huurkorting voor bewoners die voor een langere periode in een schimmelwoning moeten verblijven. ANNE-JO VISSER zegt dat is begonnen met het registeren van alle data wat nog niet zo makkelijk is omdat met landelijke systemen wordt gewerkt. Er wordt nog steeds gewerkt aan het op orde krijgen van de data. Corporaties vinden dat mensen te allen tijde in gezonde woningen moeten wonen. Het is belangrijk dat de schimmel wordt opgelost en niet dat met korting in een schimmelwoning wordt geleefd. Als er echt een probleem is, kan een huurder naar een huurcommissie stappen. Af en toe wordt huurkorting gegeven, maar hiervoor wordt geen beleid ontwikkeld. Lid HEINHUIS vindt dit moeilijk te begrijpen. Uit de verhalen blijkt steeds weer dat bewoners in woningen wonen die soms bijna onbewoonbaar zijn. Het is niet uit te leggen dat mensen het volle pond voor deze woning moeten blijven betalen. Huurkorting is volgens haar een eerste stap die altijd genomen zou moeten worden. Als in een complex een melding wordt gedaan, wordt dan ook proactief gekeken bij de buren of hier ook sprake is van schimmel? KARIN VERDOOREN stelt dat de gezondheid van huurders voorop staat.

Het is verkeerd signaal om de weg te zoeken van de huurkorting. Corporaties willen te allen tijde het probleem oplossen. Als de schimmel langdurig is en het lukt niet om het probleem op te lossen, willen de corporaties voorkomen dat iemand naar de huurcommissie gaat en kan de huur proactief zelf worden verlaagd. SOUAD ASAFIATI geeft als voorbeeld dat in de voorbereiding van een complexmatige renovatie verschillende meldingen van schimmel zijn gedaan. Hiervoor is een plan van aanpak opgezet waarin drie keer op verschillende dagen en op verschillende tijden wordt gebeld. In de brievenbus ligt een kaartje met het verzoek om contact op te nemen. Op het moment dat er contact is, worden afspraken voor inspecties gemaakt waarbij eigen vakmannen worden meegenomen die zaken die relatief makkelijk opgepakt kunnen worden direct uitvoeren. Om mensen contact op te laten nemen, wordt ook een buurtpunt ingezet.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

ANNE-JO VISSER zegt dat op het moment dat er een melding is die een technische oorzaak kan hebben die in het hele complex speelt, het hele complex wordt bekeken. Als er een melding wordt gedaan waarvan duidelijk is dat het aan de woning zelf ligt, wordt dit niet gedaan. Lid AHMADI vraagt of bewonersorganisaties kunnen aansluiten bij de uitnodiging van de corporaties. ANNE-JO VISSER vindt dit prima. KARIN VERDOOREN voegt hier aan toe dat bij interesse mensen ook kunnen meelopen bij een inspectie. Commissie – eerste termijn Lid ASLAMI vraagt zich af waarom steeds weer aandacht moet worden gevraagd voor het basale recht op een gezonde woning. Voor woningen waarvan de oorzaak van schimmel bouwkundig is, moet huurkorting worden toegepast als de problemen niet op korte termijn worden opgelost. Schimmel is ook een symptoom van slecht onderhoud en een gebrek aan verantwoordelijkheid en urgentie bij verhuurders. Zij hebben een morele en wettelijke plicht om woningen die zij verhuren, huurders niet ziek maken Wat D66 betreft, gaat de wethouder gewoon aan de slag met de Wet goed verhuurderschap. De maatschappelijke kosten van een schimmelwoning zijn hoger dan het aanpassen van een woning: mensen die ziek zijn, uitvallen, kinderen die met astma opgroeien. Uit onderzoek blijkt dat in bepaalde wijken maar liefst 80% van de mensen last van schimmel heeft.

Als er dan slechts twee meldingen uit een dergelijke wijk komen, zegt dit iets over de meldingsbereidheid. Het probleem lijkt te zijn dat mensen het vertrouwen in het systeem hebben verloren en niet meer geloven dat het probleem wordt opgelost. Door alle meldingen zeer serieus te nemen, deze zeer consequent op te volgen en hier heel transparant over te zijn, kan de meldingsbereidheid worden vergroot. D66 pleit ervoor om proactiever te werk te gaan. Op het moment dat er sprake is van meer dan een melding in een complex waarbij de oorzaak bouwkundig is, zou een complexgewijze aanpak uitgevoerd moeten worden. De gemeente werkt aan een isolatieoffensief en het voorstel is om de ventilatieproblematiek hierbij te betrekken. In de communicatie ligt tot nu toe de nadruk op verkeerd woninggebruik. Het uitgangspunt zou moeten zijn dat schimmel wordt veroorzaakt door bouwkundige gebreken en lekkage. Lid ALBERTS hoopt net als voorgaande spreker dat bewoners niet meer verteld wordt dat ze schimmel kunnen voorkomen door beter te ventileren. Schimmel in de woning is schadelijk voor de gezondheid en de afspraken die nu zijn gemaakt, moeten volgens de SP scherper. De inbreng van de insprekers zou eigenlijk overgenomen moeten worden. Van de gebouwen waar de dakbedekking bitumen is, is bekend dat deze na 25 jaar gaat lekken.

Bij inspectie is het raadzaam om eerst te kijken of de lekkage hierdoor wordt veroorzaakt. Lid EMMERIK constateert dat volgens de evaluatie de ingezette aanpak in 2023 vruchten lijkt af te werpen, maar de insprekers hebben aangegeven eigenlijk geen verbetering te zien. Bij 95% van de meldingen is het gelukt om contact te maken met bewoners, maar bij 5% dus niet en dan gaat het nog steeds om vele woningen. De insprekers hebben bovendien aangegeven dat het om veel meer dan de genoteerde 7.700 meldingen gaat. Totdat het probleem van schimmel is opgelost, zou de huurder een korting moeten krijgen. Bewoners wordt soms geadviseerd om de schimmel met een sponsje weg te vegen, omdat het te gevaarlijk zou zijn voor de gezondheid van medewerker van corporaties om binnen te komen. Is de wethouder hiermee bekend? In april 2025 wordt de evaluatie van de nieuwe stappen verwacht. PvdD zou graag tussentijds op de hoogte gesteld willen worden over de stand van zaken. Wie checkt en handhaaft of er een vooruitgang is? Wat zijn de consequenties als deze er niet is? Wat vindt de wethouder ervan dat huurkorting onbespreekbaar is voor corporaties? Op welke manier blijft de wethouder

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

in gesprek over huurkorting? PvdD stelt voor om een algemeen meldpunt in te stellen. Hoe staat de wethouder hier tegenover? Lid BILGIN wijst erop dat sommige kinderen hun hele jeugd in schimmelwoningen doorbrengen en dit zal gevolgen hebben zoals chronische kwalen. Soms is een oorzaak van schimmel dat te grote gezinnen in te kleine woningen leven. Bewoners werken mee aan doorstroming als dit wordt geïnitieerd door onafhankelijke mensen zoals buurtbewoners. Wordt deze aanpak in Noord gebruikt? Het is onduidelijk wat de stand van zaken van de complexmatige aanpak is. Net als CDA denkt FvD ook dat er jaarlijks een inspectie in de woning zou moeten plaatsvinden. Lid MOLEMA constateert dat hoewel de aanpak hoopvol lijkt, de acties nog niet voldoende zijn. In Banne-Zuid krijgen bewoners ondanks ernstige schimmel gewoon een huurverhoging. Hoe monitort de gemeente de voortgang van reparaties en renovaties? Hoeveel aanschrijvingen zijn er sinds 2023 gedaan voor slecht onderhoud? Huurders moeten beter worden voorgelicht over hun rechten. Hoe gaat de voorlichtingscampagne er in 2025 uit zien en wat is de rol van de corporatie en de gemeente? Er worden tussentijdse maatregelen genoemd voordat een complex gesloopt, gerenoveerd of verduurzaamd worden.

Om welke maatregelen gaat dit? Is er in Banne-Zuid al een aanschrijving gedaan richting de corporatie? Sinds wanneer is de gemeente op de hoogte van de problemen en welke acties zijn sindsdien ondernomen? Geldt ook voor Banne-Zuid dat er geen huurkorting wordt toegepast? Lid TAJ stelt dat GL van mening is dat als niet kan worden voldaan aan goede en gezonde woningen iets moet worden gedaan aan de betaalbaarheid en dus is GL ook voorstander van een huurkorting zolang schimmelproblematiek niet is opgelost. De nieuwe aanpak is een stap in de goede richting, maar er zijn nog verbeterpunten. Meldingen moeten worden gedaan via een formulier en de vraag is of er ook telefonische meldingen gedaan kunnen worden. De capaciteit om te reageren op het huidige aantal meldingen is op orde, maar is dit ook nog het geval als er straks meer wordt gemeld? Hoelang duurt het voordat er structurele oplossingen worden geboden aan bewoners bij structurele problemen en wat is de termijn wanneer de schimmel wel kan worden opgelost? Lid HEINHUIS is blij om te zien dat het probleem bij iedereen hoog op de agenda staat. Het is duidelijk dat goede stappen worden gezet met de aanpak om ook het vertrouwen van de bewoners te herstellen.

Ook PvdA vindt het van groot belang dat mensen die in een schimmelwoning wonen huurkorting krijgen op het moment dat duidelijk is dat er een probleem is en dat deze wordt gegeven zo lang het probleem niet is opgelost. Het is belangrijk dat bij een melding meteen het hele complex wordt bekeken, ook in het kader van huurkorting. Inmiddels moet duidelijk zijn dat de problematiek zo ernstig is dat de lasten bij de bewoners weggehaald moeten worden en dat verhuurders hun verantwoordelijkheid nemen. Dit geldt ook voor particuliere verhuurders. Lid ABOELKASEM heeft gehoord dat na een bezoek van een vakman naar aanleiding van een melding geen verdere zorg wordt verleend. Er wordt vaak geadviseerd om te ventileren. Zijn deze signalen bekend bij de wethouder? Wat is de impact van de verhoging van de OZB en zal dit gevolgen hebben voor de doorstroming van bewoners? Bewoners hebben behoefte aan directe actie. De wethouder wordt gevraagd naar de mogelijkheden om handhaving in te zetten en hier consequenties aan te verbinden. Lid AHMADI is geschrokken van het feit dat Anne-Jo Visser is geschrokken van de insprekers. Er zijn hier vaker mensen langs gekomen die ten einde raad zijn en meerdere keren hebben geklaagd en al jaren met deze problemen leven. Er is inmiddels een aanpak, maar een verandering lijkt er niet te zijn.

Als bewoners het gevoel hebben dat ze niet worden gehoord en het de prioriteit van de corporaties is dat niemand in een schimmelwoning moet zitten, dan gaat er dus iets mis. Lid Ahmadi zou wel een kritisch geluid van de corporaties zelf willen horen over wat zich de afgelopen jaren heeft afgespeeld. De corporaties zijn

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

WV

degenen met macht, die de huur innen. Het feit dat rechtvaardigheid moet worden gezocht bij stichting !WOON of bij een huurcommissie, betekent dat er geen juiste afhandeling van problemen plaatsvindt. Huurkorting is een goede oplossing, maar corporaties zouden veel meer oplossingen moeten omarmen. Worden daadwerkelijk altijd onafhankelijke partijen ingezet om de problematiek te duiden en een oplossing aan te dragen? Ook is meer inzicht nodig in wat de aangedragen oplossingen zijn. Lid VON GERHARDT kan zich in grote lijnen aansluiten bij voorgaande sprekers. Voor de VVD geldt dat wonen in schimmel niet zou moeten mogen. De oproep aan de gemeente en de corporaties is om aan de slag te gaan en het op te lossen. Namens Volt heeft lid Von Gerhardt nog een paar vragen. Kan de wethouder reflecteren op de bewonersparticipatie binnen de aanpak? Wat gaat de wethouder samen met de corporaties doen om ervoor te zorgen dat bewoners worden gehoord? Kunnen corporaties om het gebrek aan capaciteit op te lossen geen lokale werkplaatsen en ondernemers betrekken bij de aanpak? Hoe kijkt de wethouder naar samenwerking met de buurtplatforms? Lid LOCHTENBERG meent dat goed verhuurderschap betekent dat de huurder periodiek wordt bezocht in zijn woning. Hiermee worden tijdig problemen gesignaleerd en wordt de drempel voor meldingen verlaagd.

Kan de wethouder aangeven welke minimum norm hij wenselijk acht voor het bezoeken van een huurder? De VOORZITTER concludeert dat gezien de tijd agendapunt 5 wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. College Wethouder DE JAGER deelt mee dat in het voorjaar wordt begonnen met een specifiekere aanpak om de groep mensen te bereiken die zelf geen meldingen doet. Dit kan via sleutelfiguren, buurtplatforms of andere partijen of door meldingen op een andere manier mogelijk te maken. Vanuit de gemeente, !WOON en de corporaties is een proactieve rol gewenst om deze groepen te bereiken en de wethouder zegt toe om hierover nadere afspraken te maken met corporaties, ook op basis van de input van vandaag. Het is duidelijk dat er behoefte is aan onafhankelijke beoordelaars en er moet een mogelijkheid zijn voor huurders om laagdrempelig een second opinion te krijgen. Hierbij is het belangrijk dat de informatie voor iedereen transparant is. De gemeente heeft een actieve rol in handhaving en controle hierop. Naarmate het aantal meldingen zal toenemen, zal deze rol qua capaciteit op orde moeten zijn. De wethouder zegt toe om hier voldoende prioriteit aan te geven. Tot nu toe zijn overigens 9 aanschrijvingen gedaan.

De wethouder is van mening dat huurkorting niet moet worden vermengd met de verantwoordelijkheid om het probleem op te lossen, maar als er sprake is van een schimmelsituatie die niet op korte termijn kan worden opgelost, moet er korting worden gegeven. Dit is ook een extra stimulans voor de verhuurder om het probleem op te lossen. Lid ASLAMI vraagt of de Wet goed verhuurderschap onderdeel is van het instrumentarium dat kan worden ingezet om af te dwingen dat het probleem wordt opgelost. Wethouder DE JAGER wijst erop dat corporaties niet direct onder deze wettelijke regeling vallen, maar de gemeente zal alle posities en middelen die haar ter beschikking stellen, inzetten. Lid ASLAMI stelt dat het ook om particuliere verhuurders gaat. Wethouder DE JAGER heeft op 17 oktober jl. het eerste gesprek gehad met de particuliere verhuurders waarin een start is gemaakt met een agenda. Dit onderwerp staat hier wat betreft de wethouder ook op.

18

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 23 oktober 2024

Het lijkt erop dat soms schimmel ontstaat op het moment dat wordt geïsoleerd. Hier zal nader naar worden gekeken. De komende periode worden in het kader van EBS 14.000 woningen bezocht en het kijken naar schimmel maakt hier nadrukkelijk onderdeel van uit. Samen met corporaties zal nader worden onderzocht wat de ervaringen zijn met ventilatie en indien nodig zal het instrument van de handhaving hier ook worden ingezet. De wethouder komt terug op de opmerking van de SP over bitumen daken. Over de complexgewijze aanpak is een aantal afspraken gemaakt. Zodra een woning binnen een complex niet een op zichzelf staand probleem is, wordt breder in het complex bekeken of er meer aan de hand is. Op dit moment vindt in Banne-Zuid een grootschalige renovatie plaats. De afspraak is om ook snel op te treden als zich tussentijds problemen voordoen. GL heeft geïnformeerd hoelang het duurt voordat er structurele oplossingen worden geboden. Deze gegevens zijn op dit moment nog niet beschikbaar, maar bij de evaluatie die in februari 2025 zal plaatsvinden zal hierover meer bekend zijn. De raad zal zo spoedig mogelijk worden geïnformeerd over de uitkomst hiervan. Voor het bezoeken van woningen gelden wettelijke regelingen. De corporaties zouden ook graag eenmaal per jaar contact hebben met huurders, maar dit lukt niet altijd.

Lid LOCHTENBERG denkt dat de meest laagdrempelige aanpak het bezoeken van de huurder in zijn woning is. Kan de wethouder in de aanpak meenemen hoe vaak dit minimaal zou moeten gebeuren? Wethouder DE JAGER zegt dat de particuliere verhuurders en de corporaties dit moeten uitvoeren en dit maakt het moeilijk om een termijn op te nemen. Wel zal hij proberen om hier concretere afspraken over te maken met de corporaties. Lid LOCHTENBERG vraagt of dit kan worden meegenomen als de wethouder in het voorjaar 2025 met de aanpak komt. Wethouder DE JAGER antwoordt dat in de brief een overzicht komt van de afspraken en de resultaten hiervan zullen ook opgenomen worden. De VOORZITTER memoreert dat er nog vragen bewonersparticipatie en het betrekken van de lokale ondernemers.