20240926 MOW inspreektekst H. Verbeek agp. 4

Aan de Commissie MOW Stadhuis per site-mail 22-9-2024

Betreft: Werken in de openbare ruimte; inspraak op de WIOR-verordening en nadere regels, punt 4 van de MOW-agenda van 26-9-2024 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/1271953

Geachte Commissie, De huidige spelregels voor graven en ander werken in de openbare ruimte schieten danig te kort, door onduidelijkheid en vrijblijvendheid leggen bomen het loodje, zélfs bomen die als monumentaal zijn aangewezen. Bewoners hebben hierop gewezen, de externe Commissie Monumentbomen waarschuwt al sinds 2022 maar de Wethouder heeft dit niet opgepakt in de nieuwe regels die nu voorliggen. Bomen komen in de hele verordening eenvoudig niet voor, in artikel 6 zijn alleen maar algemene belangen opgenomen waarmee rekening moet worden gehouden, waaronder: “ d. het voorkomen of beperken van schade en overlast; e. de bescherming van gemeentewerken; “

De Wethouder onderkent dat dit de bomen geen bescherming biedt, in de toelichting zegt B&W: “ Er zijn evenwel belangen die op zich niet onmiddellijk uit de doelstelling zijn af te leiden doch onmisbaar zijn voor een behoorlijke uitvoering van werkzaamheden. Zo ligt het voor de hand dat de voorschriften mede gericht zijn op het voorkomen van overlast. Bij de bescherming van gemeentewerken zoals groenvoorzieningen gaat het bijvoorbeeld om de problematiek van kabels en leidingen in de nabijheid van wortelstelsels. In dit specifieke geval zijn de voorschriften erop gericht bestaande bomen en beplantingen zoveel mogelijk te ontzien. “ ( WIOR-verordening, ontwerp 16-7-2024, toelichting op artikel 6 )

Helaas, ook in de Nadere Regels van B&W alleen maar algemene uitvoerings-voorschriften, waaronder: “ Gemeentelijke en particuliere eigendommen, zoals bomen, straatmeubilair en kabels en leidingen, mogen niet worden beschadigd. “ ( Nadere Regels WIOR, ontwerp 16-7-2024, blz 7, artikel 2.2, lid k )

Natuurlijk, maar dit is intrappen van een open deur, dit voorschrift zegt niet hoe om te gaan met boomwortels terwijl de wortels nu juist nog meer dan de bast bepalend zijn voor leven of dood van de boom. Bovendien zegt B&W: “ Voor de tracébepaling wordt onder andere getoetst aan het uitlegschema in bijlage 1 waarin de positie in de ondergrond en de minimale onderlinge afstanden van kabel- en leidingnetwerken zijn vastgelegd en op basis van onderstaande dwarsprofielen. “ ( Nadere Regels WIOR, ontwerp 16-7-2024, blz 10, artikel 2.4, lid b; markering ondergetekende )

Dus de Wethouder geeft alleen maar voorschriften voor de afstand tussen kabels & leidingen onderling , niet voor de afstand tussen kabels & leidingen enerzijds en bomen anderzijds. Op blz 10 bovenaan dan nog wel een verwijzing naar een CROW-publicatie maar die is vrijblijvend, niet openbaar toegankelijk en bovenal niet effectief : ondanks de CROW-publicatie sinds 2012, de WIOR-regels sinds 2021 en jarenlange bewoners-inbreng blijft het mis gaan, in 2022 en 2024 nu ook bevestigd door de Commissie Monumentbomen. *)

Kortom, de hoogste tijd om de WIOR-regels als volgt te concretiseren en toe te spitsen op de bomen: Verordening A. Artikel 3 van de verordening herzien in: a. Het college stelt ter uitvoering van deze verordening Nadere Regels vast, voorzien van afstandsmaten tussen de kabels en leidingen onderling en ten opzichte van bomen en gebouwen. b. Alle werkzaamheden in de openbare ruimte moeten aan deze regels en afstandsmaten voldoen, ook de niet ingrijpende (kleine) werkzaamheden waarvoor geen vergunning of instemmingsbesluit behoeft te worden aangevraagd.

B. Artikel 4 van de verordening herzien in: a. Een ieder die voornemens is werkzaamheden in de openbare ruimte uit te voeren, levert het college tijdig betrouwbare informatie hierover ten behoeve van de programmering, de regie, de coördinatie, en het herstel van de openbare ruimte en de verlening van de WIOR-vergunning of het instemmingsbesluit. b. Het college stelt nadere regels vast over de informatie die moet worden overgelegd, het tijdstip en de wijze waarop informatie wordt verstrekt over werkzaamheden.

C. Artikel 6 lid 2-e van de verordening herzien in: e. de bescherming van gemeentewerken, inbegrepen bomen en de wortelstelsels daarvan;

D. Artikel 13 aanhef en lid e van de verordening herzien in: Vergunning en de uitvoering van klein werkzaamheden kan worden geweigerd in het belang van: ( . . . . . ) e. de bescherming van gemeentewerken, inbegrepen bomen en de wortelstelsels daarvan;

E. Artikel 14 lid e van de verordening herzien in: e. de bescherming van gemeentewerken, inbegrepen bomen en de wortelstelsels daarvan;

F. Artikel 14 lid 3 van de verordening herzien in: Aan een vergunning en een instemmingsbesluit kan tevens een zekerheidsstelling worden verbonden voor de nakoming van verplichtingen die gesteld zijn bij of krachtens deze verordening en de Nadere Regels, dan wel voor de nakoming van voorschriften en beperkingen die aan de vergunning of het instemmingsbesluit zijn verbonden.

Nadere Regels G. Artikel 2.2 lid k van de Nadere Regels herzien in: k. 1. Gemeentelijke en particuliere eigendommen, zoals bomen en hun wortelstelsels, straatmeubilair en reeds aanweige kabels en leidingen, mogen niet worden beschadigd. 2. Snoei van takken of wortels is uitsluitend toegestaan nadat en voor zo ver de krachtens artikel 25 van de Verordening aangewezen toezichthouder daarvoor schriftelijk toestemming heeft gegeven.

H. Artikel 2.2 lid o van de Nadere Regels herzien in: Zonder uitdrukkelijkeschriftelijke toestemming van de vergunningverlener mogen geen belastingen worden aanbracht op of in de invloedsfeer van bomen en hun wortelstelsels, kunstwerken, zoals dekken en/of constructies van bruggen en walmuren en op of in de invloedsfeer van ondergrondse bouwwerken, zoals parkeergarages. I. Artikel 2.4 lid b van de Nadere Regels herzien in: b. Voor de tracébepaling wordt onder andere getoetst aan het uitlegschema in bijlage 1 waarin de positie in de ondergrond en de minimale onderlinge afstanden van kabel- en leidingnetwerken onderling en ten opzichte van bomen en gebouwen zijn vastgelegd, enalsmede op basis van de onderstaande dwarsprofielen.

J. Artikel 3.3 lid b van de Nadere Regels herzien in: Het DB van een stadsdeel verleent de WIOR-vergunning / instemmingsbesluit namens B&W. Deze taak en bevoegdheid ligt ambtelijk bij de Directie Dienstverlening DVL.

K. Op blz 16 van de Nadere Regels in de 3e alinea invoegen: Indieningsvereisten coördinatie-aanmelding: Omdat na Tracé-akkoord en BLVC-plan in beginsel geen nieuwe of aanvullende gegevens behoeven te worden versterkt dienen de gegevens meteen al bij de coördinatie-aanmelding volledig en toetsbaar op de regelgeving van de Verordening en de Nadere Regels te zijn.

En de spelregels niet alleen neerleggen in de formele regels van Raad en B&W maar ook in een praktisch leesbare publicatie die voldoet aan de COBRA-criteria van de Burgemeester zodat een ieder weet wat te doen en te laten.

Nadere toelichting geef ik desgewenst graag. Met vriendelijke groet, Hans Verbeek

*) Bijvoorbeeld zegt de Commissie Monumentbomen:

“ Groeiplaatsbescherming Conditievermindering van de bomen door nadelige ingrepen in de groeiplaats (zoals verdichting, wortelbeschadigingen, grondwaterpeilveranderingen), wordt veelal pas jaren later echt zichtbaar. Maar is wel een van de belangrijkste oorzaken dat bomen in de stad niet oud worden.

De bomenverordening biedt weliswaar juridische bescherming voor bomen, maar is niet toegesneden op adequate bescherming van de groeiplaats. Naast het zetten van beschermwaardige houtopstanden op de lijst ex art. 10 van de bomenverordening, vraagt effectieve bescherming hiernaast zowel het opnemen van de groeiplaats in het omgevingsplan als inspectie en handhaving bij werkzaamheden. ( . . . . . . .) Met een leeftijd van zo’n 70 jaar (plantjaar 1956) zijn de vleugelnoten in de Vening Meiniszlaan nog nauwelijks in de volwassen fase beland. Desondanks zijn al veel van de bomen in verminderde conditie, vermoedelijk vanwege eerdere werkzaamheden. “ ( advies Monument-aanwijzing NwWest, 14-12-2022, blz 54 onderaan; blz 72, 2e alinea ) https://maps.amsterdam.nl/bomen_bijzonder/Downloads/Advies_algemeen_Nieuw-West.pdf

“ Relatief veel uitval ( . . . .. ) Wij hebben het sterke vermoeden dat bijvoorbeeld de herinrichting van de Plantage Middenlaan de oorzaak is geweest van het voor de Hortus omgaan van de oude iep uit 1900 tijdens storm Poly. Dit onderstreept hoe belangrijk het is om juist de groeiplaats van (monumentale) bomen te beschermen. Een logische stap zou zijn deze groeiplaatsen ook als zodanig op te nemen in de omgevingsplannen. ( . . . . . ) De platanen op de Nicolaas Witzenkade behoren tot de bomen die stadsdeel Centrum in 2008 al op de lijst met monumentale bomen zette. Zij waren eerder als zeer waardevol aangemerkt26 bij de inventarisatie van 1988-1991 t.b.v. een lijst van waardevolle bomen van Amsterdam. D.w.z. behorend tot de toenmalige top 569. Ze staan ook vermeld in het in samenspraak met de gemeente gemaakte boekje ‘Langs monumentale bomen in het centrum van Amsterdam’ uit 2015. Een groot deel van de bomen heeft in 1995 wortelschade opgelopen en zijn gekandelaberd. ( . . . . . . ) Groeiplaatsbescherming, ook in Omgevingsplannen Conditievermindering van de bomen door nadelige ingrepen in de groeiplaats (zoals verdichting, wortelbeschadigingen, grondwaterpeilveranderingen), wordt veelal pas jaren later echt zichtbaar 32 . Maar is wel een van de belangrijkste oorzaken dat bomen in de stad niet oud worden.

De bomenverordening biedt weliswaar juridische bescherming voor bomen, maar is niet toegesneden op adequate bescherming van de groeiplaats. Naast het zetten van beschermwaardige houtopstanden op de lijst ex art. 10 van de bomenverordening, vraagt effectieve bescherming dus ook het opnemen van de groeiplaats in het omgevingsplan, het rekening hiermee houden vergunningverlening voor werken in de openbare ruimte (WIOR), plus goede inspectie en handhaving daarbij. “ ( advies Monument-aanwijzing Centrum, 24-4-2024, blz 4, 4e alinea; blz 39 midden; blz 50 onderaan ) https://maps.amsterdam.nl/bomen_bijzonder/Downloads/Actualiseringadvies_Centrum_24_april_2024.pdf