20240926 DC conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 26-09-2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 26 september 2024 van 09.00 uur tot 11.00 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 24 oktober 2024 Voorzitter: het lid Von Gerhardt Wethouders: Van Buren, De Jager Commissiegriffier: D. Struijk Commissieondersteuner: C. Lin Tsung Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Bakker (Partij voor de Dieren), Deterink (VVD), Garmy (Volt), Haijen (SP), Hofland (D66), Van der Kamp (VVD), Koppejan (CDA), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Van Munster (GL), Nadif (GL), Noordzij (PvdA), Van Schagen (D66) Afwezige commissielid: Bilgin (Forum voor Democratie)

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om negen uur. Hij heet het lid Van Schagen (D66) welkom als nieuw commissielid en stelt vast dat voldoende facties aanwezig zijn. b. Mededelingen De VOORZITTER heeft de volgende mededelingen:  Het lid Bilgin (FvD) zich heeft afgemeld voor deze vergadering.  Tijdens de bijzondere vergadering van de commissie FKD van 16 oktober wordt voor alle commissies de begroting in eerste termijn besproken. Voor de commissies DC en MOW is dat van 09:00 tot 10:30. De bespreking van de tweede termijn zal plaatsvinden in de commissie DC van 24 oktober. c. Vaststellen agenda De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 5 september 2024

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Het verslag van de openbare vergadering wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid BAKKER merkt op dat op de termijnagenda nog veel zaken open staan, zoals een toezegging over afspraken met grote vervuilers over de reductie van CO2uitstoot, een aangenomen motie over Dutch Overshoot Day, een aangenomen motie over het opstellen van een EU-lobby en public affairs-agenda, schriftelijke vragen over steenkooloverslag en mensenrechtenschendingen in de haven en schriftelijke vragen over de inkoop van schadelijk turf. De VOORZITTER verzoekt de wethouders om voor de volgende vergadering een update te geven van alle zaken die nog op rood staan in de termijnagenda’s. Het lid VAN SCHAGEN ziet een grote achterstand in de termijnagenda portefeuille Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie en vraagt of daar afspraken over gemaakt kunnen worden. Wethouder DE JAGER zegt toe dat er voor de volgende commissievergadering een opgeschoonde toezeggingenlijst ligt waarin helder staat wat afgedaan is, wat niet afgedaan is en wanneer de commissie iets kan verwachten. f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft geen verzoek ontvangen om een stuk van de TKN-lijst in de volgende commissievergadering inhoudelijk te bespreken. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies. INHOUDELIJK DEEL 2. a.

Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER deelt mee dat zich 3 insprekers hebben aangemeld. Mieke Maes spreekt in namens Stichting Atelier K&K Inspreker MAES vraagt namens Stichting Atelier K&K aandacht voor de vervuiling van de Indische Buurt. Er zijn veel mensen die uit noodzaak op zoek zijn naar statiegeld maar dat mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid in de stad. Bewoners moeten hier samen de schouders onder zetten. Noortje Oostenbrink spreekt in op persoonlijke titel.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Inspreker OOSTENBRINK spreekt over haar zorgen over de ruimte in de Lutkemeerpolder vanwege oprukkende distributiehallen terwijl het een uitgelezen plek is voor een voedselpark of het verbouwen van biobased materialen. Door de duurzame transitie uit te stellen verschuiven de lasten naar de volgende generaties. Egbert Lobée spreekt in namens Stichting Gezond Water. Inspreker LOBÉE spreekt in bij agendapunt 5 inzake haar handhavingsverzoek bij het gebruik van vislood. Ondanks het verbod op vislood in de Omgevingswet blijven sportvissers vislood gebruiken. Na talloze verzoeken om handhaving stelt Stichting Gezond Water dat het college van Amsterdam in gebreke blijft door geen besluit te nemen over het gebruik van vislood. De inspreker verwijst naar de minimalisatieplicht die sinds 2016 de gemeente verplicht om het gebruik van zeer zorgwekkende stoffen te beperken. Daarnaast stelt de Omgevingswet dat deelnemers en uitvoerders van activiteiten verplicht zijn om te onderzoeken of hun activiteiten schade toebrengen aan het milieu. Sportvissers die lood in het water achterlaten, overtreden het voorzorgbeginsel. De stichting pleit ervoor dat de gemeente Amsterdam het gebruik van vislood verbiedt en het toezicht op naleving hiervan bij de hengelsportvereniging neerlegt. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingebracht. d.

Rondvraag Wethouder DE JAGER heeft nog mededelingen voor de commissie.  De technische sessie over de uitvoering van de energietransitie vindt plaats op 17 oktober.  De technische sessie over het onderzoek naar netcongestie is in afwachting van informatie van TenneT verplaatst naar januari.  Het is mogelijk om een technische sessie te organiseren ter voorbereiding op de bespreking van de warmtetransitie in de commissie. Wethouder DE JAGER zegt op verzoek van de leden Garmy en Van Schagen toe te onderzoeken of het mogelijk is om de technische sessie over het klimaatfonds die gepland staat op woensdagmiddag 16 oktober naar voren te halen. De VOORZITTER concludeert dat er voldoende interesse is voor het organiseren van een technische sessie ter voorbereiding op de bespreking van de warmtetransitie. Het lid VAN SCHAGEN stelt een vraag naar aanleiding van de sluiting van een kringloopwinkel in Nieuw-West. In de uitvoeringsagenda Circulair wordt gepleit voor meer kringloopwinkels en de verkoop van tweedehands goederen. Hij vraagt of de wethouder bereid is om initiatiefnemers van kringloopwinkels te faciliteren en te ondersteunen bij het vinden van een geschikte locatie in Nieuw-West. Wethouder DE JAGER herkent het probleem van de kringloopwinkels in NieuwWest.

Initiatiefnemers kunnen contact opnemen met de stadsloods voor hulp en ondersteuning bij het vinden van een geschikte en betaalbare locatie. Het lid VAN SCHAGEN vraagt of de wethouder voornemens is om de provincie te betrekken bij de maatwerkafspraken met de tien grootste vervuilers.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Wethouder DE JAGER antwoordt dat provincies en het Rijk al betrokken zijn bij afspraken met grote vervuilers. Hij benadrukt dat het voor de gemeente Amsterdam belangrijk is om een directe lijn te hebben met de bedrijven in Amsterdam. Het lid VAN SCHAGEN vraagt wanneer de bijeenkomsten met de bedrijven gepland staan. Wethouder DE JAGER antwoordt dat hij in overleg is over de agenda van die bijeenkomsten zodat er ook gesproken kan worden over concrete doelen. Hij verwacht dat deze bijeenkomsten eind dit jaar of begin volgend jaar kunnen plaatsvinden, afhankelijk van de voorbereiding. Het lid NOORDZIJ vraagt welke afspraken er zijn over het uitbetalen van statiegeld. Steeds meer supermarkten weigeren statiegeld in contanten uit te betalen, wat nadelig is voor mensen die afhankelijk zijn van het statiegeld maar niet altijd over een bankrekening beschikken. Wethouder VAN BUREN is bekend met het probleem maar de gemeente heeft geen directe bevoegdheid over supermarkten. Wel zullen ze dit probleem bespreken in de gesprekken met Verpact. Daarnaast onderzoekt de gemeente in samenwerking met statiegeld.nl hoe bulkinleverpunten zo ingericht kunnen worden dat contante uitbetalingen mogelijk zijn. Deze bulkinleverpunten zullen tegelijkertijd de supermarkten ontlasten. Het lid NOORDZIJ wijst op de verantwoordelijkheid van de supermarkten bij dit probleem.

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat supermarkten mensen niet mogen weren en dat alle winkels en bedrijven die blikjes verkopen, verplicht zijn om ze ook weer in te nemen. Het lid DETERINK verwijst naar de motie over inleverpunten op gemeentelijke locaties en vraagt of deze locaties worden overwogen voor het plaatsen van bulkautomaten. Daarnaast verzoekt hij de wethouder om een tijdpad te geven voor de implementatie van deze inleverpunten en bulkautomaten. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er momenteel hard wordt gezocht naar geschikte locaties voor de plaatsing van bulkautomaten. Ze hoopt dit najaar te kunnen starten met een proef, maar merkt op dat het vooral in het centrum lastig is om geschikte locaties te vinden. Het lid KREUGER vraagt de wethouder of zij erkent dat het plaatsen van bulkautomaten geen oplossing biedt voor het probleem van zwerfafval op straat. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat bulkautomaten slechts een van de oplossingen zijn. Er zal binnenkort een brief komen waarin wordt uitgelegd hoe de 10 miljoen euro zal worden ingezet om het afvalprobleem in de stad aan te pakken. Tevens benadrukt ze dat het ook vraagt om gedragsverandering van Amsterdammers en bezoekers zodat blikjes en flesjes niet meer in de afvalbakken belanden.

Het lid LUST vraagt of de Amsterdamse reinigingsdienst een plan van aanpak heeft om te voorkomen dat trottoirs deze herfst weer gevaarlijk glad worden door natte bladeren. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er een plan van aanpak is gemaakt, inclusief verbeterd materiaal, nieuwe veegwagens specifiek voor het bladvegen en het inhuren van extra bladblazers. Dat neemt niet weg dat bij extreme regenval het probleem niet in één keer in de hele stad kan worden aangepakt.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Het lid KREUGER vraagt of het college al een overzicht heeft van de extra kosten wanneer ambtenaren minder vliegen en meer met de trein reizen. Hij is van mening dat eventuele extra kosten voor eigen rekening zouden moeten zijn. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er duidelijke richtlijnen zijn voor ambtelijke reizen waarbij wordt ingezet op duurzaamheid.

BESPREEKPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire economie 3. Bespreken van de reactie op motie 710.23 (29 november 2023) van het lid Hofland (D66) c.s. over ‘Versnel verduurzaming; maak ruimte op het net’ en de aan de motie gerelateerde toezeggingen (VN2024-012380) De VOORZITTER meldt dat wethouder Van der Horst niet aanwezig is bij de bespreking van dit agendapunt, in tegenstelling tot eerder bericht hierover. Hij geeft als eerste het woord aan het lid Nadif (GroenLinks). Het lid NADIF benoemt een aantal terreinen bij het oplossen van problemen met netcongestie. Het gaat daarbij om burgers en het mkb meer bewust te maken van het probleem. Inwoners en bedrijven kunnen een deel van de oplossing zijn wanneer ze letten op het tijdstip dat ze elektriciteit gebruiken. Via lokale media, de gemeentelijke informatiekrant en de website kunnen zij op een laagdrempelige manier geïnformeerd worden over verschillende stroomprijzen op bepaalde momenten van de dag. Ook de BIZ’en kunnen hiervoor ingezet worden. Mobiliteit zorgt voor een enorme toename van elektriciteitsgebruik en ze vraagt hoe hier met zero-emissiebeleid beter op ingespeeld kan worden. Datacentra hebben een grote impact op de capaciteit en daar zou in bredere zin naar gekeken moeten worden, bijvoorbeeld in MRA-verband.

De gemeente Amsterdam beschikt over veel technische informatie, ambtenaren en een taskforce Netcongestie, deze kunnen ingezet worden om kleinere gemeenten te ondersteunen. Ze vraagt hoe deze contacten verlopen. Ten slotte zouden koplopers op het gebied van het opslaan van elektriciteit bij kleinschalige initiatieven ingezet kunnen worden. Zoals eerder al is vastgesteld dienen onderwijs en zorg voorrang te krijgen bij het aansluiten op het elektriciteitsnetwerk. Na de technische sessie in januari kunnen ze het gesprek over het prioriteringskader verder voeren. Het lid BAKKER vraagt of lid Nadif ook van mening is dat de gemeente met haar datacentrabeleid te laat heeft ingegrepen en dat er nu te veel capaciteit naar datacentra toe gaat. Het lid NADIF antwoordt dat het datacentrabeleid niet alleen aan de gemeente, maar ook aan de provincie en het Rijk is. Er is landelijk jarenlang ingezet op de huisvesting van datacentra en nu blijkt dat dit bijdraagt aan netcongestie. Dat is niet alleen het probleem van de gemeente Amsterdam.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Het lid BAKKER wijst erop dat het een actief besluit van de gemeente Amsterdam was om de lopende aanvraag voor 350 megawatt doorgang te geven. Ze vraagt of GroenLinks bereid is om te onderzoeken of dat kan worden uitgekocht. Het lid NADIF herhaalt dat dit landelijk beleid is en niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente Amsterdam. Het lid BAKKER meent dat Amsterdam zich kan inzetten, ook wanneer andere bestuurslagen dat niet doen. Het lid NADIF antwoordt dat er limieten zijn aan wat de gemeente Amsterdam kan doen. Het lid BAKKER wijst erop dat de gemeente Amsterdam die bevoegdheid heeft en dat het alleen maar afhangt van de politieke wil en de financiën die daarvoor vrijgemaakt worden. Het lid NADIF is benieuwd naar de voorstellen van het lid Bakker. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND is tevreden met de uitvoering van de motie inzake versnelde verduurzaming, maak ruimte op het net. Amsterdam heeft actief meegedacht, dingen aangedragen en zal de projecten die in aanmerking komen actief benaderen.

Een minpunt zijn de verduurzamingsprojecten die te vaag omschreven zijn en hij vraagt de wethouder om ook hier een meer actieve rol te spelen, bijvoorbeeld door bij te houden welke projecten wel onder de verduurzamingscategorie vallen maar niet onder bestaande categorieën, of door te kijken naar projecten die energie besparen en ruimte opleveren. Op die manier kan de wethouder over twee jaar met de evaluatie bij de ACM een overzicht van deze categorie aanleveren. Het lid VAN DER KAMP vraagt of D66 de maakindustrie in Amsterdam ook prioriteit geeft op het net. Daarnaast vraagt hij of ziekenhuizen en scholen niet ook zouden moeten nadenken over de momenten waarop zij energie verbruiken en daarover in overleg zouden moeten gaan met bedrijven. Het lid HOFLAND antwoordt dat er inderdaad goed gekeken moet worden naar piekbelasting en het optimaal gebruikmaken van het net. Hij weet dat veel bedrijven in de maakindustrie die willen verduurzamen, in de wachtrij terechtkomen en dat is een van de redenen waarom D66 aandringt op een actiever optreden van het college bij verduurzamingsprojecten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ benadrukt het belang van goede afspraken met piekbelasters. Hij schaart zich achter de prioritering maar is benieuwd of na evaluatie het kader aangepast moet worden omdat het in de praktijk niet zo blijkt te werken als beoogd.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN geeft aan dat de SP, zolang er keuzes gemaakt moeten worden, vooral maatschappelijk wil prioriteren. Het is goed dat projecten worden aangeschreven en hij vraagt het college om deze projecten ook te helpen bij het papierwerk. Daarnaast vraagt hij het college wanneer de gelegenheid zich voordoet om te pleiten voor het feit dat verduurzaming alsnog een aparte categorie zou kunnen worden, want ook verduurzaming is hard nodig in het kader van de energietransitie. Tot slot vraagt hij of verduurzamingsprojecten opgenomen kunnen worden in de categorie congestieverzachters, zijnde projecten die ruimte maken op het net.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Het lid KOPPEJAN geeft aan dat het CDA blij is met het prioriteringskader maar zich zorgen maakt over de problemen van netcongestie in relatie tot woningbouw. Ze vraagt of de wethouder kan garanderen dat er geen vertraging optreedt bij woningbouwprojecten als gevolg van problemen op het elektriciteitsnet. Daarnaast vraagt ze welke impact het prioriteringskader kan hebben op kleinere maar essentiële lokale projecten, zoals buurthuizen en sportfaciliteiten, die mogelijk geen prioriteit krijgen. Deze projecten spelen een belangrijke rol in de wijken en mogen niet over het hoofd gezien worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY vraagt hoe burgers geïnformeerd worden over de impact op de openbare ruimte, zoals de kabels en de onderstations. Daarnaast is hij benieuwd of de gemeente gebruikmaakt van de Europese fondsen die beschikbaar zijn voor problemen met netcongestie. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager voor de beantwoording in eerste termijn. Wethouder DE JAGER beaamt dat het belangrijk is om burgers en ondernemers te betrekken. In samenwerking met TenneT en Liander wordt een publiekscampagne voorbereid die begin volgend jaar van start gaat. Ook de BIZ’en ondernemersverenigingen worden hierbij betrokken. Het lid NADIF vraagt hoe burgers een actieve rol kunnen krijgen in plaats van alleen maar te focussen op voorlichting.

Wethouder DE JAGER antwoordt dat een actieve rol voor burgers een belangrijk onderdeel zal zijn van de campagne. Met de groei van elektrische mobiliteit wordt rekening gehouden, maar dat valt onder de portefeuille van wethouder Van der Horst. Het is een technisch verhaal dat in de technische sessie aan de orde komt. Voor de datacentra wordt ook over gemeentegrenzen heen gekeken. Gemeenten, de provincie, de MRA en andere betrokken partijen wisselen informatie uit in Energy Boards en op landelijk niveau wordt het beleid gekoppeld met onder andere de ACM en het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Een onderzoek naar batterijen en netcongestie wordt op dit moment afgerond. Vooruitlopend daarop waarschuwt de wethouder dat binnen de stedelijke omgeving het gebruik van batterijen slechts een beperkte rol zal spelen bij het oplossen van de netcongestie. Ook het college is van mening dat duurzaamheidsprojecten aan de prioriteitenlijst toegevoegd zouden moeten worden. Partijen die door duurzaamheid in te zetten de druk op netcongestie verminderen zouden daarvoor beloond moeten worden. Maar die beslissing ligt bij de ACM en het is een besluit dat op landelijk niveau genomen moet worden. Het lid VAN DER KAMP vraagt of scholen die bijvoorbeeld zonnepanelen combineren met een batterij daarvoor beloond zouden moeten worden.

Daarnaast vraagt hij of dit zou kunnen betekenen dat er minder opwek door windturbines nodig is. Wethouder DE JAGER antwoordt dat bedrijven en instellingen altijd gestimuleerd moeten worden om de CO2-doelstellingen te realiseren. Het inzetten van slimme systemen daarbij kan bijdragen aan verlichting van de netcongestie maar dat wordt nog niet aangemerkt als criterium in het prioriteringskader. De windturbines blijven naast zonne-energie een belangrijk onderdeel van de doelstelling voor CO2-reductie.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Het lid VAN DER KAMP vraagt of het toch niet zo kan zijn dat er zoveel zonneenergie wordt opgewekt dat er geen windmolens meer nodig zijn, behalve dan in de haven. Wethouder DE JAGER antwoordt dat de opwek binnen het klimaatbeleid wordt gemonitord. Er kan op gestuurd worden maar hij verwacht niet dat die situatie zal ontstaan. Het lid HOFLAND wijst op het argument van de ACM dat de categorie verduurzaming niet goed afgebakend kan worden. Hij vraagt of de wethouder aan de hand van projecten die nu afvallen kan aantonen dat het om een logische categorie gaat die wel eenduidig afgebakend kan worden. Wethouder De JAGER vindt het een goede suggestie. Hij zegt toe om na te gaan of binnen twee jaar aan de ACM een afgebakende categorie kan worden aangeleverd en in het verlengde daarvan te kijken of de projecten die afvallen niet samen een logische categorie kunnen vormen. Hij vraagt zich daarbij wel af in hoeverre dat hard gemaakt kan worden. Richting het lid Noordzij bevestigt de wethouder dat met behulp van de evaluatie onderzocht zal worden of het beleid aangepast moet worden om de doelen te bereiken. Het verzachten van de netcongestie door het inzetten van batterijen komt aan de orde in de technische sessie. Er is op dit moment geen vertraging in de woningbouw door netcongestie, maar een absolute garantie kan de wethouder niet geven.

Mochten er problemen ontstaan in de woningbouw, dan zal de raad daarover geïnformeerd worden. De uitvoering ligt voor een belangrijk deel bij de stadsdelen omdat zij de vergunningen afgeven. De wethouder is in nauw overleg met stadsdeelbestuurders om eenduidige afspraken te maken over hoe het proces ingericht wordt, op welke wijze de informatievoorziening plaatsvindt en wanneer er sprake moet zijn van participatie. Daarbij wordt ook gekeken wordt naar de balans tussen de urgentie en de democratische zorgvuldigheid richting bewoners. Het lid GARMY vraagt of de commissie inzage kan krijgen in de afspraken of dat deze aan de orde kunnen komen bij de technische sessie. Wethouder DE JAGER zegt toe dat de afspraken tijdens de technische sessie aan de orde komen. Op Europees niveau wordt niet alleen gekeken naar fondsen, er wordt ook beleidsmatig samengewerkt met Europa. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de wethouder kan bevestigen dat er tot dit moment nergens in Amsterdam een woningbouwproject vertraging heeft opgelopen vanwege netcongestie. Wethouder DE JAGER kan dat bevestigen, tot nu toe. In de toekomst kunnen zich wel situaties voordoen. Het lid VAN DER KAMP vraagt of er ook geen projecten in de toekomst worden uitgesteld. Hij wil weten of er dingen zijn die uitgesteld worden die hiermee te maken hebben.

Wethouder DE JAGER antwoordt dat er in de nabije toekomst geen vertraging in de woningbouw zal optreden als gevolg van netcongestie. Misschien kan er vertraging optreden als gevolg van andere oorzaken, maar daarmee komt hij op het gebied van wethouder Van Dantzig. Het lid VAN DER KAMP vraagt of wethouder De Jager dat allemaal met wethouder Van Dantzig kan uitzoeken en daar de raad over kan informeren.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Wethouder DE JAGER zegt toe het met wethouder Van Dantzig af te stemmen en de vraag schriftelijk te beantwoorden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. De VOORZITTER schorst de vergadering voor vijf minuten TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire economie 4. Bespreken van de raadsinformatiebrief ter afdoening van motie 673.23 van het lid Bakker (PvdD) c.s. inzake lokale productiecapaciteit biobased materialen vergroten (VN2024-012972) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER vraagt het college met een eigen visie te komen voor het landelijke gebied. Door de toevoeging van Weesp heeft Amsterdam circa 3.000 hectare landbouwgrond waarvan vrijwel alles in gebruik is voor het opfokken van dieren. Het is grond met een enorme potentie, een deel ervan kan worden teruggegeven aan de natuur, het kan worden aangewend voor woningbouw of ingezet worden voor de teelt van biobased materialen. Maar hiervoor is wel een visie nodig. De vraag is hoe de wethouder Voedsel en Circulaire Economie hiernaar kijkt. De Partij voor de Dieren is blij dat het college met de motie voor meer circulair aan de slag is gegaan maar het is onduidelijk wat er nu concreet gebeurt.

Is het college daadwerkelijk aan het inventariseren welke gronden geschikt zouden zijn en is het college hierover actief in gesprek met boeren in landelijk Noord en Weesp? Wat betreft de vraagkant noemt het college een paar voorbeelden waarbij Amsterdam circulair renoveren toepast, maar dit is nog te karig. Hoe zit het met gebouwen die door de gemeente zelf aanbesteed worden, zoals de nieuwe Meervaart, de gemeentelijke scheepswerf en de renovaties van gemeentelijk vastgoed? De Partij voor de Dieren hoopt dat de wethouder dat ook wil oppakken en overweegt hierover moties in te dienen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ benoemt nogmaals de kringloopwinkels als belangrijk onderdeel van de circulaire economie waaraan iedereen mee kan doen. Hij vraagt of de wethouder meer informatie kan geven over wat er in de stad mogelijk is en of er meer aandacht kan zijn voor huisvesting van kringloopwinkels. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager voor de beantwoording. Wethouder DE JAGER antwoordt dat er uitvoering wordt gegeven aan het beleid en dat de prioriteit vooral wordt gelegd bij de bouw. Bij renovatie heeft de gemeente de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat er minder met beton en staal wordt gebouwd en meer wordt ingezet op houtbouw.

Als het om de eigen renovaties en gebouwen gaat, heeft de gemeente een afwegingskader waarbij biobased bouwen een belangrijk afwegingspunt is. In sommige situaties kan dat echter lastig zijn, bijvoorbeeld vanwege financiële componenten of bij de renovatie van monumenten. Ook in het isolatieoffensief wordt het criterium van circulariteit meegenomen en daarnaast zijn er campagnes op het gebied van informatievoorziening. Het lid BAKKER vraagt wat de gemeente nog meer kan doen.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Wethouder DE JAGER antwoordt dat partijen waarmee wordt samengewerkt, gestimuleerd en geïnformeerd moeten worden over circulair bouwen. De gemeente is in contact met partijen en startups op het gebied van circulair bouwen en ziet het als haar taak om dit te stimuleren, faciliteren en verder uit te breiden. Het lid BAKKER legt uit dat ze vooral wil weten hoe de gemeente bij aanbestedingen voor nieuwbouw zoals de nieuwe Meervaart en de scheepswerf ervoor zorgt dat er maximaal circulair gebouwd wordt. Wethouder DE JAGER antwoordt dat biobased bouwen onderdeel is van het beleid. Ten aanzien van de kringloopwinkels beaamt de wethouder dat er buiten het centrum een tekort is aan kringloopwinkels. Het probleem is dat de grondprijs te hoog is. De stadsloodsen kunnen wel tijdelijke locaties vinden maar op een gegeven moment moeten ze daar weer vertrekken. De grondprijs is dus het grootste probleem bij een permanente vestiging. Het lid NOORDZIJ vraagt hoe het dan kan zijn dat kringloopwinkels in het centrum wel locaties kunnen vinden en of kringloopwinkels buiten het centrum daarvan kunnen leren. Wethouder DE JAGER antwoordt dat in het centrum deze winkels wel kunnen functioneren in de markt terwijl de inwoners in Nieuw-West, Zuidoost en Noord minder kapitaalkrachtig zijn. Hij is bereid zich verder te verdiepen in de knelpunten bij het huisvesten van kringloopwinkels buiten het centrum.

Het lid BAKKER herhaalt haar vragen over de aanpak van het college richting de boeren en de visie op de landbouwvisie. Wethouder DE JAGER antwoordt dat de gemeente geen visie op landbouw heeft. Het lid BAKKER vraagt of de wethouder het niet hoog tijd vindt voor een visie op landbouw. Wethouder DE JAGER antwoordt dat hij als wethouder uitvoering geeft aan het beleid dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld en dat het voor hem lastig is om daar zelf een visie op te formuleren. Het lid BAKKER geeft aan toch graag de visie van de wethouder te willen horen over het landbouwbeleid aangezien de gemeente een standpunt zou moeten innemen met het oog op de grote opgaven op het gebied van circulariteit en voedseltransport. Wethouder DE JAGER antwoordt dat de partijen in de raad daar het gesprek over moeten voeren en met voorstellen moeten komen. Het lid BAKKER geeft aan het onderwerp voor de raad te willen agenderen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken voor een korte bespreking in de raad van 13 en 14 november. Dierenwelzijn 5. Bespreken van het raadsadres van Stichting Gezond Water inzake handhavingsverzoek van gebruik van vislood (VN2024-013095) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Het lid KROM vraagt de wethouder hoe het mogelijk is dat bezorgde burgers iets aankaarten, daar nul reactie op krijgen, vervolgens de gemeente in gebreke stellen en daarna zelfs vanuit Zeeland naar Amsterdam moeten reizen om het punt aanhangig te maken. In Amsterdam worden de loden leidingen in woningen vervangen omdat het een zeer ziekmakend en milieuvervuilend materiaal is. Toch is er besloten om bij het afsluiten van het pachtcontract met de Amsterdamse Hengel Vereniging (AHV) niet tot een verbod op lood te komen. Volgens de wethouder is handhaving hiervan niet mogelijk, maar er wordt ook niet gehandhaafd op sigarettenpeuken die op straat worden gegooid en er wordt ook niet altijd gehandhaafd op te hard rijden; desondanks gelden daar regels en verboden omdat iedereen dat belangrijk vindt. Het is dus ook een kwestie van normstelling om een verbod op te stellen. Er komt elk jaar tussen de 30 en de 80 ton lood alleen al in het zoete water terecht door visserij en de wethouder zou daar een verbod op moeten instellen. Daarnaast vraagt het lid Bakker of de wethouder bereid is om op plekken waar veel gevist wordt te laten onderzoeken hoeveel lood er onder water ligt en of hij bereid is om daar vervolgens een schoonmaakactie te starten zodat die vervuiling uit water verwijderd wordt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan.

Het lid KOPPEJAN is van mening dat vissers een belangrijke rol spelen in Amsterdam met een grote betrokkenheid bij de natuur en het waterbeheer. Daarnaast is sportvisserij een prachtige, verbindende sport waarbij afkomst, geaardheid, genderidentiteit en andere factoren niets uitmaken. Iedereen is welkom zoals hij of zij is en daarom heeft de Amsterdamse hengelvereniging ook zoveel leden. Onder de sportvissers is er een groeiende bewustwording over milieueffecten zoals loodverlies en afval in het water. Hier zijn dan ook al diverse maatregelen voor genomen. De Amsterdamse Hengelsport Vereniging faciliteert nu al dat je gratis loodhoudende producten kunt inruilen voor loodvrije alternatieven. Ook zijn er materialen beschikbaar waarmee je na lijnbreuk het werpgewicht uit het water kunt halen. In 2023 is de motie van de Partij voor de Dieren al geagendeerd, maar wat is sindsdien veranderd? De actie om lood uit het water te halen is een goede actie, maar zeevissen is toch heel anders en gebeurt op een andere schaal dan vissen in Amsterdam. Het CDA is dus geen voorstander van de motie en vraagt zich af hoe de Partij voor de Dieren een lokaal loodverbod wil handhaven. De conclusie was toen dat er niet gehandhaafd kan worden en dat lijkt nu niet veranderd.

Het lid KROM merkt op dat er in Amsterdam wel degelijk heel veel gevist wordt met lood en dat handhaven gewoon een taak van de gemeente is. Ze vraagt zich af waarom het CDA denkt dat er in Amsterdam geen lood in het water ligt en het verbaast haar dat het CDA zich geen zorgen maakt over schoon water en vissen die doodgaan omdat het milieu en het water vergiftigd worden met lood. Het lid KOPPEJAN vindt het de verkeerde volgorde om eerst te handhaven terwijl het onduidelijk is hoeveel lood er op de bodem ligt. Er zijn namelijk onderzoeken waaruit blijkt dat er in zoet water veel minder lood ligt dan in zout water en de swaptesten werken niet op lood. De signalen die ze van vissers krijgt zijn dat er veel visreddingsacties zijn gedaan in de afgelopen tien tot vijftien jaar omdat zij in de gaten houden wat de waterkwaliteit is en dat geven zij ook door aan de Stichting Gezond Water. Ze vraagt in hoeverre aangetoond is dat de waterkwaliteit in Amsterdam wordt aangetast door een paar werpgewichten die verloren zijn geraakt. Het is veel aannemelijker dat water in Amsterdam wordt vervuild door stikstof van bouwprojecten, door regenwater dat niet kan wegstromen, door PFAS in het water, door verzilting en door het vele afval en de fietsen die op de bodem liggen.

Het CDA is voorstander van het Europese loodverbod op 1 januari 2027 en wil samen met de Amsterdamse Hengelsport Vereniging daarnaartoe werken en op een positieve manier die

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

omslag maken. De vraag is of dat gebeurt samen met de sportvissers of dat hen het leven zuur wordt gemaakt met een onuitvoerbaar lokaal loodverbod. Het lid KROM begrijpt niet dat het CDA wel voorstander is van een loodverbod maar daar drie jaar mee wacht. Elke gram lood vervuilt het water nog meer en het water in Amsterdam is al ontzettend vervuild. Het lid KOPPEJAN blijft bij haar punt dat de vervuiling in het water door heel andere zaken wordt veroorzaakt en ze zou graag een onderzoek zien waaruit blijkt dat de waterkwaliteit in Amsterdam daadwerkelijk wordt aangetast door een paar loodgewichten in het water. Het lid KROM is blij dat het CDA het verzoek van de Partij voor de Dieren steunt om de waterkwaliteit te onderzoeken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER is het eens met het lid Krom omdat zelfs de sportvisserij in Nederland loodvrij vissen stimuleert en iedereen weet dat lood een zeer giftige stof is. De waterkwaliteit in Nederland is dramatisch en elke dag dat er geen rommel in het water wordt gegooid is een zegen. Diverse gemeenten en het waterschap Amstel, Gooi en Vecht hebben een verbod ingesteld op lood. Wanneer bekend is dat een stof extreem giftig is en schadelijk voor dier, mens en natuur, dan is elke dag dat dit kan worden voorkomen een overwinning.

Handhaving is moeilijk en het is ook niet mogelijk om op de bodem van alle grachten naar lood te zoeken. Je zou kunnen zeggen dat het symboolpolitiek is, maar politiek is doordrenkt van symbolen. De gemeente Amsterdam wil koploper zijn op tal van belangrijke terreinen, dus waarom niet ook op dit gebied? Hij vraagt hoe de wethouder hiernaar kijkt, ook in relatie tot de andere gemeenten die dit verbod wel hebben ingesteld. Het lid KOPPEJAN merkt op dat het CDA ook wil dat de waterkwaliteit in Amsterdam gewaarborgd wordt. In plaats van een onuitvoerbaar loodverbod wil ze de omslag maken door samen te werken met de hengelsportvereniging en de mensen die dicht bij het water staan. Deze mensen zien ook wat de kwaliteit van het water doet met de vissen, ze maken meldingen hiervan en ze doen onderzoek naar de waterkwaliteit. Er wordt op allerlei terreinen al toegewerkt naar 2027. Het lid VAN MUNSTER verwacht dat, wanneer deze mensen zo begaan zijn met de waterkwaliteit en weten dat lood slecht is voor de waterkwaliteit, ze dan kiezen voor alternatieven. Hij ziet geen argument waarom ze daar niet voor zouden kiezen. Het lid KOPPEJAN antwoordt dat er nu al op verschillende manieren naar toe wordt gewerkt. Op bepaalde terreinen is er nog geen alternatief voor lood, zoals voor de lichtgewicht werpgewichten bij streetfishing. Maar er is wel een markt voor.

Dus hiervoor moet de omslag nog gemaakt worden en daar wordt naar toegewerkt richting 2027. Daarnaast faciliteert de hengelsportvereniging nu al het gratis aanbieden van loodvervangers, wat ook een van de manieren is waardoor de omslag al in gang wordt gezet. Het lid VAN MUNSTER vindt het goed de hengelsportverenigingen dat doen en zij kunnen dat nog steeds aanbieden wanneer er een verbod op lood komt. Als streetfishing met lood gepaard gaat, dan wordt er gevist met een giftige stof en dan moet je je afvragen of dat wenselijk is. Er worden tal van regels opgesteld op het gebied van uitstoot en dergelijke en de markt zal zich daar ook toe moeten verhouden en dus maatregelen moeten nemen. Dat is niet anders dan op andere terreinen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager voor de beantwoording.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

Wethouder DE JAGER ziet het als een taak van de gemeente om het water zo schoon mogelijk te maken. Er is eerder contact geweest met de Amsterdamse Hengelsport Vereniging maar omdat er op dat moment nog geen dwingende wetgeving was, is vastgesteld dat handhaving moeilijk zou zijn. Het heeft ook te maken met capaciteit en de verantwoordelijkheid voor de handhaving ligt bij de waterschappen. Met de AHV is destijds afgesproken dat ze het gebruik van lood afbouwen en dat ze hun leden stimuleren om met alternatieve materialen te werken. De wethouder heeft er echter geen zicht op in hoeverre dat op dit moment daadwerkelijk in de praktijk gebeurt. Het lid KROM wijst erop dat de afspraak met de AHV is dat ze vissers vragen of ze misschien een keer iets anders willen gebruiken. Dat is iets anders dan afspreken dat ze van het lood af gaan. Wethouder DE JAGER vindt dat dat op hetzelfde neerkomt. De Amsterdamse Hengelsport Vereniging stimuleert haar leden om van lood af te stappen en informeert hen over alternatieve materialen. Hij zal de exacte inhoud van de overeenkomst nog eens nakijken maar benadrukt dat er een vrijwillige afspraak is gemaakt om het gebruik van lood te verminderen. De wethouder zegt toe om te onderzoeken hoe een loodverbod in andere gemeenten werkt en in de praktijk wordt gehandhaafd.

Ook zal hij opnieuw in gesprek gaan met de AHV om te evalueren hoe succesvol de vrijwillige afspraken omtrent loodvermindering zijn. Een mogelijke grote schoonmaakactie in de stad om lood uit het water te halen is lastig omdat de waterschappen hiervoor verantwoordelijk zijn. Een onderzoek naar de omvang van loodvervuiling in het water valt ook onder de verantwoordelijkheid van de waterschappen. De wethouder is bereid de waterschappen te vragen of ze capaciteit en bereidheid hebben om zo'n onderzoek uit te voeren, eventueel gericht op specifieke locaties. Het lid VAN MUNSTER vraagt of de wethouder dan ook met het waterschap in gesprek gaat over het verbod om op bepaalde plekken te vissen met lood. Wethouder DE JAGER zal breed met het waterschap in gesprek gaan om te kijken hoe die situatie nu is en vooral ook hoe dingen in de praktijk werken. Het lid KROM benadrukt dat niet alleen het waterschap verantwoordelijk is voor watervervuiling en dat de gemeente ook een eigen verantwoordelijkheid heeft wanneer het gaat om het aanpakken van loodvervuiling in het water. Wethouder DE JAGER meent dat het de verantwoordelijkheid is van drie waterschappen maar hij zal daar nog naar kijken. Hij weet niet waarom er niet is gereageerd op de brieven van Stichting Gezond Water. Hij zal dat uitzoeken en komt daar binnen een paar weken op terug.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom in tweede termijn. Het lid KROM benadrukt opnieuw dat het absoluut niet normaal is dat giftig lood in het Amsterdamse water terechtkomt en ze begrijpt niet waarom het niet verboden wordt. Tot nu toe heeft ze geen overtuigend argument gehoord waarom een verbod op lood in de sportvisserij niet zou kunnen worden ingesteld. Ze verzoekt om dit punt te agenderen voor de gemeenteraad, aangezien ze voornemens is hier moties over in te dienen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager. Wethouder DE JAGER neemt de kwestie serieus en de commissie kan ervan uitgaan dat hij de kwaliteit van het water belangrijk vindt.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 26-09-2024

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Het wordt geagendeerd voor een korte behandeling in de gemeenteraad. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 11.00 uur.

14